KİK Kararı: 2019/UH.II-1174

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/043
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 18.09.2019
Karar No : 2019/UH.II-1174
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gintem Madde Yönetimi A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kuşadası Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/331579 İhale Kayıt Numaralı “Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kuşadası Belediye Başkanlığı tarafından 19.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gintem Madde Yönetimi A.Ş.nin 08.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.08.2019 tarih ve 34237 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/927 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 4.4. maddesinde araç takip sisteminin işe başlama tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde takılı ve kullanıma hazır hale getirileceğinin düzenlendiği, takip sisteminin kullanıma alınmadığı ilk 14 günlük süre içerisinde araçların çalışma saatlerinin ne şekilde hesaplanıp hakedişin nasıl hazırlanacağına ilişkin ihale dokümanında belirsizlik olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 4.8. maddesinde yer alan kasko sigortası yaptırılması zorunluluğunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 106’ncı maddesi ve Sayıştay kararlarına aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname’nin 4.11. maddesinde ihale konusu işte çalışacak araçların kaplama yapılarak giydirileceği düzenlemesinin yer aldığı, ancak bu işlem için örnek bir tasarıma ve kaplanacak alanın ölçüsel büyüklüğüne dokümanda yer verilmemesinin tekliflerin sunulmasında belirsizliğe yol açtığı,

4. Teknik Şartname’nin 4.12. maddesinde yer alan işin ifasında çalışacak araçların arıza yapması durumunda 6 saat içerisinde arızanın giderilmesi, 6 saati geçen tamir sürecinde yerine aynı şartları haiz başka bir aracın ikame edilmesi düzenlemesinin yüklenicinin dokümanda belirtilmeyen yedek araç çalıştırma zorunluluğunu ve cezai müeyyideye taraf olmamak adına yüksek maliyetler ile ikame aracın her an Kuşadası Belediyesi mücavir alanı içerisinde kullanılmasa bile hazır olarak bekletilmesi durumunu ortaya çıkaracağı,

5. Teknik Şartname’nin 4.17. maddesinde yer alan çalışacak araçların iş başlama tarihinde idarenin emrine verileceği ve işin bitimine kadar süresiz olarak idare emrinde hazır bulunacağı düzenlemesinin vardiya haricinde veya çalışılmayan sürelerde ücreti ödenmeden idare emrinde araçların hazır bulundurulmasına yol açacağı,

6. Teknik Şartname’nin 4.22. maddesinde yer alan işin ifasında çalışacak araçları kullanacak işçilerin kendi kusurları doğrultusunda taraflarına düzenlenecek trafik cezalarının maaşlarından kesileceği düzenlemesinin 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırı olduğu,

7. Teknik Şartname’nin 4.23. maddesinde tam kasko sigortası istenirken İdari Şartname’nin 25. maddesinde sadece kasko sigortası istenilmesinin birbiri ile çeliştiği,

8. Teknik Şartname’nin 4.24. maddesinde yer alan “Araçlar park veya seyir halindeyken kaza raporu çift taraflı tutulamayan durumlarda idarenin kontrol teşkilatının düzenleyeceği tespit tutanağı kabul edilecek olup, ayrıca bir belge istenmeyecektir. Bu tür durumlardaki zarar ve ziyanın sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumundan yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi ile kazaya karışanların hukuki olarak zararın karşılanması adına atacağı adımların peşinen tek taraflı beyan ile engellendiği,

9. Teknik Şartname’nin 7.2. maddesinde yer alan “Sözleşme süresi boyunca kullanılacak tüm araçların ve iş makinalarının sevk ve idaresi idareye ait olacaktır.” düzenlemesinin araçların çalışmadığı sürelerde yüklenicinin kendi araçları üzerindeki ticari inisiyatif ve tasarrufunu ortadan kaldırdığı,

10. Teknik Şartname’nin 7.7., 4.12. ve 9.5. maddelerinde yer alan araç arıza ve bakım sürelerine ilişkin düzenlemelerin birbiri ile çeliştiği,

11. Teknik Şartname’nin 7.10. maddesinde idarenin takdiri doğrultusunda iş artışı ve iş eksilişi hükümleri saklı kalmak üzere araç sayılarında değişikliğe gidileceği düzenlemesinin yer aldığı, ancak iş artışı ve eksilişi sözleşme bedeli üzerinde hesaplanabilecek bir yöntem olduğundan doğrudan doğruya araç sayıları ile ilişkilendirilmesinin mevzuata uygun olmadığı,

12. Teknik Şartname’nin 8.1. maddesinde yükleniciye belediye sınırları içerisinde ihale konusu hizmeti yapmaya uygun, araçların topluca park edebileceği, tüm araçlara yetecek ve olumsuz doğa şartlarına karşı korumaya elverişli bir yer gösterileceği düzenlemesinin yer aldığı, ancak bu alanın kira bedelinin olup olmadığının dokümanda belirlenmemesinin tereddüt yarattığı,

13. Teknik Şartname’nin 8.1. maddesinde belirtilen araç park yeri ve şantiye alanının kira bedeli öngörülmeden ücretsiz kullanıma verilmesinin tahsis anlamına geleceği ve ticari faaliyet sürdüren yükleniciye bedelsiz tahsisin 5393 sayılı Belediyeler Kanunu’na aykırılık teşkil edeceği,

