KİK Kararı: 2019/UH.II-908

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/038
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 08.08.2019
Karar No : 2019/UH.II-908
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

M.A.T. Hay. Araç Kir. İnş. Taah. Oto. Gıda Turz. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İZBETON-İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Beton ve Asfalt Enerji Üretim ve Dağıtım Tesisleri Su Kanalizasyon Tic. ve San. A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/217634 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü Servis Aracı Kiralanması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İZBETON-İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Beton ve Asfalt Enerji Üretim ve Dağıtım Tesisleri Su Kanalizasyon Tic. ve San. A.Ş. tarafından 10.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü Servis Aracı Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak M.A.T. Hay. Araç Kir. İnş. Taah. Oto. Gıda Turz. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 01.07.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.07.2019 tarih ve 28419 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.07.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/702 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

• İhale konusu iş kapsamındaki giderlerin akaryakıt, işçilik, amortisman veya kiralama bedeli, trafik ve koltuk sigortası, lastik, periyodik bakım, güzergah belgesi, araç takip cihazı, otoyol geçiş ücreti, araç önü tanıtım levhaları, her ay hakediş ödemesinden yapılacak damga vergisi, sözleşme karar pulu, damga vergisi ve KİK payı giderleri ile genel yönetim giderleri olduğu, bu giderlerden birçoğunun aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tevsik edilmediği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi yerine sadece sözleşme sunularak maliyet kalemlerinin tevsik edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin de sunulması gerektiği, fiyat teklifleri üzerine aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin değil fiyat teklifi veren üçüncü kişinin meslek mensubu tarafından gerekli ibarenin yazılarak kaşelenmesi ve imzalanması gerektiği,

• Akaryakıt tüketimi ile ilgili olarak, araçların hepsinin aynı marka ve model olmadığı dikkate alındığında, her bir marka ve modele göre yakıt tüketiminin değişkenlik gösterdiği, birbirinden farklı marka ve model olan her bir araç için ayrı ayrı olmak üzere yakıt tüketimine ait teknik bilgilere dayanılarak açıklama sunulması gerektiği,

• Araç sigorta giderlerine ilişkin açıklamanın teklif alınması suretiyle ve bölge müdürlüğünden veya genel müdürlükten alınan çift imzalı teyit mektubu eklenerek tevsik edilmesi gerektiği, ayrıca sigortaya ilişkin teklifin hizmet tarihlerini kapsaması gerektiği,

• İhale konusu iş kapsamında araçların ve sürücülerin günlük en az 8 saat çalışacağının açıkça belirtildiği, işçilik maliyetinin yıllık izinlerde dikkate alınarak ayrıntılı bir şekilde hesaplanması gerektiği, sadece üçüncü kişilerle sözleşme yapılarak işçilik giderinin göz ardı edilmemesi gerektiği,

• Kiralama yoluyla temin edilecek araçlar için kiralanacak araçların sahipleri ile yapılacak sözleşmeye ait damga vergisinin de aşırı düşük teklif açıklamasına dahil edilip edilmediği,

• Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan sözleşmelerde yakıt, şoför ve sigorta giderlerinin tutarlarına ayrıntılı bir şekilde yer verilmesi gerekirken söz konusu giderlerin toplam tutarlarının teklif fiyata dahil olduğunun belirtilerek açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

• Fiyat tekliflerine dayanak tutanakların meslek mensubundan istenilmesi ve söz konusu tutanaktaki bilgilerin doğruluğunun araştırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

...

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

...

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sürücülü Servis Aracı Kiralanması

b) Miktarı ve türü: 2010 Model veya Üzeri 16+1 Kapasiteli, 10 (On) Adet Sürücülü Servis Aracının 730 İş Günü Süresince Kiralanması İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İzmir Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde” düzenlemesi,

