KİK Kararı: 2019/UH.II-1299

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/046
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 09.10.2019
Karar No : 2019/UH.II-1299
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Anadolu Kent Planlama İmar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Marmaraereğlisi Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/314979 İhale Kayıt Numaralı “Marmaraereğlisi İlçesi Yeniçiftlik Mahallesi ve Çeşmeli Mahallesi Kıyı Kesimine Ait 1/5000 Ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Marmaraereğlisi Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Marmaraereğlisi İlçesi Yeniçiftlik Mahallesi ve Çeşmeli Mahallesi Kıyı Kesimine Ait 1/5000 Ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Anadolu Kent Planlama İmar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2019 tarih ve 39129 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1117 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında idare tarafından açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin ayrıntılı şekilde açıklandığı, teklif fiyatlarının 184.000,00 TL olduğu, toplam maliyetlerinin 158.711,28 TL ve kârın 25.288,72 TL olarak açıklandığı; ancak kesinleşen ihale komisyonu kararında açıklamaların mesleki ve mali yönden ihale konusu işin istenilen şartlara uygun yapılabilmesine olanak sağlayıcı bulunmadığı belirtilerek tekliflerinin reddedildiğinin öğrenildiği, tekliflerinin reddedilme gerekçelerinin neler olduğunun detaylıca açıklanmadığı, bu sebeple idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olmadığı ve açıklamalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarıyla idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından söz konusu şikâyet başvurularının kesinleşen ihale kararında yer verilen gerekçeler yinelenerek reddedildiği,

Taraflarınca yapılan açıklamaların gerçekliğine ilişkin belgelerin açıklamalarla birlikte idareye sunulduğu, ihale konusu işin en büyük maliyet kalemini personel giderlerinin oluşturduğu, ihale dokümanında istenilen personele ilişkin açıklamalarda TMMOB mühendis, mimar, şehir plancısı 2019 yılı asgari ücret kararı ile belirlenen brüt ücretlerin esas alındığı, personele ilişkin giderlerin tek başına 135.000,00 TL olduğu, söz konusu gider üzerinden dahi değerlendirildiğinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer isteklilerle kıyaslanmamaları gerektiğinin anlaşılacağı, idarece açıklanması istenen diğer bileşenler (danışman ücreti, coğrafi bilgi sistem-yazılım, baskı ve ulaşım giderleri) için isteklilerce öngörülen giderlerde farklılık oluşabileceği, sonuç olarak taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli ve doğru olduğunun düşünüldüğü, teklif edilen en tasarruflu fiyatın ve en gerçekçi maliyet açıklamalarının taraflarına ait olduğu, işin daha yüksek bir teklif veren istekliye bırakılması sonucunda kamunun zarara uğratılmaması için tekliflerinin yeniden değerlendirilmesi ve ihalenin kendi uhdelerine bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Marmaraereğlisi İlçesi Yeniçiftlik Mahallesi ve Çeşmeli Mahallesi Kıyı Kesimine Ait 1/5000 Ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapımı

b) Miktarı ve türü: 1600 hektarlık alanda; Marmaraereğlisi İlçesi Yeniçiftlik Mahallesi ve Çeşmeli Mahallesi Kıyı Kesimine Ait 1/5000 Ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapımı …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır. …” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yüklenicide Aranacak Nitelikler” başlıklı 10’uncu maddesinde “Asgari dört yıllık lisans eğitimi veren fakülte veya bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yükseköğretim kurumlarının şehir planlama veya şehir ve bölge planlama bölümünden, şehir plancısı veya şehir ve bölge plancısı veya kent plancısı unvanını alarak mezun olmak,

1. TMMOB Şehir Plancıları Odasından alınmış güncel büro tescil belgesine sahip olmak,
2. Çevre Ve Şehircilik Bakanlığınca 07/01/2006 tarihli ve 26046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Plan Yapımını Yükümlenecek Müelliflerin Yeterliliği Hakkında Yönetmelik kapsamında verilen imar planı yapımı yeterlilik belgesinden asgari (D) grubu yeterlilik belgesine sahip olmak zorundadır.
3. İşin yürütülmesi esnasında aşağıda yazılı olan teknik personel, planlama ekibi olarak iş başında bulundurulacaktır.

