KİK Kararı: 2019/UH.II-314

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/010
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 27.02.2019
Karar No : 2019/UH.II-314
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Uşak Akdağ Gıda Tekstil Turizm İnşaat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/559171 İhale Kayıt Numaralı “Hazır Öğle Yemeği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 07.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hazır Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Uşak Akdağ Gıda Tekstil Turizm İnşaat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 17.01.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.01.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2019 tarih ve 4468 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/137 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye iştirak eden tüm istekliler tarafından İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtilen ve ihalede sunulması istenen belgelerin aslı ya da noter onaylı suretlerinin sunulması gerektiği, ancak İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak asıl yerine suret olan belgelerin idareye ibraz edildiği, “Aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan suretin sureti belgelerin sunulduğu,

2. İhaleye iştirak eden tüm istekliler tarafından ihale dokümanında bulunan “Standart Form-KİK_0015.3/H Birim Fiyat Teklif Cetveli”ne uygun olarak sunulmadığı, ayrıca İdari Şartname’nin 31.5’inci maddesi çerçevesinde ilgili isteklilerin birim fiyat cetvellerinde aritmetik hatalar bulunduğu, teklif mektuplarında rakam ile yazının birbiri ile uyumlu olmadığı,

3. İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ç) fıkrası gereğince, ilgili isteklilerce sunulan belgelerin standart forma uygun olmadığı,

Bunun yanında, ihaleye iştirak eden tüm isteklilerin ihalede sunduğu geçici teminatın tekliflerinin %3’ünü karşılamadığı, ayrıca idareye sunulan geçici teminat mektuplarının İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesinde belirtilen süreyi de kapsamadığı,

4. İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (e) fıkrası çerçevesinde, ihaleye iştirak eden tüm isteklilerin ihaleye katılımı vekâleten olmuş ise teklif dosyasında vekâletname ve vekilin imza beyannamesinin sunulmadığı, sunulan söz konusu belgelerin aslı ya da noter onaylı suretlerinin sunulması gerektiği, ancak İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesi gereği belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak asıl yerine suret olan belgelerin idareye ibraz edildiği, “Aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan suretin sureti olarak sunulduğu,

5. İhaleye iştirak eden tüm isteklileri temsilen farklı bir kişi ihaleye vekaleten katılmış ise ihale evraklarının ve teklif mektubunun da yine vekaletname sahibi kişi tarafından tanzim ve imza edilmesi gerektiği, ilgili isteklikleri temsilen ihaleye iştirak eden ve teklif mektubu vesair belgeleri tanzim ederek vekaleten imzalayan kişilerin EKAP’a kaydının yapılmadığı, bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği,

6. İdari Şartname’nin 7.1’nci maddesinin (h) bendinde gıda üretim izin belgesi veya işletme kayıt belgesinin istekliler tarafından sunulması ve 7.2.1’inci maddesi gereği iş ortaklığının her bir ortağı tarafından sunulmasının istendiği, ilgili isteklilerin idareye sunması gereken işletme kayıt belgelerinin herhangi bir mutfak bulunmadan alındığı ve faaliyet konularının şikayete konu ihaleyi kapsamadığı, ihalenin yemek hizmeti olması sebebiyle işletmenin faaliyet konusunun “gıda üretimi yapan işletmeler, perakende ve toplu tüketim işletmeleri” ya da “hazır yemek ve tabldot yemek üretimi” olması gerektiği, ayrıca işletme kayıt belgelerinde bulunan adresler ile en son yayınlanan ve idareye sunulan Ticaret Sicili Gazetelerinde yer alan adreslerin birebir aynı olması gerektiği,

7. İlgili isteklilerin teklifleri ile birlikte sundukları ilgili belgelerde İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinin (a), (b) ve (c) fıkralarında belirtilen kriterleri sağlamadığı,

