KİK Kararı: 2019/UH.II-376

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/014
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 13.03.2019
Karar No : 2019/UH.II-376
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Arslanlar Teknik Isıtma Soğutma İnşaat Taahhüt İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/661835 İhale Kayıt Numaralı “Kayseri Devlet Hastanesi İçin 24 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 18.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kayseri Devlet Hastanesi İçin 24 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Arslanlar Teknik Isıtma Soğutma İnşaat Taahhüt İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 28.01.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.02.2019 tarih ve 7170 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.02.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/202 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Yaklaşık maliyetin ihale komisyonu tarafından hatalı hesaplandığı, ihale tarihi olan 2019 yılı asgari ücreti esas alınarak yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği, 2019 yılında yaklaşık %25 oranında gerçekleşen asgari ücretteki artışın mevcut fiyat farkı kararnamesine göre idareye fatura edilemeyeceği, yaklaşık maliyete ilişkin güncellemenin ihale tarihinden önce veya ihale esnasında yapılması gerekirken ihale tarihinden sonra yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. Teknik Şartname’de yer verilen bazı temizlik ve sarf malzemelerinin yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmadığı, söz konusu malzemeler hesaplamada dikkate alındığında yaklaşık maliyetin hatalı olduğu, anılan malzemeler arasında idarenin önceki ihalelerine göre çok fazla tutarsızlık bulunduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “…(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü bulunmaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın "İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklik" başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’inci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kayseri Devlet Hastanesi için 24 Aylık Malzemeli Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü:

Normal Yemek 1.250.000 Öğün
Diyet Yemek 67.000 Öğün
Normal Kahvaltı 240.000 Öğün
Diyet Kahvaltı 53.000 Öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kayseri Devlet Hastanesi ve Bağlı Birimleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasların "İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklik" başlıklı 6. Maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen fiyat farkına ilişkin esaslar incelendiğinde, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki farkın 5’inci madde uygulanmaksızın ödeneceği anlaşılmaktadır. Yukarıya aktarılan Şartname düzenlemelerinden, başvuru konusu ihalede sözleşmenin uygulanması sırasında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların "İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklik" başlıklı 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede tekliflerin hazırlanmasına esas brüt asgari ücret ile hakediş ödenmesi aşamasında geçerli brüt asgari ücret arasında fark bulunması halinde bahse konu farkın İdari Şartname’nin yukarıya aktarılan 46.1.1’inci maddesi kapsamında ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın "İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklik" başlıklı 6’ncı maddesi çerçevesinde yükleniciye ödeneceği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, başvuru sahibinin asgari ücretteki artışın mevcut fiyat farkı kararnamesine göre idareye fatura edilemeyeceği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, birim fiyat teklif cetvelinde toplam 31 personel için ayrı satır açıldığı anlaşılan başvuru konusu ihale ilan tarihinin 20.12.2018 olduğu anlaşılmıştır. İhale tarihi 18.01.2019 olan başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyete dayanak teşkil eden belgeler incelendiğinde ihale konusu işin yürütümünde çalıştırılacak personele ödenecek bedelin 2018 yılında geçerli aylık brüt asgari ücret esas alınarak yaklaşık maliyetin hesaplandığı, bununla birlikte güncelleme yapılan yaklaşık maliyet hesaplama cetvelinde ise “Asgari ücretteki artış sebebiyle, 29.01.2019 tarihinde ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet yeniden hesaplanmıştır.” ifadesine yer verildiği, 2018 yılı brüt asgari ücret esas alınmak suretiyle idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin 14.815.410,65 TL, 2019 yılı brüt asgari ücret esas alınmak suretiyle ihale tarihinden sonra hesaplanan güncel yaklaşık maliyetin ise 15.449.455,02 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden yaklaşık maliyetin hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlar ve asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncelleneceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede mevcut ihalenin yeniden hesaplanan yaklaşık maliyete esas iş kalemi miktarları ile ihale dokümanında isteklilere verilen birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarların birbiri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması durumunda yeterlik kriterleri ve ilan sürelerinde değişiklik olmadığı, bu nedenle ihaleye katılıma bir etkisinin olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Malzemeler arasında idarenin önceki ihalelerine göre çok fazla tutarsızlık bulunduğu yönündeki iddiaya ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “…Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir….” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Yürütülmesi İçin Yüklenici Tarafından Sağlanacak Makine ve Ekipmanlar” başlıklı kısmında “Kullanılacak Temizlik ve Diğer Sarf Malzeme Miktarları (24 Ay İçin):