• 1 Adet Şehir Plancısı veya Şehir ve Bölge Plancısı veya Kent Plancısı (Koordinatör), asgari D Grubu Yeterlilik Belgesine sahip,
• 2 Adet Şehir Plancısı, Asgari F grubu Yeterlilik Belgesine sahip
• 1 Adet Harita Kadastro Mühendisi Asgari Genel Tecrübesi 5 yıl,
• 1 Adet Jeoloji Mühendisi Asgari Genel Tecrübesi 5 yıl.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, başvuruya konu ihalenin Marmaraereğlisi Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.07.2019 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Marmaraereğlisi İlçesi Yeniçiftlik Mahallesi ve Çeşmeli Mahallesi Kıyı Kesimine Ait 1/5000 Ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planı Yapımı” işi olduğu, söz konusu ihalede 22 adet ihale dokümanı alındığı, 17 istekli tarafından teklif sunulduğu, Pland Planlama Mim. Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, İmpo İmar A.Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası özetle, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece herhangi bir gerekçeye dayandırılmaksızın reddedildiği, hâlbuki söz konusu açıklamaların belgelere dayandırılarak mevzuata uygun şekilde yapıldığı yönündedir.

26.07.2019 tarihli ve 2 karar nolu ihale komisyonu kararında, idare tarafından İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereğince sınır değerin 195.504,00 TL olarak hesaplandığı, bu kapsamda teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve söz konusu açıklamalara esas önemli teklif bileşenlerinin belirlendiği, idarece belirlenen önemli teklif bileşenlerinin;

- Planlama ekibinde yer alacak personel ücretleri,

- Planlama ekibinde yer alacak danışman ücretleri,

- Coğrafi bilgi sistem, yazılımı,

- Baskı giderleri,

- Ulaşım giderleri olduğu görülmüştür.

22.08.2019 tarihli ve 3 karar nolu ihale komisyonu kararında ise, idareye aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin Asya-Tek Planlama Mim. Müh. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Ankara İmar Planlama İnş. Müh. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Arc Plan İmar Dan. Mim. Müh. Biliş. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Anadolu Kent Planlama İmar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, anılan istekliler tarafından sunulan açıklamaların “mesleki ve mali yönden ihale konusu işin istenen şartlara uygun yapılabilmesine olanak sağlayıcı bulunmadığından tekliflerinin reddine” ifadelerine yer verilerek reddedildiği görülmüştür.

Söz konusu ihale komisyonu kararına yönelik olarak başvuru sahibi istekli Anadolu Kent Planlama İmar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, anılan dilekçede “aşırı düşük teklif açıklamalarımızın yeterli görülmeme gerekçelerine ihale komisyonu kararında yer verilmemesi mevzuata uygun değildir. Bu nedenle teklifimizin yeniden değerlendirilmesi …” ifadelerine yer verildiği,

