KİK Kararı: 2019/UH.II-317

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/010
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 27.02.2019
Karar No : 2019/UH.II-317
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yeni Doğuş Kurumsal A.Ş. - Danış Kurumsal Hizmetler Temizlik Gıda San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/598339 İhale Kayıt Numaralı “Denizli İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerine Ait 2019-2020 Yılları 4 (Dört) Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.01.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Denizli İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerine Ait 2019-2020 Yılları 4 (Dört) Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yeni Doğuş Kurumsal A.Ş. - Danış Kurumsal Hizmetler Temizlik Gıda San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 16.01.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.01.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.01.2019 tarih ve 4121 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/130-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarına gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan örnek menüde mevzuata aykırı hususların bulunduğu, şöyle ki;

1. Otuz günlük örnek menüde yer alan “zeytinyağlı börülce” ve “çıtır paneli baget kızartma” yemeklerinin içerik ve çiğ girdi miktarlarının Teknik Şartname’de bulunmadığı,

2. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “hamsi tava” ve “çipura tava” yemeklerinin içeriğinde yer alan “hamsi ve çipura” girdilerinin miktarının kilogram cinsinden belirlenmesi gerekirken adet cinsinden belirlendiği; ayrıca söz konusu yemeklerde bulunan “yeşillik” girdisinin de ne olduğunun (marul, maydanoz, roka vb.) açıkça belirtilmesi gerektiği,

3. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “zeytinyağlı antep dolma” yemeğinin içeriğinde yer alan “kuru patlıcan” girdisinin miktarının adet cinsinden belirlendiği ancak sağlıklı bir şekilde açıklama sunulabilmesi için bir adet kuru patlıcanın kaç gram olduğunun belirtilmesi gerektiği,

4. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “zeytinyağlı barbunya pilaki” yemeğinin içeriğinde yer alan “patates” girdisinin miktarının adet cinsinden belirlendiği ancak piyasa koşulları dikkate alındığında anılan ürünün miktarının kilogram cinsinden belirlenmesi gerektiği,

5. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “etli bezelye, zeytinyağlı bezelye ve zeytinyağlı fasulye” yemeklerinin Teknik Şartname’de hem taze hem de donuk girdilerle yapılmış hallerine yer verildiği, ancak örnek menüde anılan yemeklerin içeriğinde bulunan “bezelye ve taze fasulye” girdilerinin taze mi yoksa donuk mu olacağının belirsiz olduğu,

6. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “kış salatası, havuç salata ve çoban salata” yemeklerinin içeriğinde yer alan “zeytin” girdisinin yeşil zeytin mi siyah zeytin mi olması gerektiğinin belirsiz olduğu, anılan iki tür zeytinin fiyatlarının piyasa koşullarında birbirinden farklılık arz ettiği,

7. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “piliç roti ve kadınbudu köfte” yemeklerinin içeriğinde yer alan “süt” girdisinin miktarının gram cinsinden belirlendiği ancak sağlıklı bir şekilde açıklama sunulabilmesi için sütün miktarının litre cinsinden belirtilmesi gerektiği,

8. Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “tavuk şinitzel” yemeğinin içeriğinde yer alan “1/4 gram yumurta” girdisinin gram cinsinden açıklanabilmesinin mümkün olmadığı bu sebeple adet cinsinden belirtilmesi gerektiği,

9. Normal kahvaltı menüsünün Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasında üç kaptan oluşacağının düzenlendiği, ancak örnek menünün 2, 4, 9, 11, 17, 19, 24 ve 26’ncı günlerinde normal kahvaltı menüsünün iki çeşit olarak düzenlendiği, hâlbuki anılan Şartname maddesine göre içecek hariç üç kap olarak belirlenmesi gerektiği,

10. Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasında “Kahvaltılıklar” başlığı altında “Domates-Salatalık=100 gr” olarak düzenlendiği, ancak örnek menüde domates ve salatalık girdilerinin ayrı ayrı mı yoksa birlikte mi 100 gr olacağı hususunun net olmadığı,

11. Diyet kahvaltı menüsünün Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasında en az üç kaptan oluşacağının düzenlendiği, ancak örnek menünün 4, 6, 7, 8, 15, 19, 21, 22, 23 ve 30’uncu günlerinde diyet kahvaltı menüsünün iki ya da bir çeşit olarak düzenlendiği, hâlbuki anılan Şartname maddesine göre içecek hariç en az üç kap olarak belirlenmesi gerektiği,

