KİK Kararı: 2019/UH.II-1448 (6 Kasım 2019)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/050
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 06.11.2019
Karar No : 2019/UH.II-1448
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akyüz Uluslararası Nakliyat Ticaret ve Sanayi A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kent Estetiği Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/392835 İhale Kayıt Numaralı “Evsel Atık Transferi Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kent Estetiği Daire Başkanlığı tarafından 16.09.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Evsel Atık Transferi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Akyüz Uluslararası Nakliyat Ticaret ve Sanayi A.Ş.nin 04.10.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 16.10.2019 tarih ve 43723 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.10.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1283 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, şöyle ki:

a) Alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereği bulunması gereken ibare ile SMMM kaşesi/mührünün yer almadığı,

b) Akaryakıt girdi hesabında kullanılan baz fiyatın EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları ile belirlenmediği, akaryakıt sarfiyatının yanlış hesaplandığı,

c) Kendi malı araçlara ilişkin amortisman girdilerinin uygun bir şekilde açıklanmadığı, kendi malı olduğu ifade edilen araçlar için başka bir açıklamanın da yapılmadığı,

ç) Sigorta giderine ilişkin açıklamada teklif alınan bedelin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun şekilde güncellenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Evsel Atık Transferi Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: 441.900 Ton Evsel Atık Transferi Hizmet Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: ANKARA …” düzenlemesi,

7.5.2’nci maddesinde “1- ÇEKİCİLER-14 ADET

Çekiciler en az 400 Hp motor gücünde ve 70 (yetmiş) metreküplük evsel atık yüklü semitreyleri çekebilecek kapasitede olacaktır.

Talep edilen toplam çekicilerin en az 3 (üç) tanesi yüklenicinin kendi malı olacaktır.

2-SEMİTREYLER-26 ADET

Talep edilen toplam semitreylerin en az 5 (beş) tanesi yüklenicinin kendi malı olacaktır.

…

3-VİDANJÖR-1 ADET

Vidanjör en az 310Hp motor gücünde ve en az 19 (ondokuz) ton sızıntı suyu çekebilecek kapasitede olacaktır.

Vakum yapabilme özelliği olacaktır ve emme derinliği en az 12-15 m olacaktır.

Çekiciler ve Vidanjörde Araç Takip Sistemi olacak ve şifreleri İdareye verilecektir. Araçlar 7/24 izlenmeye uygun donanıma sahip olacaktır. Araç Takip Sistemi arızalanan araçların 24 saat içerisinde arızası giderilerek sistemde görülür hale getirilecektir. Yüklenici araçların takibi için araç takip sistemini idarenin istediği cihazlara kuracaktır.

Yüklenici; idare tarafından denetim amacıyla kullanılmak üzere 3 (üç) adet, asgari 2017 model, otomatik vites, azami 1600cc motor hacminde, dizel yakıtlı otomobil veya hafif ticari araç temin etmekle yükümlüdür. Araçlar işe başlama tarihinde idareye teslim edilecektir. Bu kapsamda tahsis edilecek 3 (üç) adet araç fiyat teklifine dahildir.

Bu işte kullanılacak tüm çekiciler, dorseler ve vidanjör en az 2017 model olacaktır.

Kendi Malı istenen araçlar için;

Bu husus ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir...” düzenlemesi,

