KİK Kararı: 2019/UH.II-1111

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/042
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 11.09.2019
Karar No : 2019/UH.II-1111
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nilsem Tem. Hiz. Gıda Sos. Hiz. Oto. İnş. Den. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/221552 İhale Kayıt Numaralı “ÇLİ Müdürlüğü Atölyelerinin İşletilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından 11.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ÇLİ Müdürlüğü Atölyelerinin İşletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Nilsem Tem. Hiz. Gıda Sos. Hiz. Oto. İnş. Den. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.08.2019 tarih ve 34156 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/924 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Bilginay Tem. Hiz. Yem. Bil. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Ayak. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak açıklanmadığı, sigorta şirketlerinin teyit yazılarının bulunmadığı, birçok kalemin maliyet giderine eklenmediği ve maliyetlerin karşılanmadığı, idarece alınan kararın Kamu İhale Genel
Tebliği’nin 79.2’nci maddesinde aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

...

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: ÇLİ Müdürlüğü Atölyelerinin İşletilmesi İşi

b) Miktarı ve türü:

12 Ay Süreyle Toplam 69 Kişiyle ÇLİ Müdürlüğü Atölyelerinin İşletilmesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: ÇLİ Müdürlüğü Çan/Çanakkale” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir...” açıklaması,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi (sözleşme damga vergisi ve karar damga vergisi dahildir.), resim ve harç giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Radyatör tamir bakım ustasına, hafif araçlar ustalarına, marion elektrikli ekskavatör tamir bakım ustalarına, paletli dozer tamir bakım ustalarına, iş makinaları bakım ustasına, bilgisayar tamir bakım ustalarına, kaportacı ustalarına, kaynakçılara brüt asgari ücretin %60 fazlası ücret ödemesi yapılacak olup maaş bordrosunda gösterilecektir.

Klima tamir bakım ustalarına, torna tesviyeci ustalarına, hidrolik hortumcu ustaya, brüt asgari ücretin %55 fazlası ücret ödemesi yapılacak olup maaş bordrosunda gösterilecektir.
Lastikçilere, iş makinaları yağcılarına, iş makinaları temizlikçilerine (1 kişi engelli), yıkamacılara, mazot ikmalcilere, atık madde sorumlusuna brüt asgari ücretin %30 fazlası ücret ödemesi yapılacak olup maaş bordrosunda gösterilecektir.

Temizlikçilere, veri hazırlama elemanına(engelli), santral operatörüne(engelli) brüt asgari ücretin %20 fazlası ücret ödemesi yapılacak olup maaş bordrosunda gösterilecektir.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde;

Asgari ücretin %55 fazlası ücret ödemesi yapılacak olan personel toplam 20 gün,
Asgari ücretin %60 fazlası ücret ödemesi yapılacak olan personel toplam 20 gün,

Asgari ücretin %30 fazlası ücret ödemesi yapılacak olan personel toplam 40 gün,
çalıştırılacaktır.

Fazla çalışma olarak;

Asgari ücretin %30 fazlası ücret ödemesi yapılacak olan personel toplam 200 saat,

Asgari ücretin %55 fazlası ücret ödemesi yapılacak olan personel toplam 100 saat,

Asgari ücretin %60 fazlası ücret ödemesi yapılacak olan personel toplam 100 saat,
çalıştırılacaktır.

Dış görevlerde “her 24 saat için” konaklama ücreti dâhil “ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 6 sı” hesaplanarak ödenir ve teklif fiyata dâhildir. Dış görevler toplam 50 gün olarak öngörülmüştür.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Çalıştırılacak 69 personelin yemek gideri idareye ait yemekhaneden ayni olarak karşılanacak olup, bir işçinin aylık yemek gideri 26 gün üzerinden 9,50 TL/gün olarak hesaplanarak bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

Çalıştırılacak 69 personelin yol gideri idareye ait servislerden ayni olarak karşılanacak olup, bir işçinin aylık yol gideri 26 gün üzerinden 4,00 TL/gün olarak hesaplanarak bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Bu iş Kapsamında çalıştırılacak olan araçların sözleşme süresince vergi, sigorta, harç bedelleri, bakım ve diğer tüm giderleri yükleniciye ait olup teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte çalıştırılacak olan personel için kısa vadeli sigorta kolları prim oranı SGK tarafından % 2 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi,