14. Teknik Şartname’nin 8.2. maddesinde aynı şartnamenin 8.1. maddesinde belirtilen alan dışında şantiye alanı oluşturulmasına izin verilmemesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu,

15. Teknik Şartname’nin 8.5. maddesinde anılan şartnamenin 8.1. maddesinde yüklenici kullanımına sunulacak araç park ve şantiye alanı içerisinde gereklilik halinde yapılması muhtemel taşınmaz veya ekipmanların işin bitiminde idareye bedelsiz olarak tahsis edileceği düzenlemesinin yer aldığı, ancak ne şekilde bir alanın yüklenici kullanımına verileceğinin bilinmemesi ve ne şekilde bir yatırımın gerekli olacağının dokümanda belirlenmemesinin, ayrıca işin sonunda taşınmaz veya ekipmanların idareye bağışlanmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu,

16. Teknik Şartname’nin 9. maddesinde işin ifasında ortaya çıkabilecek uygunsuzluklar karşılığında hangi cezai müeyyidelerin uygulanacağının düzenlendiği, ancak cezai müeyyidelerin eksiksiz olarak Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde de belirtilmesi gerektiği,

17. Teknik Şartname’nin 10.3. maddesinde teklif veren isteklilerin çalışma alanının tamamını gördüğü ve operasyonel olarak tüm hallerde ortaya çıkabilecek tüm maliyet kalemlerini teklif fiyatına yansıttığı, hiçbir halde idareden teklif bedeli haricinde bir bedel istemeyeceği düzenlemesinin yer aldığı, ancak anılan Şartname’nin 8.1. maddesinde belirtilen araç park yeri ve şantiye alanının hangi hallerde (bedelli veya bedelsiz) kullanıma verileceğinin belirlenmediği,

18. Teknik Şartname’nin 11.2. maddesinde araçların çalışma puantajlarının günlük tutulacağı ve ödemelerin çalışmış oldukları günler üzerinden aylık puantajlara göre yapılacağı düzenlemesinin yer aldığı, ancak işin çalışma saati üzerinden ihale edilmesinden dolayı puantajların da çalışma saati üzerinden yapılmasının gerektiği,

19. Teknik Şartname’nin 11.7 maddesinde “Hakedişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarlar yüklenicinin istihkakından kesilir. İş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemeler yüklenicinin o işe ait teminatından kesilir. Eğer teminat kalmamışsa veya şirket değişikliği varsa, yüklenici; Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca zimmet olarak çıkarılan fazla ve yanlış ödemeleri geri vermeyi kabul eder” düzenlemesinin yer aldığı, ancak zimmet suçunun muhatabının kamu görevlileri olduğu, ortaya çıkan zimmeti yüklenicinin üstleneceğinin taahhüt altına alınmasının “ihalelerde hiçbir şekilde taahhütname istenemez.” hükmüne aykırılık teşkil ettiği,

20. Teknik Şartname’nin 11.10. maddesinde yüklenicinin her hakedişten önce, SGK’dan “Borcu Yoktur” ve vergi dairesinden “Vergi Borcu Yoktur" belgesini getirmesi gerektiği, bu belgeler getirilmediği takdirde hiçbir şekilde hakediş ödemesi yapılmayacağı düzenlemesinin yer aldığı, ancak “Borcu Yoktur” belgesinin artık Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca düzenlenmediği, bu borcun yüklenicinin vergi numarası üzerinden idarece sorgulanması gerektiği,

21. Teknik Şartname’nin 13.3. maddesinde kontrol teşkilatınca yapılacak bildirimlerin yazılı olmak zorunda olmadığı düzenlemesinin yer aldığı, ancak uygunsuzlukların şifahen, sübjektif olarak bildirilmesinin işin feshine kadar gidebilecek mahsurlara sebebiyet verebileceği,

22. İdari Şartname’nin 18. maddesinde ihale konusu işin tamamının veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı düzenlemesinin yer aldığı, ancak Teknik Şartname’nin 8.1. maddesinde belirtilen yerlerin idaresi ile güvenliğinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, dolayısıyla özel güvenlik hizmeti alımının da yapılacağı, fakat Kamu İhale Genel Tebliği’nin 75.2’nci maddesinde yer alan açıklamaya göre sadece, temizlik hizmeti içinde yer alan ilaçlama işinin alt yüklenicilere yaptırılabileceği, İdari Şartname’de yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

23. Sözleşme Tasarısı’nın 12.1. maddesinde ödemelerin tahakkuktan itibaren hangi gün ve vadede ödeneceğinin belirtilmemesinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğu,

24. İdari Şartname’nin 7.5.2. maddesinde yer alan istenilen araçların isteklilerin kendi malı olması düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu,

25. İdari Şartname’nin 25.3.1 maddesinde teklif fiyatına dâhil giderler arasında Euro 5 motorlu araçlarda yakıt ile kullanılması zorunlu olan yakıt katkısı (ed-blue) giderine yer verilmediği, bu giderin idarece mi, yoksa yüklenici tarafından mı karşılanacağının belirsiz olduğu,

26. İdari Şartname’nin 47.1 maddesinde 17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6. maddesinde sayılan araçlar arasında Kaptı Kaçtı ve Panel Tipi Araçlar’ın bulunduğunun belirtildiği, fakat anılan araçların söz konusu Esas ve Usuller’de zikredilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

19.08.2019 tarihinde yapılan ihaleye bir istekli katılmış, 21.08.2019 tarihli ihale komisyon kararı ile geçerli teklif sahibi istekli kalmadığı gerekçesiyle ihale iptal edilmiştir.

