KİK Kararı: 2019/UH.I-779

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/032
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 03.07.2019
Karar No : 2019/UH.I-779
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yeni Vizyon Kurumsl. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Banliyö Taşımacılığı Sistemi Tic. A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/82012 İhale Kayıt Numaralı “İzban A.Ş. Sisteminde Bulunan Merkez Bina, 40 İstasyon ve Tren Setlerinin 1 Yıllık Süre İle Temizlik Malzeme ve Ekipmanları Dâhil 3 Vardiya Esasına Göre Temizlik Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İzmir Banliyö Taşımacılığı Sistemi Ticaret A.Ş. tarafından 29.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzban A.Ş. Sisteminde Bulunan Merkez Bina, 40 İstasyon ve Tren Setlerinin 1 Yıllık Süre İle Temizlik Malzeme ve Ekipmanları Dâhil 3 Vardiya Esasına Göre Temizlik Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yeni Vizyon Kurumsl. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 20.05.2019 tarih ve 21030 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/531 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. 15.04.2019 tarihli ihale komisyonu kararının 18.04.2019 tarihinde taraflarına tebliğ edilmesi üzerine ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine yönelik iddiaların yer aldığı şikâyet dilekçesiyle 29.04.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, ancak taraflarına tebliğ edilen 16.05.2019 tarihli yazıda ihalenin iptal edildiğinin belirtildiği, ihalenin iptaline ilişkin söz konusu kararın iptal edilmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınmadığı, bahse konu istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde belirtilen bedellerin Teknik Şartname’de istenilen şartları karşılayacak malzeme ve ekipmana ilişkin olamayacak kadar düşük olduğu, ayrıca EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının istenilmesi ve fiyat teklifini hazırlayan üçüncü kişilerle tam tasdik sözleşmesi yapan meslek mensuplarının bahse konu sözleşmelerinin teyidinin yapılması gerektiği, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin ihale konusu hizmet alımı işine ve Teknik Şartname’de istenilen özelliklere sahip malzeme ve ekipmana ilişkin olarak düzenlenmediği,

b) İhale konusu işin ifasında kullanılacak olan ve miktarları Teknik Şartname’de belirtilen çöp poşeti, havlu kâğıt vb. sarf malzemelerinin birimlerinin (adet, koli vb.) ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine hatalı olarak yansıtıldığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan iş deneyim belgesine konu işin ayrıştırılması ve iş deneyim tutarının hesaplanmasında söz konusu belgenin yalnızca bina ve kapalı alanlara ilişkin olan tutarının göz önünde bulundurulması, ayrıca bahse konu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden kaydedilip kaydedilmediğinin sorgulanması gerektiği,

4. İdare tarafından isteklilere ilişkin güvenlik soruşturması yapılmadığı,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunduğu, dolayısıyla bahse konu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

6. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif mektubunun ortakların tamamı ve yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı,

7. İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinin (c) bendinde, istekliler tarafından teklif dosyasında sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu şartı sağlamak için kısa vadeli banka borçlarının bilanço veya eşdeğer belgelerde gösterilmeyebileceği, bu nedenle Merkez Bankası kayıtları incelenerek bahse konu hususun kontrol edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu ihalenin, İZBAN A.Ş. sisteminde bulunan merkez binanın, 40 istasyonun ve tren setlerinin temizlenme hizmetine ilişkin olarak düzenlendiği; 23 adet ihale dokümanı satın alınan söz konusu ihalenin 29.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile, birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihaleye 7 isteklinin katıldığı; ihale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif bedeli sunan 4 istekliye EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı gönderildiği, 1 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, 1 isteklinin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, 15.04.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Simav Tem. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Yeni Vizyon Krmsl. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, Yeni Vizyon Krmsl. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 29.04.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, daha sonra 14.05.2019 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin iptal edildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihaleler sonucunda;

