KİK Kararı: 2019/UH.II-714

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/030
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 20.06.2019
Karar No : 2019/UH.II-714
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hartevi Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/152961 İhale Kayıt Numaralı “Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve Bünyesinde Bulunan Havalimanları ile Havalimanlarına Bağlı Seyrüsefer Yardımcı İstasyonlarına 01/07/2019-30/06/2021 Tarihleri Arasında Toplam 3634 Personelle Özel Güvenlik” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) tarafından 15.05.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Ve Bünyesinde Bulunan Havalimanları İle Havalimanlarına Bağlı Seyrüsefer Yardımcı İstasyonlarına 01/07/2019-30/06/2021 Tarihleri Arasında Toplam 3634 Personelle Özel Güvenlik” ihalesine ilişkin olarak Hartevi Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Limited Şirketinin 09.05.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.05.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2019 tarih ve 20719 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/521 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)Sözleşme Tasarısı’nın 12.1.4’üncü maddesinde yer alan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, ihale dokümanında her ayın beşine kadar ücretlerin ödenmesi gerektiği yönünde düzenlemeye yer verildiği, personel maaşlarının ödenmemesinde isteklilerin herhangi bir kastının bulunamayacağı, bu durumun idarenin hak ediş tutarlarını geç ödemesinden kaynaklanacağı, böyle bir durumda işçinin ücretlerinin geç ödenmesi ile ilgili cezai şart düzenlemesine yer verilmesinin mevzuata aykırı olduğu, anılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesine ve temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği,

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.4’üncü maddesinde hastalık, mazeret, istirahat, rapor, vb. durumlarda işe gelemeyen personel sayısı kadar personelin görevlendirilmesi gerektiği yönünde düzenlemeye yer verildiği, yıllık izin kullanan personelin fiilen çalışan personel sayısına dahil edilmesi gerektiği, izin kullanan personelin yerine personel getirtilerek sayının tamamlanmasının istenemeyeceği yönünde ihale dokümanında düzenleme yapılmadığı, Teknik Şartname’de raporlu personel yerine personel getirilmesi gerektiğine ilişkin düzenlemenin yükleniciye ek maliyet getirdiği, bu düzenlemenin İş Kanunu ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,
İdari Şartname’nin 25.3.2’inci maddesinde yer alan düzenlemeye göre yıllık izin kullanan personelin yol ve yemek ücretinin kesileceği yönündeki düzenlenmenin mevzuata aykırı olduğu,

4)2429 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinin son gününün cuma gününe denk gelmesi durumunda cumartesi gününün tamamının da tatil yapılması gerektiği, ihalenin 24 ay süreli olması ve son günü cuma gününe denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günlerinden sonra gelen cumartesi gününün de 4857 sayılı Kanun’un 47’nci maddesi gereğince ulusal bayram ve genel tatil günü olarak sayılması ve o günün ücretinin ise ona göre hesaplanması gerektiği,

Teknik Şartname’nin 10.20’nci maddesinde yer alan düzenlemenin İş Kanunu’na aykırı olduğu, kıdem tazminatının ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ödeneceği, aksi yönde yapılan mevcut düzenlemenin teklif vermeye engel nitelikte olduğu,
Teknik Şartname’nin 10.20’nci maddesinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndan kaynaklı bütün sorumluluğun yüklenicide olduğu şeklinde düzenlemelerin bulunduğu, anılan maddede personele yönelik bir takım giderler yapılacağı düzenlenmekle birlikte, bu giderlerin nevi, miktarı, süresi gibi yönlerden belirleme yapılmadığı, net anlaşılır düzenleme yapılmaması sebebiyle sağlıklı teklif oluşturulamayacağı, dolayısıyla idarenin yaklaşık maliyete söz konusu giderleri yansıtma olasılığının da bulunmadığı, bu durumdan dolayı aşırı düşük teklif sorgulamasının da yapılamayacağı,
İdari Şartname’nin 25.3.4’üncü maddesinde Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderler ibaresinin kullanıldığı, teklif fiyata dâhil giderlerin Teknik Şartname’de düzenlendiği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.31’inci maddesine aykırı olduğu, teklif fiyata dahil giderlerin İdari Şartname’de düzenlenmesi gerektiği, ayrıca bu gider kalemlerinin nelerden oluştuğu konusunda net bir belirleme yapılmadığı,

8)Teknik Şartname’de güvenlik personel vardiya planına göre çalışma saatlerinin belirleneceği düzenlenmiş olmakla birlikte, vardiya saatleri ve vardiyada kaç kişinin çalışacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı,

9)Teknik Şartname’nin 10.4’üncü maddesinde yer alan düzenlemede yer alan giderlerin detaylarına İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer verildiği, tekliflerin oluşturulmasını etkileyecek kalemlerin ayrıntılı şekilde düzenlenmesi gerektiği, anılan Teknik Şartname maddesinde yer alan araçlara ilişkin olarak ayrı bir satır açılmadığı, bu nedenle ayrı bir gider kalemi olan araçlarla ilgili kaç aracın çalıştırılacağı bilgisine yer verilmediği, sadece EK-A tablosuna ve km bilgilerine yer verildiği, bu giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılması gerektiği,

Teknik Şartname’nin 10.6’ncı maddesinde düzenlenen idare tarafından yükleniciye teslim edilecek demirbaşların neler olduğu, hangi nitelik ve niceliklere sahip olduğu ve kullanım ömrünün ne kadar olduğu bilgisine yer verilmediği,
Teknik Şartname’nin 10.13’üncü maddesinde erkek personel için terhis belgesinin istendiği, askerlik yapma şartınının aranmasının 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunu’nun 10’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği,
Teknik Şartname’nin 10.18’inci maddesinde düzenlenen yedek personel için İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde herhangi bir belirlemenin yapılmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde bu personel için ayrı bir satır açılmadığı ve yaklaşık maliyete de dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.

Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

4857 Sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Ücret en geç ayda bir ödenir...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 38’nci maddesinde “...Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür...” hükmü,

Aynı Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinin (a) bendinde “...Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır....” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Havalimanları ile Havalimanlarına Bağlı seyrüsefer yardımcı istasyonlarına 01/07/2019-30/06/2021 tarihleri arasında toplam 3634 personelle Özel Güvenlik

b) Miktarı ve türü:

DHMİ Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Havalimanları ile Havalimanlarına bağlı Seyrüsefer Yardımcı İstasyonlarına 01.07.2019-30.06.2021 tarihleri arasında toplam 3634 personelle Özel Güvenlik Hizmeti alınması-Hizmet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Adana Havalimanı /ADANA, Adıyaman Havalimanı/ADIYAMAN, Ağrı Ahmed-i Hani Havalimanı /AĞRI, Ankara Esenboğa Havalimanı/ANKARA, Antalya Havalimanı/ANTALYA, Balıkesir Koca Seyit Havalimanı/BALIKESİR, Balıkesir Merkez Havalimanı/BALIKESİR, Batman Havalimanı/BATMAN, Bingöl Havalimanı/BİNGÖL, Bursa Yenişehir Havalimanı/BURSA, Çanakkale Gökçeada Havalimanı/ÇANAKKALE, Çanakkale Havalimanı/ÇANAKKALE, Denizli Çardak Havalimanı/DENİZLİ, Diyarbakır Havalimanı/DİYARBAKIR, Elazığ Havalimanı/ELAZIĞ, Erzincan Havalimanı/ERZİNCAN, ErzurumHavalimanı/ERZURUM,Gaziantep Havalimanı/GAZİANTEP, Hakkari Yüksekova Selahaddin Eyyubi Havalimanı/HAKKARİ, Hatay Havalimanı/HATAY,Iğdır Şehit Bülent Aydın Havalimanı/IĞDIR, Isparta Süleyman Demirel Havalimanı/ISPARTA, Atatürk Havalimanı/İSTANBUL, Kahramanmaraş Havalimanı/KAHRAMANMARAŞ, Kars Harakani Havalimanı/KARS, Kastamonu Havalimanı/KASTAMONU, Kayseri Havalimanı/KAYSERİ, Konya Havalimanı/KONYA, Malatya Havalimanı/MALATYA, Mardin Havalimanı/MARDİN, Genel Müdürlük/ANKARA Amasya Merzifon Havalimanı /AMASYA, Muğla Milas Bodrum Havalimanı /MUĞLA,Muğla Dalaman Havalimanı/MUĞLA, Muş Havalimanı/MUŞ, Nevşehir Kapadokya Havalimanı/NEVŞEHİR, Ordu Giresun Havalimanı/ORDU, Samsun Çarşamba Havalimanı/SAMSUN, Siirt Havalimanı ve Gökçebağ VOR İstasyonu/SİİRT, Sinop Havalimanı/SİNOP, Sivas Nuri Demirağ Havalimanı/SİVAS, Şanlıurfa GAP Havalimanı/ŞANLIURFA, Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı/ŞIRNAK, Tekirdağ Çorlu Havalimanı/TEKİRDAĞ, Tokat Havalimanı/TOKAT, Trabzon Havalimanı/TRABZON, Van Ferit Melen Havalimanı/VAN” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a- Ek-A tabloda bildirilen mahallerde görev yapacak olan 47 Proje Sorumlularına brüt asgari ücretin %60 fazlası ücret verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

b-Ek-A tabloda bildirilen mahallerde görev yapacak olan 184 Vardiya Sorumlularına brüt asgari ücretin %55 fazlası ücret verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.?

c) Ek-A tabloda bildirilen mahallerde görev yapacak olan 3403 Özel Güvenlik Personeline brüt asgari ücretin %50 fazlası ücret verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

d) 47 Proje Sorumlusu için, 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da belirtilen 2019-2020-2021 yılları içindeki toplam 23 tatil gününde çalışılacak toplam gün sayısı 1081 olup, (EK-A tabloda ilgili Havalimanlarının Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışılacak gün sayısı ayrıntılı olarak belirtilmiştir) teklif fiyata dahil edilecektir.

e) 184 Vardiya Sorumlusu için, 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da belirtilen 2019-2020-2021 yılları içindeki toplam 31 tatil gününde çalışılacak toplam gün sayısı 4278 olup, (EK-A tabloda ilgili Havalimanlarının Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışılacak gün sayısı ayrıntılı olarak belirtilmiştir) teklif fiyata dahil edilecektir.

f) 3403 Özel Güvenlik Personeli için, 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da belirtilen 2019-2020-2021 yılları içindeki toplam 31 tatil gününde çalışılacak toplam gün sayısı 79119,8 olup, (EK-A tabloda ilgili Havalimanlarının Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışılacak gün sayısı ayrıntılı olarak belirtilmiştir.) teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

a) Yüklenici tarafından sözleşme kapsamında istihdam edilen personele, brüt 234,00 TL/Ay ( 9,00 TL Brüt / Gün x 26 İş Günü =) yemek bedeli Yüklenici tarafından ücret bordrosunda gösterilerek nakdi olarak ödenir.

b) Yüklenici tarafından sözleşme kapsamında istihdam edilen personele, brüt 208 TL/Ay (8,00.- TL Brüt / Gün x 26 İş Günü =) yol (ulaşım) bedeli Yüklenici tarafından ücret bordrosunda gösterilerek nakdi olarak ödenir.