Yine Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu ve Süresi” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu teknik şartname TKİ Kurumu Çan Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü’ne ait; Lastik Atölyesi, Kaynak Atölyesi, Kaporta Atölyesi, Torna Atölyesi, Hafif Araç Tamir Atölyesi, MARION marka Elektrikli Ekskavatör tamir ve bakımı, Yıkama-Yağlama Kanalları, Periyodik Bakım, Telefon Santral Operatörlüğü, Bilgisayarların bakım onarım temizliği, Biyolojik ve Kimyasal Arıtma Tesislerinin kontrol ve bakımı, İş Makinaları ve Hafif Araçların tamir, bakım, radyatör onarım ve değişimleri, Ambar ve Atölyenin temizliği vb. işlerin 69 (altmış dokuz) kişiyle 1 yıl (365 gün) süreyle işletilmesi işini ve bu işlerin yerine getirilmesi için yapılması gereken tüm işleri kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin Tahsis Edeceği Araçlar” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Yüklenici firma arazide yapılacak kaynak ve tesviye işlerinin zamanında yapılabilmesi için kendi personelini taşıma kapasitesine sahip (2) iki adet 4x2 veya 6x2 açık kasa kamyonet tahsis edecek ve araçlar üzerine bir adet kaynak makinesi ile bir takım oksijen takımını koyarak hazır bulunduracaktır. Araçlar 2013 veya daha sonraki yıllara ait model olacak ve araçlar üzerine konulacak oksijen takımı ve karbon kesme- kaynak makinesi Ç.L.İ. tarafından verilecektir. Araçların yük taşıması en az 1000 Kg olacaktır. Minibüs gibi kapalı araçlar kabul edilmeyecektir. Kamyonetin kasa uzunluğu en az 2.50 mt, genişliği en az 1.90 mt olacaktır. Araçlar tek kabin veya çift kabin olabilir.

2. Yüklenici firma tarafından mevcut yağlama platformlarının üzerine konulacağı 2 (iki) adet kasasız şaseli kamyon temin edilecektir. Araçlar 2011 veya daha sonraki yıllara ait model olacak ve araçların Motor gücü en az 150 BG, şase uzunluğu en az 510cm olacaktır.
3. Yüklenici firma, arazide bulunan iş makinalarının temizlik işlerinde, araziye eleman taşıma, filtre götürme, temizlik için gerekli olan alet ve avadanlıkları taşıma, gibi işlemlerde kullanılmak üzere sadece 08.00-16.00 vardiyasında çalışacak, 1 adet ve MARION bakım onarım işleri ile hafif araçlar tamir işlerinde kullanılmak üzere 1 adet, toplamda 2 adet 4x4 (dört çeker) çift kabin pikap bulunduracaktır. Araçlar 2014 veya daha sonraki yıllara ait model, malzeme taşınmasına elverişli, çift kabin 4x4 (dört çeker), klimalı, motor hacmi en az 2000 cc olan pick-up türü araçlar olacaktır. Araç kaloriferleri fanlı ve soğuk havalarda dahi aracın içini ısıtacak güçte olacaktır. Araçlarda; zincir, ilk yardım seti, yangın söndürme cihazı, kriko, reflektör, stepne vb. malzemeler her zaman kullanıma hazır olacaktır. Araçlar, yarım kasa pikap veya benzeri çift kabin sıralı sürücü hariç en az 4(dört) kişi taşıyabilecek şekilde olacaktır. Yarım kasa içinde en az 850 kg. yük taşıma kapasitesine sahip olacaktır. Aracın kabin içi dizaynındaki aerodinamik yapı, iç konfor(oturma rahatlığı, tavan yüksekliği, oturma genişliği vb.) ve araca inip binme rahatlığı açısından kontrol teşkilatı onayı ile kabul edilecektir. Arazi temizlik işleri aracı günlük ortalama 30 km yapacaktır. MARION bakım ve hafif araçlar işleri aracı günlük ortalama 60 km yapacaktır.
4. Tüm araçlar dizel yakıtlı olacak ve yakıtları ÇLİ tarafından karşılanacaktır. Yakıtı İşletmemiz tarafından karşılanan bu araçlar zaruri durumlar dışında kesinlikle İşletme sahasından gerekli izin alınmadan ve denetimsiz şekilde çıkarılmayacaktır.
5. Araçların yağ, filtre, arıza, bakım, onarım, muayene gibi giderleri yüklenici firmaya ait olacaktır. Araçların arıza bakım onarım, muayene gibi işleri olduğunda kontrol teşkilatı onayını bildirir tutanak ile deposu dolu olarak İşletme dışına çıkabilecek ve deposu dolu olarak İşletmeye geri gelecektir: Araçların oluşabilecek arızalarında, tamir aşamasında ÇLİ atölyelerinden faydalanılabilir. Kullanılacak sarf malzemeler, yağ, filtre ve yedek parçalar yüklenici tarafından temin edilmek üzere atölye- imkânlarından faydalanabileceklerdir. Araçların arızalarının giderilmesinde dışarıdan usta getirildiğinde, kadrolu atölye formeni gözetiminde tamir bakım onarımı, yapılabilecektir. Mesai saatleri içerisinde CLÎ ’ye hizmet verecek olan firma elemanları araçlarının arıza onarımını yapamayacaklardır.