…

c)…Mal veya hizmet alımı işlerinde ise işin ayrıntılı özelliklerine dayalı olarak; idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme…düzenlenir.” hükmü,

Söz konusu Kanun’un “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

…

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…Hizmet: Teknik şartnamedeki maddelerde belirtilen mahallerin 188 temizlik personeli, 6 engelli temizlik personeli, 4 temizlik şefi toplam 198 personel ile temizliğin yapılmasına ilişkin hizmetin işveren konumundaki yükleniciden satın alınmasıdır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan bilgilerden; inceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, söz konusu ihalede istekliler tarafından tekliflerin, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verileceği; birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen hizmet işlerinin sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar meydana gelmesi nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dâhilinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan; ihale komisyonu kararı üzerine idarenin verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu değerlendirilse de, bu yetki sınırsız olmayıp, idarenin söz konusu yetkiyi kullanırken ölçülü olması, kamu yararını ve hizmet gereklerini gözetmesi, meydana gelen durumun iptali gerektirecek nitelikte ve büyüklükte olması halinde tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin idare tarafından somut bir şekilde ortaya konulması ve bütün isteklilere derhal bildirilmesi gerekmektedir.

14.05.2019 tarihinde ihale yetkilileri tarafından alınan ve 16.05.2019 tarihinde isteklilere tebliğ edilen kararda, inceleme konusu ihalenin niteliğinin ve miktarının değişmesi nedeniyle iptal edildiğinin bildirildiği görülmüştür. İdarenin bahse konu iptal gerekçelerinin dayanaklarını tespit etmek amacıyla Kurum tarafından idareye gönderilen 11.06.2019 tarihli ve 10972 sayılı yazı ile inceleme konusu ihalenin iptal edilme gerekçelerine ilişkin tüm bilgi ve belgeler istenilmiştir. İdarenin 19.06.2019 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 18.06.2019 tarihli ve D.Y.06.19 sayılı cevabi yazısında ise “…1-İhale onay belgesi 18.02.2019 tarihinde imzalanmış, 29.03.2019 tarihinde ihalemiz yapılmıştır.

…

2-İhalenin başlangıcından sonra 19.03.2019 tarihinde, ekteki tutanaktan da görüleceği üzere Belevi İstasyonu işletmeye alınmıştır.

…

4- 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin yayımlanması ile kamuda ve bağlı ortaklıklarında hizmet alımı suretiyle görülen işlerde çalışmakta olanların 4857 sayılı Kanun’a tabi olarak ilgili kurumlarda istihdam edilmeleri usulü getirilmiştir. Bu usul kapsamında olan ortakların geçiş işlemleri Nisan 2018 tarihine kadar devam etmiştir. Söz konusu Kararname ve Kararname’ye dayanarak yayımlanan Yönetmelik’te idaremizi kapsar nitelikte düzenleme bulunmaması sebebiyle hizmet alımları devam ettirilmiştir. Ancak…696 sayılı KHK kapsamı dışında kalan idarelere ilişkin yeni düzenleme yapılacağına dair açıklamalarda bulunulmuş olunması sebebiyle söz konusu düzenlemenin gerçekleşmesi halinde idaremizin genel uygulaması olarak 2 yıllık dönemler için yapılan ihalenin, idaremiz kamu kaynağını verimli kullanmak amacıyla 1 yıllık olarak yapılması öngörülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalara dayanarak düzenlemenin iki defa gerçekleşmesine rağmen idaremizi kapsayıcı olmaması neticesinde, ihalenin 2 yıllık yapılmasının ülkenin içinde bulunduğu ekonomik şartlar, kurum kaynağının verimli kullanılması ve yeni işletmeye açılan istasyonumuz ve burada meydana gelen personel ihtiyacı dikkate alınarak idaremiz açısından daha ekonomik sonuçlar vereceği değerlendirilmiştir.