İstekliler tekliflerinde yol ve yemek bedelini 26 gün üzerinden vereceklerdir. 26 günlük süre fiyat teklifinin verilmesinde uygulama birliğinin sağlanması için tespit edilmiş olup, sözleşmenin uygulanması sırasında hak ediş ödemelerinde, nöbet ve nöbet istirahatlerinde yemek ve yol ücreti ödenir.

Hafta içi normal mesaiye gelen personele Cumartesi çalıştırılmadığı takdirde yol ve yemek ücreti ödenmez.

Çalışılmayan günler (hastalık, istirahat, rapor, vb.) ve yıllık izinli olduğu günler için yol ve yemek bedelleri hak ediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacaktır.

c) Teknik Şartnamede belirtilen giyim ve teçhizat malzemeleri ayni olarak verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamede belirtilen giyim ve teçhizat malzemeleri ayni olarak verilecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

Hizmetin yürütülmesine ilişkin ihale dokümanında belirtilen diğer giderler teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu hizmetin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlike sınıf ve derecelerine ilişkin kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2 (yüzde iki) alınacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12.1.4’üncü maddesinde “12.1.4. Personel ücretlerinin ödeme süresi: Personel ücretleri (ücret, yol ve yemek dahil), hizmetin yerine getirildiği ayı izleyen ayın ilk 5 (Beş) iş günü içerisinde, hak ediş ödemesinden önce Yüklenici tarafından işçilerin banka hesabına yatırılır. Hak edişin İdareden alınmamış olması personel ücretlerinin ödenmesine engel değildir. Bunun için her personelin ayrı ayrı banka hesabı açması sağlanır. Personel ücretlerinin banka hesaplarına yatırıldığına dair banka dekontları hak ediş belgeleri ile birlikte İdaremize verilecektir. Sözleşmenin ilk ayında yapılan hak ediş ödenmesinde ise banka dekontları süresi içerisinde idaremize verilecektir.

Sözleşmenin uygulanması sırasında hak ediş ödemelerinde, çalışılmayan günler ve yıllık izinli olduğu günler için yol ve yemek bedelleri hak ediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacaktır.” düzenlemesi,

“Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin 0,005 tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların 5640 'den fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir. Ancak İşe zamanında başlamama hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve bünyesinde bulunan Havalimanları ile Havalimanlarına Bağlı seyrüsefer yardımcı istasyonlarına 01/07/2019-30/06/2021 tarihleri arasında toplam 3634 personelle Özel Güvenlik” olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde yer alan açıklamalar ve ihale dokümanındaki düzenlemeler ile yaklaşık maliyet hesabı bir arada değerlendirildiğinde söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42’nci maddesinden sözleşme konusu hizmete ilişkin hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağının hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.

Buna göre aktarılan mevzuatta hakedişin tahakkuka bağlanması ve ödeme yapılması için öngörülen süreler ile işçi ücretlerinin aylık dönemlerde ödenmesine ilişkin yapılan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, hakedişe konu dönemin ücreti henüz yükleniciye ödenmemişken, yüklenicinin işçi ücretlerini ödeme yükümlülüğü doğması mümkün olduğu, isteklinin teklifini hazırlarken bu süreci dikkate alması gerektiği,

Bu nedenle, şikâyete konu ihalede hakediş ödemesinde gecikme olması halinde hakediş ödemesi beklenilmeksizin işçi ücretlerinin ödenmesine ve bunu sağlamaya yönelik Sözleşme Tasarısı’nın düzenlemelerinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, söz konusu düzenlemelerle işçi hak ve menfaatlerinin korunmasının amaçlandığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 38’inci maddesi gereği yüklenici tarafından işçi ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğinin takibinin kontrol teşkilatının sorumluluğunda olduğu, idarenin işçi ücretlerinin ödenmesiyle ilgili takip görevinin bulunduğu, dolayısıyla bu amaca yönelik olarak işçi lehine yapılmış söz konusu düzenlemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Geçici iş göremezlik” başlıklı 48’inci maddesinde “İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.

Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Ücret şekillerine göre tatil ücreti” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.

Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır.

Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” başlıklı 55’inci maddesinde “Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:

a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).

b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.

c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).

d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).

e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.

f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.

g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.

h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.

ı) Ek 2 nci maddede sayılan izin süreleri,

j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.

k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi. süresi.” hükmü,

5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortasından sağlanan haklar” başlıklı 16’ncı maddesinde “İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır:

a) Sigortalıya, geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi.

b) Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması.

c) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine, gelir bağlanması.

d) Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi.

e) İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.

Hastalık ve analık sigortasından sigortalıya hastalık veya analık hallerine bağlı olarak ortaya çıkan iş göremezlik süresince, günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Geçici iş göremezlik ödeneği” başlıklı 18’inci maddesinde “Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından istirahat raporu alınmış olması şartıyla;

a) İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için,

b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile 5 inci madde kapsamındaki sigortalılardan hastalık sigortasına tabi olanların hastalık sebebiyle iş göremezliğe uğraması halinde, iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için,

c) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki bir yıl içinde en az doksan gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki sekiz haftalık süreye iki haftalık süre ilâve edilerek çalışmadığı her gün için,

d) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi ile (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile aynı bendin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki sigortalı kadının, erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılamayacak süreler ile isteği ve hekimin onayıyla doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışması halinde, doğum sonrası istirahat süresine eklenen süreler için, geçici iş göremezlik ödeneği verilir...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır.” açıklamaları yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “10.19. Yeni vardiya ekibi göreve başlayana kadar, görevdeki ekip nöbet mahallini terk edemez ve göreve devam eder. Senelik izin, hafta sonu, bayram, resmi tatil, vb. tatil günleri hizmette aksaklığa gerekçe olamaz.

