KİK Kararı: 2019/UH.II-33

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/003
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 09.01.2019
Karar No : 2019/UH.II-33
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özata Gıda Soğ. Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Uşak İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/530416 İhale Kayıt Numaralı “2019-2020-2021 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Uşak İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 26.11.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019-2020-2021 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama İşi” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğ. Hava Tes. Sos. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2018 tarih ve 61346 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1840 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; başvuru konusu ihaleye sunulan tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle idarece alınan ihalenin iptal edilmesi kararının ve şikâyet başvurusuna idarece verilen cevabın mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, şöyle ki, alıma konu işin süreklilik arz eden yılları sari (2019-2020-2021) bir hizmet alımı işi olduğu, ihale dokümanında yer alan fiyat farkına ilişkin düzenlemeler uyarınca işçilik kalemleri dışında fiyat farkı verilmeyeceği, sözleşme imzalandıktan sonra da bu kuralın değiştirilmeyeceği, söz konusu işin daha önce 2018/409917 İKN ile ihale edildiği ve yaklaşık maliyetin 36.701.155,87 TL olarak açıklandığı, ihaleye geçerli teklif sunan isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle ihalenin iptal edildiği, anılan ihalenin kesinleşen ihale dokümanı uyarınca fiyat farkı verilecek olan işçilik haricindeki kısma (29.348.433,87 TL) işin süresi olan (2019-2020-2021) 3 yıl boyunca fiyat farkı verilmeyeceğinin somut olarak ortaya çıktığı, başvuruya konu ihalenin ilk oturumunda açıklanan yaklaşık maliyetin 39.316.420,54 TL olarak açıklandığı, yukarıda belirtilen yaklaşık maliyetin fiyat farkına konu olmayan 29.348.433,87 TL’lik kısmı için işin süresi olan 3 yıl boyunca oluşabilecek fiyat artışları için ilk ihalede belirlenen yaklaşık maliyete göre (39.316.420,54-36.701.155,87)=2.615.264,67 TL fark hesaplandığı anlaşılmakla birlikte idarece hesaplanan bu farkın yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca gerçek verilere dayanmadan hazırlandığı, itirazen şikayete konu işin karakteristik özelliği uyarınca idare tarafından ilk ihalede hesaplanan yaklaşık maliyetin fiyat farkına konu olmayan kısmının büyük kısmını çiğ girdi olarak adlandırılan malzeme maliyetinin oluşturduğu, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta yer alan yaklaşık maliyetin reel olarak hazırlandığı açıklaması kısmen kabul edilmekle birlikte alıma konu işin yıllara sari olması nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu malzemeleri işin başında toplu olarak almasına imkan bulunmadığı ve söz konusu malzemelerin işin süresince dönemler halinde alınmasının zorunluluk arz ettiği, şikayetlerinin ana konusunu fiyat farkı verilmeyecek olmasından dolayı hazırlanan yaklaşık maliyete gelebilecek artışların da dahil edilerek yaklaşık maliyetin hesap edilmesi gerektiği hususunun oluşturduğu, yaklaşık maliyetin 11.10.2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Orta Vadeli Mali Plan’da yer alan Temel Makroekonomik Göstergeler uyarınca hesap edilmesi gerektiği, bu nedenle ihalenin iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dâhil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dâhil olmayan başka giderler öngörülmez.

...

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2019-2020-2021 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama İşi