Bu değerlendirmeler sonucunda kamu yararı güdülerek ihalenin iptaline ve değişen şartlara uygun 2 yıllık yeni bir ihalenin yapılmasına karar verilmiştir…” ifadelerine yer verilmiş olup, bahse konu ifadelerden personel çalıştırılmasına dayalı olan ve istasyonlar ile tren setlerinin temizlenme işine ilişkin olarak düzenlenen söz konusu ihalenin, ihale konusu iş kapsamında idare bünyesinde istihdam edileceği öngörülen personel sayısının değişmesi; ayrıca yeni bir istasyonun hizmete açılması neticesinde ihale konusu işin miktarında artış olması gerekçeleriyle iptal edildiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı olarak düzenlenen söz konusu ihalede, idarelerinin 696 sayılı KHK kapsamında yer alacaklarını öngörerek idare bünyesinde çalıştırılması gereken personel sayısının hesapladığı ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması amacıyla ihaleye 1 yıl süreli hizmet alımı işi olarak çıkıldığı, ancak daha sonra idarelerinin söz konusu KHK kapsamında yer almadığının kesinleşmesi neticesinde idare bünyesinde çalıştırılacak personel sayısının değiştiği ve bahse konu hizmet alımı işi için mevcut ihalenin iptal edilerek 2 yıl süreli yeni bir ihale düzenlenmesinin kamu kaynakların verimli kullanılması açısından gerekli olduğu belirtilse de, bahse konu ihalenin 1 yıl süre için düzenlenmiş olmasının kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına engel teşkil etmediği, aksine ihalenin iptal edilerek yeniden ihaleye çıkılmasının ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanmasına engel teşkil edeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, idare tarafından 40 istasyon ve tren setlerinin temizlik işine ilişkin olarak düzenlenen ihalenin iptal edilme gerekçesi olarak gösterilen “yeni bir istasyonun hizmete açılması neticesinde ihale konusu işin miktarında artış olması” hususunun incelenmesi sonucunda ise; idarenin, bahse konu tren istasyonun hizmete açılması nedeniyle ortaya çıkacak iş artışının 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 6’ncı maddesinde belirtilen %20 iş artış oranını geçtiğine yönelik bir tespit veya değerlendirmesinin bulunmadığı, dolayısıyla bahse konu tren istasyonunun açılması nedeniyle ortaya çıkacak iş artışının sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yükleniciye yaptırılabileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler gereğince idareler tarafından ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasının zorunlu olduğu göz önünde bulundurulduğunda idarenin ihaleyi iptal etme gerekçelerinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

…

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İzban A.Ş. sisteminde bulunan merkez bina, 40 istasyon ve tren setlerinin 1 yıllık süre ile temizlik malzeme ve ekipmanları dahil 3 vardiya esasına göre temizlik hizmet alımı işidir.

b) Miktarı ve türü: 1 yıl süre ile İzban A.Ş. merkez bina, banliyö istasyonlarının depo alanı ve tren setlerinin toplam 198 temizlik personeli ile temizlik malzemeleri ve ekipmanları, temizlik sarf malzemeleri dahil temizlik hizmet alımı…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde ihale komisyonu tarafından sınır değer hesaplaması yapılacağı, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği, bu kapsamda istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılması durumunda, bahse konu fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmasının zorunlu olduğu, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin dayanağı olarak, ilgisine göre maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, bahse konu tutanakların idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde meslek mensubundan istenebileceği, meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine ilgisine göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen ibarelerden birinin yazılarak imzalanması ve mühürlenmesi/kaşelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerden; ihale komisyonu tarafından sınır değerin 10.386.603,62 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen 4 istekliye 05.04.2019 tarihinde tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…Firmanızın 2. tablo 4. iş kalemi (temizlik sarf malzemeleri x 12 ay x birim fiyat) için sunduğu birim fiyatlar ile söz konusu işi nasıl gerçekleştireceğinize dair belgelere dayanan yazılı açıklamalarınızı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79. maddesine istinaden…tarafımıza bildirmenizi önemle rica ederiz.” ifadelerine yer verilmiştir. Söz konusu ifadelerden; inceleme konusu ihalede temizlik sarf malzemesi fiyatlarının idare tarafından önemli bileşenler olarak tespit edildiği anlaşılmış olup, bahse konu temizlik malzemelerinin belirtildiği tablolara ise Teknk Şartname’de yer verildiği görülmüştür.