Özel Güvenlik personelinin İş Kanununda belirtilen zorunlu verilmesi gereken izinler (Hafta Tatili, Ulusal Bayram ve Genel Tatiller, Yıllık Ücretli İzin, Evlenme İzni, Ölüm İzni, Süt İzni, Doğum İzni, vb.) dışındaki diğer nedenlerle hastalık, istirahat, rapor, vb. gibi durumlarda, işe gelememeleri halinde bir vardiyada olması gereken personel sayısı Yüklenici tarafından Teknik şartname şartlara haiz Özel Güvenlik personeli görevlendirilerek tamamlanacaktır. Tamamlanan Personel için DHMİ'den ek ücret talep edilemez.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16.1.4’üncü maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

…

4- Personel Eksikliği: Sözleşme bedeli personel sayısına göre tespit edilmiş olup, personel sayısı sözleşmede belirtilmiştir. Belirlenen (yüklenicinin sözleşme imzaladığı ve Kuruluşumuza bildirdiği) personel dışında fazla personel çalıştırılmayacak olup, ancak personelin hafta tatili izni, yıllık izni, evlenme izni, ölüm izni, süt izni, ulusal bayram ve genel tatil izinleri dışındaki diğer nedenlerle hastalık, mazeret, istirahat, rapor, vb. gibi durumlarda, işe gelememeleri halinde bir vardiyada olması gereken personel sayısı Yüklenici tarafından Teknik şartnamede belirtilen şartlara haiz Özel Güvenlik personeli görevlendirilerek tamamlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili mevzuat hüküm ve açıklamaları gereğine, yıllık izin kullanan işçilerin fiilen çalışan işçi sayısına dâhil kabul edilmesi, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının idarece talep edilmemesi ve idarece ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısının bu hususun dikkate alınması suretiyle belirlenmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından “yıllık izin kullanan personelin fiilen çalışan personel sayısına dâhil edilmesi gerektiği, izin kullanan personelin yerine personel getirtilerek sayının tamamlanmasının istenemeyeceği yönünde ihale dokümanında düzenleme yapılmadığı” iddia edilmekteyse de, Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda aktarılan düzenlemelerinde yıllık izinli personelin, personel sayısının tamamlanması hususundan hariç tutulduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan 5510 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 16’ncı maddesinde de iş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan hakların sayıldığı, anılan Kanun’un 18’inci maddesinde ise geçici iş göremezlik ödeneği verilmesine ilişkin şartların belirtildiği görülmüştür. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 48’inci maddesinde hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği verileceği ve bu ödeneğin aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edileceği hüküm altına alınmıştır.

Teknik Şartname’de yapılan düzenlemede, raporlu olunması halinde, raporlu işçinin yerine başka personel getirilerek sayının tamamlanmasının istenildiği, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde ilgili şartların karşılanması halinde hastalık veya analık halleri nedeniyle istirahat raporu alması durumunda, geçici iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere her gün için işçiye geçici iş göremezlik ödeneği verileceği ve bu tutarın aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edileceği, sonuç olarak hastalık halleri nedeniyle istirahat raporu alan işçiler için geçici iş göremezliğin üçüncü gününden itibaren her hangi bir külfetin oluşmayacağı, ihale konusu işin büyüklüğü dikkate alındığında, personelin istirahat raporu alması halinde ilk iki gün için katlanılması gereken ücret maliyetinin, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen istekli açısından öngörülmeyecek ve teklif hazırlanmasında tereddüt yaratacak ölçüde olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’inci maddesinde “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü,

“Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.

Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.

Bununla birlikte, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 28 veya 29 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı (artık gün/kıst ay) kapsamında çalışılacak toplam gün sayısı ile bu süre içerisinde yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısının, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ”…25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Hafta içi normal mesaiye gelen personele Cumartesi çalıştırılmadığı takdirde yol ve yemek ücreti ödenmez.

Çalışılmayan günler (hastalık, istirahat, rapor, vb.) ve yıllık izinli olduğu günler için yol ve yemek bedelleri hak ediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacaktır.

c) Teknik Şartnamede belirtilen giyim ve teçhizat malzemeleri ayni olarak verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesine göre istihdam edilen personel için 26 gün üzerinden aylık toplam 234,00 TL yemek bedeli, yine 26 gün üzerinden aylık toplam 208,00 TL ulaşım bedelinin teklif fiyata dâhil olduğu, nöbet ve nöbet istirahatlerinde yemek ve yol ücreti ödeneceği ve hafta içi normal mesaiye gelen personele cumartesi çalıştırılmadığı takdirde yol ve yemek ücreti ödenmeyeceği, çalışılmayan günler (hastalık, istirahat, rapor, vb.) ve yıllık izinli olduğu günler için yol ve yemek bedelleri hak ediş bedellerinden düşülerek ödeme yapılacağı şeklinde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hüküm ve açıklamalarına göre; idareler, yol ve yemek bedelinin nakdi olarak ödenmesini öngörürlerse yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarlarını, ayda kaç gün verileceği ve bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ile ücret bordrosunda gösterileceğini İdari Şartnamelerinde düzenlemeleri gerekmektedir. Diğer yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda belirtilen maddelerinde de; sosyal yardımlar için verilen ücretlerin tatil ücretinin hesabında dikkate alınmayacağı ve yıllık izinli olunan günlere ilişkin ücretin hesaplanmasında da söz konusu hükmün geçerli olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, yemek ve yol bedellerinin de bu nitelikte ve brüt asgari ücret dışındaki maliyetlerden olduğu, öte yandan itirazen şikayete konu edilen düzenlemede yol ve yemek bedelinin fiili çalışma karşılığında ödenmesinin amaçlandığı, yüklenici için maliyet teşkil etmeyecek tutarlara ilişkin ödeme yapılmasının beklenemeyeceği anlaşıldığından, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde belirtilen düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde “Aşağıda sayılan resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü genel tatil günleridir.