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi

b) Miktarı ve türü: Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması Nakli İle Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmet İşlerini Yürütmek İçin 36 Ay Süre İle 15 İş Kalemi Olmak Üzere Toplam 36 Adet Makine ve Ekipmanın Şoför Hariç Çalıştırılması işidir. Yaz Sezonlarında (Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) toplam 15 ay boyunca 15 kalemde 36 araç çalıştırılacaktır. Kış Sezonlarında (Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Ekim, Kasım, Aralık) toplam 21 ay boyunca 15 kalemde 27 araç çalıştırılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kuşadası Belediyesi Mücavir Alan Sınırları İçerisinde …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu En az 7+1 m³

saat

16.873,5

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu En az 13+1,5 m³

saat

61.341

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu En az 15+1,5 m³

saat

12.306

4

Hidrolik Sıkıştırmalı Özel Çöp Kamyonu En az 17 m³

saat

6.898,5

5

Mini Damperli Çöp Kamyoneti

saat

13.611

6

Konteyner Yıkama Aracı

saat

4.745

7

Vakumlu Yol Süpürme Aracı

saat

8.664,5

8

Yol Süpürme ve Yıkama Aracı

saat

6.103,5

9

Hidrostatik Yol Süpürme Aracı

saat

4.700

10

Yol Yıkama Tankeri

saat

6.103,5

11

Buharlı Mobil Yıkama Aracı

saat

6.110

12

Açık Kasa Damperli Kamyon

saat

14.781

13

Kamyonet

ay

144

14

Kaptı Kaçtı

ay

153

15

Denetim Aracı

ay

36

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde “Tüm araçlar gps sistemi ile bilgisayar üzerinden takip edilebilecektir. Araçların konum, geçmiş güzergâh, hız, duraklama süreleri, yaptıkları km değerleri gibi bilgiler anlık ve en az 30 günlük geçmişi içerecek şekilde bilgisayardan izlenebilecek ayrıca bu bilgiler için idare tarafından belirlenecek limitler aşıldığında uyarı verebilecektir. Gps sistem maliyeti araçların birim fiyatına dahildir. Araç takip sistemi işe başlama tarihinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde takılmış ve kullanıma hazır hale gelmiş olacaktır. Aksi takdirde sözleşmede öngörülen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesi,

4.13’üncü maddesinde “İhale kapsamında çalıştırılacak araçların idarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu iş araç kiralanması işi olup, kiralanacak araçlar idare personeli tarafından kullanılacaktır. İtiraza konu 4.4 maddesi ile kiralanan araçların iş planına uygun bir şekilde kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesi imkanı olacağı görülmekle birlikte, işin başlama tarihinden itibaren ilk 15 günde bu sistemin kurulması için yükleniciye süre tanınması ve işin yürütülme şekli hususlarında idarece düzenlemeler yapılabileceği ayrıca anılan sistemin kurulması için yüklenicinin 15 günlük süreyi bekleme mecburiyeti de bulunmadığı sonucunu varıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Devlete ve Kamu Kuruluşlarına Ait Araçlar” başlıklı 106’ncı maddesinde “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “…Teknik Şartnamede belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (denetim aracı, kamyonetler ve kaptı kaçtı araçlarının akaryakıtı hariç) yağ vb. giderleri teklif birim fiyata dahildir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesinde “İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik, nakil montaj ve demontaj vb. giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini yaptıracak ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi,

4.23’üncü maddesinde “Araçlar ile ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Tam Kasko Sigortası, Her Türlü Vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksikliklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçtaki şoför ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak, kaza-hasar vb. durumlarda idareden veya kullanıcıdan, zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş ve araç üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamında olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmü devlete ve kamu kuruluşlarına ait araçlara mali sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü getirmekte olup, incelenen ihalede idare araçlarının kullanılması söz konusu olmadığından anılan Kanun maddesi hükmüne tabi bulunulmamaktadır. Diğer taraftan, ihale kapsamında kullanılacak araçların karışması muhtemel kazalarda zarara uğrayabilecek tarafları zarar ve ziyanlarında tazmin etmeye matuf düzenleme yapılmasının ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkesi ile uyumlu olduğu sonucuna varıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

İhale dokümanının kasko sigortasına ilişkin düzenlemelerinin birbiri ile çeliştiği iddiasına ilişkin yapılan incelemede; aktarılan doküman düzenlemelerinden Teknik Şartname’nin 4.23’üncü maddesinde “Tam Kasko Sigortası”, diğer düzenlemelerde ise kasko sigortasının teklif fiyatına dâhil olduğunun düzenlendiği görülmekle birlikte, İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesinde Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nda yer alan “Dar Kasko”, “Kasko”, “Genişletilmiş Kasko” ve “Tam Kasko” tanımlarından “Kasko”ya hususi bir atıfta bulunmaktan ziyade teklif fiyatına dâhil gider kalemlerinin sayılması esnasında bir adlandırma yapmak saikiyle kasko ibaresinin kullanıldığı anlaşıldığından ayrıca Teknik Şartname’nin 4.23’üncü maddesinde “Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak” düzenlemesi ile “Tam Kasko”nun tarif edildiği görüldüğünden anılan düzenlemelerin birbiri ile çeliştiği iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 ve 25’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 25.3.1. maddesinde “Teknik Şartnamede belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (denetim aracı, kamyonetler ve kaptı kaçtı araçlarının akaryakıtı hariç) yağ vb. giderleri teklif birim fiyata dahildir…