12. Diyet yemek öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “Zeytinyağlı taze fasulye, zeytinyağlı bamya, kabak yemeği ve patlıcan yemeği” yemeklerinde Teknik Şartname’ye göre aynı anda hem “domates” hem de “glütensiz salça” girdilerine yer verildiği, ancak açıklama sunulurken anılan ürünlerden her ikisinin de mi yoksa yalnızca birinin mi kullanılması gerektiğinin belirsiz olduğu,

Yukarıda sayılan eksiklikler sebebiyle sağlıklı bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması yapılamayacağı gibi idare tarafından da değerlendirmenin doğru bir biçimde yapılamayacağı, sonuç olarak aşırı düşük teklif savunmasının yapılabilmesi için adı geçen yemeklerin yerine Teknik Şartname’de içerikleri ve gramajları belirli olan yemeklerin seçilerek örnek menünün yeniden düzenlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. …” açıklamaları bulunmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: DENİZLİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI SAĞLIK TESİSLERİNE AİT 2019-2020 YILLARI 4 (DÖRT) KISIM MALZEMELİ YEMEK HİZMET ALIMI

b) Miktarı ve türü: 1.KISIM: N.Yemek:3.651.000 Kahvaltı:1.038.000-D.Kahvaltı:271.250- D.Yemek:515.500

2.KISIM:N.Yemek:45.000-Kahvaltı:20.000-D.Kahvaltı:500-D.Yemek:1.000
3.KISIM:N.Yemek:15.125-Kahvaltı:3.200
4.KISIM:N.Yemek:22.000-Kahvaltı:1.000-D.Yemek:2.000

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1.KISIM: Acıpayam D.H., Buldan Göğüs H.H., Çal D.H., Çivril Şehit Hilmi Öz D.H., Denizli D.H., Honaz D.H., Kale D.H., Servergazi D.H., Tavas D.H., Denizli ADSH., Serinhisar DH 2.KISIM: Çameli D.H. 3.KISIM: Güney D.H. 4.KISIM: Çardak D.H.

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. İhale konusu iş 4 (Dört) Kısımdan oluşmaktadır. İstekliler teklif cetvelindeki kısımların tamamına teklif verebilecekleri gibi, herbir kısım içinde teklif verebilirler. İstekliler teklif verdikleri kısımdaki kalemlerin tamamına teklif vermek zorundadır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin ise;

1.KISIM

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal Yemek (Acıpayam D.H. Buldan Göğüs H.H. Çal D.H. Çivril Şehit Hilmi Öz D.H. Denizli D.H. Honaz D.H. Kale D.H. Servergazi D.H. Tavas D.H. Denizli ADSH. Serinhisar DH)

adet

3.651.000,000

2

Kahvaltı (Acıpayam D.H. Buldan Göğüs H.H. Çal D.H. Çivril Şehit Hilmi Öz D.H. Denizli D.H. Honaz D.H. Kale D.H. Servergazi D.H. Tavas D.H. Serinhisar DH)

adet

1.038.000,000

3

Diyet Kahvaltı (Acıpayam D.H. Buldan Göğüs H.H. Çal D.H. Çivril Şehit Hilmi Öz D.H. Denizli D.H. Honaz D.H. Kale D.H. Servergazi D.H. Tavas D.H. Serinhisar DH)

adet

271.250,000

4

Diyet Yemek (Acıpayam D.H. Buldan Göğüs H.H. Çal D.H. Çivril Şehit Hilmi Öz D.H. Denizli D.H. Honaz D.H. Kale D.H. Servergazi D.H. Tavas D.H. Serinhisar DH)

adet

515.500,000

KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)

Şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin Denizli İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.01.2019 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulüyle gerçekleştirilen “Denizli İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesislerine Ait 2019-2020 Yılları 4 (Dört) Kısım Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, ihalede toplam 64 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmına 11 istekli tarafından teklif sunulduğu, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda ihale komisyonu tarafından sınır değerin 32.442.834,71 TL olarak hesaplandığı, teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekli Yeni Doğuş Kurumsal A.Ş.–Danış Kurumsal Hizmetler A.Ş. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu; ancak anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısına yönelik olarak şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin ise söz konusu şikâyeti reddettiği ve başvuru sahibinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı tespitleri doğrultusunda, ihalenin 1’inci kısmının Batı Mutfak Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Dunaysır Ltd. Şti.–Akçe Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifleri sınır değer tutarının altında kalan başvuru sahibi istekliye 10.01.2019 tarihinde gönderilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıda “… Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesi gereğince yazımız ekinde sunulan 30 günlük aşırı düşük sorgulamaya esas menü listesi ile ayrıntıları teknik şartnamede verilen ve idari şartnamenin 25 inci maddesindeki Teklif Fiyata Dahil Giderler altında belirtilen işçilik bileşenlerinin ayrıntılı olarak belirtilerek 16.01.2019 Çarşamba günü mesai bitimine kadar dayanakları ile birlikte açıklamanızı idaremize vermeniz hususunda; Gereğini bilgilerinize rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı, söz konusu yazı ekinde otuz günlük aşırı düşük sorgulamaya esas menünün bulunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli Yeni Doğuş Kurumsal A.Ş.–Danış Kurumsal Hizmetler A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 16.01.2019 tarihinde söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde yer alan örnek menüye ilişkin olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu ancak idare tarafından ihale dokümanına itiraz olarak değerlendirilen şikâyetin reddedildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından gönderilen örnek menü üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ve sözü edilen aykırılıkların giderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği ileri sürmektedir.

İhale dokümanı kapsamında düzenlenen ve başvuru sahibi istekliye gönderilen otuz günlük örnek menünün, normal kahvaltı, normal öğle/akşam yemeği, diyet kahvaltı ve diyet öğle/akşam yemeği kalemlerine yönelik olduğu görülmüştür.

a) Otuz günlük örnek menüde yer alan “zeytinyağlı börülce” ve “çıtır paneli baget kızartma” yemeklerinin içerik ve çiğ girdi miktarlarının Teknik Şartname’de bulunmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Zeytinyağlı börülce yemeğinin, normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 16’ncı günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 65’inci sırada düzenlendiği görülmüştür. Bu sebeple zeytinyağlı börülce yemeğinin içerik ve çiğ girdi miktarlarının Teknik Şartname’de bulunduğu,

Çıtır paneli baget kızartma yemeğinin, normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 18’inci günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 74’üncü sırada düzenlendiği görülmüştür. Bu sebeple çıtır paneli baget kızartma yemeğinin içerik ve çiğ girdi miktarlarının Teknik Şartname’de bulunduğu görüldüğünden iddia uygun bulunmamıştır.

b) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “hamsi tava” ve “çipura tava” yemeklerinin içeriğinde yer alan “hamsi ve çipura” girdilerinin miktarının kilogram cinsinden belirlenmesi gerekirken adet cinsinden belirlendiği; ayrıca söz konusu yemeklerde bulunan “yeşillik” girdisinin de ne olduğunun (marul, maydanoz, roka vb.) açıkça belirtilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Hamsi tava yemeğinin, normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 1’inci günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 89’uncu sırada bulunduğu, anılan yemekte “hamsi” girdisinin miktarının “150” ve biriminin “Adt” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Çipura tava yemeğinin ise, normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 25’inci günde yer aldığı, Teknik Şartname’de yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 90’ıncı sırada bulunduğu, anılan yemekte “çipura” girdisinin miktarının “150” ve biriminin “Adt” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda adı geçen yemeklerde bulunan hamsi ve çipura girdilerinin piyasada adet üzerinden fiyatlarının bulunmadığı bilinmekle birlikte; ticari faaliyet alanı olarak yemek ihalelerine katılan firmalarca Teknik Şartname’de yer alan yemeklerin ihtiva edeceği malzemeleri ve çiğ girdi miktarlarını gösteren listede yapılan düzenlemelerin bir adet yemek bazında hazırlandığının bilinmesi gerektiği, basiretli bir tacir olarak bir adet yemeğin içerisinde hamsi ve çipura girdilerinin 150 adet olamayacağının öngörülebilecek bir husus olduğu, 150 adedin 150 gramı ifade ettiğinin anlaşılabileceği, söz konusu durumun aşırı düşük teklif açıklaması sunmaya engel teşkil etmediği anlaşılmıştır. Diğer taraftan söz konusu yemeklerin içeriklerinde yer alan “yeşillik” girdisinin isteklinin belirleyeceği bir yeşillik türü üzerinden açıklama yapılabileceği anlaşılmıştır.