(2) A) Resmi bayram günleri şunlardır:

1. 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramıdır.

2. 19 Mayıs günü Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı günüdür.

3. 30 Ağustos günü Zafer Bayramıdır.

B) Dini bayramlar şunlardır:

1. Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 3,5 gündür.

2. Kurban Bayramı; Arefe günü saat 13.00'ten itibaren 4,5 gündür.

C) 1 Ocak günü yılbaşı tatili, 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü tatilidir.

D) Ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü ve 15 Temmuz günü resmi daire ve kuruluşlar tatil edilir.

Bu Kanunda belirtilen Ulusal Bayram ve genel tatil günleri; Cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip Cumartesi gününün tamamı tatil yapılır.

Mahiyetleri itibariyle sürekli görev yapması gereken kuruluşların özel kanunlarındaki

hükümler saklıdır…” hükmü,

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde “Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırkbeş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile, bazı haftalarda toplam kırkbeş saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.

Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırkbeş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dahilinde uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırkbeş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmibeş yükseltilmesiyle ödenir.

Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir.

İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanır.

63 üncü maddenin son fıkrasında yazılı sağlık nedenlerine dayanan kısa veya sınırlı süreli işlerde ve 69 uncu maddede belirtilen gece çalışmasında fazla çalışma yapılamaz.

Fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerekir.

Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.

Bu Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan hâller dışında yer altında maden işlerinde çalışan işçilere fazla çalışma yaptırılamaz.

Yer altında maden işlerinde çalışan işçilere, bu Kanunun 42 nci ve 43 üncü maddelerinde sayılan hâllerde haftalık otuz yedi buçuk saati aşan her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yüzden az olmamak üzere arttırılması suretiyle ödenir.

Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağı çıkarılacak yönetmelikte gösterilir.” hükmü,

“Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Genel tatil ücreti” başlıklı 47’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.

Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işçilerin ulusal bayram ve genel tatil ücretleri işverence işçiye ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47’nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.22.Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…d) 47 Proje Sorumlusu için, 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da belirtilen 2019-2020-2021 yılları içindeki toplam 23 tatil gününde çalışılacak toplam gün sayısı 1081 olup, (EK-A tabloda ilgili Havalimanlarının Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışılacak gün sayısı ayrıntılı olarak belirtilmiştir) teklif fiyata dahil edilecektir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

Proje Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %60 fazlası)

Vardiya Sorumlusu(Brüt asgari ücretin %55 fazlası)

184

Özel Güvenlik Personeli(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

3.403

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Proje Sorumlusu için

gün

1.081

Vardiya Sorumlusu için

gün

4.278

Özel Güvenlik Personeli için

gün

79.119,8

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2’nci maddesinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinin hangi günler olduğunun belirtildiği ve ulusal bayram ve genel tatil günleri cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip cumartesi gününün tamamının tatil yapılacağının hüküm altına alındığı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41’inci maddesinde fazla çalışmaya ilişkin hükümlerin yer aldığı ve fazla çalışmanın haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu, 46’ncı maddesinde ise, anılan Kanun’un 63’üncü maddesine göre belirlenen iş günlerinde çalışan işçilere yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verileceği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde tatil yapmayarak çalışanlara ise ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödeneceğinin hükme bağlandığı görülmüş olup, her ne kadar 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 2’nci maddesi gereğince ulusal bayram ve genel tatil günleri cuma günü akşamı sona erdiğinde müteakip cumartesi gününün tamamının tatil yapılacağı hüküm altına alınmış olsa da, cumartesi günün genel tatil ya da fazla çalışma olarak nitelendirileceğinin düzenlemediği, kaldı ki söz konusu Kanun’dan sonra yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu’nda ulusal bayram ve genel tatil günlerinin son gününün cuma gününe denk gelmesi durumunda cumartesi gününün tatil günü olarak kabul edileceği ve bu gün çalışan işçilere ayrıca ek ödeme yapılacağında dair bir hükmün yer almadığı ve bu hususa ilişkin olarak sonra yürürlüğe giren İş Kanunu hükümleri uygulanacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.

4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.

…

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/11 md.) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez. ” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “ …e) (1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.
Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.20. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama ücreti, UBGT alacağı, AGİ alacağı ve uygulamalardan doğan kesintiler de dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez. Kurum tarafından ödenen kıdem tazminatları ve diğer işçilik alacakları yüklenici firmaya rücu edilir…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1…

f) Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SGK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, boşta geçen süre ücreti, işe başlatmama ücreti, UBGT alacağı, AGİ alacağı ve uygulamalardan doğan kesintiler de dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez. Kurum tarafından ödenen kıdem tazminatları ve diğer işçilik alacakları yüklenici firmaya rücu edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 10.20’inci maddesinde ilgili mevzuatından kaynaklanan hak ve işçi alacakları bakımından muhatabın yüklenici olduğu, yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluğun DHMİ'ne yüklenemeyeceği, Kurum tarafından ödenen kıdem tazminatları ve diğer işçilik alacakları için yüklenici şirkete rücu edileceğinin düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nın 36’ncı maddesinde de aynı yönde düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı Kanun’un 112’nci maddesinde alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından ödeneceği ve 21.02.2019 tarihinde eklenen ek fıkra ile 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemede, Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname’nin aktarılan düzenlemelerinde idare tarafından ödenen kıdem tazminatının 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda aktarılan hükümlerine uygun olarak kıdem tazminatının yükleniciye rücu edileceği yönünde düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla sözleşmede düzenlenmesi halinde yükleniciye rücu edilmesi hususunda ise bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, idarece Teknik Şartname’de birinci dereceden sorumlu taraf olarak idarenin düzenlendiği, idarece ödeme yapılması durumunda yükleniciye rücu edileceği, bu durumun idarenin kendi sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmadığı, kaldı ki söz konusu idarelerin ihale dokümanında yer alan düzenlemelerle kanunda belirlenen yükümlülüklerini ortadan kaldıramayacağı, anılan duruma ilişkin bir uyuşmazlık çıkması durumunda 4857 sayılı Kanun hükümleri uygulanacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.30.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.

78.31.Personele çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, fazla çalışma giderinin teklif fiyata dahil olacağının ve çalışma saatleri dışında işçinin kaç saat eğitim alacağının idari şartnamede belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firmanın Yükümlülükleri” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Yüklenici, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerince belirtilen uygulamalara ilişkin sağlık gözetimi belgeleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları ve İş Yeri Hekimleri ile yapmış oldukları sözleşmeler, personel eğitimleri, sağlık raporları, vb. düzenlenen belgeleri İdareye teslim edecek ve kanunda belirtilen sürelerde yenilenmesini sağlayacaktır. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olduğu anlaşılmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinin (ç) bendinde, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20.06.2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere %4 oranında sözleşme ve genel giderlerin öngörüleceği belirtilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinde 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri ve bu nitelikteki genel giderlerin açıkça %4 oranındaki sözleşme ve genel giderler kapsamında düzenlendiği anlaşılmış olup, isteklilerin tekliflerini oluşturmalarına, idarenin ise yaklaşık maliyet hesaplaması ile aşırı düşük teklif sorgulamasını sağlıklı bir şekilde gerçekleştirmesine engel bir belirsizlik olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 7’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.19. İhale konusu işin yürütülmesi sırasında kullanılacak kıyafetlerin tür, miktar ve özelliklerine ilişkin bilgilere teknik şartnamede yer verilir.

…

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… 25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamede belirtilen giyim ve teçhizat malzemeleri ayni olarak verilecektir.

25.3.4. Diğer giderler:

Hizmetin yürütülmesine ilişkin ihale dokümanında belirtilen diğer giderler teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İdari Şartname’nin “Diğer giderler” başlıklı 25.3.4’üncü maddesinde hizmetin yürütülmesine ilişkin ihale dokümanında belirtilen diğer giderlerin teklif fiyatına dâhil edileceği şeklinde düzenlemeye yer verildiği, düzenlemede iddia edildiği üzere Teknik Şartname’de belirtilen diğer giderler ifadesinin kullanılmadığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlerin neler olduğunun açıkça düzenlendiği, bu maliyet kalemlerinin uygulanmasına ve bunlarla ilgili maliyetlerin neler olduğuna ilişkin detayların ihale dokümanı kapsamında düzenlenebileceği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen isteklilerin de işin gereklerini değerlendirerek ve tüm ihale dokümanı düzenlemelerini dikkate alarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 7’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de “AMAÇ

1. İş bu Teknik Şartname, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu ve bu Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik ile Genelge hükümleri çerçevesinde, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan ve EK-A tabloda belirtilen Havalimanları ile bu Havalimanlarına bağlı Seyrüsefer Yardımcı İstasyonları ve Genel Müdürlük Hizmet Binası bünyesinde; hafta sonu, bayram, resmi tatil dahil 7 gün 24 saat faaliyette bulunulan, bu şartnamede görev yerleri açıklanan mahallerde 1 personelin haftalık çalışma süresi en çok 45 saat olan ve Merkez/Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüklerinin belirleyeceği vardiya sistemine göre; 184 Vardiya Sorumlusu, 47 Proje Sorumlusu ve 3403 Özel Güvenlik Personeli olmak üzere Ek-A tabloda personel dağılımı ayrıntılı olarak belirtilen toplam 3634 yüklenici Özel Güvenlik Personeli ile 01.07.2019-30.06.2021 tarihler arasında güvenlik hizmeti satın alma işini kapsamaktadır.

…

ÖZEL GÜVENLİK HİZMETİ VERİLECEK ALANLAR VE GÖREV ESASLARI

3.1. Özel Güvenlik personelinin görev alanı. Merkez, Havalimanı ve Havalimanına bağlı yardımcı seyrüsefer istasyonu sınırları içerisidir. (Merkez/Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğünün belirleyeceği vardiya şekline ve personel sayısına göre, Havalimanı ve SSY İstasyonu için görevlendirme yapılacaktır.)

