KİK Kararı: 2019/UH.I-994

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/039
Gündem No : 83
Karar Tarihi : 23.08.2019
Karar No : 2019/UH.I-994
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/251566 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 19.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.07.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.07.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.07.2019 tarih ve 31224 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.07.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/778 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdarece ihale dokümanında belirtilen maliyet bileşenleri dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin yapılması gerekirken önemli teklif bileşenlerinin sorgulama konusu yapılmadığı veya eksik yapıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklinin açıklamaları incelendiğinde;

- Sunulan belgelerde işçi ücretleri, akaryakıt giderleri ile diğer giderlere gelecek zamlarla ilgili herhangi bir artışın öngörülmediği,

- İhaleye sunulan teklif fiyatın bileşenlerini gösteren maliyet icmali veya hesap tablosu sunulmadığı gibi ihale dokümanına göre teklif fiyata dahil olan sigorta, araç bakım-onarım, yakıt, işçi ücretleri (sürücü/operatör), egzoz- emisyon, muayene giderleri, bakım onarım giderleri gibi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama yapılmadığı ve Tebliğ’in 79’uncu maddesi uyarınca ilgili kalemlere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı,

- Zorunlu trafik sigorta giderlerine ilişkin sunulan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesi uyarınca Bölge veya Genel Müdürlükten alınan teyit yazılarıyla birlikte sunulmadığı,

- İhale konusu işte kullanılacak araçların teminine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayılan belgelerle açıklama yapılması mümkünken söz konusu maddede sayılmayan kiralama sözleşmesi ile açıklama yapıldığı,

- İş makineleri ile ihale konusu işte çalıştırılacak binek araç ve yakıt maliyeti için EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatları ile ilgili belgeye dayalı bir açıklama yapılmadığı, iş makineleri için bir saatlik yakıt tüketimine ilişkin hesaplamanın yasal dayanaktan yoksun olduğu, söz konusu iş makineleri için herhangi bir ekspertiz raporu sunulmadığı, ihale konusu hizmet işinde çalıştırılacak binek araca ait km başına tüketilecek yakıtın öngörülmediği, akaryakıt birim fiyatına ilişkin tevsikin EPDK’nın il bazında ilan ile ihale tarihi arasında geçerli birim fiyatının esas alınması suretiyle mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekirken mevzuata aykırı olarak belgelendirme yapıldığı, akaryakıt tüketiminin kabulüne dayanak teşkil edecek herhangi bir belge/katalog sunulmadığı, dolayısıyla iş makineleri ile ihale konusu hizmet alım işinde çalıştırılacak araçların yakıt tüketim miktarının tevsik edilemediği,

- 2020 yılına ait bakım onarım, akaryakıt giderleri, kasko sigorta giderleri ve zorunlu trafik sigortası gibi İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25’inci maddesinde yazılan giderler ile Teknik Şartname’de istenilen binek araca ait herhangi bir belgelendirme yapılmadığı, ayrıca idare tarafından istenilen teklif bileşenleri ile ihale uhdesinde bırakılan firmanın idareye sunduğu teklif bileşenleri arasında fark olduğu,

- İhale uhdesinde bırakılan firmanın ikamet yeri ile ihale konusu hizmetin yapılacağı il dikkate alındığında iş makinelerinin ihale konusu işe getirilmesi ve tekrar ikamet yerlerine götürülmesi (iş makinelerinin iş yerine intikali/işin bitiminde tekrar ikamet yerlerine götürülmesi) ile nakliye giderlerinin belge ile tevsik edilmediği, nakliye ile ilgili tevsik edici belgenin Tebliğ hükümlerine uygun olarak sunulmadığı,

- Bahse konu sözleşmelerde her ne kadar kiralanan iş makineleri ile aracın akaryakıt, bakım, onarım, şoför giderleri, amortisman, vergiler ve diğer giderlerin araç sahibi tarafından karşılanacağı hüküm altına alınmış olsa da bahse konu maliyet kalemlerinin her birinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde öngörülen şekil şartlarına uygun olarak tevsik edilmesi gerekmekte olup, söz konusu sözleşmelerin, akaryakıt, bakım, onarım, şoför giderleri, amortisman, vergiler ve diğer giderlerin tevsiki noktasında kamu ihale mevzuatına uygunluk taşımadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 19.06.2019 tarihinde yapılan “Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama İşi”ne ilişkin ihaleye 4 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin 1.516.443,60 TL olarak belirlendiği ve sınır değerin altında teklif sunan Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 03.07.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararında Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: MUHTELİF YERLERDE KULLANILMAK ÜZERE PALETLİ EKSKAVATÖR KİRALAMA İŞİ

b) Miktarı ve türü:

6.000 Motor Saati Paletli Ekskavatör Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: KAYSERİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, sigorta,vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araçlarda çalışacak (operatörler dahil ) ekibin sosyal hakları, araçların bakım, onarım, yedek parça , yakıt ve benzer giderleri yükleniciye ait olacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin Ek’inde, “

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Çalışma ağırlığı En az 28 Ton ve En az 180 Hp Olan Paletli Ekskavatör

saat

5.000

2

Çalışma ağırlığı En az 47 Ton ve En az 260 Hp Olan Paletli Ekskavatör

saat

1.000

” düzenlemesi bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarenin, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemesi gerekmektedir. Ayrıca hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunluluğu getirilmektedir.

İhale dokümanında, ihale konusu iş kapsamında muhtelif yerlerde kullanılmak üzere 6.000 motor saati paletli ekskavatör kiralanacağı, söz konusu hizmetin yerine getirilebilmesi için araçlarda çalışacak (operatörler dahil) ekibin sosyal hakları, araçların bakım, onarım, yedek parça, yakıt ve benzeri giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan istekliye 20.06.2019 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “19.06.2019 tarihinde ihalesi yapılan "Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama" İşinde 4734 sayılı K.İ.K.' nun 37. maddesi gereğince ihale komisyonumuz tarafından teklifler değerlendirilmiş olup, firmanızın vermiş olduğu teklif aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiğinden teklifinizi içeren teklif mektubu ekindeki Birim Fiyat teklif cetvelinde yer alan imalat kalemlerinin; 1. sırasında yer alan "Çalışma ağırlığı en az 28 Ton ve en az 180 Hp Olan Paletli Ekskavatör" 2. sırasında yer alan "Çalışma ağırlığı En az 47 Ton ve en az 260 Hp Olan Paletli Ekskavatör" iş kalemlerinin tablosundaki girdilerden açıklama istenilecek yapım kalemlerinin açılımını;

a) Verilen hizmetin ekonomik olduğunu gösteren, fiyat açılımları

b) Seçilen teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, hususlarında belgelendirilmek suretiyle 27.06.2019 tarihine kadar yazılı açıklama yapmanızı rica ederim.” şeklinde yer alan ifadeler ile aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, bu haliyle açıklama talep yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.

İhaleye ait Teknik Şartname’de ihale konusu işin kapsamını oluşturan birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı, teklif fiyata dahil olan iş kalemlerine ilişkin yapılan bu düzenlemelerde maliyet unsuru olabilecek çok sayıda bileşen olduğu ve söz konusu maliyet unsurlarından hangisinin idarece önemli teklif bileşeni olarak kabul edildiğinin belirtilmediği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, bu itibarla teklifi sınır değerin altında olan istekliye ihale konusu işin kapsamını oluşturan iş kalemlerinden teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin idarece belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.