Aktarılan gerekçelerle başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

c) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “zeytinyağlı antep dolma” yemeğinin içeriğinde yer alan “kuru patlıcan” girdisinin miktarının adet cinsinden belirlendiği ancak sağlıklı bir şekilde açıklama sunulabilmesi için bir adet kuru patlıcanın kaç gram olduğunun belirtilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Zeytinyağlı antep dolma yemeğinin normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 10’uncu günde yer aldığı, Teknik Şartname’de yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 67’nci sırada bulunduğu, anılan yemekte “kuru patlıcan” girdisinin miktarının “3” ve biriminin “Adt” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda adı geçen kuru patlıcan girdisinin gerek piyasa koşullarında gerekse yurt içi ticaret borsalarında adet üzerinden fiyatının bulunduğu, bu kapsamda söz konusu düzenlemenin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaya engel teşkil etmediği anlaşılmış olup iddia uygun bulunmamıştır.

d) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “zeytinyağlı barbunya pilaki” yemeğinin içeriğinde yer alan “patates” girdisinin miktarının adet cinsinden belirlendiği ancak piyasa koşulları dikkate alındığında anılan ürünün miktarının kilogram cinsinden belirlenmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Zeytinyağlı barbunya pilaki normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 1’inci ve 25’inci günlerde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 70’inci sırada bulunduğu, anılan yemekte “patates” girdisinin miktarının “20” ve biriminin “Adt” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Zeytinyağlı barbunya pilaki yemeğinde bulunan patates girdisinin piyasada adet üzerinden fiyatının bulunmadığı bilinmekle birlikte; ticari faaliyet alanı olarak yemek ihalelerine katılan firmalarca Teknik Şartname’de yer alan yemeklerin ihtiva edeceği malzemeleri ve çiğ girdi miktarlarını gösteren listede yapılan düzenlemenin bir adet yemek bazında hazırlandığının bilinmesi gerektiği, basiretli bir tacir olarak bir adet yemeğin içerisinde patates girdisinin 20 adet olamayacağının öngörülebilecek bir husus olduğu, 20 adedin 20 gramı ifade ettiğinin anlaşılabileceği, söz konusu durumun aşırı düşük teklif açıklaması sunmaya engel teşkil etmediği anlaşılmış olup iddia uygun bulunmamıştır.

e) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “etli bezelye, zeytinyağlı bezelye ve zeytinyağlı fasulye” yemeklerinin Teknik Şartname’de hem taze hem de donuk girdilerle yapılmış hallerine yer verildiği, ancak örnek menüde anılan yemeklerin içeriğinde bulunan “bezelye ve taze fasulye” girdilerinin taze mi yoksa donuk mu olacağının belirsiz olduğu iddiasına ilişkin olarak;

Etli bezelye yemeği normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 3’üncü günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 48’inci sırada bulunduğu, anılan yemekte “taze bezelye/donmuş bezelye” girdisinin miktarlarının “200/150” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Zeytinyağlı bezelye/taze fasulye yemeklerinin normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 11’inci, 19’uncu ve 26’ncı günlerde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeklerin 65’inci sırada bulunduğu, anılan yemeklerde bezelye ve fasulye girdilerinin miktarlarının “Dondurulmuş 150/Taze 200” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda adı geçen etli bezelye, zeytinyağlı bezelye ve zeytinyağlı taze fasulye yemeklerinin tamamında Teknik Şartname’de bezelye ve fasulye girdilerinin taze veya dondurulmuş olarak kullanılabileceğinin düzenlendiği, taze ve dondurulmuş girdilerin ayrı ayrı olacak şekilde kullanılması gereken miktarlarına açıkça yer verildiği, ayrıca işin süresinin yirmi dört ay olması sebebiyle yemeklerin hem yazın hem de kışın yapılacağı da göz önüne alındığında aşırı düşük teklif açıklamasında bu iki türden birinin kullanılması yoluyla açıklama yapılabileceği anlaşılmış olup iddia uygun bulunmamıştır.

f) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “kış salatası, havuç salata ve çoban salata” yemeklerinin içeriğinde yer alan “zeytin” girdisinin yeşil zeytin mi siyah zeytin mi olması gerektiğinin belirsiz olduğu, anılan iki tür zeytinin fiyatlarının piyasa koşullarında birbirinden farklılık arz ettiği iddiasına ilişkin olarak;