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 50 çeşit ürüne ilişkin olarak üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi veren firmanın ticaret unvanından (Bilberk Temizlik Taah. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.) teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, meslek mensubu tarafından bahse konu fiyat teklifinin üzerine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca yazılması gereken ibarenin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de eklenmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmış olup; kamu ihale mevzuatında ve ihale dokümanında meslek mensubu ve fiyat teklifini veren kişi arasında imzalanan tam tasdik sözleşmesinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istekliler tarafından sunulması gerektiği yönünde herhangi bir hüküm veya açıklama bulunmadığından başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınmadığı, bahse konu istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde belirtilen bedellerin Teknik Şartname’de istenilen şartları karşılayacak malzeme ve ekipmana ilişkin olamayacak kadar düşük olduğu, fiyat teklifini hazırlayan üçüncü kişilerle tam tasdik sözleşmesi yapan meslek mensuplarının bahse konu sözleşmelerinin teyidinin yapılması gerektiği” yönündeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin ihale konusu hizmet alımı işine ve Teknik Şartname’de istenilen özelliklere sahip malzeme ve ekipmana ilişkin olarak düzenlenmediği” yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde, söz konusu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olduğu, bahse konu fiyat tekliflerinde belirtilen ürünlerin Teknik Şartname’de istenilen özelliklere uygun olmadığına yönelik bir tespitin bulunmadığı, ayrıca sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da ürünlerin ihale dokümanına uygun olup olmadığının kontrolünün idare tarafından yapılacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliden EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarının istenilmesi gerektiği” yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde ise; 29.03.2019 tarihinde yapılan ihaleye ilişkin olarak alınan ilk ihale komisyonu kararının 18.04.2019 tarihinde isteklilere tebliğ edildiği, başvuru sahibi istekli tarafından 29.04.2019 tarihinde idareye söz konusu hususa ilişkin iddianın da yer aldığı şikâyet dilekçesi ile başvuruda bulunulduğu, bunun üzerine idare tarafından 02.05.2019 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan istekliden Ek-O.5 ve/veya Ek-O.6 tutanaklarının 07.05.2019 tarihine kadar idareye sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında, aşırı düşük teklif açıklamasının istekliler tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılması durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun fiyat teklifinin dayanağı olarak, ilgisine göre maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlemesi gerektiği, bahse konu tutanakların idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde meslek mensubundan istenebileceği düzenlenmiş olup, somut olayda idare tarafından değerlendirilmek üzere (Ek-O.5) ve/veya (Ek-O.6) tutanaklarının öncelikle meslek mensubundan talep edilmesi gerekirken ihale üzerinde bırakılan istekliden talep edildiği görüldüğünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca idare tarafından bahse konu tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilerek inceleme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

b) Teknik Şartname’de, ihale konusu işin ifasında kullanılacak olan temizlik sarf malzemelerinin isimleri, miktarları ve birimleri belirtilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde su hortumu dışındaki 48 çeşit temizlik malzemesi için belirtilen birimler ile Teknik Şartname’de anılan malzemeler için belirtilen birimler arasında herhangi bir çelişki bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Teknik Şartname’de isteklilerin teklif edecekleri su hortumuna ilişkin olarak yapılan düzenlemenin aşağıda yer verildiği şekilde olduğu,

ŞARTNAME

BİRİM

MALZEME ADI

ADETİ

MİKTAR

SU HORTUMU

SENTETİK KAUÇUKTAN YÜKSEK MUKAVEMETLİ 100 M

PARÇALAR HALİNDE OLACAKTIR.

2600 M. 1 İNÇ ( 26 PARÇA )

4000 M. 1/2 İNÇ ( 40 PARÇA )

6600

METRE

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinin su hortumuna ilişkin olarak düzenlenen satırının ise aşağıda yer verildiği şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

MALZEME ADI

BİRİMİ

MİKTAR

SU HORTUMU

SENTETİK KAUÇUKTAN YÜKSEK MUKAVEMETLİ 100 M

PARÇALAR HALİNDE OLACAKTIR.

2600 M. 1 İNÇ ( 26 PARÇA )

4000 M. 1/2 İNÇ ( 40 PARÇA )

6600

ADET

Her ne kadar Teknik Şartname’de su hortumu için belirtilen birim (metre) ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifinde belirtilen birimin (adet) aynı olmadığı görülse de, Teknik Şartname’de yer alan söz konusu düzenlemeden, istekliler tarafından teklif edilecek su hortumunun, her biri 100 metre olacak şekilde toplam 6600 metre olması gerektiği; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde ise her biri 100 metre olan 6600 adet su hortumu teklif edildiği ve bahse konu istekli tarafından teklif edilen su hortumu miktarının, ihale dokümanında istenilen miktardan az olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İzban A.Ş. sisteminde bulunan merkez bina, 40 istasyon ve tren setlerinin 1 yıllık süre ile temizlik malzeme ve ekipmanları dahil 3 vardiya esasına göre temizlik hizmet alımı işidir.

b) Miktarı ve türü: 1 yıl süre ile İzban A.Ş. merkez bina, banliyö istasyonlarının depo alanı ve tren setlerinin toplam 198 temizlik personeli ile temizlik malzemeleri ve ekipmanları, temizlik sarf malzemeleri dahil temizlik hizmet alımı…” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu kurum ve kuruluşları ve/veya özel sektörde yapılmış olan malzemeli ve/veya malzemesiz personel çalıştırılması esasına dayalı bina temizlik işleri ve/veya hastane temizlik işleri ve/veya kamu kurum ve kuruluşları ve/veya özel sektörde gerçekleştirilen diğer temizlik işleri benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; istekliler tarafından, teklif edilen bedelin %40’ından az olmamak, üzere ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin teklif dosyasında sunulmasının zorunlu olduğu, iş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az %70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az %10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının %30'undan az olmaması gerektiği, iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, kamu kurum ve kuruluşları ve/veya özel sektörde gerçekleştirilen her türlü temizlik işinin benzer iş olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemelerden; ihale üzerinde bırakılan istekli İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Simav Tem. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyasında Simav Tem. İnş. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan ve EKAP üzerinden düzenlenen yüklenici iş bitirme belgesinde “…İşin Adı ve Varsa İhale Kayıt Numarası: 12 aylık 44 kişilik spor tesisleri teknik, spor destek ve temizlik personeli…Belge Tutarı: 1.667.317,23 TRY…” ifadelerine,

İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan ve EKAP üzerinden düzenlenen yüklenici iş bitirme belgesinde ise “…İşin Adı ve Varsa İhale Kayıt Numarası: 240 Kişi İle 12 Ay Süreli Genel Temizlik (Malzemesiz) ve Kat Destek Hizmetleri, Sekretarya ve Büro Destek Hizmetleri, Park-Bahçe Temizliği (Bahçıvan) Hizmetleri ve Teknik Destek…Belge Tutarı: 8.466.894,20 TRY…” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak sunulan iş deneyim belgesinin kapsamında ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmayan “kat destek, sekretarya ve büro destek, teknik destek” hizmetlerinin; Simav Tem. İnş. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak sunulan iş bitirme belgesinin kapsamında ise ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmayan “teknik destek, spor destek” hizmetlerinin yer aldığı, dolayısıyla ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmayan işlerin bahse konu belge tutarlarından ayrıştırılması gerektiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede yapılan değerlendirmede, idare tarafından söz konusu iş deneyim belgelerini düzenleyen idareler ile yazışma yapılması ve söz konusu iş deneyim belge tutarlarından ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmayan işlere ilişkin tutarın çıkarılması suretiyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