İdari Şartnamenin ve Sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan ve ihale dokümanı ile birlikte sunulan "Teknik Şartname"nin ilgili maddelerinde Yükleniciye ait olduğu ve Yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif birim fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4.9’uncu maddesinde “İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların, (Denetim Aracı, Kamyonet ve Kaptı Kaçtı Araçları hariç) akaryakıt ve yakıt katkısı yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4.11’inci maddesinde “Yüklenici idarenin hizmetine sunacağı tüm hizmet araçlarının iki yanına idarece tespit edilen veya idarenin uygun görerek onayladığı şekil ve standartlarda, (kurum amblemi, yazı, resim veya afiş vb. tasarımı) araç giydirmelerinin, idarenin sözlü veya yazılı bildiriminden itibaren en geç 15 (onbeş) gün içerisinde yapmak zorundadır. Çöp kamyonları, arazözler, konteyner yıkama aracı, süpürge araçlarının her iki cephesine PVC malzemeden üretilmiş vinil giydirme uygulanacak, diğer araçlarda ise Belediyenin logosu ve adı yazılı olacaktır. Sözleşme süresi boyunca her yıl 1 (bir) kere giydirme yapılacak, ancak giydirmelerde herhangi bir bozulma, yıpranma veya eskime olduğunda yüklenici tarafından araç giydirilmesinin yenilenmesi talebinin idarece bildirildiği tarih itibari ile 15 (onbeş) gün içerisinde yenilenecektir. Bu giderlerin tamamı yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup İdari Şartname’nin 25.3.1 maddesinin Teknik Şartname’ye yaptığı atıf dikkate alındığında, Denetim Aracı, Kamyonet ve Kaptı Kaçtı Araçları hariç diğer araçların yakıt katkısı giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı; yılda bir defa yapılacak araç giydirme giderlerinin ise istekliler tarafından araç birim fiyatlarına yansıtılabileceği, ayrıca Teknik Şartname’nin 4.11’inci maddesinde tarif edildiği şekliyle isteklilerin araçların giydirme maliyetlerini hesaplayabilecekleri anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4.12’nci maddesinde “Yüklenici sıkıştırmalı çöp araçlarında ışıklı ve sesli uyarı ikaz sistemi bulundurmak zorundadır. Temizlik hizmetlerinde çalıştırılan araçların arıza, bakım ve onarım süreleri 6 (altı) saattir. Bu süre içerisinde temizlik programı aksatılmayacak şekilde yüklenici tedbirini almak zorundadır. Araç, makine ve ekipman tamiratının 6 saat geçmesi durumunda, aynı tip araç, makine ve ekipman Yüklenici tarafından temin edilmek suretiyle hizmet alım işinin aksamaması sağlanacaktır. Aksi takdirde sözleşmede öngörülen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup söz konusu düzenleme ile işin aksamaksızın sürdürülebilmesi için idare tarafından tedbir alınmasının amaçlandığı, bu itibarla anılan düzenlemenin ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ilkesiyle uyumlu olduğu sonucuna ulaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5 ve 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4.17’nci maddesinde “Kullanılacak tüm araçlar yüklenici tarafından teslim tutanağı düzenlenerek idareye teslim edilecektir. Hizmet süresi sonunda ise araçlar yükleniciye iade tutanağı ile teslim edilecektir. Teslim edilecek araçların tüm donanımları çalışır vaziyette, kaportaları temiz ve bakımlı, fenni muayeneleri zamanında yapılmış, trafiğe çıkış için gerekli resmi belgeleri ve avadanlıkları eksiksiz olacaktır.” düzenlemesi,

7.2’nci maddesinde “Sözleşme süresi boyunca kullanılacak tüm araçların ve iş makinalarının sevk ve idaresi idareye ait olacaktır.” düzenlemesi,