b) Miktarı ve türü: 2019-2020-2021 Yılları 36 Aylık 5.525.000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Uşak Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Banaz Devlet Hastanesi, Sivaslı Devlet Hastanesi, Eşme Devlet Hastanesi ile bu hastanelerin bağlı birimleri ...” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Sadece teklif fiyat kalemlerinden olan işçilik giderleri için fiyat farkı verilecektir. (Yürürlükteki fiyat farkı kararnamesinin) 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı resmi gazetede yayınlanan ve 29.11.2013 tarihinde yürürlüğe giren 4734/4735 sayılı Kamu İhale Kanununa göre hizmet alımlarına uygulanacak olan fiyat farkına ilişkin esasların 6. Maddesine göre fiyat farkı ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen 30.11.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyetinin ihale tarihi olan 26.11.2018 tarihinde ihaleye katılan isteklilere açıklandığı, başvuruya konu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin geçici teminat mektubunun sunulmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi istekli de dahil olmak üzere geriye kalan dört isteklinin teklifinin ise incelenmekte olan ihalenin yaklaşık maliyeti üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet kavramı, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini ifade etmekte olup, idareler tarafından yaklaşık maliyetin nasıl hesaplanması gerektiğine ilişkin esas ve usuller uygulama yönetmeliklerinde hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda, idarelerce ihale edilmesi öngörülen hizmet alımı ihalelerinin, ihale yapılmadan önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetinin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte hesap cetvelinde gösterileceği, hesaplanan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere firma kârının da ilave edileceği ve kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyet icmali incelendiğinde, yaklaşık maliyetin daha önce ihaleye çıkılan 2018/409917 İKN’li ihalenin yaklaşık maliyetinden faydalanılarak hazırlandığı, anılan ihalede ihale ilan tarihinin 05.09.2018 olduğu ve söz konusu ihalenin “Bütün Tekliflerin Alıma Ayrılan Ödeneğin/Yaklaşık Maliyetin Çok Üzerinde Olması” gerekçesiyle iptal edildiği görülmüştür.

Söz konusu ihale iptal edildikten sonra başvuruya konu ihaleye yeniden çıkıldığı, 2018/409917 İKN’li ihalede elektrik, su, doğalgaz, sigorta ve sarf malzemeleri vb. diğer maliyetlerin birim fiyatı için piyasa fiyat araştırması yapıldığı, araç kiralama ve taşıma bedelinin birim fiyatı için ise hem piyasa fiyat araştırması hem de ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş benzer bir işteki fiyatların kullanıldığı ve sarf malzemelerinin yaklaşık maliyeti ile ilgili olarak 17.10.2018 tarihinde hazırlanan hesap tablosunun altına “2018/409917 İkn’li ihalede kullanılan 27.08.2018 tarihinde onaylanan yaklaşık maliyet için kullanılan piyasa fiyatları Yİ-ÜFE ile güncellenerek kullanılmıştır...” ifadelerine yer verilerek güncelleştirme yapıldığı,

2018/409917 İKN’li ihalede gıda malzemelerinin birim fiyatı için piyasa fiyat araştırması, hal fiyatları ve internet üzerinden araştırma yapıldığı, gıda malzemelerinin yaklaşık maliyeti ile ilgili olarak 17.10.2018 tarihinde hazırlanan hesap tablosunun altına “2018/409917 İkn’li ihalede kullanılan 27.08.2018 tarihinde onaylanan yaklaşık maliyet için kullanılan fiyatlar yeniden değerlendirilmiştir. Hal fiyatları, Et fiyatları ve internetten yemek yapımı için önemli bileşen olan ay çiçek yağı vb. malzemelerin fiyatları yeniden araştırılmıştır. Yapılan değerlendirme neticesinde yaklaşık önceki yaklaşık maliyet fiyatları ile aynı/yakın fiyatların olduğu görüldüğünden önceki ihalede kullanılan yaklaşık maliyet fiyatlarının Yİ-ÜFE ile güncellenerek yaklaşık maliyet tespit edilmiştir...” ifadelerine yer verilerek güncelleştirme yapıldığı ve incelenmekte olan ihalenin yaklaşık maliyetinin hesap edildiği görülmüştür.

Ayrıca idare tarafından yaklaşık maliyetin hesap edilmesine ilişkin oluşturulan birim fiyatların hal fiyatları, internet fiyatları ve daha önce gerçekleştirilen fiyatlar üzerinden karşılaştırma yapıldığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait olarak 17.10.2018 tarihinde Yaklaşık Maliyet Güncelleme Gerekçe Raporu’nun hazırlandığı, hazırlanan raporda “2018/409917 İKN’li ihalede ... 36.701.155,87 TL yaklaşık maliyet bulunmuştur. İlk ihalemizde teklif fiyatlar çok yüksek geldiği için ihalemiz iptal edilmiştir.