Anılan Şartname'nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi (KDV Hariç) resim, harç, noter, damga vergisi ve diğer giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Araçlara ait, Kasko, sigorta, muayene, bakım ve onarım, akaryakıt, lastik ve yedek parça gibi işletim giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “Araçların; Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası, İzmir Büyükşehir Belediyesi Servis Aracı Çalışma İzin Belgesi (Ruhsat) ile Egzoz emisyon ruhsatı muayenesi, Motorlu Taşıt Vergileri, sözleşme süresini kapsayacak şekilde yapılmış olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 9’uncu maddesinde “Araçlar; 10 (On) adet Sürücülü Servis Aracı en az 16 yolcu (sürücü dâhil 17) oturma kapasiteli ve en düşük 2010 Model veya üzeri (2010, 2011, 2012, 2013,2014, 2015, 2016, 2017, 2018,2019) olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 11’inci maddesinde “İhale sonrası sözleşmeye davet edilen firma, sözleşme öncesi, İhale Teklif dosyası içeriğinde çalıştıracağını beyan ettiği S plakalı araçlar için sözleşme imza aşamasında araç bazında ayrı ayrı hazırlanmış dosya içerisinde aşağıda belirtilen evrakları ibraz edecektir.

a) Noter onaylı Ruhsat fotokopisi veya Ruhsat aslı (Vizeli haliyle. Vizesi geçmiş araç çalıştırılmaz)

b) Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçe fotokopisi.

c) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası poliçe fotokopisi

d) Çalıştırılacak araç Kiralık ise, kiraya veren kişi & şirket Sözleşme süresi içerisinde İZBETON A.Ş.nin personel taşıma hizmeti kapsamında kullanılmak üzere (İhaleyi kazanan yüklenici firma) Firmasına Kiraya verdiğine dair Kiralama Sözleşmesi aslı veya noter tasdikli sureti. (Vizesi yenilenen aracın yeni vizeli haliyle fotokopisi - ferdi kaza sigortası - kasko sigortası - trafik sigortası süreleri sona eren araçların sigorta poliçelerinin yeni tarihli fotokopileri yüklenici tarafından idareye teslim edilecektir.)” düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin 12’nci maddesinde “Muayenesi yenilenen aracın yeni vizeli haliyle fotokopisi, sigorta süreleri sona eren araçların sigorta poliçelerinin yeni tarihli fotokopileri yüklenici tarafından idareye teslim edilecektir.” düzenlemesi,

14’üncü maddesinde “İhale hak ediş değerleri, fiilen çalışılan 8 saat süreli her tam gün için Katma Değer Vergisi hariç bir günlük yevmiye olarak tahsis edilen araç + şoför + yakıt + amortisman ve benzeri giderler dahil olmak koşuluyla kullanılan 200 kilometre karşılığında bulunacaktır.” düzenlemesi,

21’inci maddesinde “Yüklenici, ihale kapsamında görev alacak araçların sürücüleri için gerek 4857 sayılı iş Kanununda gerekse 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer çalışma ortamını düzenleyen değişiklik, kanunlarda ön görülen koşulları eksiksiz bir şekilde yerine getirecek ve araçlarda çalıştırılan tüm sürücü personelin (emekliler dahil) sigortalı olmaları sağlanacak, (Emekli Çalışanlar İçin de SGK Girişi Yapılacak - Sosyal Destekleme Pirimi Ödemesi İçin) İdare' da fiilen görev yapacakları tüm çalışma günleri ile izleyen hafta sonlarının sigorta prim tutarlarının bağlı oldukları sigorta müdürlüklerine süresi içerisinde yatırıldığını kanıtlamak için müteakip aylarda bir önceki ayın SGK Tahakkuk ve Tahsil Makbuzları ile personelin Aylık hizmet bilgi formları İdare'ye fatura ekinde teslim edilecektir. Yukarıda ifade edilen bu kanunlar ile diğer hukuki mevzuata uyulmaması dolayısıyla uğranacak işlemler ve her türlü cezai, maddi ve manevi sorumluluklarda yüklenici sorumlu Olacaktır. (Kiralık olarak çalıştırılan araçları kullanan sürücüler, aynı zamanda araç sahibi ise bu kişiye ait BAĞKUR prim ödeme makbuzu fatura ekinde ibraz edilecektir.)” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