11.1’inci maddesinde “İhale konusu iş özelliği itibari ile 7 gün 24 saat yapılacak olup, idare araçların çalışma şeklini ve vardiyasını buna göre ayarlayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan şartname düzenlemelerine göre ihale kapsamında kiralanacak araçların vardiya usulü ile haftanın yedi günü 24 saat çalıştırılacağı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale kapsamında kiralanacak araçlarla yürütülecek hizmetin niteliği de dikkate alındığında günün tamamını kapsayan iş planının aksamadan sürdürülebilmesini teminen idarenin yükleniciden kiralanan araçları fasılasız kullanımına hazır tutmasını beklemesinin işin tabiatı icabı olduğu sonucuna varıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6 ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 4.22’nci maddesinde “Sözleşme süresince sürücüden kaynaklı hatalı araç kullanımı veya trafik kurallarını ihlalden yükleniciye tebliğ edilen cezalar kullanan şoföre aittir. Eğer şoför ödeme yapmazsa idare ilgili şoförün maaşından kesinti yaparak firmaya ödeme yapar. Ancak yüklenici, sürücü hatalarından kaynaklanan ceza makbuzlarını, son ödeme tarihinden en az 7 (yedi) takvim günü öncesinden idareye teslim edecektir. İdareye teslim edilmeyen veya vaktinde teslim edilmeyen makbuzdan doğacak cezai mali ve yasal sorumluluklar yükleniciye aittir. Trafik cezalarına itiraz durumu oluştuğunda, idare yükleniciye konu ile ilgili beyan verecektir. Resmi kurumlara, mahkemelere itiraz yüklenici tarafından yapılacak olup, buna bağlı diğer tüm işlemleri yüklenici takip edip sonuçlandıracaktır.” düzenlemesi,

4.24’üncü maddesinde “Araçlar park veya seyir halindeyken kaza raporu çift taraflı tutulamayan durumlarda idarenin kontrol teşkilatının düzenleyeceği tespit tutanağı kabul edilecek olup, ayrıca bir belge istenmeyecektir. Bu tür durumlardaki zarar ve ziyanın sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumunda yüklenici tarafından karşılanacaktır. Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı her araçta bulundurulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Trafik cezalarının şoförlerin maaşlarından kesileceği düzenlemesinin 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırı olduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede; trafik cezasına neden olan idare personeli şoförün cezayı ödemesine yönelik düzenleme, idarenin iç işleyişine, diğer bir ifadeyle idare ile kamu görevlisi arasındaki hukuki ilişkiye ilişkin olduğu, bu yönüyle, başvuru sahibinin söz konusu talebe yönelik olarak herhangi bir menfaatinin bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Teknik Şartname’nin 4.24’üncü maddesine yapılan itiraza ilişkin yapılan incelemede; anılan düzenleme ile fiili imkânsızlık sonucunda kazaya karışan karşı tarafın beyanının alınamaması hali düzenlenmiş olup, anılan durumun zorunlu sonucu olarak tek taraflı beyan alınmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Araçların fenni muayeneleri ve periyodik bakımları yüklenici tarafından zamanında yaptırılacaktır. Araçların muayene ve bakımları için alınıp götürülmesi ve tekrar idareye teslim edilmesi yüklenici tarafından yapılacak ve bu işlemler sırasında oluşacak giderler yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi,

7.7’nci maddesinde “Yüklenici, idarenin belirlemiş olduğu konumdan aracı teslim alıp, muayene sonrasında teslim alınan yere, muayene işlem fişi ve bakım-onarım ile ilgili tüm işlemleri yapılıp, araca yapılan tüm işlemleri gösteri yetkili servis imzalı evraklar ile birlikte teslim edecektir. İş programı aksatılmadan muayene işlemleri yapılacaktır. Muayene işlemleri 7,5 (yedibuçuk) saati geçen bakım süreçlerinde, yüklenici tarafından ikame araç tahsis edecektir.” düzenlemesi,

4.12’nci maddesinde “Yüklenici sıkıştırmalı çöp araçlarında ışıklı ve sesli uyarı ikaz sistemi bulundurmak zorundadır. Temizlik hizmetlerinde çalıştırılan araçların arıza, bakım ve onarım süreleri 6 (altı) saattir. Bu süre içerisinde temizlik programı aksatılmayacak şekilde yüklenici tedbirini almak zorundadır. Araç, makine ve ekipman tamiratının 6 saat geçmesi durumunda, aynı tip araç, makine ve ekipman Yüklenici tarafından temin edilmek suretiyle hizmet alım işinin aksamaması sağlanacaktır. Aksi takdirde sözleşmede öngörülen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesi,

9.5’inci maddesinde “Araçların herhangi birinin arızalanması durumunda 6 (Altı) saat içerisinde onarımı sağlanacaktır. Araç, makine ve ekipman tamiratının 6 saat geçmesi durumunda, aynı tip araç, makine ve ekipman Yüklenici tarafından temin edilmek suretiyle hizmet alım işinin aksamaması sağlanacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan şartname düzenlemelerinden; 7.6 ve 7.7 maddelerinde periyodik bakım ve muayene ve gerekmesi halinde muayeneden kaynaklı bakım onarım halinin düzenlendiği, 4.12 ve 9.5 maddelerinde ise arıza ve arızadan kaynaklı bakım onarım halinin düzenlendiği, dolayısıyla birbirinden farklı durumlar için farklı geri dönüş saatlerinin öngörüldüğü anlaşıldığından anılan doküman düzenlemelerinde çelişki bulunduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 7.10’uncu maddesinde “Çöp toplama araçlarının çalıştığı birim vardiyada 2 sefer yapacağı öngörülmüştür. Her bir seferin ortalama süresi; trafik yoğunluğuna, çöpün toplanma anındaki oluşma miktarına, işçilerin çalışma anındaki verimine, İdarenin talimatları doğrultusunda çalışma anında şikâyetlerin giderilme sıklığına, çöp toplama güzergâhında yapılacak değişikliklere göre değişmektedir. Araçların aylara göre çalışma süreleri teknik şartnamenin 7. maddesindeki tablolarda belirtilmektedir. İdare işin süresi içerisinde, teknik şartnamenin 7. maddesindeki tablolarda verilen araçları, ilgili mevzuatla belirlenen iş artışı hükümleri saklı kalmak kaydıyla gerektiği sayıda kullanabileceği gibi daha az sayıda da ( iş eksilişi hükümleri saklı kalmak kaydıyla) kullanabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale kapsamında kiralanacak araçların işin ifası müddetince çalışacağı saat/ay üzerinden teklif alınan ihalede, sözleşme süresince toplamda daha fazla saat/ay araçların çalışması halinde fiilî gerçekleşen sözleşme bedelinin artacağı veya aksi durumda azalacağı açıktır. İdare aktarılan Şartname düzenlemesi ile işin ifası sırasında ihtiyaca göre daha fazla veya az çalışılabilineceğini fakat bu eksik veya fazla çalışmanın her halükarda kamu ihale mevzuatının iş artışı/eksilişi hükümleri çerçevesinde olacağını düzenlemiş olup anılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.