…

11.4. Merkez, Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğü güvenlik hizmetlerinin aksatılmadan yürütülmesi için nöbet mekânındaki özel güvenlik personel sayısını, nöbet yerlerini, vardiya saatlerini, bir vardiyada bulunacak personel sayı değişikliği, İş Kanununda belirtilen süreler dâhilinde ilgili Merkez/Havalimanı ve SSY İstasyonundaki alınması gereken diğer güvenlik uygulamalarını yapmaya yetkilidir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerine göre, başvuruya konu ihale konusu hizmetin ediminin 7 gün 24 saat esasına göre gerçekleştirileceği, bu şartnamede görev yerleri açıklanan mahallerde 1 personelin haftalık çalışma süresinin en çok 45 saat olacağı ve hizmetin Merkez/Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüklerinin belirleyeceği vardiya sistemine göre yerine getirileceği tespit edilmiştir. Vardiya sisteminin Merkez/Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüklerinin belirleyeceği ve ihale konusu iş kapsamında çalışacak toplam personel sayısına da ihale dokümanı kapsamında verildiği, dolayısıyla isteklilerin tekliflerini ihale dokümanında belirlenen toplam personel sayısına göre oluşturmaları gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

Teknik Şartname’de “…10.4. Yüklenici, personelinin Merkez, Havalimanı ve toplu ulaşım araçlarıyla ulaşımın sağlandığı yerlerdeki SSY ve Radar İstasyonlarına geliş-gidişlerinden sorumludur.

Ancak toplu ulaşım araçlarıyla ulaşımın sağlanamadığı Seyrüsefer yardımcı istasyonları ile radar istasyonlarının bulunduğu tesislere Havalimanı Başmüdürlüğü/ Müdürlüğünün belirleyeceği noktadan itibaren ulaşımın sağlanması ise DHMİ'nin sorumluluğundadır.

Personelin Havalimanındaki nöbet yerlerine gidiş-gelişleri, vardiya değişiklik işlemleri ve çevre güvenliği devriye hizmetlerinin Ek-A da kat edeceği mesafe Km olarak belirtilen Havalimanlarına, Yüklenici tarafından temin edilecek, kullanımı, hak sahipliği ve tüm masrafları (sigorta, kira, bakım giderleri, kasko, yakıt, lastik (Mevsim ve kullanım durumlarına göre yenilenecektir.), trafik cezası, vb.) yükleniciye ait olan, işe başlama tarihi itibarı ile en fazla 3(üç) yaşında, marka, model ve türü Yüklenici tarafından belirlenecek ve görevin her türlü zemin ve hava koşullarında aksatılmadan yürütülmesi temin edebilecek, amacına uygun araç ile sağlanması Yükleniciye aittir.
Yüklenici tarafından karşılanan araç ile EK-A da Çevre Yolu kilometre olarak belirtilen ilgili Havalimanına ait kilometre yol kat edilerek, Başmüdürlüğün/Müdürlüğün belirlediği, 24 saati kapsayan 1 gün içerisinde toplam 8 kez olmak üzere Havalimanı devriye hizmeti verilecektir. Yüklenicinin, personel nöbet değişimlerini ve ilave olarak personelinin sosyal/fiziksel ihtiyaçlarını karşılaması, personelini kontrol etmesi vb. gibi durumlarda yapacağı fazla ulaşım giderlerine ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ye yüklenemez.
Yüklenicinin PAT sahalarında hizmet yapmak üzere tahsis ettiği araca "Araç Özel Plakası" temin edecek olup, Aracı kullanacak olan Özel Güvenlik Personellerine ise eğitimlerini aldırarak "PAT Sahalarında Araç Kullanma Belgesi" ni temin etmek yüklenici sorumluluğundadır.
Yüklenici çalıştırdığı Güvenlik personeline, DHMİ Genel Müdürlüğü tarafından her yıl güncellenen ve DHMİ internet sitesinde yayımlanan ücret tarifesinde belirtilen bedeller doğrultusunda, tüm personele Havalimanı Giriş Kartını, EK-A da belirtilen ehliyetli personel sayısı kadar PAT Sahalarında Araç Kullanma Belgesini ve tahsis ettiği araca "Apron Araç Özel Plakası" temin etmek ve sözleşme yıllarında yenilemekle yükümlüdür.” düzenlemesi yer almakta olup EK-A tablosunda personel sayısı ve km bilgisine yer verildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 10.4’üncü maddesinde yüklenici, personelinin Merkez, Havalimanı ve toplu ulaşım araçlarıyla ulaşımın sağlandığı yerlerdeki SSY ve Radar İstasyonlarına geliş-gidişlerinden sorumlu olduğu, personelin havalimanındaki nöbet yerlerine gidiş-gelişleri, vardiya değişiklik işlemleri ve çevre güvenliği devriye hizmetlerinin Ek-A da kat edeceği mesafe belirtilen havalimanlarına ulaşımının tüm masrafları yükleniciye ait olmak üzere işe başlama tarihi itibarı ile en fazla 3(üç) yaşında, marka, model ve türü yüklenici tarafından belirlenecek araçlarla sağlanacağı şeklinde düzenlemeye yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu, yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesi gereğinde söz konusu giderlerin % 4 sözleşme genel ve giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu maliyet kalemlerine ayrı bir satır açılmasına ve ayrı bir maliyet öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.

Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “…SİLAH MÜHİMMAT VE DEMİRBAŞLAR

8.1. Özel Güvenlik personeli, şartnamenin 11.1 Maddesi gereği görev esnasında kullandığı silahın haftalık rutin bakımını yapacak olup, Yüklenici firma da her ay İdarece teslim edilen silah ve mühimmat miktarını bildirir güncel “Silah Sayım ve Mühimmat Raporu ’ nu düzenleyerek ilgili Merkez/Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğüne verecektir.