Kış salatasının normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 3’üncü ve 14’üncü günlerde; havuç salatasının normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 8’inci günde; çoban salatasının normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 27’nci günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen salataların sırasıyla 126, 127 ve 125’inci sırada düzenlendiği, anılan salatalarda “zeytin” isimli girdinin bulunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından her ne kadar adı geçen salatalarda yer alan zeytin girdisinin türünün belirsiz olduğu iddia edilse de Teknik Şartname’nin menülere ilişkin açıklamaları ihtiva eden 161’inci sayfasında “Not: Yemeklerdeki zeytin ifadesi ‘siyah zeytin’i ifade eder.” düzenlemesinin bulunduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken yemeklerde yer alan zeytin girdisinin siyah zeytin üzerinden açıklanması gerektiğinin açık olduğu anlaşıldığından iddia uygun bulunmamıştır.

g) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “piliç roti ve kadınbudu köfte” yemeklerinin içeriğinde yer alan “süt” girdisinin miktarının gram cinsinden belirlendiği ancak sağlıklı bir şekilde açıklama sunulabilmesi için sütün miktarının litre cinsinden belirtilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Piliç roti yemeğinin normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 8’inci günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 70’inci sırada bulunduğu, anılan yemekte “süt” girdisinin miktarının “12” ve biriminin “g.” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Kadınbudu köfte yemeğinin normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 9’uncu günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 23’üncü sırada bulunduğu, anılan yemekte “süt” girdisinin miktarının “15” ve biriminin “g.” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda adı geçen yemeklerde bulunan süt girdisinin gerek piyasa koşullarında gerekse yurt içi ticaret borsalarında kilogram üzerinden fiyatının bulunduğu anlaşılmış olup iddia uygun bulunmamıştır.

h) Normal öğle/akşam yemeği menüsünde bulunan “tavuk şinitzel” yemeğinin içeriğinde yer alan “1/4 gram yumurta” girdisinin gram cinsinden açıklanabilmesinin mümkün olmadığı bu sebeple adet cinsinden belirtilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Tavuk şinitzel yemeğinin normal öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 22’nci günde yer aldığı, Teknik Şartname’de ise yemeklerin çiğ girdi miktarlarını gösteren listede adı geçen yemeğin 80’inci sırada bulunduğu, anılan yemekte “yumurta” girdisinin miktarının “1/4” ve biriminin “g.” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Gıda Malzemeleri Teknik Şartnameleri” isimli kısmı incelendiğinde 165’inci sayfada “TAVUK YUMURTASI: … Adet ağırlığı 60 gr.dan az olmayacaktır. …” şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Teknik Şartname’de bir adet yumurtanın olması gereken en düşük gramajının açıkça düzenlendiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunması gereken istekli tarafından minimum 60 gram olan bir adet yumurtanın fiyatının grama dönüştürülmesi suretiyle maliyet açıklaması yapılabileceği anlaşıldığından iddia uygun bulunmamıştır.

i) Normal kahvaltı menüsünün Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasında üç kaptan oluşacağının düzenlendiği, ancak örnek menünün 2, 4, 9, 11, 17, 19, 24 ve 26’ncı günlerinde normal kahvaltı menüsünün iki çeşit olarak düzenlendiği, hâlbuki anılan Şartname maddesine göre içecek hariç üç kap olarak belirlenmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Teknik Şartname’nin “Normal yemek, normal kahvaltı, diyet kahvaltı, diyet yemekleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… NORMAL KAHVALTI: Çay, çay şekeri, ekmek, süt hariç 3 (üç) kaptan oluşan öğündür. Bal-tereyağ ve reçel-tereyağ tek kap olarak sayılır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenleme çerçevesinde normal kahvaltının üç kaptan oluşacağı ancak söz konusu üç kaba çay, çay şekeri, ekmek ve sütün dâhil edilmediği anlaşılmaktadır. Örnek menü incelendiğinde ise, otuz günün tamamında aktarılan düzenlemeye uygun şekilde en az üç çeşitten oluşan menülerin bulunduğu görüldüğünden iddia uygun bulunmamıştır.

j) Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasında “Kahvaltılıklar” başlığı altında “Domates-Salatalık=100 gr” olarak düzenlendiği, ancak örnek menüde domates ve salatalık girdilerinin ayrı ayrı mı yoksa birlikte mi 100 gr olacağı hususunun net olmadığı iddiasına ilişkin olarak;