İhalenin iptali sonucunda yeni ihalenin yaklaşık maliyeti için; ilk ihalenin yaklaşık maliyeti olan 36.701.155,87 TL TUİK’in açıkladığı Yİ-ÜFE oranları ile güncellenerek 39.316.420,54 TL yaklaşık maliyet bulunmuştur. Bu rakamın teyidi içinde piyasadan çiğ girdi fiyatları yeniden araştırılmış ve bulunan Hal fiyatları, Et fiyatları ve yemek yapımı için önemli diğer girdi bileşenlerinin (Ayçiçek yağı, salça vb.) birim fiyatlarının yakın/aynı olduğu tespit edilmiştir. (Çiğ girdi maliyetleri için toplanan birim fiyatları yaklaşık maliyet ekinde sunulmuştur.) Güncelleme sonucunda oluşan fiyat ile çiğ girdi maliyetleri birim fiyatlarının güncel ve reel olduğu görülmüştür. her iki yaklaşık maliyetimizin piyasa koşullarını sağladığı ve gerçeği yansıttığı görülmüş olup, ...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Kamu ihale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması ile idarelerce gerçekleştirilecek ihalelerde sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde bulunması durumunda, ihale komisyonlarınca aktarılan Tebliğ açıklamasına göre belirtilen sorgulama konuları esas alınarak tekliflerin değerlendirileceği, ayrıca yaklaşık maliyet güncel olmakla birlikte idarece bu maliyetin üzerinde ihaleye sunulan tekliflerin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idare ödeneğinin yeterli bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında tekliflerin, kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebileceği, bu hususun belirtilen gerekçeler bakımından ihaleyi yapan idarenin sorumluğunda ve takdirinde olduğu anlaşılmaktadır. İncelenmekte olan ihaleyi gerçekleştiren idarenin anılan husustaki takdirini ise yaklaşık maliyetin üzerinde verilen teklifleri geçersiz teklif kabul ederek kullandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından 05.12.2018 tarihli şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve 11.10.2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Orta Vadeli Mali Plan’da yer alan Temel Makroekonomik Göstergeler uyarınca yaklaşık maliyetin işin süresi olan 2019, 2020 ve 2021 yıllarında gelebilecek artışların dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğinin ifade edildiği görülmüştür.

İdare tarafından verilen 14.12.2018 tarihli cevap yazısında ise “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında değerlendirmeye alınmayan ya da eksik değerlendirilen herhangi bir hususun veya hatanın olmadığı, hatta çiğ girdi maliyetlerinde et, su vb. ürünlerin yaklaşık maliyet fiyatının piyasadaki güncel fiyat aralığında olduğu, hatta üst sınırlara yakın olduğu, örneğin ilk ihalede yaklaşık maliyet olarak belirlenen 38.71 TL et ve 0,22 TL su fiyatı ile ikinci ihalede yaklaşık maliyet güncellendiğinde belirlenen 43,01 TL et ve 0,24 TL su fiyatı değerlendirildiğinde şu anda özellikle et fiyatı için et balık kurumu ve et ve diğer girdiler için perakende satış yapan marketlerde bile bu fiyatların altında satış yapıldığı tarih itibari ile sabittir. Örnekten anlaşılacağı üzere idaremiz tüm kalemlerdeki hesaplamalarını bu minvalde yapmıştır. Yaklaşık maliyetin reel olarak hazırlanması, yukarıdaki fiyat örneklerinden de anlaşılacağı üzere 3 yıllık süreci karşılayabileceği kanaatini oluşturmasından dolayı isteklilerce teklif edilen tutarların yaklaşık maliyetin ve piyasa rayiçlerinin çok üstünde olduğunun komisyonumuzca değerlendirilmesi,

Ayrıca ihale döneminde piyasada yaşanan belirsizlikler ile dövizde (Dolar/Euro) paritesinde yaşanan ani ve siyasal nedenlere bağlı artış/düşüş ve oluşan belirsizlik ortamında firmalarca ihalelere tepkisel olarak piyasa rayiçlerini yansıtmayan aşırı yüksek ve pahalı teklifler verildiğinin görülmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde ... denilerek, idarelere sorumluluk yüklemesinden kaynaklı; piyasada yaşanan belirsizlik ortamında firmalarca verilen tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde ve rayiç bedellerini yansıtmaması, çok yüksek fiyata alınarak oluşabilmesi muhtemel kamu zararının önüne geçilebilmesi, çok yüksek tekliflerin ihale komisyonunca kabul edilebilir görülmemesi, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanarak kamu kaynaklarının etkili ve verimli bir şekilde kullanılmasını teminen, kamu yararı ve hizmet gereklerinin de dikkate alınarak,