9. Başvuru sahibinin 12, 13, 14, 17 ve 22’nci iddialarına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 8.1’inci maddesinde “8.1. idare yükleniciye belediye sınırları içerisinde bu hizmeti yapmaya uygun araçların topluca park edebileceği, tüm araçlara yetecek ve olumsuz doğa şartlarına karşı korumaya elverişli bir yer gösterecektir. Bu alanda prefabrik açık - kapalı garajlar ve yıkama - yağlama yerleri yapımı, araç yıkama üniteleri, tamir bakım atölyeleri, malzeme ve akaryakıt depolama alanı, irtibat bürosu vb. yerlerin idaresi ile güvenliği yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

8.2’nci maddesinde “Söz konusu alanın dışında kesinlikle şantiye alanı oluşturamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 25.3.1 maddesi ve Teknik Şartname’nin 8.1 maddesinden bahse konu şantiye alanının hizmet gerekleri doğrultusunda idarece istekliye verileceği ayrıca yüklenici tarafından karşılanması gereken herhangi bir kira bedelinin teklif fiyatına dâhil giderler arasında sayılmadığı anlaşıldığından anılan alanın kira bedelinin olup olmadığının dokümanda belirlenmemesinin tereddüt yarattığı iddiası ile şantiye alanının hangi hallerde (bedelli veya bedelsiz) kullanıma verileceğinin belirlenmediği iddiası yerinde bulunmamıştır.

Şantiye alanının kira bedeli öngörülmeden ücretsiz kullanıma verilmesinin tahsis anlamına geleceği iddiasına ilişkin yapılan incelemede; söz konusu düzenleme ile ihale konusu araçlarla yapılacak iş için, “hizmeti yapmaya uygun araçların topluca park edebileceği … bir yer” gösterileceği, bu yerin bu amaçla “açık - kapalı garajlar ve yıkama - yağlama yerleri … araç yıkama üniteleri, tamir bakım atölyeleri, malzeme ve akaryakıt depolama alanı” olarak kullanılacağı başka bir amaçla tahsis edilmeyeceği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

8.1 maddesinde belirtilen alan dışında şantiye alanı oluşturulmasına izin verilmemesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasına ilişkin yapılan incelemede; kiralanacak araçlarla yapılacak atık toplama ve kent temizliği işinde iş planının icap ettirdiği yerlerin konumuna göre araçların topluca park edebileceği yerin tespitinde idarenin takdir yetkisinin bulunduğu değerlendirildiğinden farklı bir yerde şantiye alanı oluşturulmasına izin verilmemesinin ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır.

İhale kapsamında özel güvenlik hizmeti alımının da yapılacağı ve bu işin ancak alt yükleniciye yaptırılabileceği iddiasına ilişkin yapılan incelemede;

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un “Özel güvenlik şirketleri” başlıklı 5’inci maddesinde “Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur…” hükmü yer almakta olup buna göre şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunmalarının İçişleri Bakanlığı’nın iznine tabi olduğu, faaliyet izninin alınabilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olmaları ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması, yani şirketlerin başka bir alanda faaliyette bulunulmamaları gerektiği, dolayısıyla başvuruya konu ihalede 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna tâbi özel güvenlik hizmeti alımı yapılması durumunda bu işin ancak aktarılan Kanun’a tabi olarak hizmet veren tüzel kişilere alt yüklenicilik müessesesi marifetiyle yaptırılabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 25.3.1 maddesinde, birim fiyat teklif cetvelinde veya ihale dokümanının herhangi bir yerinde teklif fiyatına dâhil giderler arasında 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’a tâbi özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, Teknik Şartname’nin aktarılan 8.1 maddesinde bahsedilen yerlerin idare ve güvenliğinin yükleniciye bırakılmasının bu yerlerde 5188 sayılı Kanun’a tâbi özel güvenlik görevlisi istihdamına yükleniciyi zorlamadığı, anılan Kanun’a tâbi çalışmayan kişi/ler marifetiyle de istenilen güvenliğin sağlanmasında yükleniciye serbestiyet tanındığı anlaşıldığından yüklenicinin özel güvenlik hizmeti alımını alt yükleniciye yaptırması gerekeceği iddiası yerinde bulunmamıştır.

10. Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 8.5’inci maddesinde “Yüklenici teslim edilen iş yerinde ve iş ile ilgili tesislerin kurulduğu sahalarda idare onayı alındıktan sonra değişiklik yapabilir. İş sahasının değişmesi ile ve tesis sahasının değişmesi ile makine, araç, alet ve edevatın taşınması ve yeni tesis ve binaların kurulması yüklenicinin sorumluluğundadır. Yüklenicinin kendi yaptığı değişiklik ile ilk tesislerin kurulması için hiçbir bedel ödenmez ve talep edilemez. Ayrıca; Yüklenicinin iş yerinde yaptığı değişiklikler sonucunda yapmış olduğu bina, tesis vb. ile ekleri sözleşme sonunda bedelsiz olarak İdareye devir edilecektir (bu tür bina, tesis vb. ile ekleri teslim edilen iş yerinin bir parçası kabul edilecektir. Yüklenici; sonradan yapmış olduğu bu tür bina, tesis vb. ile eklerini almak, sökmek, yıkmak veya her türlü değişiklik yaparsa verilen zarar Yüklenicinin hakedişlerinden veya teminatından kesilecektir).” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25.3.1 maddesindeki “Teknik Şartnamede belirtilen makine ve ekipmanların… yedek parça, tamir, bakım, onarım… yağ vb. giderleri teklif birim fiyata dahildir” düzenlemesi ile Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan 8.1 ve 8.5’inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; 8.5’inci maddede, 8.1’inci maddede belirtilen şantiye alanında yapılacak “bina, tesis vb. ile eklerin” ihale konusu makine ve ekipmanların tamir, bakım ve onarımına matuf yapılacağı dolayısıyla teklif fiyatına dahil olduğu, bu tesislerin işin sonunda idareye bedelsiz devredileceği düzenlemesi ile anılan “bina, tesis vb. ile eklerin” işin sonunda idareye devri aşamasında tekrar bedel istenilmesinin önüne geçilmek istenildiği, isteklilerin hizmetin ifasından ve bu sırada ortaya çıkabilecek değişikliklerden kaynaklı olarak idarece gösterilen saha içerisinde yapacağı “bina, tesis vb. ile ekler” maliyetini teklif bedellerine yansıtmalarına mani bir durum olmadığı sonucuna ulaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

11. Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanı kapsamında yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin 9.1 ilâ 9.5’inci maddesi arasında sayılan durumlarda Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinin uygulanacağı; Teknik Şartname’nin 9.6 ilâ 9.10’uncu maddesi arasında sayılan durumlarda ise Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’inci maddesinin uygulanacağının düzenlendiği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

12. Başvuru sahibinin 18’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 11.2’nci maddesinde “Araçların çalışma puantajları günlük tutulacak ve ödemeleri çalışmış oldukları günler üzerinden aylık puantajlara göre yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde aylar itibarı ile bir günlük vardiyada, hangi saat aralığında, hangi araçtan, kaç tanesinin, kaç saat çalışacağı düzenlenmiş ve yukarıda aktarılan Teknik Şartnamenin 4.4’üncü maddesinde yer alan araç takip sistemi kurulması zorunluluğu ile araçların anlık takibi yapılacak olup, puantajların günlük tutulmasının, araçların birim fiyat cetvelinde belirtilen fiyatlardan ayda kaç saat çalıştığı kaydının tutulmasına mani olmayacağı sonucuna ulaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

13. Başvuru sahibinin 19’uncu iddiasına ilişkin olarak:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinde “Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar. Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır. Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.” hükmü,

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.” hükmü,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sorumlular ve sorumluluk halleri” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Kanunun sorumlular ve sorumluluk halleri uygulamasında; 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri esas alınır.

(2) Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay raporlarında belirtilir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.

(3) Sorumlular; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlüdür.

(4) Usulüne uygun biçimde görevlendirilmediği halde kendiliğinden veya verilen emir üzerine gelirleri tahakkuk ettiren, toplayan, harcayan ve bu işlemleri onaylayanlar, malları muhafaza eden ve idare edenlerle her türlü mali iş ve işlemleri yürütenlerin işlemleri bir hesaba dahil edilmediği takdirde, sorumluluk bu kişiler hakkında da uygulanır. Bu durum yöneticilerin yazılı emirleri üzerine meydana gelmiş ise sorumluluğa yöneticiler de ortak olur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İlamların infazı” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Sayıştay ilamları kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirilir. İlam hükümlerinin yerine getirilmesinden, ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumludur.