8. İlgili istekliler tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istenilen kriterleri sağlamadığı, benzer iş tanımına uygun olmadığı, bunun yanında parasal limitleri de karşılamadığı, sunulan iş deneyim belgelerinin özel sektörde gerçekleştirilen işlere ilişkin deneyimi gösteren belgeler olduğu, anılan belgelerin kabul edilebilmesi için sözleşme, sözleşmeye dayalı olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örneklerinin ve sözleşme döneminde çalıştırılan personele ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin de sunulması gerektiği, sunulan belgelerin İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu, aslı yerine suret olan belgelerin idareye ibraz edildiği ve “Aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan suretin sureti olarak teklif dosyasında sunulduğu, diğer taraftan sunulan fatura örneklerinin isteklilerle tam tasdik sözleşmesi bulunan ve beyanname vermeye yetkili olan meslek mensupları tarafından veya vergi daireleri tarafından onaylanmadığı, ilgili isteklilerin idareye sunduğu iş deneyim belgelerinin teyidinin yapılmasının önem arz ettiği, zira isteklilerin iş deneyim belgelerinin ihaleye katılım için yeterli olmadığı, idareye sunulan iş deneyim belgelerindeki iş tanımına uyan kısımlarının tespitinin yapılması için iş deneyim belgelerini tanzim eden idarelerden görüş alınması gerektiği, bu sayede sunulan iş deneyim belgelerinin iş tanımına uygun olup olmadığı ve parasal tutarlarının ihaleye katılım için yeterli olup olmadığının çelişkiye mahal bırakılmadan tespit edilmiş olacağı,

Sunulan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmeyen belgelerin geçerli kabul edilmemesi gerektiği, bu çerçevede öncelikle iş ortaklığını oluşturan isteklilerin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin kontrol edilmesi, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmeyen ve/veya EKAP üzerinden düzenlenmeyen iş deneyim belgelerinin geçersiz sayılarak ilgili isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

9. İdari Şartname’nin 7.7.1’inci, 7.7.2’nci ve 7.7.3’üncü maddesi doğrultusunda ilgili isteklilerin teklif dosyasında idareye sunduğu belgelerin Şartname’nin ilgili hükümlerine aykırı bir şekilde sunulduğu,

10. İş deneyim belgesi düzenlenmeyen hallerde, iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterlerin sözleşmenin iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulmasının zorunlu olduğu, taraflarca karşılıklı olarak imza altına alınması gereken bu belgenin düzenlenip sözleşmenin ekine konulmadığı,

11. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekliler tarafından sunulan ve teklifi sınır değer altında kalan tüm firmaların aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi ile Kamu İhale Kurumu’nun emsal kararları çerçevesinde detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

a) Aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama yöntemlerine ilişkin ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduklarının açıkça yazılmadığı, ayrıca tevsik edici belgelerde yer alan fiyatlarla ana çiğ girdi listesinde bulunan birim fiyatların birbiri ile aynı olmadığı,

b) İdare tarafından tanzim edilen iki aylık örnek menüde bulunan her öğün yemeğin mevzuat gereği birim maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, ancak toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, ayrıca ortalama öğün maliyeti ile işçilik maliyetlerinin teklif bedelini geçmemesi gerektiği, ilgili isteklilerin bir ya da birkaç kalemde birim maliyetleri tutturamadıkları ve bu sebeple değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği,

c) İlgili istekliler tarafından personele ait giyim giderleri yardımcı girdiler başlığı altında değerlendirilmesi gerekirken işçilik giderleri kısmına dahil edildiği, bu hesaplama ile işçilik giderlerinin toplam teklif tutarına oranı ve dolayısıyla da işçilik oranının değiştirildiği, hesap cetvelindeki işçilik giderlerinin yanlış hesaplandığı, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek- H.4) açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) /Toplam Teklif Tutarı) oranının 0,80den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirtilen oranın 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğinin belirtildiği, ilgili istekliler tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek- H.4) olması gereken oran aralıklarının yukarıda belirtilen hesaplamalar neticesinde değiştiği ve ilgili hükümde yer alan oranların doğru olarak hesaplanmadığı, dolayısıyla yapılan tüm bu yanlış hesaplamaların gerçek maliyetin değişmesine neden olduğu,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması fiilen mümkün olmasına rağmen söz konusu istekliler tarafından ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

e) İlgili istekliler tarafından fiyat teklifi ile sunulan gıda malzemelerine ilişkin neden fiyat teklifi sunularak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığına dair ilgili meslek mensubunun beyanına ait hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı,

