KİK Kararı: 2019/UH.II-728

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/031
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 26.06.2019
Karar No : 2019/UH.II-728
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hakkıoğlu Tur. Taş. Tem. Oto Kir. Akar. Bil. Yaz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İçişleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/196346 İhale Kayıt Numaralı “Personel Servis Taşımacılığı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İçişleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 27.05.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Servis Taşımacılığı” ihalesine ilişkin olarak Hakkıoğlu Tur. Taş. Tem. Oto Kir. Akar. Bil. Yaz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 10.06.2019 tarih ve 23359 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/603 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

31.05.2019 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile başvuru konusu ihalenin iptaline karar verildiği, ihalenin iptal gerekçesinin belirtildiği ihale komisyonu kararında “Geçerli tekliflerle gerekli ekonomik rekabetin sağlanamaması sebebiyle ihale iptal edilmiştir.” denildiği, söz konusu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 3 isteklinin evrak eksikliği nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 istekli tarafından yaklaşık maliyet üzerinde teklif verildiği, süreç içerisinde farklı gerekçelerle isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ve geçerli teklif sayısının azalmasının rekabetin oluşmadığı anlamına gelemeyeceği, 8 isteklinin katıldığı göz önünde bulundurulduğunda ihalede rekabetin oluşmadığı gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesinin ilgili kanun hükümlerine ve Anayasa’ya aykırı olduğu, iptal kararının objektiflikten uzak ve mevzuata aykırı olduğu, sunulan tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olduğu, kamu yararı gözetilerek ihalenin kendilerine bırakılması gerektiği,

İdarelerin ihaleyi iptal hususundaki takdir yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu, idarelerin iptal gerekçelerini bu sınırlamalar çerçevesinde Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti ve tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması suretiyle kullanmalarında hukuki zorunluluk bulunduğu, somut verilere dayanmayan ve teklifi geçerli dahi olmayan isteklilerin tekliflerine göre belirsiz ifadelerle ihalenin iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunduğu, ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu maddenin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir” ifadelerine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklamaları,

Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait ihale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgeler üzerinden ihale süreci incelendiğinde;

Başvuruya konu ihalenin açık ihale usulü ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihaleye 8 isteklinin katıldığı,

31.05.2019 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararında,

İhalenin ilk oturumunda teklif veren 1 isteklinin teklifi kapsamında sunması gereken belgelerden alt yüklenici belgesi listesini sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerin ayrıntılı değerlendirmesine yönelik yapılan tespitlere ilişkin olarak ise 1 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin iş deneyimini gösteren belgelerin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 1 isteklinin teklifinin ise alt yüklenici listesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda ihale komisyonunca 4 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 4 isteklinin teklifinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Anılan ihale komisyonu kararında “… ihale sonucunda geçerli tekliflerle gerekli ekonomik rekabet sağlanamaması sebebiyle ihalenin iptaline … karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek şikayete konu ihale iptal edilmiştir.

İdarece ihalenin iptaline ilişkin gerekçelere yönelik EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye gönderilen 12.06.2019 tarihli yazıda ihalenin iptaline ilişkin “27.05.2019 tarihinde ihalesi yapılan Personel Servis Taşımacılığı işine ait ihale, Kamu ihale Kanunu'nun "Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali başlıklı" 39’uncu maddesinde belirtilen “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir." hükmüne istinaden ihale yetkilisi onayıyla kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi dikkate alınarak kamu yararı amacıyla 31.05.2019 tarihinde ihale iptal edilmiştir.” şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39’uncu maddesi idareye, tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması, ödenek yetersizliği ya da Kanun’un temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi durumlarda, ihalede verilmiş tüm teklifleri reddederek ihaleyi iptal etme hususunda takdir yetkisi tanımaktadır.

İhalenin iptali konusunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgeler üzerinden yapılan incelemede; ihaleye ait yaklaşık maliyet tutarının idarece 4.159.537,50 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

İhalede 18 adet doküman satın alındığı, ihaleye 8 isteklinin katılarak teklif verdiği, idarece yapılan tespitlerde teklifi geçersiz sayılan 2 isteklinin teklifinin idarece hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu görülmekle birlikte ihaleye sunulan 4 teklifin ise yaklaşık maliyetin altında olduğu ve idarece geçerli teklif olarak belirlendiği,

Söz konusu isteklilerden Hakkıoğlu Turizm Taşımacılık Tem. Oto. Kir. Bil. Yaz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 3.858.750,00 TL teklif edildiği,

Elanur Turizm Nakliyat İnş. Eml. Tek. Be. ve Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 3.968.750,00 TL teklif edildiği,

Alemsa Turizm Sey. Taşı. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Can Otomotiv İnşaat Tur. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 3.996.250,00 TL teklif edildiği,

Ac Turizm Taş. İnş ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 4.091.500,00 TL teklif edildiği görülmüştür.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, idarece piyasa araştırması çerçevesinde Teknik Şartname verilerek 3 şirketten fiyat teklifi alındığı, ayrıca Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu’ndan fiyat alındığı, yaklaşık maliyetin anılan 4 fiyatın ortalaması alınarak oluşturulduğu,

İdarenin ihalenin iptal kararında, ihalede yaklaşık maliyet tutarının altında 4 teklif bulunmasına rağmen ihale komisyonu kararında yer alan “ihale sürecinde rekabetin sağlanamadığı” gerekçesinin somut olarak açıklanmadığı, ihalenin iptali kararı neticesinde rekabetin ne şekilde oluşacağını gösteren bir tespitin de bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde;

Mevcut durumda rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmesine yönelik idarenin iptal gerekçelerinin kamu ihale mevzuatı kapsamında idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.