25.3.1’inci maddesinde “Yüklenici kıyafet ve kişisel koruyucu donanım malzemeleri, iş sağlığı ve güvenliği giderleri ile kontrol araçları için herhangi bir ücret talep etmeyecektir. (Basiretli tacir vasıfları gereği bu giderlerin teklif fiyata dâhil edileceği varsayılmıştır)” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 7.1’inci maddesinde “Yüklenici, Ankara İli sınırları içerisindeki mahal noktalarda oluşan evsel atıkların en az 14 (ondört) adet çekici, en az 26 (yirmialtı) adet semitreyler (dorse), en az 1 (bir) adet vidanjör, en az 18 (onsekiz) şoför, en az 18 (onsekiz) işçi (muavin), en az 1 (bir) formen ve en az 1 (bir) çevre mühendisi ile sözleşme süresince her gün çalışacak şekilde (personelin haftalık izni kullandırılacaktır) çevre ve toplum sağlığına zarar vermeden uygun ekip ve ekipmanlarla Mamak ve Sincan Katı Atık Düzenli Depolama ve Bertaraf Tesislerine taşınması işini yürütecektir. Mahal noktalara göre Çekici, Semitreyler, Vidanjör, işçi ve şoför dağılımında belirtilen sayıdaki araç ekipman ve personelin yetersiz olması durumunda yüklenici idarenin onayını alarak gereken miktarda araç ve personeli temin etmekle yükümlüdür. (Madde 7.28 kapsamında işlem yapılacaktır)” düzenlemesi,

7.7’nci maddesinde “Ankara İli sınırları içerisinde bulunan ve adresleri Ek-4 de verilen mahal noktaların bulunduğu ilçe isimleri, yaklaşık atık miktarları, evsel katı atıkların taşınacağı depolama ve bertaraf tesisi ve belirtilen noktalar ile depolama ve bertaraf tesisi arasındaki yaklaşık mesafeler aşağıdaki tabloda verilmiştir.

İLÇE

TEK YÖN MESAFE (Km)

YAKLAŞIK ATIK MİKTARI (Ton/Ay)

ÖNGÖRÜLEN BERTARAF TESİSİ

AKYURT

80

1050

SİNCAN /ÇADIRTEPE

AYAŞ

48

450

SİNCAN/ÇADIRTEPE

BALA

70

180

MAMAK

BEYPAZARI

83

1650

SİNCAN /ÇADIRTEPE

ÇAMLIDERE

93

180

SİNCAN/ÇADIRTEPE

ÇUBUK

65

2370

MAMAK

ELMADAĞ

30

1350

MAMAK

HAYMANA

100

450

SİNCAN /ÇADIRTEPE

KAHRAMANKAZAN

55

2190

SİNCAN/ÇADIRTEPE

KIZILCAHAMAM

85

810

SİNCAN /ÇADIRTEPE

NALLIHAN

105

900

SİNCAN /ÇADIRTEPE

POLATLI

72

3150

SİNCAN /ÇADIRTEPE

Belirtilen evsel atıkların transfer edileceği bertaraf tesislerinde oluşabilecek problemlerde (yoğunluk, kapasite yetmezliği vb.) idare, yükleniciyi bu 2 tesisten herhangi birine yönlendirme yapabilecektir.(Madde 7.28 kapsamında işlem yapılacaktır)" düzenlemesi,

7.14’üncü maddesinde “İş kapsamında kullanılacak tüm araçların (kontrol araçları dahil) her türlü tamir, bakım- onarım, yedek parça, yakıt, lastik, sigorta vb. tüm giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi

8.4’üncü maddesinde “Çekiciler ve Vidanjörde Araç Takip Sistemi olacak ve şifreleri İdareye verilecektir. Araçlar 7/24 izlenmeye uygun donanıma sahip olacaktır. Araç Takip Sistemi arızalanan araçların 24 saat içerisinde arızası giderilerek sistemde görülür hale getirilecektir. Yüklenici araçların takibi için araç takip sistemini idarenin istediği cihazlara kuracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Evsel Atık Transfer Hizmeti (30 ay x 14.730 ton)

ton

441.900

2

Vidanjör ( 30 ay x 1 adet)

adet x ay

30

3

Çevre Mühendisi (Brüt Asgari Ücretin %130 Fazlası)

adet x ay

30

4

Çevre Mühendisi İçin UBGT günleri ( 33,5 gün x1 adet)

adet x gün

33,5

5

Formen (Brüt Asgari Ücretin %77 Fazlası) (1 Kişi)

adet x ay

30

6

Formen İçin UBGT günleri ( 33,5 gün x1 adet)