10 Araç İçin Günlük 8 Saat 200 Km Yevmiyesi

gün

7.300

2

10 Araç İçin 1 Saatlik Fazla Mesai Saati

saat

20.000

3

10 Araç İçin İlave Km Fiyatı

kilometre

30.000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

10.06.2019 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 2 isteklinin teklif sunduğu, sınır değerin idarece 2.965.789,00 TL olarak belirlendiği, teklif tutarı sınır değerin altında olduğu tespit edilen Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi isteklinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece teklifi sınır değer altında kalan Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 11.06.2019 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “... İdari şartnamenin Teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25. Maddesi ve Teknik şartnamede öngörülen ve yasalarca belirlenen gider kalemleri (Damga Vergileri Kik Payı Gibi Sözleşme Giderleri, Sürücülü Servis Hizmeti Giderine İlişkin Personel maaş ve SGK, ulaşım, yemek giderleri, Sürücülü Servis Hizmeti Giderine İlişkin Aracın Akaryakıt ve diğer lastik, bakım ve amortisman, her türlü sigorta giderleri vb.) gereğince şirketimize yapacağınız Araç Kiralama Hizmeti'nin avantajlı koşulların neler olduğu ve bu fiyatlarla ihale konusu işin nasıl gerçekleştireceğinizi 17/06/2019 (pazartesi) Tarihi mesai bitimine kadar İdaremizde olacak şekilde belgelere dayalı yazılı açıklamalarınızı izah etmenizi önemle rica ederiz.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale dokümanı incelendiğinde, güzergah belgesi, araç takip cihazı, otoyol geçiş ücreti ve araç önü tanıtım levhaları giderlerinin ihale konusu iş kapsamında yer almadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında her ne kadar İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesi ve Teknik Şartname’de öngörülen ve yasalarca belirlenen gider kalemleri üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istense de her ay hakediş ödemesinden yapılacak damga vergisi, sözleşme karar pulu, genel yönetim, kiralama yoluyla temin edilecek araçlar için kiralanacak araçların sahipleri ile yapılacak sözleşmeye ait damga vergisi giderlerinin teklifte önemli bileşenler arasında doğrudan belirtilmediği, bu kapsamda bahse konu giderlere ilişkin olarak açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı ve dolayısıyla da anılan hususlara ilişkin iddiaların reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında personel ve 10 adet araca ilişkin bazı maliyetlerin tevsiki için sürücülü servis aracı kiralama maliyetini gösterir belge, 10 adet “Sürücülü Araç Kira Sözleşmesi”, anılan sözleşme içeriği ile uyumlu olduğu anlaşılan ve kiralayan firma tarafından verilmiş taahhütname ile kiralanacak araçlara ilişkin araç ruhsatlarının sunulduğu görülmüştür.

Sürücülü servis aracı kiralama maliyetini gösterir belgede “Servisler kiralama yöntemiyle yapılacak olup ekte tarafınıza sunulan sözleşmelerde belediye ruhsat ve güzergah giderleri, resmi harç, personel giderleri, muayene bakım onarım, personelin ulaşım, yemek ve mevzuat gereği her türlü sigorta giderleri belirlenmiş aylık tutar içerisinde sabitlenmiştir.” ifadesine yer verildiği, aşırı düşük teklif sahibi istekli ve meslek mensubu kaşesi ile imzasının bulunduğu, ayrıca “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 21.12.2018 tarih ve 43898 sayı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ifadesinin yer aldığı,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan araçlara ilişkin sözleşmelerin “Taraflar” başlıklı 1’inci maddesinde kiracı olarak aşırı düşük teklif sahibi Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin, kiralayan olarak ise ihale konusu iş kapsamında aracı kiraya veren firmanın belirtildiği,

Anılan sözleşmelerin “Genel Hükümler” başlıklı 5’inci maddesinde “... B) ... Akaryakıt hariç, amortisman, lastik, araca yeni parça takılması veya parça değişimi, bakım-onarım giderleri, araç sürücülerinin maaşları ve sigorta prim bedelleri, belediye ruhsat ve güzergah belgeleri, araçların kasko ve sigorta gideri kiralayan tarafa aittir.” düzenlemesine yer verildiği.

İhale konusu iş kapsamında kullanılacak araçları kiralayan firmalar tarafından düzenlenmiş taahhütnamelerde de kiralayan firma ile meslek mensubu kaşesi ve imzasının bulunduğu, ayrıca taahhütnameler üzerinde “Verilen taahhütnamede belirtilen tutarlar birim fiyat maliyet usulüne göre hesaplanarak çıkartılmış olup, yapılan bu hesaplamanın birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Öncelikle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklayabileceği yöntemler yer almakta olup, söz konusu yöntemler arasında aşırı düşük teklif sahibi istekli ile üçüncü kişiler arasında yapılan sözleşme veya taahhütnameler yer almamaktadır.