f) İdare tarafından tanzim edilen ihale dokümanında ihale konusu hizmetin ifasında çalıştırılacak personel sayısına ve niteliklerine yer verilmediği, Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesinde ise yüklenicinin yeteri kadar personel bulundurmak zorunda olduğunun belirtildiği, Teknik Şartname’nin 13.1’inci maddesinde ise “Yemekhanede görevli olacak yüklenici firma elemanları yemekhanede tam gün görevli olacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine (TOBB) bağlı olarak özel kanunla kurulan meslek odalarında sıcak yemek hizmeti için kapasite hesabında hizmet alacak her 125 kişi için 1 (bir) personel çalıştırılacağının belirtildiği, idarece ihalesi yapılan hizmette merkez yemekhanede 1.100, Sosyal Yaşam Kampüsünde 145, Oğuzlar Ek Hizmet Binasında 145, Makine İkmal, Bakım ve Onarım Daire Başkanlığında 70 olmak üzere toplam 1.460 Kişinin hizmetten faydalanacağının belirtildiği, kapasite hesabına göre (1.460/125= 11,68) en az 12 personelin tam zamanlı olarak istihdam edilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından hesaplanan kişi sayısından daha az personelin hesaplamalara dahil edildiği ve maliyetin düşürülmeye çalışıldığı, söz konusu isteklilerden 0,80 değerinin altında kalan firmaların özellikle personel miktarlarını bu değerinin altına düşmemesi için fazladan hesapladıkları, hesaplanan fazla miktarların olması gereken miktarlara indirilmesi durumunda açıklama sunan firmalardan bazılarının 0,80 değerinin altına düşeceği,

g) Teknik Şartname’nin 5.5’inci maddesi gereği, ihale üzerine bırakılan yüklenicinin gıda mühendisi istihdam etmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların gıda mühendisi istihdamına ilişkin herhangi bir maliyet hesaplaması yapmadığı, hesaplama yapan firmaların ise gıda mühendisi dahil tüm personelin işçilik ücretini asgari ücret üzerinden hesapladığı, 23.02.2005 tarih ve 25736 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren TMMOB Mimarlık Mühendislik ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Evrakı Yönetmeliği’ne göre, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Kanunu hükümlerine dayanarak, TMMOB Ana Yönetmeliği’nde yer alan “Birliğin ve Bağlı Odaların Amaçları” maddesi uyarınca; istihdamı zorunlu personel olarak çalışan mühendisler hariç olmak üzere ücretli çalışan mühendis, mimar ve şehir plancıları asgari ücretinin 2019 yılı için brüt 4500 TL olarak tespit edildiği, ilgili Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre TMMOB tarafından belirlenen asgari ücretin altında gıda mühendisinin çalıştırılamadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların gıda mühendisi asgari ücretini brüt 4500 TL üzerinden hesaplamadıkları,

h) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde olması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, TÜRMOB kaşesi yerine kaşe numarası yazılarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine aykırı davranıldığı,

i) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde imza sirküleri ile fiyat teklifi alınan firmalar ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgelerinin sunulmadığı,

j) Aşırı düşük teklif açıklamalarında yer verilen kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) fiyatlar olması gerekirken sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin bulunmadığı, ilgili kurumlardan teyit yapılması gerektiği,

k) İlgili istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ticaret borsa bültenlerinin ilgili ticaret borsalarından teyidinin yapılmasının önem arz ettiği, zira birçok ticaret borsası bültenlerinde farklılıkların ortaya çıktığı,

l) İlgili istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan toptancı hal fiyatlarının ihale tarihinden önceki 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen fiyatlar olması gerekirken, 12 ay aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası belirlenen fiyatların kullanıldığı ve teyitlerinin yapılması gerektiği,

m) İlgili istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek-O.7 belgelerinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği, sunulan açıklamada sözleşme süresince kullanılması gereken çiğ girdi malzemelerinin hesaplanması ve düzenlenen Ek-O.7 belgelerinde hesaplanan bu miktarların en az yarısı kadar alım yapıldığının belirtilmesi gerektiği, ancak ilgili istekliler tarafından sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-O.7 belgesinin hatalı tanzim edildiği, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı, ilgili meslek mensubu tarafından her sayfası kaşelenip imzalanmadığı, 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ekte sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, diğer taraftan EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, hangi ürünlerin üreticisi hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar halinde belirtilmediği, bu bakımdan mevzuata aykırı olduğu,