(2) İlamlarda gösterilen tazmin miktarı hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabi tutularak, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur.” hükmü,

Teknik Şartname’nin 11.7’nci maddesinde “Hakedişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarlar yüklenicinin istihkakından kesilir. İş bitiminden sonra Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca yapılan denetimlerde çıkarılacak fazla ve yanlış ödemeler yüklenicinin o işe ait teminatından kesilir. Eğer teminat kalmamışsa veya şirket değişikliği varsa, yüklenici; Sayıştay ve İçişleri Bakanlığınca zimmet olarak çıkarılan fazla ve yanlış ödemeleri geri vermeyi kabul eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerinden her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu, kamu kaynaklarını zarara uğratan sorumluların mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurularak oluşturulan ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazmin ile yükümlü olduğu anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin 11.7’nci maddesindeki düzenleme incelendiğinde; hakedişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamaların iş süresince ve işin bitiminden sonra tespiti halinde, yükleniciden fazla ve yanlış ödemeleri geri almaya yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin anılan maddesindeki düzenlemenin geriye dönük olarak idarenin hatalı işlemlerini ortadan kaldırmaya yönelik olduğu ve söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinde isteklilerce sağlıklı ve eşit şartlarda teklif hazırlanmasını engelleyici bir husus olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan hakedişlerde hata yapılması durumunun ihtimale dayalı bir durum olduğu ve isteklilerin bu varsayımla tekliflerini oluşturmalarının beklenemeyeceği sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

14. Başvuru sahibinin 20’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 11.10’uncu maddesinde “Yüklenici her hak edişten önce, 29 Eylül 2008 tarih ve 27072 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/14174 karar sayılı yönetmeliğin "amaç" başlıklı 1. maddesi gereğince "SGK’dan Borcu Yoktur" ve "Vergi Dairesinden Alınacak Vergi Borcu Yoktur" belgesini getirmek zorundadır. Bu belgeler getirilmediği takdirde hiçbir şekilde hakediş ödenmesi yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun “http://e.sgk.gov.tr/wps/portal/anasayfa” web adresinde yer alan “E SGK Uygulamalar Portali”nin “İdarelerce E Borç Sorgulama (4a)” sayfasında belirtilen “Kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, ihale yolu ile yaptırdıkları işleri üstlenen işverenlerin ve varsa alt işverenlerinin Kurumumuza yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunup bulunmadığının elektronik ortamda sorgulanmasına imkan sağlayan uygulamadır.” bilgisinden idarelerin sigorta prim borcunu kendilerinin de sorgulayabildiği görülmekle birlikte anılan portalın işverenlere ait e-borcu yoktur uygulaması ile yüklenicilerin de borcu olmadığına ilişkin belgeyi elektronik ortamda alabileceği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

15. Başvuru sahibinin 21’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 13.3’üncü maddesinde “Yüklenici, İdarenin ihale konusu iş ve hizmetlerle ilgili denetimleri sırasında, Kontrol Teşkilatına yardımcı olmaya ve Kontrol Teşkilatınca gerek yazılı ve gerekse şifa'i istenecek belge ve bilgileri vermeye veya açıklamaya zorunludur. Yüklenici, İdare veya İdare adına hareket eden ve İdarece kendisine bildirilen görevlilerin ihale konusu iş ve hizmetlerle ilgili her türlü isteğini yerine getirmeyi taahhüt eder. Bildirimler yazılı olmak zorunda değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki idare ve yüklenicinin yazılı talebine bağlanmış işlemler düzenlenmiş olup, bu işlemlerde idare ve yüklenicinin mevzuatta belirtilen usulü takip etmeleri gerekmektedir. Diğer yandan, anılan Genel Şartname’nin 26’ncı maddesinde yer alan “Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.” hükmü gereğince yüklenici idarenin sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmayan sözlü talimatlarını da yerine getirmek zorunda olduğu anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

16. Başvuru sahibinin 23’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Kuşadası Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Ödeme planı ve şartları, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde yüklenicinin yazılı talebi üzerine aylık hakedişler şeklinde düzenlenecek olup ödemeler Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı yedinci bölümünün “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinin toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelere ilişkin kısmında “… Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan doküman düzenlemesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükmü birlikte değerlendirildiğinde; ödemelerin nasıl yapılacağı Sözleşme Tasarısı’nda açıkça düzenlenmemekle birlikte Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne atıfta bulunulduğu ve anılan Şartname’de ödemenin tahakkuktan sonra otuz gün içinde yapılacağı hükme bağlandığından iddia yerinde bulunmamıştır.

17. Başvuru sahibinin 24’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci ve İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde “… Bir adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (7 m3), İki Adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (13 m3) ve Hidrolik Sıkıştırmalı Özel Çöp Kamyonu (17 m3) yüklenicinin kendi malı olması zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü, aynı Kanun’un 55’inci maddesinde ise “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin başvuru konusu yaptığı hususların ihale ilanında yer aldığı, dolayısıyla şikâyete konu işlemin farkına varılmış olması gereken tarihin ilk ilan yayımlanma tarihi olan 17.07.2019 tarihi olduğu, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükümleri gereği 29.07.2019 tarihine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 08.08.2019 tarihinde şikayet başvurusu yaptığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiasının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

18. Başvuru sahibinin 26’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 47.1’inci maddesinde “17.03.2006 tarihli ve 206/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6. Maddesinde belirtildiği üzere; Binek, Station-Wagon, Kaptı Kaçtı, Panel Tipi Araçlardan, bu ihale kapsamında bulunan araçların, aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil) taşıtın Türkiye sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Ocak ayı itibari ile uygulanacak motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini (yüzde iki) aşmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

02.10.2014 tarihli ve 29317 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında Karar’ın 2’nci maddesiyle anılan Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesine şu fıkralar eklenmiştir: “(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır…”

Esas ve Usuller’de yapılan aktarılan değişiklik ile “kaptı kaçtı” ve “panel” ibarelerinin de bahsedilen Esas ve Usuller’de zikredildiği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.