Bu nedenle de Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan yöntemin mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan söz konusu yöntem uygun kabul edilse dahi aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler üzerinden inceleme yapıldığında;

Sürücülü servis aracı kiralama maliyetini gösterir belgede ve “Sürücülü Araç Kira Sözleşme”lerinde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların idarece önemli teklif bileşenleri olarak belirlenen maliyetler dahil aylık birim fiyatlarının teklif edildiği ifade edilse de aşırı düşük teklif açıklamasında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen bileşenlerin ayrı ayrı gösterilerek teklif tutarının tevsik edilmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde tevsik edilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Her ne kadar sunulan taahhütnameler fiyat teklifi olarak değerlendirilmese de, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçları kiralayan firmalar tarafından düzenlenmiş taahhütnamelerde meslek mensupları kaşesi ve imzasının bulunduğu, “Verilen taahhütnamede belirtilen tutarlar birim fiyat maliyet usulüne göre hesaplanarak çıkartılmış olup, yapılan bu hesaplamanın birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim” ifadesinin yer aldığı görülmekle birlikte söz konusu ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereği fiyat teklifleri üzerinde yer alması gereken ibare olmadığı, ilgili ibarede fiyat teklifine dayanak ilgili tutanağa ait tarih ve sayı bilgilerine yer verilmediği, bu gerekçelerle de yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Akaryakıt gideri ile ilgili açıklamalar incelendiğinde, Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen araçların 1 km’deki akaryakıt sarfiyatının hesap edilebilmesi için 4 farklı araca (Renault master, Fiat ducato, Volkswagen crafter ve Peugeot Baxer) ilişkin internet üzerinden teyidi yapılabilen katalogların sunulduğu, söz konusu kataloglardan 16+1 kişilik araç için akaryakıt tüketiminin 100 km’de en fazla 9,0 lt olduğunun anlaşıldığı ve söz konusu sayısal değer üzerinden aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte aşırı düşük teklif sahibi istekli ile Turan Gül-Otobüs İşletmesi arasında düzenlenen sözleşmeye konu 2016 model 35 S 01379 plakalı araca ilişkin ruhsattan söz konusu aracın Mercedes-Benz Sprınter marka araç olduğunun anlaşıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Mercedes-Benz Sprınter marka aracın 1 km’deki akaryakıt sarfiyatına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, bu gerekçeyle de Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin akaryakıt giderine ilişkin açıklamasının da mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen gerekçeler çerçevesinde, aşırı düşük teklif sahibi Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin değil fiyat teklifi veren üçüncü kişinin meslek mensubu tarafından gerekli ibarenin yazılarak fiyat tekliflerinin kaşelenmesi ve imzalanması gerektiği ile fiyat tekliflerine dayanak tutanakların meslek mensubundan istenilmesi ve söz konusu tutanaktaki bilgilerin doğruluğunun araştırılması gerektiği iddialarına yönelik tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde fiyat teklifine dayanak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği ve gerekli görülmesi halinde idare veya Kurum tarafından bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceğine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Benzer şekilde mükellef ile meslek mensubu arasında imzalanan tam tasdik sözleşmesinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gerektiği yönündeki bir zorunluluğa ilişkin açıklamaya anılan Tebliğ’de yer verilmediği ve idarece söz konusu belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasının da talep edilmediği görülmüştür.

10 adet “Sürücülü Araç Kira Sözleşmesi” üzerinde meslek mensubuna ait imza ve kaşenin yer almadığı sadece Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti. ile araçları kiralayan firmaya ait imza ve kaşenin yer aldığı, bu nedenle anılan sözleşmeler açısından inceleme yapılacak bir husus bulunmamaktadır.

Anılan sözleşme içeriği ile uyumlu olduğu anlaşılan ve kiralayan firma tarafından verilmiş taahhütnameler açısından ise aşırı düşük teklif sahibi isteklinin teklifinin yukarıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı dikkate alındığında anılan tutanakların ve mükellef ile meslek mensubu arasında imzalanan tam tasdik sözleşmelerinin meslek mensuplarından istenilmesine gerek görülmemiş ve başvuru sahibi isteklinin anılan hususlara yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Binsel Turz. Taş. ve İnş. San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.