n) Teknik Şartname’nin 5.8’inci maddesi gereği, örnek menüye kişi başı en az 100 gr ekmek eklenmesi, hesaplamalarda ise Şartname hükmü gereği (100 gr+50 gr) 150 gr ekmek üzerinden hesaplama yapması gerektiği, oysa aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin her öğün için 50 gr ekmek hesaplaması yaptıkları ve maliyet hesabının yanlış yapılmasına neden olunduğu, ayrıca normal ve kepekli ekmeğin sunulması gerektiğinin açıkça belirtildiği, kepekli ekmek hesaplaması yapılmadığı ve ilgili madde hükmüne aykırı olarak açıklama sunulduğu,

o) İlgili firmaların maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile ekmeklere ilişkin açıklama yapmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam poşetli ekmeklerin 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış/satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında poşetli 50 gramlık ekmeklerin maliyeti maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile tevsik edilmiş ise, sundukları belgelerin doğruluğunun geçici beyanname, beyanname dönemi, ilk madde ve malzeme/yarı mamuller - üretim veya ticari mallar hesabında kayıtlı olan mamul/mala ilişkin toplam tutar, toplam miktar, malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ve yevmiye defteri kayıt adedi kadar faturaların meslek mensubundan istenilerek tek tek teyit edilmesinin önem arz ettiği,

ö) Teknik Şartname’nin 5.10’uncu maddesi çerçevesinde, yemek hizmeti alan her birey için menüye dahil olarak en az 1 (bir) adet bardak su verilmesi, maliyet hesabında ise toplam ihtiyaç miktarının %10 fazlasının maliyet hesaplarına dahil edilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından maliyet hesaplarında bardak su giderine ilişkin hesaplama yapmadıkları, hesaplama yapan firmaların ise %10 fazla hesaplanması gereken bardak su miktarını eksik hesapladıkları, açıklama sunan firmalar tarafından 0,80 değerinin altında kalan firmaların özellikle “ekmek ve bardak su” miktarlarını, 0,80 değerinin altına düşmemesi için fazladan hesapladıkları, hesaplanan fazla miktarların olması gereken miktarlara indirilmesi durumunda açıklama sunan firmalardan bazılarının 0,80 değerinin altına düşeceği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde belirtilen “eşitlik” ilkesi gereği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan tüm firmaların maliyet hesaplamalarının titizlikle incelenmesi gerektiği,

p) Teknik Şartname’de yemek ile birlikte ambalajlı su verileceğinin düzenlendiği, ilgili isteklilerin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile bardak sulara ilişkin açıklama yapmasının mümkün olmadığı, zira ilgili isteklilerin mevzuat gereği hesaplanan bardak suların 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış/satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, aynı hususların 200 ml’lik su içinde yapılması ve kontrol edilerek doğruluğunun teyit edilmesi gerektiği,

r) Örnek yemek menüsünde yer alan bazı yemeklerin içeriğindeki arpa şehriye, aysberg marul, beyaz lahana, damla sakızı, diyet peynir, diyet zeytin, erik, grisini, hellim peynir, karışık turşu, kepekli light bisküvi, kivi, konserve fasulye, krema, makarna(kepekli), mısır unu, nektari, paket ayran, paket yoğurt, sivri biber, tarhana, taze fasulye, tereyağı, toz şeker, yeşil zeytin ve yumurta ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak hesap cetveline yansıtıldığı, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerekirken, mevzuatta belirtilen sürelerin dışındaki bültenlerin kullanıldığı, asgari birim fiyatların kullanılarak açıklama yapıldığı, dolayısıyla açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, ayrıca anılan ürünlerin Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer almasına rağmen ana girdiler tablosunda bulunmadığı,

s) Ana girdilerden olan ceviz içi ve fındık ürünlerinin birim fiyatlarının ticaret borsaları bültenlerinde yer aldığı, ancak ilgili istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında anılan ürünlerin fiyatlarının ticaret borsa bültenlerinde yer alan kabuklu ceviz ve kabuklu fındık birim fiyatları ile açıklandığı ya da salt “ceviz”, salt “fındık”, fındık içi, ceviz içi birim fiyatları ile açıklama yapıldığı, fiyatların birbirinden farklılık arz ettiği, maliyet düşürücü bu durum sebebiyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