Domates-Salatalık türünün otuz günlük örnek menüde normal kahvaltıda 18, 20, 22, 25, 27 ve 29’uncu günlerde, diyet kahvaltıda ise 2, 5, 9, 12, 14, 17, 20, 24, 27 ve 29’uncu günlerde yer aldığı; Teknik Şartname’nin ise “Normal yemek, normal kahvaltı, diyet kahvaltı, diyet yemekleri” başlıklı 7’nci maddesinde kahvaltılıkların cins, miktar ve birimlerine yer verildiği, iddiaya konu girdinin anılan maddede “Domates-salatalık (yaz)”, miktarının “100” ve biriminin “g.” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen düzenleme çerçevesinde kahvaltılık olarak verilecek domates ve salatalığın ayrı ayrı veya birlikte 100 gram olacak şekilde açıklanabileceği anlaşıldığından iddia uygun bulunmamıştır.

k) Diyet kahvaltı menüsünün Teknik Şartname’nin 71’inci sayfasında en az üç kaptan oluşacağının düzenlendiği, ancak örnek menünün 4, 6, 7, 8, 15, 19, 21, 22, 23 ve 30’uncu günlerinde diyet kahvaltı menüsünün iki ya da bir çeşit olarak düzenlendiği, hâlbuki anılan Şartname maddesine göre içecek hariç en az üç kap olarak belirlenmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak;

Teknik Şartname’nin “Normal yemek, normal kahvaltı, diyet kahvaltı, diyet yemekleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… DİYET KAHVALTI: Yatan hastaların hastalıklarına göre diyetisyen tarafından belirlenen öğündür. Bal-tereyağ ve reçel-tereyağ tek kap olarak sayılır. Hastanın rahatsızlığına göre hastane diyetisyeninin belirleyeceği en az 3 (üç), en fazla 6 (altı) çeşitten oluşan kahvaltıdır. …” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenleme çerçevesinde, normal kahvaltının aksine diyet kahvaltıda kap sayısına dâhil edilmeyen bir kahvaltılık cinsinin bulunmadığı ve diyet kahvaltının en az üç en fazla altı kaptan oluşacağı anlaşılmaktadır. Örnek menü incelendiğinde ise, otuz günün tamamında aktarılan düzenlemeye uygun şekilde en az üç en fazla altı kaptan oluşan menülerin bulunduğu görüldüğünden iddia uygun bulunmamıştır.

l) Diyet yemek öğle/akşam menüsünde bulunan “Zeytinyağlı taze fasulye, zeytinyağlı bamya, kabak yemeği ve patlıcan yemeği” yemeklerinde Teknik Şartname’ye göre aynı anda hem “domates” hem de “glütensiz salça” girdilerine yer verildiği, ancak açıklama sunulurken anılan ürünlerden her ikisinin de mi yoksa yalnızca birinin mi kullanılması gerektiğinin belirsiz olduğu iddiasına ilişkin olarak;

Zeytinyağlı taze fasulye yemeği diyet öğle/akşam yemeği örnek menüsünde 2, 5, 6, 9, 12, 14, 15, 17, 20, 21, 24, 27, 29 ve 30’uncu günlerde, zeytinyağlı bamyanın 3, 13, 18 ve 28’inci günlerde, kabak yemeğinin 10 ve 25’inci günlerde ve son olarak patlıcan yemeğinin 8 ve 23’üncü günde yer aldığı, söz konusu yemeklerin çiğ girdi ve miktarlarının Teknik Şartname’nin 156’ncı sayfasında bulunduğu, anılan yemeklerde “Domates/Glutensiz salça” girdilerinin miktarlarının “20/5” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda adı geçen zeytinyağlı taze fasulye, zeytinyağlı bamya, kabak ve patlıcan yemeklerinin tamamında Teknik Şartname’de domates ve glütensiz salça girdilerinden birinin kullanılabileceğinin düzenlendiği, söz konusu girdilerin ayrı ayrı olacak şekilde kullanılması gereken miktarlarına açıkça yer verildiği, ayrıca işin süresinin iki yıl olması sebebiyle yemeklerin hem yazın hem de kışın yapılacağı da göz önüne alındığında aşırı düşük teklif açıklamasında bu iki türden birinin kullanılmasının mümkün olduğu anlaşıldığından iddia uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.