adet x gün

33,5

7

Şoför ( Brüt Asgari Ücretin %60 Fazlası) (18 Kişi)

adet x ay

540

8

Şoför için UBGT günleri ( 33,5 gün x18 adet)

adet x gün

603

9

İşçi (muavin) (Brüt Asgari Ücretin %25 Fazlası) (18 Kişi)

adet x ay

540

10

İşçi (muavin) için UBGT günleri ( 33,5 gün x18 adet)

adet x gün

603

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde idare tarafından sınır değerin 24.159.555,42 TL olarak hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Park-Gün Taş. İnş. İç Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve 17.09.2019 tarihli ve 322 sayılı yazı ile “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. maddesinde Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddesinde belirtilen esaslara uygun olarak Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Bulunan her bir iş kalemi ile ilgili (Ton Maliyeti, Vidanjör Çalışması Maliyeti, Bu iş kapsamında Çalışacak Personele ait İşçilik Maliyeti ve Teklif fiyata dahil olan diğer giderlerde dahil olmak üzere (Kıyafet ve Kişisel Koruyucu Donanım Malzemeleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Giderleri ile Kontrol Araçları Maliyetleri), ile ilgili Birim Fiyat Analizleri, destekleyici belge ve bilgileri 23.09.2019 Pazartesi günü saat 17:00'a kadar İhale Komisyonu Başkanlığına gönderilmesini / getirilmesini rica ederiz” denilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu açıklama talebi üzerine verilen cevabın idare tarafından uygun bulunduğu ve bu istekli üzerinde ihale bırakıldığı anlaşılmıştır.

Teknik şartname ve birim fiyat teklif cetveli düzenlemelerinden de anlaşılacağı üzere, aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında önemli teklif bileşenleri arasında belirlenmiş “Ton Maliyeti” kaleminin içerisinde birçok maliyet bileşeninin yer aldığı, zira Teknik Şartname’nin 7.14’üncü maddesinde “İş kapsamında kullanılacak tüm araçların (kontrol araçları dâhil) her türlü tamir, bakım-onarım, yedek parça, yakıt, lastik, sigorta vb. tüm giderlerin” yüklenici tarafından karşılanacağının açıkça düzenlendiği, 8.4’üncü maddesinde ise çekicilerde araç takip sistemi olacağının da belirtildiği, bu durumda anılan maliyet kaleminin hangi maliyet bileşenlerinden oluştuğuna yer verilmişken idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında götürü karakterde düzenlenmiş iş kaleminin hangi bileşenlerinin açıklanmasının istendiğinin açık bir biçimde belirtilmediği, ayrıca yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde önemli teklif bileşenleri arasında belirlenmiş “vidanjör çalışma maliyeti” ve “kontrol araçları maliyeti” için de aynı durumun geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, Teknik Şartname’nin 7.14’üncü maddesinde iş kapsamında kullanılacak tüm araçların tamir, bakım, onarım, yakıt, sigorta, yedek parça, lastik vb. maliyetlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, dolayısıyla araç maliyeti kalemlerinin alt maliyet bileşenlerine Teknik Şartname’nin aktarılan maddesinde yer verilmişken, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması talebi yazısında belirtilen ton maliyeti kavramı kapsamındaki çekici ve semi-treyler ile kontrol araçlarının hangi maliyet kalemlerinin açıklanmasının istendiğinin açık bir biçimde belirtilmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla teklifi sınır değer altında olan istekliden açıklama talep edilen iş kalemlerine ilişkin, tam olarak hangi maliyet bileşenlerinin açıklanması gerektiğinin net olarak belirlenmediği, bu durumun açıklama sunan istekli açısından tereddüt oluşturduğu ve isteklinin kendi belirlediği maliyet kalemlerine açıklama sunması sonucunu doğurduğu tespit edilmiş ve bu durumun ayrıca açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesini de engelleyeceği anlaşılmış olup, idarece tesis edilen işlemin Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulanması işleminin yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin net bir şekilde belirlenmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.