ş) İlgili istekliler tarafından ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken, ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı,

t) Aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunulan ticaret borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “yumurta” ibarelerinin yer aldığı, bu ürünlerin çeşitleri arasında fiyat farklarının bulunduğu, Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler gereğince, söz konusu ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize”, “baldo”, “UHT” niteliğini haiz olmaları gerektiği, açıklamada yer alan ürünlerin bu özellikleri karşılayıp karşılamadığının anlaşılmadığı, bu sebeple açıklamalarının uygun olmadığı,

u) Teknik Şartname’nin 11.28.1’inci maddesinde “Birinci kalite natürel sızma zeytinyağı kullanılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak ilgili isteklilerin “zeytinyağı” üzerinden açıklamada bulunduğu, ticaret borsa bültenleri incelendiğinde, yemeklik zeytinyağı, dökme zeytinyağı, riviera zeytinyağı ve sızma zeytinyağı ürünlerinin ayrı ayrı yer aldığı ve fiyatlarının da birbirinden farklı olduğu, zeytinyağı ürününün cinsinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “sızma” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılmadığı, söz konusu ürünler için öngörülen bedelin tevsik edilemediği, dolayısıyla açıklamaların uygun olmadığı,

ü) Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde “Çorbalar, ana yemekler ve diğer yemekler az tuzlu olacak şekilde ayarlanacaktır. Çorba, yemek ve salataları lezzetlendirmek amacıyla porsiyon başına 0,1 gram karabiber, kırmızı biber, kekik ve nane gibi baharatlar kullanılabilecektir. Kaşarlı domates çorbası hariç her çorbanın yanında 1/4 limon verilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, aynı Şartname’nin 5.10’uncu maddesinde “Her öğünde yeterli miktarda kağıt peçete, kolonyalı ıslak mendil (7x12 cm), kürdan, limon, sirke, tuz, pul biber, karabiber yüklenici tarafından yeterli miktarda sağlanacak, yemek masalarına servisten önce koydurulacak ve servis süresince dolu bulundurulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, mevzuat gereği yemeklerde kullanılacak baharatların ve limonun yardımcı giderler arasında yer aldığı ve açıklama yapılmasına gerek olmadığı, ancak Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde belirtilen “Kaşarlı domates çorbası hariç her çorbanın yanında 1/4 limon verilecektir.” düzenlemesinde yardımcı gider olarak değil doğrudan ana bileşen olarak değerlendirilmesi gerektiği, bahse konu maliyet kaleminin özellikle çorba maliyetlerini, dolayısıyla da öğün maliyetlerini doğrudan etkilediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihalenin İzmir Büyükşehir Belediyesi Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan “Hazır Öğle Yemeği” olduğu, ihalede 23 adet ihale dokümanı satın alındığı/indirildiği, 07.12.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 adet isteklinin katıldığı, aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde sınır değerin altında teklif sunan Assos Yemek Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Panoroma Kurumsal Yemekçilik Kantin Kafeterya Gıda Tekstil Emlak İnşaat Doğalgaz Petrol Otomotiv Turizm Otelcilik Yurt Temizlik Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişiminin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve Mur Şah Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalede sınır değerin üzerinde tek geçerli teklif sunan başvuru sahibi Uşak Akdağ Gıda Tekstil Turizm İnşaat Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin teklifinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

...

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

...

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “...(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

Ayrıca herhangi bir istekli, belge adı veya yeterlik kriteri açıkça belirtilmeksizin yalnızca soru mahiyeti taşıyan ya da sunulması gereken belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini veya genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren başvurular ile tüm belgelerin yeniden incelenmesi ve/veya değerlendirilmesi talebini içeren başvurularda; Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına yönelik olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurum’un ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini içeren söz konusu başvuruların, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu iddiaları, ihaleye katılan tüm isteklilerin sunmuş oldukları tüm belgelerin, belgelerin sunuluş şekline aykırı olup olmadığının kontrolünün yapılması, ihaleye katılan tüm istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvellerinin standart forma uygun olup olmadığının kontrolünün yapılması, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yapılıp yapılmadığı, yazı ve rakamla yazılan tekliflerin birbiri ile uyumlu olup olmadığı, sunulan geçici teminatların standart forma uygun olup olmadığı, geçici teminat tutarının teklif bedelinin %3’ünü karşılayıp karşılamadığı, ihaleye katılan tüm istekliler tarafından vekaletnamelerin sunulup sunulmadığı, teklifleri vekaleten imzalayan kişilerin EKAP’a kaydının yapılıp yapılmadığı, ihaleye katılan tüm istekliler tarafından sunulan gıda üretim izin belgesi veya işletme kayıt belgelerinin, bilançoya ilişkin sunulan belgelerin, iş deneyim belgelerinin yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadığının kontrolünün yapılmasını kapsadığı değerlendirilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, başvurunun tüm isteklilerin sunduğu tüm yeterlik belgelerin kontrol edilmesi talebinden ibaret olduğu, Kurum’un ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi talebini doğuracak söz konusu iddialar uygun bulunmamış, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına yönelik olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir. ...” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

