KİK Kararı: 2019/UH.II-205

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/007
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 06.02.2019
Karar No : 2019/UH.II-205
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğan Srt Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/551964 İhale Kayıt Numaralı “Kuruluş Mutfağında İşçilik Hariç Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı Dağıtımı ve Servis Hizmetleri İşidir” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 06.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuruluş Mutfağında İşçilik Hariç Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı Dağıtımı ve Servis Hizmetleri İşidir” ihalesine ilişkin olarak Doğan Srt Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 24.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2019 tarih ve 233 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/7 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin işçilik hariç yemek pişirme, dağıtımı ve servis işi olduğu, yemek yapımı ve dağıtımının idare tarafından yapılacağı, işin tamamının gıda temini yani mal alımı olduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci ve 16.1.2’nci maddelerine göre yüklenicinin nasıl bir sorumluluğunun olacağının bilinmediği, ihaleye mal alımı ihalesi olarak çıkılması gerekirken hizmet alımı ihalesi olarak çıkıldığı,

2. Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnş. Tem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyleki;

a) Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4), ihale konusu işin süresi boyunca kullanılacak malzemelerin tamamını içermediği, ayrıca ana çiğ girdi listesinde bulunan bazı yemeklerin içerisindeki ana çiğ girdilerin birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, birbiriyle aynı olmadığı ve ana çiğ girdi maliyetlerinin azaltılarak ana girdi maliyetlerinin hesaplandığı, bu itibarla malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki oranın 0,80 ile 0,95 arasında olmadığı, örnek yemek menülerine ve gramajlarına uygun davranılmayarak gramajlar uydurulduğu, yemek menüsünde oluşturulan kg ve adetlerde çarpım hatası yapıldığı,

b) Borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulmadığı, son 12 aylık dönemden daha önceki bir dönemi gösteren belgelerin sunulduğu ve asgari birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, Ek-H.4 cetvelinin açıklama yöntemi kısmında ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun açıkça belirtilmediği,

c) Kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, dana kıyması girdilerinin miktarlarının ve birim fiyatlarının malzemeli yemek sunumu cetveline eksik ve yanlış olarak yansıtıldığı, buna ek olarak kemikli tavuk eti, tavuk but, tavuk fileto girdilerinin kullanılması gerekirken, farklı tavuk girdileriyle açıklama yapıldığı,

ç) Maydanoz ve marul girdilerinin kg cinsinden açıklanması gerekirken, ticaret borsası bültenlerinde yer alan adet veya demet cinsinden açıklandığı, yumurta girdisinin gram üzerinden verilmesi gerekirken adet üzerinden açıklama yapıldığı ve grama dönüştürülmediği,

d) Dana eti (gövde), dana eti ve kemiksiz dana etinin birbirinden farklı olduğu, Teknik Şartname’ye göre sadece kemiksiz dana eti kullanılması gerekmesine rağmen, diğer girdilerle açıklama yapıldığı,

e) Ekmek, pet bardak su ve damacana su girdilerinin ana çiğ girdi maliyetine dahil edilmediği,

f) Çay ve bitkisel çayların yanında şeker verileceği belirtilmesine rağmen, ana çiğ girdi maliyetine dahil edilmediği,

g) Paket bal, paket tereyağı, paket reçel, paket fındık ezmesi, paket tahin ve paket pekmez gibi girdilerin kg fiyatıyla açıklandığı, 200 ml süt ve 200 ml meyve suyunun adet üzerinden açıklanması gerekirken kg fiyatı üzerinden açıklandığı, bitkisel çayların paket olarak 2 gr şeklinde verilmesi gerekmesine rağmen, kg fiyatı üzerinden açıklandığı, paket ürünlerin fiyatından açıklama yapılmadığından 0,95 oranının üzerine çıkılacağı,

ğ) Bezelye, kavun, karpuz gibi girdilerin kabukları ayıklandıktan sonra yaklaşık %40 fire verdiği, bu girdilerle ilgili olarak fire hesabının yapılmadığından 0,95 oranının üzerine çıkılacağı,

h) Ramazan ayında iftarlarda pide, hurma, zeytin, peynir, bal, tereyağının ek ücret talep edilmeksizin verileceği belirtilmesine rağmen, bu girdiler dahil edilmeden hesaplama yapıldığından 0,95 oranının üzerine çıkılacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde, “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kuruluş mutfağında işçilik hariç yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı dağıtımı ve servis hizmetleri işidir

b) Miktarı ve türü:

Müdürlüğümüze bağlı Karşıyaka Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü Kuruluş mutfağında işçilik hariç yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı dağıtımı ve servis hizmetleri işidir. Toplam 382.150 adet /öğün yemek alımı işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Karşıyaka Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından şikayete konu ihale dokümanının 20.11.2018 tarihinde EKAP üzerinden temin edildiği, ihale tarihinin 06.12.2018, ihale dokümanına yönelik olarak idareye şikayet başvurusunun 24.12.2018, Kuruma itirazen şikayet başvurusunun ise 03.01.2019 tarihinde olduğu, bu sebeple 10 günlük süresi içerisinde ve en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra başvuruda bulunulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından; malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menülerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek–H.4) hazırlanarak açıklama kapsamında sunulması, söz konusu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için ise “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), pet su ve ekmeğin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, isteklilerin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve anılan unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede sınır değerin altında teklif sunan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, Öztrkler Sosyal Hizmetler Gıda Tarım İnşaat Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, Uşak Akdağ Gıda Tekstil Turizm İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve Soran Sosyal Hizmetler A. Ş. - Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnşaat Nakliyat Sağlık Hizmetleri Tekstil Özel Eğitim Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi istekli Doğan Srt Sosyal Hizmetler Temizlik Hizmetleri ve Ürünleri Gıda Maddeleri Yemek Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifleri aşırı düşük teklif olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen 07.12.2018 tarihli “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” adlı yazıda “…Aşırı düşük teklif sorgulamasına cevabınızı mail ekindeki 14 günlük menüye göre hazırlanması hususunda; Gereğini bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “ana girdi”, “işçilik”, “yardımcı giderler” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) ile birim fiyat ve tutarların yer aldığı ana girdi listesi, miktar, birim, birim fiyat, tutar, toplam tutar sütunlarının yer aldığı gramaj tablosu, Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile ticaret borsası bültenlerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin başvuru sahibi tarafından iddia edilen hususlar bakımından incelenmesi neticesinde;

a) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “…(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin iddiasında somut bir belirleme yapılmadığı, söz konusu iddiaların genel nitelikli hukuka aykırılık ile varsayımsal ifadeleri içerdiği ve dolaylı olarak anılan hususların baştan sona tamamen yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi talebini içerdiği anlaşılmış olup, Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında Ankara, Sakarya, Erzurum, Sivas, İzmir ticaret borsalarının fiyatlarıyla açıklama yapıldığı, ticaret borsaları fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisindeki herhangi bir tarihe ilişkin olduğu ve ticaret borsalarının ortalama fiyatlarının kullanıldığı, Ek-H.4 cetvelinin açıklama yöntemi kısmında ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduğunun açıkça belirtildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında idare tarafından belirlenen 2 haftalık örnek menüde yer alan kemiksiz dana eti, tavuk but kemikli, tavuk göğüs, tavuk göğüs derili girdilerinin miktarlarının ve birim fiyatlarının malzemeli yemek sunumu cetveline doğru olarak aktarıldığı, dana kıyması girdisinin iki haftalık örnek menüde yer almadığı,

Buna ek olarak tavuk but kemikli ve tavuk göğüs girdileri için 01.06.2018-30.06.2018 tarihli Ankara Ticaret Borsası bülteninin sunulduğu, tavuk göğüs derili girdisi için Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, farklı tavuk girdileriyle açıklama yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ç) Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, maydanoz ve marul girdilerinin kg fiyatıyla 01.06.2018-30.06.2018 tarihli Ankara Ticaret Borsası bülteniyle açıklandığı, yumurta girdisinin Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağıyla kg cinsinden açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

d) Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, et girdisinin kemiksiz dana eti olarak hesaplandığı ve kemiksiz dana etinin fiyatının (33,2806 TL) tevsiki için Ankara Ticaret Borsası’nın 01.06.2018-30.06.2018 tarihli bülteninin sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

e) Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “Yemekhanelerde su servisi Kahvaltı, Öğle ve Akşam yemeklerinde kapalı ambalajlı pet bardak sular ile yapılacaktır. Katlarda su servisi 19 litrelik damacana doğal kaynak suyu ile yapılacaktır. Damacana sular için su sebillerinin yanında tek kullanımlık pet bardak bulundurulacaktır. Damacanalara uygun su sebilleri, damacanalar ve pet bardaklar firma tarafından temin edilecektir.

…

1- KAHVALTILAR:

Kahvaltı, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden dört tanesi seçilerek oluşturulacak, yanında mutlaka içecek, ekmek ve şeker verilecektir. Diyetisyen veya kuruluş idaresi uygun gördüğü takdirde her gün çay’ın yanında ilave olarak süt verilebilecektir.

2- ARA ÖĞÜNLER:

Ara öğünler, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden en az bir tanesi seçilerek oluşturulacaktır. Yanında mutlaka içecek verilecek olup, ekmek gerektiğinde verilecektir. Diyetisyen veya kuruluş idaresinin tercihi ile içecek yerine ara öğünlerde yoğurt grubu verilebilir. (Örnek: içecek+yiyecek veya yoğurt+yiyecek ) Diyet ara öğünler Diyetisyen tarafından belirlenecektir.

…

3- ÖĞLE VE AKŞAM YEMEKLERİ:

Ana yemeklerde her öğünde yukarıda belirtilen birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birisi ya da Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek hazırlanacaktır. Yemekler 4 kap verilecek olup, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden uygun olanı dördüncü kap yemek olarak seçilecektir. Ekmek ve ekmek çeşitleri bir kap yemek olarak sayılmayacaktır.

…

B- SATIN ALMA:

Kahvaltı, ara öğünler ile öğle ve akşam yemekleri, ekmek ve içecekler, normal ve diyet yemeklerinin yiyecek malzemeleri, firma tarafından satın alınacaktır.” düzenlemesi,

Özel Teknik Şartname’nin 6’ncı kısmının “Ekmek” başlığı altında “2. Kendine özgü tat ve kokuda olmalıdır. Ekmekler 66-72 randımanlı (tip

2 ) Türk Gıda Kodeksine uygun francala unundan pişmiş net 200 gr’ lık ekmekler halinde olacaktır. İstenilen diğer ekmeklerin ağırlığı 50 gr (±5 gr) olacak, roll ekmek şeklinde ve paketlenmiş olarak teslim edilecektir. düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 23’üncü kısmının “Su (Pet Bardak)” başlığı altında “5. Bir pet bardak doğal kaynak suyunun miktarı 225 ml veya 250 ml olacaktır.

6. Ambalajlar PET veya PVC’den yapılmış olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki açıklamalardan, ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), pet su ve ekmeğin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, isteklilerin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve anılan unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek girdisinin Teknik Şartname’ye uygun olarak Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile 50 gr poşetli ekmek olarak açıklandığı, damacana su girdisinin ana girdi olmadığı,

Bununla birlikte, Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında pet su girdisi için herhangi bir maliyet öngörülmediği ve açıklama kapsamında tevsik edici bir belgenin sunulmadığı, bu itibarla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklama kapsamında pet su girdisinin açıklama yapılacak unsur olarak dikkate alınması gerekirken açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

f) Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, şeker girdisinin fiyatının (3,3660 TL) tevsiki için Ankara Ticaret Borsası’nın 01.06.2018-30.06.2018 tarihli bülteninin sunulduğu ve şeker verilmesinin öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, paket bal, paket tereyağı, paket reçel, paket tahin - paket pekmez girdilerinin Teknik Şartname’de belirtildiği üzere paketli/poşetli şekilde, paket süt ve paket meyve suyu girdilerinin adet şeklinde, paket bitkisel çayların 2 gr şeklinde Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, iki haftalık örnek menü içerisinde paket fındık kremasının olduğu, paket fındık ezmesinin yer almadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının fındık kreması olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ğ) Özel Teknik Şartname’nin 5’inci kısmının “Dondurulmuş Bezelye” başlığı altında “DONDURULMUŞ BEZELYE