...

7. Araçlar, Trafik Kanununa ve Yönetmeliklerine uygun ve taşıma için gerekli fenni tedbirleri alınmış; araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince imal veya tadil edilmiş olacaktır. Trafikte kullanılabilecek şekilde fenni muayenesi ve trafik sigortaları yapılmış olacaktır. Bunlardan birisi eksik olursa arızalı olarak kabul edilir.
8. Kış aylarında (15 Ekim-15 Nisan) ÇLİ ikazı beklenmeden araçlara çamur lastiği takılacaktır. Çamur lastiği diş derinliği; kamyonlar için 6mm‘nin altında, kamyonetler ve pick-uplar için 3mm‘nin altında olmayacaktır. İsteğe uygun lastik takılmayan araçlar arızalı olarak kabul edilecektir. Söz konusu tarihler hava şartları göz önüne alınarak komisyon kararı ile değiştirilebilir.

...

11. Kamyonların ruhsatında sadece kamyon ibaresi olacaktır. Ruhsatında çöp kamyonu gibi ibare yazan kamyonlar kabul edilmeyecektir. Şasesi çıplak olacak ve şase üzerinde herhangi bir mekanizma veya kasa olmayacaktır.
12. ÇLİ tarafından kullanılan yağlama kasalarının kamyonların şasesinin üzerine montajı firma tarafından yapılacaktır. İşe başlamadan bir gün önce bir yağlama kasasının, işe başlanılan gün ise diğer yağlama kasasının kamyonların üzerine montajı yapılacaktır. Vinç ihtiyacı olursa ÇLİ bünyesinde bulunan vinçlerden faydalanılabilir...” düzenlemesi yer almaktadır.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun yapabilmeleri ve idarelerin yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarını sağlıklı değerlendirebilmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak yapılmasıdır. Bu çerçevede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında açıklanması istenilen önemli maliyet bileşenlerine yer verilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından 19.07.2019 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “ÇLİ Müdürlüğü Atölyelerin İşletilmesi hizmeti alımı ihalesi ile ilgili İhale Komisyonunca alınan 18.07.2019 tarih, 88 nolu karar doğrultusunda sınır değerin altında kalan teklifinize, İdari Şartname 33 üncü maddesi doğrultusunda ve Kamu İhale Genel Tebliği 79 uncu maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yazılı olarak açıklık getirilerek 24.07.2019 günü mesai saati bitimine kadar Genel Müdürlüğümüz Elektronik Belge Yönetim ve Arşiv Şefliğine teslim etmeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

19.07.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısından, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında temin edilecek araçların ihale konusu iş kapsamındaki hangi maliyet bileşenlerinin aşırı düşük teklif sahibi istekli tarafından açıklanması gerektiği hususunda idarece herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmektedir.

Bununla birlikte, ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde bu kalemlerden bazılarının (ihale konusu iş kapsamında tedarik edilmesi istenilen araçların) birçok alt bileşen barındırdığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla da idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ve ihale dokümanındaki açıklama istenilen teklif bileşenleri ile ilgili düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda idare tarafından mevzuata uygun bir şekilde sorgulama gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının daha sağlıklı değerlendirilebilmesi amacıyla, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen iş kalemlerinin hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiğinin net bir şekilde ifade edilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.