...

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ maddeleri gereğince, idarelerin doküman içerisinde en az iki haftalık örnek menülere yer vermeleri gerektiği, anılan menülerin aşırı düşük teklif değerlendirilmesi aşamasında kullanılacağı, isteklilerin tekliflerini ne şekilde oluşturduklarını bu örnek menüler doğrultusunda belgelendireceği, idarelerin de söz konusu açıklamaları anılan menülerde yer alan yemek gramajları, tarifleri ile Kamu İhale Genel Tebliğin 79’uncu maddesinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda değerlendirecekleri sonucuna ulaşılmış olup aşırı düşük teklif değerlendirilmesinin eşitlik ve rekabet ilkeleri doğrultusunda sağlıklı şekilde sonuçlandırılabilmesi için örnek menülerde herhangi bir belirsizliğin bulunmaması gerektiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

A) Adı: Hazır Öğle Yemeği

B) Miktarı ve Türü:

Hazır Öğle Yemeği Hizmeti Alımı (1 Hizmet Kalemi (359.160 Öğün))

Ayrıntılı Bilgi İdari Şartnamenin Ekinde Yer Almaktadır.

C) Yapılacağı Yer: Merkez Yemekhane, Sosyal Yaşam Kampüsü, Oğuzlar Ek Hizmet Binası, Makine İkmal Bakım ve Onarım Daire Başkanlığı ve Yüklenicinin Atölyesi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1.Sözleşmenin imzalanması sırasında Yüklenici tarafından verilecek kesin teminat mektubunun süresi (Sözleşmenin 11.1.2 maddesi) 30/06/2020 tarihine kadar olacaktır.” düzenlemesi ile aşağıda yer verilen tablo bulunmaktadır.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Hizmet Alımı (Hazır Öğle Yemeği Hizmeti (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir.))

öğün

359.160

Aktarılan Şartname düzenlemelerinde; ihale konusu işin malzemeli yemek alımı hizmeti olduğu, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceğine, ihale komisyonunca yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceğine, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifinin reddedileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

İdarece yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin 3.871.644,24 TL olarak belirlendiği, sınır değerin altında teklif sunan 5 istekliye (Assos Yemek Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Panoroma Kurumsal Yemekçilik Kantin Kafeterya Gıda Tekstil Emlak İnşaat Doğalgaz Petrol Otomotiv Turizm Otelcilik Yurt Temizlik Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, Mur Şah Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Seçsan Gıda Pazarlama Tur. Bil. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Temsa İnşaat Temizlik Sağlık Hizmetleri Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Smc Yemek Temizlik Sportif Faaliyetleri İnşaat İş Sağlığı ve Güvenliği Bilişim Yapımcılık Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) 20.12.2018 tarihinde EKAP üzerinden “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının gönderildiği,

Anılan isteklilere gönderilen yazının “…Teklif cetvelinde yer alan 359.160 öğün öğle yemeği için; Teknik Şartname’nin 12. maddesi ile Ek 1 ve Ek 2’de yer alan örnek menü düzenlemesinden asgari iki haftalık olarak ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları esas alınmak üzere, “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklama sunulması,

Ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, kuru gıdalar (pirinç, makama, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye, kuru üzüm, gibi), sebze, meyve, salça, un, toz şeker, peynir yumurta, meyve suyu, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), pet su (200-250ml orijinal kapalı ambalajında bardak su), ekmek (50 gr orijinal kapalı ambalajında roll ekmek) açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınarak, ayrı ayrı ayrıntılı açıklama yapmak sureti ile belirtilen giderler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine göre belgelere dayanan yazılı açıklamanızı ihale komisyonuna iletmek…” şeklinde olduğu görülmüştür.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun olmak koşuluyla geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmasıdır.