Başvuru sahibinin şikâyetine idarece verilen cevapta ise “… ihale kararında bildirilen açıklamaların mesleki ve mali yönden ihale konusu işin istenen şartlara uygun yapılabilmesine olanak sağlayıcı bulunmamıştır. Sınır değerin atlında kalan tüm firmalardan aşırı düşük teklif savunması istenmiştir. Dört Firma aşırı düşük teklif savunması göndermiştir. Aşırı düşük teklif savunması göndermeyen istekliler değerlendirme dışı bırakılmıştır. Savunmalar; komisyon tarafından detaylı olarak incelenmiştir. Yapılan inceleme neticesinde; işin maliyeti konusunda birbirinden çok farklı maliyet analizlerinin olduğu görülmüştür. Dört firmanın maliyetleri 63.108,00 TL, 36.850,00 TL, 81.628,00 TL, 158.711,28 TL dir. Bu işin, ihale şartlarında mevzuata, tekniğe uygun yapılabilmesi için elbette ki gerçeğe uygun maliyet analizinin yanında elbette ki belirli bir kar güdülmesi tabidir. En düşük fiyat veren istekli, yaklaşık maliyetin çok altında fiyat vermek sureti ile zarar etmeyi göze alarak teklifte bulunmuştur. Bilindiği gibi, imar planı yapımı sosyal ve ekonomik açıdan çok stratejik kararların verilmesi gerektiği bir süreç içermektedir. Bu tür tasarıma dayalı mesleki hizmetlerde aşırı düşük teklifler, tecrübe ile sabittir ki işin sağlıklı yürütülerek sonuçlandırılmasına engel olmaktadır. Bu nedenle, sınır değerin altında kalan, aşırı düşük teklif veren isteklilerin açıklamaları özellikle maliyet analizlerinin gerçekçi olmadığı nedeni ile reddedilmiş, ihale sınır değerin üstünde kalan ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekliye verilmiştir.” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde, istekliler tarafından anılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde usulüne uygun olarak yapılan açıklamaların kabul edilmesi, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli Anadolu Kent Planlama İmar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, ulaşım ve nakliye gideri, sigorta ve maaş giderleri (planlama ekibinde yer alacak personel ve danışman hizmetleri), resim ve harç giderleri, kırtasiye ve baskı giderleri, coğrafi bilgi sistem ve yazılım giderleri, genel giderler ve vergi olmak üzere yedi gider kaleminin açıklamaya konu edildiği, dolayısıyla idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen (planlama ekibinde yer alacak personel ücretleri, planlama ekibinde yer alacak danışman ücretleri, coğrafi bilgi sistem, yazılımı, baskı giderleri, ulaşım giderleri) her bir gider kalemine ilişkin maliyet hesaplamaları yapılarak bir açıklamada bulunulduğu ve açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelere açıklama kapsamında yer verildiği görülmüştür.

İdare tarafından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kesinleşen ihale komisyonu kararında “mesleki ve mali yönden ihale konusu işin istenen şartlara uygun yapılabilmesine olanak sağlayıcı bulunmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmadığı, daha sonra anılan isteklice aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi yönüyle uygun bulunmadığına ilişkin idareye yapılan şikâyet başvurusuna verilen cevapta ise “maliyet analizlerinin gerçekçi olmadığı” belirtilerek iddianın reddedildiği, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aktarılan gerekçelerle reddedilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde yer alan hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gerekçesi olarak nitelendirileceği ve idarenin bu gerekçeyle teklifi reddetme işleminin Tebliğ’in 79.3.1’inci maddesin aykırı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi işleminin anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesi çerçevesinde somut tespit ve değerlendirmelere yer verilmeden yapıldığı, bu doğrultuda anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların ve açıklamaları kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olup olmadığının somut tespit ve değerlendirmelerle ortaya konulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İnceleme konusu ihalede, ihaleye katılan diğer isteklilerden; Asya-Tek Planlama Mim. Müh. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Ankara İmar Planlama İnş. Müh. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arc Plan İmar Dan. Mim. Müh. Biliş. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçeleriyle aynı gerekçelerle reddedildiği, anılan istekliler tarafından sunulan açıklamaların ve açıklamalar kapsamında sunulan belgelerin bahsi geçen gerekçelerle reddedilmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.1’inci maddesinde yer alan hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gerekçesi olarak nitelendirileceği ve idarenin bu gerekçeyle teklifleri reddetme işleminin Tebliğ’in 79.3.1’inci maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, idare tarafından anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi işleminin anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesi çerçevesinde somut tespit ve değerlendirmelere yer verilmeden yapıldığı, bu doğrultuda anılan istekliler tarafından sunulan açıklamaların ve açıklamaları kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olup olmadığının somut tespit ve değerlendirmelerle ortaya konulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Asya-Tek Planlama Mim. Müh. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Ankara İmar Planlama İnş. Müh. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Arc Plan İmar Dan. Mim. Müh. Biliş. İnş. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Anadolu Kent Planlama İmar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ve açıklamalar kapsamında sunulan tevsik edici belgelerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olup olmadığının somut tespit ve değerlendirmelerle ortaya konulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.