Bone –150.000adet, Kolluk –150.000 adet, Tıbbi maske – 150.000 adet, Eldiven –250.000adet, Galoş–10.000 adet, Z Katlı kâğıt havlu peçete – 250.000 Paket, Çamaşır suyu –2.500litre, Sıvı sabun – 400 kg, Kir çözücü – 400Litre, Genel temizlik maddesi – 1.400 litre, Streç film (büyük boy) – 400.000 adet, tek kullanımlık karton bardak –200.000adet, 600 ml’lik köpük ara öğün kabı -65.000adet, ıslak mendil, kürdan, plastik kaşık, çatal ve bıçak konulabilecek tek kullanımlık kâğıt ambalaj –500.000 adet, tek kullanımlık numune poşeti- 1.900 adet, Çöp Kovası –125 Adet, Çöp poşeti – 600 Kg, Peçete 3.000 paket, Bulaşık makinesi deterjanı –1.500Kg. Bulaşık makinesi parlatıcısı – 130 litre, Bulaşık deterjanı(elde yıkama) –3.000 Kg, Yağ çözücü –700 litre, Kireç çözücü –250 litre tahmini giderlerdir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde, ikinci iddianın yaklaşık maliyeti oluşturan girdilerin miktarları ile ilgili kısmının ihale dokümanına yönelik olduğu, ihale dokümanına yönelik başvurunun en geç ihale tarihinden (18.01.2019) üç iş günü öncesine kadar, yani en geç 14.01.2019 tarihinde yapılması gerekirken başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti oluşturan girdilerin miktarına yönelik iddiasına yer verdiği dilekçeyle 28.01.2019 tarihinde idareye başvuruda bulunduğu, dolayısıyla söz konusu iddiayı içeren şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla idareye süresinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığı anlaşıldığından yaklaşık maliyeti oluşturan girdilerin miktarına yönelik kısmına ilişkin başvurunun süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Temizlik ve sarf malzemelerinin yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmadığı iddiasına ilişkin olarak:

Yaklaşık maliyete dayanak teşkil etmesi amacıyla üzerinde “Müdürlüğümüzce yapılacak olan 24 (yirmidört) aylık yemek hizmeti alımına ait öğün listesi aşağıda sunulmuş olup, birim fiyatlarının yaklaşık maliyete esas olmak üzere K.D.V. hariç 07/12/2018 mesai bitimine kadar … nolu faksa faks çekilmesi yada … adresine (kaşeli ve imzalı) mail olarak gönderilmesini rica ederim” ibaresi yer alan formun firmalara yollandığı, bu kapsamda başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 4 farklı firmadan piyasa araştırması kapsamında fiyat teklifi alındığı, ayrıca Kayseri Lokantacılar ve Pastacılar Odası Başkanlığından birim fiyatların istenildiği ve ilgili oda tarafından birim fiyatların hazırlandığı, ayrıca Kayseri Devlet Hastanesi, Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü ve Ordu İl Sağlık Müdürlüğü’nün geçmiş dönem yaptığı alımlarda gerçekleşen birim fiyatların da kullanıldığı anlaşılmıştır.

Yemek alımı işinde temizlik ve sarf malzemeleri kullanılacağının izahtan vâreste olduğu, bu bağlamda yaklaşık maliyet için fiyat sunan firmaların basiretli bir tacir gibi davranarak fiyat tekliflerini temizlik ve sarf malzemelerini de dikkate alarak hazırlamış olduklarının kabul edilmesi gerektiği, ayrıca yukarıda zikredilen idarelerin geçmiş dönemde yaptıkları yemek alım işlerinin yürütümünde temizlik ve sarf malzemelerinin de kullanıldığı, bu bağlamda yaklaşık maliyet hesabında kullanılan piyasa araştırması ve geçmiş dönemde yapılan alımlar kapsamında temizlik ve sarf malzemeleri de bulunduğu, dolayısıyla temizlik ve sarf malzemeleri bedelinin yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmadığı yönündeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.