…

10.6. Merkez, Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğü tarafından kendisine sağlam olarak teslim edilen her türlü demirbaş malzemeleri, sözleşme süresi sonunda sağlam olarak aynen teslim edecektir. Teslim edilen demirbaş malzemelerin mevzuata uygun olarak kullanılmaması, muhafaza edilmemesi ve kullanım esnasında oluşabilecek her türlü maddi zararlar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

11.1. Merkez, Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğü, Özel Güvenlik personelinin görevi esnasında kullanacağı demirbaş, silah ve bu silaha ait mühimmatı (25 adet fişek) işe başlama tarihinden sonra bir tutanak ile sağlam ve çalışır vaziyette Yükleniciye teslim edecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddelerinde idarenin görev gereği yükleniciye teslim edeceği silah ve demirbaş malzemelerinin bulunduğu, yüklenicinin sözleşme sonunda kendisine teslim edilen bu malzemeleri mevzuatına uygun olarak kullanımı sonunda idareye teslim etmekle yükümlü olduğu şeklinde düzenlemelere yer verildiği, diğer taraftan idarenin yükleniciye teslim ettiği demirbaşların sağlam olarak teslim alınmasının amaçlandığı, bu düzenlenmenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu maddesi gereğince yüklenicinin sorumluluğu olduğu ve idareye ait silah ve demirbaşların yüklenici tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkan zararın yüklenici tarafından karşılanmasının bekleneceği, diğer taraftan başvuru sahibi tarafından “Teknik Şartname’nin 10.6’ncı maddesinde düzenlenen idare tarafından yükleniciye teslim edilecek demirbaşların neler olduğu, hangi nitelik ve niceliklere sahip olduğu ve kullanım ömrünün ne kadar olduğu bilgisine yer verilmediği” iddia edilmekteyse de, söz konusu durumun tekliflerin oluşturulmasıyla ilgili bir husus olmadığı, sözleşmenin uygulanması aşamasını ilgilendiren bir konu olduğu, hangi sayı ve nitelikte olursa olsun yüklenicinin kendisine teslim edilen demirbaşları sağlam ve çalışır halde idareye teslim etme yükümlülüğünün bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin 10’uncu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un “Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.

c) 18 yaşını doldurmuş olmak.

d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.
Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.
Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.

e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)

f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.

g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.

h) Güvenlik soruşturması olumlu olmak” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “10.13. Yüklenici, görev yapacak tüm personelin listesini ve her personel için aşağıda istenilen belgeleri bir dosya halinde işe başlama tarihinden önce Merkez, Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğü yetkililerine teslim edecektir.

Nüfus Cüzdan sureti. (T.C. Kimlik Numaralı)
İkametgâh Senedi.
Sabıka Kaydına dair Savcılık Belgesi. (Sözleşme tarihinden önceki son bir ay içerisinde alınmış olmak zorundadır.)

…

Eğitimlerin tamamlanmasına müteakip eğitim sertifikası.
Erkek personel için Askerlik Terhis Belgesi sureti.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 10.13’üncü maddesinde yükleniciden erkek özel güvenlik personeli için askerlik terhis belgesi suretinin işe başlamadan evvel teslim edilmesinin de istendiği,5188 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde özel güvenlik personelinde aranacak şartların düzenlendiği, ihale konusu işin havaalanlarında özel güvenlik çalıştırılması işi olduğu, işin niteliği, gerçekleştirileceği yer ve ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde söz konusu hizmet alımında çalışacak personel için ayırtedici özelliklerin aranmasının söz konusu olabileceği, ihale konusu işte çalışacak personelden terhis belgesi istenmesinin de bu kapsamda değerlendirilebileceği, ihale konusu işin süreklilik arz eden bir hizmet alımı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, anılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 12’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’de “10.18. Yüklenicinin görevlendireceği sorumlular; Yüklenici, gündüz mesai saatleri içerisinde 1 (bir) Proje Sorumlusu ve her vardiyada 1 (bir) vardiya sorumlusu ve vardiya sorumlusunun görevinin başında olmadığı zamanlarda görev yapmak üzere 1 (bir) yedek bulunduracaktır. Yüklenici Proje Sorumlusu her gün mesai başlangıcında güncelleştirilmiş günlük vardiya listesini Havalimanı Başmüdürlüğüne/Müdürlüğüne verecektir. Proje Sorumlusunun görev yapmadığı zamanlarda, yüklenicinin belirleyeceği vardiya sorumlusu bu görevi yürütecektir. Proje Sorumlusu, Vardiya Sorumlusu ve yedeğinin görevlendirilmesi, görevinin sonlandırılması, görevleri ve diğer bilgiler aşağıda belirtilmiştir.

…

Proje Sorumlusu, Vardiya Sorumluları ve yedekleri, yüklenici tarafından özel güvenlik görevlileri arasından seçilecektir.

Proje Sorumlusu, Vardiya Sorumluları ve yedekleri Özel Güvenlik Hizmetlerinin yerine getirilmesi esnasında 5188 sayılı Kanun ve alt düzenlemelerinden ve meri mevzuattan doğan tüm yükümlülükleri aksatmaksızın yerine getirecek ve Havalimanı Başmüdürlüğü/Müdürlüğünün söz konusu hizmet alımı işine ilişkin vereceği talimatları yerine getirecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 10.18’inci maddesinde gündüz mesai saatlerinde proje sorumlusu ve vardiya sorumlusunun görevinin başında olmadığı zamanlarda görevlendirilmek üzere bir yedek personel görevlendirileceği, yedek personelin yüklenici tarafından özel güvenlik görevlileri arasından seçileceği düzenlemelerine yer verilmiştir. Yedek personelin özel güvenlik görevlileri arasından seçileceği, söz konusu yedek personel için ihale dokümanında belirlenen toplam 3634 personel haricinde personel belirlemesinin yapılmadığı, isteklilerin ihale dokümanında belirlenen toplam personel sayısı üzerinden teklif vermesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2019/UH.II-714

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin