KİK Kararı: 2019/UH.II-1596 (4 Aralık 2019)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/053
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 04.12.2019
Karar No : 2019/UH.II-1596
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özgün İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/369049 İhale Kayıt Numaralı “2020 Yılı Personel ve Öğrenciler İçin Malzemeli Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 11.09.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020 Yılı Personel ve Öğrenciler İçin Malzemeli Yemek” ihalesine ilişkin olarak Özgün İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.10.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2019 tarih ve 43970 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1289 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece gönderilen kesinleşen ihale kararı yazısında ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Tanrıverdi Gıda Tem. Elekt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının bildirildiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ise uygun olmadığı,

Anılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.6'ncı maddesinde belirtilen Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hatalı sunduğu, Hesap Cetvelinin açıklanması istenilen iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki girdilerin tamamını kapsamadığı, anılan tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatlarının ve açıklama yöntemlerinin hatalı olarak cetvele yansıtıldığı, bazı ürünlerin örnek menüye göre hazırlanan yemek reçetelerinde bulunmasına rağmen ana girdiler tablosunda yer almadığı, ayrıca ana girdi ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80-0,95) arasında olmadığı, işçiliğin eksik hesaplandığı, açıklama yapan firmanın işçilik maliyet hesabı eksik olduğundan firmanın gerçek işçilik maliyetinin teklif fiyatının 0,95’in üzerinde olduğu,

Anılan isteklinin iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yemek çeşitlerinin birim öğün maliyetlerini yanlış olarak hesapladığı, ayrıca ilgili firma tarafından oluşturulan yemek reçetelerinin, örnek yemek menüsüne ve Teknik Şartname’deki yemek içeriklerine uygun olarak hazırlanmadığı,

Anılan istekli tarafından iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan bazı yemeklerin içeriğindeki ana girdilerin birim fiyatlarının Ek-H.4 Cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla ihale mevzuatı uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışında ve asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yaptığı,

İki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan “Etli Biber Dolma, Fırında Tavuk, İzmir Köfte, Karnıyarık, Balık Izgara+Yeşillik, Etli Kuru Fasulye, Kadınbudu Köfte, Tavuk Şinitzel, Kağıt Kebabı ve Etli Türlü” 1. Grup Yemeklerin içeriğinde yer alan dana eti, balık, tavuk eti kemikli ve tavuk fileto miktarlarının, oluşturdukları yemek reçetelerine eksik olarak yansıtıldığı, ayrıca Ek-H.4 cetveline yansıtılan birim fiyatların da hatalı olduğu, örneğin; “Balık Izgara+ Yeşillik” örnek menüsünde yar alan balık ızgara yemeği için maliyet hesaplandığı halde ilgili firma tarafından yeşillik için herhangi bir maliyet hesabı yapılmadığı,

Anılan istekli tarafından işin süresince yemeklerde verilmesi gereken 50 gr’lık ambalajlı roll ekmek toplam miktarının eksik olarak hesaplandığı, ayrıca yemeklerin yanında verilmesi gereken 200 ml’lik ambalajlı içme suyu maliyetini ana girdi maliyeti içerisine dahil etmediği, dolayısıyla ana girdi maliyet hesaplamasındaki toplam tutarın hatalı olduğu,

İki haftalık örnek yemek menüsünde bulunan “Güllaç” tatlısının porsiyon gramajı içerisinde yer alan ve ana girdilerden olan “ceviz” ürününün birim fiyatının ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı ancak anılan istekli tarafından ticaret borsalarında yer alan “ceviz” ürünü yerine “kabuklu ceviz ” ürün birim fiyatını kullandığı ve ana girdi maliyetini düşürmeye yönelik kendi lehine fiyat avantajı sağladığı,

Anılan isteklinin 50 gr’lık ambalajlı roll ekmek, ayran, süt, yoğurt gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerini kullandığı, ancak söz konusu fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine aykırı şekilde ilan/davet tarihinden önceki tarihli oldukları,

Anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri gereği kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarih bulunduğu, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğu teyit edilemeyeceğinden ilgili firmanın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, anılan Tebliğ’in 79.2.2.5’inci maddesi kapsamında bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunmuş oldukları “Toptancı Hal Fiyatları" belgelerinin ilgili toptancı hali idaresi tarafından düzenlenip düzenlenemediğinin de bilinemeyeceği, ilgili belgeler onaysız olduğundan, salt internet çıktısı halinde sunulduğundan ve teyidi yapılamayacağından dolayı da aşırı düşük açıklaması kapsamında kullanılamayacağı,

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7'nci maddesine göre hazırlanmadığı, belgelerde yer alan ana girdilerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin altında olduğu ve toplam tutarları da yanlış hesaplandığı, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye “tarih” ve “sayı” verilmediği, söz konusu belgenin anılan Tebliğ’in 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın ilk sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait "Faaliyet Belgesi” sunulmadığı, diğer taraftan anılan istekliye ait EK-0.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, belirtilen listenin isteklinin söz konusu malı imalatlarında kullanıyor olması durumuna göre 150-İlk Madde ve Malzeme, 151-Yarı Mamuller-Üretim hesaplarında veya malların ticaretinin yapılıyor olmasına göre 153-Ticari Mallar Hesabında olup olmadığına ilişkin tablo halinde sınıflandırma yapılmadığı, diğer bir ifade ile Ek-0.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını sunan ilgili firma ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunu ayrı tablolar halinde belirtmediğinden, söz konusu belgenin bu bakımdan mevzuata uygun olmadığı, ilgili tutanakta yer alan her bir ana girdi için ayrı ayrı satır açılması gerekirken, bütün ana girdilere tek bir tabloda bir bütün olarak yer verilmesinin uygun olmadığı, bu yönde emsal Kurul kararları bulunduğu,

Anılan isteklinin toplam işçilik maliyet giderlerini doğru olarak hesaplamadığı, asgari işçilik maliyetinin altında işçilik hesaplaması yaptığı, Teknik Şartname’nin 12.15’inci maddesinde yer alan “Yüklenici kendi çalıştırdığı personelin yemeklerini karşılamakla yükümlü olacaktır." düzenlemesi gereğince; işin süresince personele vermesi gereken yemek maliyet giderlerini işçilik hesaplamasına dâhil etmediği,

Anılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemi için örnek menüyü kullanarak hesapladığı birim öğün maliyeti ile öğün başına düşen birim işçilik maliyeti toplandığında bulunan tutarın, istekli firmanın ihalede teklif etmiş olduğu birim fiyatın üzerinde olduğu, Tebliğ düzenlemelerine uygun olarak teklif ettiği birim fiyatı tevsik edemediği, iş kalemi için teklif ettiği birim fiyat, ana girdi maliyeti + işçilik maliyetini karşılamadığı, ayrıca Tebliğ düzenlemeleri gereği “toplam miktar” ve “toplam tutar” açıklaması yapılamayacağı belirtilmesine rağmen istekli tarafından bu şekilde açıklama yapıldığı, bu durumun Tebliğ düzenlemelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2020 Yılı Personel ve Öğrenciler için Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı

…

e) Miktarı:

440.000 adet Yemek Alımı (1 Öğün=4 kap)

…

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Rektörlüğü ve bağlı birimler (Hatay Merkez ve ilçelerdeki okullar)” şeklinde düzenlemeye,

Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur…” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

a) Yemek hizmeti alımı işi yürütülebilmesi için gıda malzeme giderleri, çalıştırılacak personel giderleri (giyim, maaş, sigorta...vs.), servis malzemesi, mutfak ve yemekhanelerin temizlik ve ilaçlama giderleri, analiz giderleri, ve teknik şartnamede belirtilen diğer giderler, kullanılacak her türlü makine ekipman giderleri ve mutfaklarda kullanılan makine ve teçhizatın periyodik bakım-onarım giderleri teklif fiyata dahildir.

b) İşin ifası için mutfaklarda kullanılan Doğalgaz/LPG ve Motorin giderleri teklif fiyata dahildir.

c) Yemek yapımında kullanılacak olan idareye ait bütün mutfakların ve makine-teçhizatın bir aylık kullanım bedeli toplam KDV hariç 5.000,00 TL (BeşbinTürklirası) olup teklif fiyata dahildir. Yüklenici mutfakların kullanım bedelini her ay Üniversitemiz Strateji ve Geliştirme Daire Başkanlığı hesabına yatıracaktır.

d) İşin ifası için mutfaklarda ve yemekhanelerde kullanılan elektrik ve su giderleri teklif fiyata dahildir.

e) Yüklenici teslim edilecek iş yerinin yangın sabotaj, deprem, sel gibi tüm rizikolara karşı iş yeri sigortası yaptıracaktır. Sigorta hizmet süresini kapsayacak olup limiti sözleşme bedelinden az olmayacaktır.
-Yüklenici başta besin zehirlenmesi olmak üzere tüm zarar ziyana karşı 3. şahıslar için mali sorumluluk sigortası yaptıracaktır. Sigorta hizmet süresini kapsayacak olup, limiti sözleşme bedelinin %20'sinden az olmayacaktır.
-Yüklenici iş yeri sigortası ve 3. şahıslar için mali sorumluluk sigortası poliçesini işe başlamadan önce idareye ibraz etmek zorunda olup sigorta giderleri teklif fiyata dahildir…” şeklinde düzenlemeye yer verildiği,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” şeklinde düzenlemeye,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2020; işi bitirme tarihi 31.12.2020” şeklinde düzenlemeye yer verildiği,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Yemek Grupları” başlıklı 4.5’inci maddesinde menüde bulunması öngörülen dört grup yemek türüne ve iki haftalık örnek yemek menüsüne yer verildiği, ayrıca menüdeki yemek gruplarına ait yemek içeriklerine ve çiğ porsiyon gramajlarına yer verildiği,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Çalıştırılacağı Personel Durumu” başlıklı 12’nci maddesinden ise 9 aylık eğitim-öğretim döneminde toplam 58 personelin, akademik tatil döneminde ise (15 Haziran-15 Eylül 2019) toplam 23 personelin idare mutfağında tam zamanlı olarak çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” şeklinde açıklamalara yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede; elektronik ortamda gerçekleştirilen ihaleye 12 e-teklif sunulduğu, ilk oturumda ihaleye teklif veren iki isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırların doldurulmadığı ve EKAP üzerinden e-gtm bilgisine ulaşılamadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, teklif mektubu ve geçici teminatı uygun olan 10 isteklinin teklif fiyatları ile ihaleye ait yaklaşık maliyet tutarı esas alınarak ihalede sınır değerin 3.778.037,82 TL olarak belirlendiği, teklifi bu tutarın altında kalan Tanrıverdi Gıda Tem. Elk. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Özder Danışmanlık Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, Özder Danışmanlık Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin süresi içinde teklif açıklamalarını sunmadığı ve bu nedenle teklifinin reddedildiği, Tanrıverdi Gıda Tem. Elk. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise süresi içinde teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve teklif açıklamalarının idarece uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen 17.09.2019 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında örnek Malzemeli Yemek Sunum Hesap Cetveli, Teknik Şartname’de de yer alan iki haftalık örnek yemek menüsü, yemek içerikleri ve porsiyon gramajlarının gönderildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Tanrıverdi Gıda Tem. Elk. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından Ek-H.4 no’lu Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin sunulduğu, idarece verilen iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yemek içerikleri ile çiğ girdi miktarları esas alınarak hazırlandığı anlaşılan söz konusu cetvelde ana girdi maliyetinin 1.546.217,376 TL, toplam işçilik maliyetinin ise 1.906.215,76772640 TL olarak açıklandığı, ana girdi oranının 0,42287971, işçilik oranının 0,52133677 yardımcı giderler oranının 0,05578352 olarak belirtildiği, ana girdi ve işçilik oranları toplamının 0,94421648 olduğu, söz konusu oranın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki oranı karşıladığı,

Söz konusu hesap cetveli ekinde yemeklerde kullanılacak malzemenin adı, birim fiyatı, tutarı, açıklama yöntemi ve açıklamaya dayanak alınan belgeyi gösteren “Ana Girdiler” başlıklı tablonun sunulduğu, sunulan tabloya idarece verilen iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yemek içeriklerinin tamamının yansıtıldığının görüldüğü,

Söz konusu tabloda ana girdilerden alabalık, ayçiçek yağı, beyaz peynir, bezelye, dana eti, dolmalık biber, domates salçası, ekmek roll (poşetli) (50 gr), galeta unu, güllaç, kaşar peyniri, kırmızı mercimek, limon, lor peyniri, makarna, paket ayran (200 ml), paket tahin helva (80 gr), paket yoğurt (200 gr), patlıcan, pet bardak su (200 ml), pirinç, süt, tavuk but kemikli, tavuk fileto, taze fasülye, tel şehriye, toz şeker, tuz, un, yoğurt, yufka, yumurta (kg), yumurta (adet) ve zeytinyağının Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandığı, bunun haricindeki diğer ana girdilerin muhtelif ticaret borsalarının ihale tarihinden önceki 12 aylık dönem içerisindeki aylık veya günlük ortalama fiyat bültenleri ile açıklandığının görüldüğü,

Söz konusu tablonun altında örnek menüde yer alan balık yemeğinin yanında “yeşillik” olarak verilmesini istenen ürünün “roka salatası” olarak açıklandığının ifade edildiği, hesap cetvelinde buna ilişkin maliyet hesabı yapıldığı ve tevsik edici belgelerin sunulduğu,

Tabloda ayrıca Teknik Şartname’de kişi başı verilecek ekmek gramajı belirtilmediğinden kişi başı 2 adet 50 gr. roll ekmek verileceği öngörülerek hesaplama yapıldığı ve roll ekmeğe (50 gr) ilişkin olarak Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapıldığının anlaşıldığı,

Teknik Şartname’de verilen iki haftalık örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içerikleri ile ana çiğ girdi miktarları (gramajları) esas alınmak suretiyle iki haftalık öğün maliyetinin 35,14130398 TL, ana girdi ortalama birim öğün maliyetinin 3,51413040 TL olarak açıklandığı, birim öğün maliyetlerini açıklayan hesap cetvelinin teklif açıklaması kapsamında sunulduğu söz konusu cetvelde yer alan miktar ve birim fiyatların idarece Teknik Şartname’de yer verilen iki haftalık örnek yemek menüsünde öngörülen yemek içerikleri ve miktarlar ile istekli tarafından sunulan tevsik edici belgelerle açıklanan birim fiyatlarla uyumlu olduğunun görüldüğü, başvuru sahibinin bu hususlardaki iddialarının yerinde olmadığının anlaşıldığı, ayrıca anılan istekli tarafından birim öğün maliyeti ve birim işçilik maliyetinin iki haftalık örnek menü üzerinden açıklandığı, “toplam miktar” ve “toplam tutar” hesabı yapılmadığının anlaşıldığı,

Yapılan açıklamada işçilik giderinin personel ücreti, SGK ve vergi giderleri dahil 1.852.217,64 TL, ihale konusu iş süresince yüklenici personeline Teknik Şartname’nin 12.15’inci maddesi uyarınca verilecek yemek giderinin ise 53.998,12772640 TL olmak üzere toplam 1.906.215,76772640 TL olarak açıklandığı, öğün başına düşen birim işçilik maliyetinin (1.906.215,76772640 TL/440.000 öğün) 4,33230856 TL olarak açıklandığı,

Ana girdi ortalama birim öğün maliyeti ve işçilik birim maliyeti toplamının 7,84643896 TL tutara tekabül ettiği, bu tutarın isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde öngördüğü 8,31 TL tutarındaki birim fiyatın altında olduğu,

-Başvuru sahibinin işçilik giderine ilişkin iddialarına yönelik olarak yapılan incelemede ise;

Eğitim-öğretim döneminde toplam 58 personelin 9 aylık işçilik maliyetinin ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan asgari ücret üzerinden 1.635.968,88 TL olarak (% 4 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler hariç) açıklandığı, akademik tatil dönemine ilişkin olarak 23 personelin 3 aylık işçilik maliyetinin ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan asgari ücret üzerinden 216.248,76 TL olarak (% 4 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler hariç) açıklandığı, İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde personel ücreti için fiyat farkı verileceği düzenlendiğinden, ihale konusu işin gerçekleştirileceği 2020 yılı için ayrıca asgari ücret artışı yansıtılmadığının görüldüğü, anılan isteklinin işçilik giderine ilişkin söz konusu açıklamalarının ihale dokümanına uygun olduğu, ayrıca ihale konusu iş süresince yüklenici personeline Teknik Şartname’nin 12.15’inci maddesi uyarınca verilecek yemek giderinin de işçilik giderine yansıtıldığı görüldüğünden teklif açıklamalarında ihale dokümanına aykırılık bulunmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ayrıca Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklanan ana çiğ girdi türleri haricindeki diğer ana girdiler için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabileceği açıklandığından, ihale tarihi olan 11.09.2019 tarihinden önceki 12 aylık dönem içerisindeki muhtelif ticaret borsalarının aylık veya günlük ortalama fiyat bültenleri ile açıklama yapıldığı, borsa bültenlerinde ilgili malın fiyatını gösteren sorgulama tarih aralıklarının ihale tarihinden önceki son 12 aylık dönem içerisinde oldukları,

Başvuru sahibi tarafından ayrıca 50 gr’lık ambalajlı roll ekmek, ayran, yoğurt gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı ancak söz konusu fiyatların Tebliğ’in 79.2.2.3’üncü maddesine aykırı şekilde ilan/davet tarihinden önceki tarihli oldukları iddia edilmekle birlikte söz konusu ana girdilerin istekli tarafından Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklandıkları, başvuru sahibi tarafından ayrıca işin süresince yemeklerde verilmesi gereken 50 gr’lık ambalajlı roll ekmek toplam miktarının eksik olarak hesaplandığı, ayrıca yemeklerin yanında verilmesi gereken 200 ml’lik ambalajlı içme suyu maliyetini ana girdi maliyeti içerisine dahil etmediği, dolayısıyla ana girdi maliyet hesaplamasındaki toplam tutarın hatalı olduğu iddia edilmekle birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Ek-H.4 no’lu Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli ekinde sunulan tabloda Teknik Şartname’nin 9.14’üncü maddesinde düzenlenen roll ekmeğe ilişkin olarak kişi başı verilecek ekmek gramajı belirtilmediğinden her öğünde kişi başı 2 adet 50 gr. roll ekmek verileceği öngörülerek hesaplama yapıldığı ve toplam ana girdi maliyetinin bu şekilde hesaplandığı, ayrıca Teknik Şartname’nin 9.13’üncü maddesinde öngörülen 200 ml’lik ambalajlı pet suya ana girdiler tablosunda yer verildiği ve birim öğün maliyet hesap cetvelinde gösterildiği,

Başvuru sahibi tarafından ayrıca örnek yemek menüsü içinde yer alan güllaç tatlısı içeriğindeki ceviz maliyetinin istekli tarafından ticaret borsalarında yer alan “ceviz” ürünü yerine “kabuklu ceviz” ürün birim maliyeti olarak açıklandığı iddia edilmekle birlikte birim öğün maliyeti hesap cetvelinde söz konusu ürünün “ceviz içi” olarak açıklandığı ve buna ilişkin Balıkesir Ticaret Borsası Aralık 2018 aylık bülteninin sunulduğu ve ana girdi hesabında “ceviz içi” ürününün Aralık ayı ortalama işlem fiyatı olan 35,00 TL tutarın esas alındığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

-Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağına yönelik iddialarına ilişkin yapılan incelemede ise;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iki haftalık örnek yemek menüsündeki ana girdilerden alabalık, ayçiçek yağı, beyaz peynir, bezelye, dana eti, dolmalık biber, domates salçası, ekmek roll (poşetli) (50 gr), galeta unu, güllaç, kaşar peyniri, kırmızı mercimek, limon, lor peyniri, makarna, paket ayran (200 ml), paket tahin helva (80 gr), paket yoğurt (200 gr), patlıcan, pet bardak su (200 ml), pirinç, süt, tavuk but kemikli, tavuk fileto, taze fasülye, tel şehriye, toz şeker, tuz, un, yoğurt, yufka, yumurta (kg), yumurta (adet) ve zeytinyağına ilişkin olarak Ek-O.7 no’lu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu, söz konusu tutanakta tespit yapılan dönemin 2019 yılı 1’inci dönemi olduğu, tutanağın tarih ve sayısının belirtildiği, her sayfasının ilgili meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanakta yer alan meslek mensubuna ait bilgilerle faaliyet belgesindeki bilgilerin uyumlu olduğu, dolayısıyla söz konusu tutanağın şekil yönünden Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine uygun olduğu,

Tutanakta yer alan ürünün ağırlıklı ortalama birim fiyatı ile isteklinin ana girdi listesi ve birim öğün maliyet hesap cetvelinde öngördüğü birim fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu, ayrıca söz konusu tutanakta ana girdilerin her birinin tutarı, miktarı ve ağırlıklı ortalama birim maliyetinin gösterildiği listenin yer aldığı, liste halinde belirtilen ana girdilerin isteklinin 153 Ticari Mallar Hesabında gösterildiği, dolayısıyla isteklinin alıma dayalı açıklama yaptığının anlaşıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde yer alan “…Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir…” şeklindeki açıklama uyarınca da istekli tarafından teklif açıklaması kapsamında iki haftalık örnek yemek menüsündeki yemek içerikleri esas alınarak hazırlanan iş süresince gerekli toplam ana çiğ girdi miktarını gösteren tablonun sunulduğu, buna göre ihale konusu işte kullanılması öngörülen malzeme miktarının yarısı kadar alım yapılmış olduğunun tevsik edildiği de görüldüğünden, başvuru sahibinin söz konusu hususlardaki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.