1. Dondurulmuş taze bezelyenin kapçıkları ayrıldıktan ve elde edilen bezelye tanelerinin boylamaya tabi tutulup tekniğine uygun bir şekilde haşlandıktan sonra hücre zarı parçalanmadan IQF (tanelenmiş şok dondurma) sistemi ile dondurulmuş olmalıdır.

2. Kendine özgü tat ve renkte olmalı, kötü koku olmamalıdır. Yeni üretim olup 3 no’lu olacaktır. Taneler istenilenden fazla iri ve karışık olmamalı, pişirildiğinde sert kalmamalı ve dağılmamalıdır.

3. Dondurulmuş taze bezelyede kesinlikle yabancı madde ve katkı maddesi bulunmamalıdır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 17’nci kısmının “Karpuz” ve “Kavun” başlıkları altında “KARPUZ

1. Piyasada satılan iyi cins, bütün, sağlam, temiz, yeterince olgunlaşmış ve sıkı yapılı, yarılmamış, çeşidine özgü renk ve şekilde, iyi gelişmiş, tatlı ve lezzetli olacaktır. Etinin rengi ve tadı çeşidin olgun durumundaki tipik özelliklerini gösterecektir.

2. Ham, kabak, yumuşamış, ezik, çürük, çatlak, bereli, kurtlu, tatsız, zamanı geçmiş, içi boşalmış, elyaflı, delikleşmiş, ekşimiş olmayacaktır.

3. Üzeri kirli ve çamurlu olmayacaktır.

4. Karpuzun en küçüğü 5 kg’dan aşağı olmayacaktır.

5. Kesilince içleri kırmızı renkte olacaktır.

6. Üzerlerinde yabancı madde, anormal dış nem, yabancı koku ve tat bulunmayacaktır.

7. Sapları en fazla 5 cm olacaktır. Beheri en azından 5-10 kg olacaktır.

8.Muayene komisyonu kesmece usulü yöntemiyle numunelerin kontrolünü yapacaktır. (Her bir ürün numune olarak kullanılabilecektir.)

KAVUN

1.Piyasada mevsimine göre satılan umumiyetle iyi, olgun ve tatlı kavunlardan olacaktır.

2.Kelek, kabak, ham, tatsız, ezik, kesik, kurtlu, kurt yenikli, delik, çatlak, acı, içi salyalaşmış, aşırı sert ve yumuşamış olmayacaktır.

3.Kavunların üzeri kirli ve çamurlu olmayacaktır.

4.Olgun ve tavından dolayı kabuk üzerinde (İç kısmına işlenmiş) tabii çatlakları olan iyi cins kavunlar şayanı kabuldür.

5.Kavunların en küçüğü 3 kilodan aşağı olmayacaktır. Aralarında bulunabilecek noksan gramajlı kavunlar iki kilodan az gelmemek şartıyla %5’e kadar aynen kabul edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelerden bezelye, kavun ve karpuz girdilerinin fire hesabı yapılarak hesaplama yapılması hususunda herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, istekli tarafından Teknik Şartname’de öngörülen düzenlemeler doğrultusunda miktar hesaplamalarının yapıldığı, sözleşmenin uygulanması aşamasında teslim edilecek malzemenin Teknik Şartname’de belirtilen teknik özelliklerinin kontrol teşkilatı tarafından denetleneceği hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

h) İki haftalık örnek menü içerisinde Ramazan ayında iftarda verilecek yemeklere ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden Biter Kervan Yemek Üretim Sağlık Gıda Ürünleri İnşaat Temizlik Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.