Bu çerçevede, ihale dokümanında yer alan örnek menü ile ilgili düzenlemeler incelendiğinde;

Teknik Şartname üzerinde yapılan incelemede, idarece örnek yaz menüsü ve örnek kış menüsü olmak üzere toplam 44 günlük örnek menüye yer verildiği, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması yazısında ise aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden “Teknik Şartname’nin 12. maddesi ile Ek 1 ve Ek 2’de yer alan örnek menü düzenlemesinden asgari iki haftalık olarak ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları esas alınmak üzere” şeklinde açıklama istenildiği görülmüş olup, böylece isteklilerin açıklamalarını sunacağı asgari iki haftalık menüye ilişkin net bir belirlemenin yapılmadığı, idare tarafından 44 günlük menü içerisinden isteklilerin kendilerinin seçeceği asgari iki haftalık örnek menü üzerinden açıklama yapmalarının istenildiği, bu durumun sunulan açıklamaların eşit şartlarda değerlendirilmesini engelleyeceği ve isteklilerin açıklaması gereken maliyet bileşenleri hakkında tereddüde düşeceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede yapılan incelemede ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Assos Yemek Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Panoroma Kurumsal Yemekçilik Kantin Kafeterya Gıda Tekstil Emlak İnşaat Doğalgaz Petrol Otomotiv Turizm Otelcilik Yurt Temizlik Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi tarafından 44 günlük örnek menü üzerinden açıklama yapıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mur Şah Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise 2 haftalık menü şeklinde açıklama yaptığı görülmüştür.

Ayrıca örnek menüde yer alan bazı yemeklerin (etli/etsiz güveç, kıymalı kabak sandal, fırın piliç pirzola, zeytinyağlı taze börülce, zeytinyağlı bamya, tulumba tatlısı, lor tatlısı gibi) çiğ girdi miktarlarına ilişkin Teknik Şartname’de herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür.

Nitekim, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Teknik Şartname’de çiğ girdi miktarı verilemeyen bazı yemekler için benzer yemeklerin kullanıldığına ilişkin beyanlarda bulunduğu görülmüştür.

Bu hususlar dikkate alındığında çiğ girdi miktarları bulunmayan ve belirsizliğe yol açan bu durumda örnek menü üzerinden sağlıklı ve mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunulamayacağı ve açıklamaların uygunluğunun da incelenemeyeceği anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin iddiaları incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun şekilde hazırlanmadığının iddia edildiği, anılan iddialar doğrultusunda yapılacak inceleme çerçevesinde istekliler tarafından sunulan açıklamanın ve belgelendirmelerin örnek menüde yer alan yemeklere uygunluğunun denetleneceğinden örnek menüde yer alan her bir öğünün tariflerinin ve gramajlarının açık ve net bir biçimde Teknik Şartname ve eklerinde yer alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük teklif değerlendirilmesi işleminin sağlıklı şekilde sonuçlandırılabilmesi için idarece asgari iki haftalık menü hususunda net bir belirleme yapılarak söz konusu menü içerisinde yer alan her öğün ve yemeğin, tarif ve gramajlarının açık şekilde belirtilmesi gerektiği, mevcut durumda isteklilerin belirleyeceği iki haftalık örnek menüde gramajları yer almayan bazı yemeklere yer verildiği, bu durumun aşırı düşük teklif değerlendirilmesi sürecinde eşit muamele ilkesinin zedelenmesine yol açacağı, bu nedenle idarenin yemek gruplarına Teknik Şartname kapsamında girdileri mevcut ve belirsizliğe yol açmayacak biçimde, yemeklere ilişkin açık ve anlaşılabilir bir şekilde asgari iki haftalık bir örnek menü belirleyerek tüm istekliler açısından tereddüde yer vermeyecek şekilde aşırı düşük teklif sorgulama işleminin yeniden gerçekleştirmesinin Kanunun 5’inci maddesinde yer alan eşit muamele ilkesine uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilere yönelik olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.