Diğer taraftan, mevcut hali hazırda yürütülmekte olan Enflasyonla Topyekün Mücadele Programı çerçevesinde devletimize olan güvenden dolayı ve an itibari ile de döviz vb. kurlardaki ani yükselmelerin düşmesi, güven ortamının tekrar oluşmaya başlaması, önümüzdeki dönemde piyasada yaşanan belirsizliğin ortadan kalkacağı ve firmalarında bu doğrultuda belirsizlik ortamında verilen çok yüksek fiyatlar yerine piyasa rayiçlerinin yansıtan daha sağlıklı, gerçekçi ve uygun teklifler verebileceği ( En son Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 3 yıllık yapılan yemek ihalesinde firma tarafından Normal yemek: 6.20 TL, Diyet yemek: 2,00 TL, Normal Kahvaltı: 3,00 TL, Diyet kahvaltı ve Ara öğün: 1,00 TL teklif verilmiş ve sözleşmeye davet edilmiştir.) aşikar olduğundan;

İhalenin iptaline karar verilmiştir.

Yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ile ilgili olarak; 2018/409917 İKN’li ihalede hesaplanan yaklaşık maliyetin ... yeni fiyatlar dikkate alınarak tekrar hesaplanmış 2018/530416 İKN’li ihaleye 2.615.264,67 TL’lik bir yaklaşık maliyet artışı ile çıkılmıştır. Bu hesaplama yapılırken ülkemizin istikrarlı büyümesi ve ekonomimize olan güven dikkate alınarak ve 3 yıllık sürecin göz önüne alınarak yapılmıştır.

... idare olarak Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal Ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar, Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar, Ticaret Borsası Fiyatları, Toptancı Hal Fiyatları ve toptan satan marketlerden fiyat alınmış ve çiğ girdi için maliyetler bu fiyatlar dikkate alınarak gerçekçi-reel olarak hesaplanmıştır.

İhale gerçekleşmesi durumunda; bir ay içerisinde güncel fiyatlarla hesaplanan yaklaşık maliyete başlanacak yemek hizmeti için işin başında %15,9 2019 yılı Aralık ayı için belirlenen TÜFE öngörülüp fiyatın yükseltilmesi kamu kaynağının zarara uğratılmasına ve hizmetin fahiş fiyatlarla alınmasına sebebiyet vereceği unutulmamalıdır...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyet başvurusunda başvuru sahibi istekli tarafından şikâyete cevap yazısında belirtilen yaklaşık maliyetin reel olarak hazırlandığı açıklamasının kısmen kabul edildiğinin ifade edildiği, bununla birlikte itirazlarının ana konusunun ihale konusu işin yıllara sari ve işçilik haricindeki giderlere ilişkin olarak fiyat farkı verilmeyecek olmasından dolayı, yaklaşık maliyet hesap edilirken ihale konusu işte kullanılacak malzemelere gelebilecek fiyat artışlarının da dahil edilerek güncellenmemesi hususu olduğu ifade edilmiştir.

Bu doğrultuda başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet başvurusunun 2019, 2020 ve 2021 yıllarında gelebilecek artışların dikkate alınarak yaklaşık maliyetin hesap edilmesi gerektiğine yönelik olduğu, yaklaşık maliyetin hesap edilmesi ile ilgili olarak başka bir mevzuata aykırılık iddiasında bulunulmadığı, idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesi doğrultusunda tekliflerin değerlendirildiği ve yaklaşık maliyet hesabında değerlendirmeye alınmayan ya da eksik değerlendirilen herhangi bir hususun veya hatanın olmadığının ifade edildiği dikkate alındığında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde yer alan “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü gereğince, idarenin tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle ihaleyi iptal etmesine ilişkin kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.