…

g) Terör örgütlerine iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bildirilen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kapsamda olduğu Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından bildirilen yurt dışı bağlantılı gerçek ve tüzel kişiler…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, Terör örgütlerine iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından bildirilen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kapsamda olduğu Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından bildirilen yurt dışı bağlantılı gerçek ve tüzel kişilerin doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacağı, bahse konu durumda olmalarına rağmen ihalelere katılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, idarece Emniyet Genel Müdürlüğü veya Millî İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı’ndan ihaleye teklif veren isteklilerin terör örgütlerine iltisakları yahut bunlarla irtibatları olduğuna ilişkin herhangi bir bilgi isteminde bulunulmadığı görülmüş olup, isteklilerin Kanun’un 11’inci maddesinin (g) bendi kapsamında olup olmadığına ilişkin araştırma yapılması hususunun idarelerin takdirinde olduğu, başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde isteklilerin terör örgütlerine iltisakları veya irtibatları olduğuna ilişkin herhangi bir somut bilgi veya belgeye de yer verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.” hükmü,

İhale dokümanının eki olan KİK015.3/H numaralı Birim Fiyat Teklif Mektubu Standart Formun 2 numaralı notunda “İhale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e),(g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz...” ifadeleri yer almaktadır.

Yukarıdaki aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; ihale tarihi itibariyle Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu veya kesinleşmiş vergi borcu olan isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, ihale üzerinde bırakılan istekliden bahse konu durumlarda olmadıklarına ilişkin belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idare tarafından istenilmesinin zorunlu olduğu, istekliler tarafından gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde söz konusu isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, istekliler tarafından tekliflerin, ihale dokümanının eki olan birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olarak sunulması gerektiği,

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan birim fiyat teklif mektubunda “İhale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e),(g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz...” ifadelerine yer verildiği, ihaleye katılım aşamasında isteklilerin yalnızca söz konusu hususa yönelik taahhütte bulunulup bulunulmadığı dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği, ihale tarihi itibarıyla vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunulmadığını tevsik eden belgelerin ise ihalenin bahse konu istekli üzerinde bırakılması halinde sözleşme imzalanmadan önce sunulması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “…(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

…

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması…” hükmü,

İhale dokümanının eki olan KİK015.3/H numaralı Birim Fiyat Teklif Mektubu Standart Formun 2 numaralı dipnotunda “Teklif vermeye yetkili kişi tarafından imzalanacaktır…” ibaresi,

İdari Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.

23.2.…

d) Teklif mektubunun ad, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden istekliler tarafından teklif dosyasında sunulan teklif mektubunun yetkili kişilerce imzalanmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak sunulan 25.08.2011 tarihli ve 7888 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde; şirket müdürü Eren Şahin’in 20 seneliğine şirketi münferit imzası ile temsil ve ilzama yetkili olduğu, bu kapsamda teklif dosyasında Eren Şahin’e ilişkin olarak düzenlenen imza sirkülerinin de sunulduğu,

Simav Tem. İnş. Ltd. Şti.ye ilişkin sunulan 01.09.2016 tarihli ve 9149 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde; şirket müdürü Erdal Demir’in 15 seneliğine şirketi münferit imzası ile temsil ve ilzama yetkili olduğu, bu kapsamda teklif dosyasında Erdal Demir’e ilişkin olarak düzenlenen imza sirkülerinin de sunulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede yapılan değerlendirmede söz konusu istekli tarafından teklif dosyasında sunulan birim fiyat teklif mektubunda yer alan imzalar ile bahse konu imza sirkülerinde yer alan imzaların uyumlu olduğu, teklif mektubunun yetkili kişiler tarafından imzalandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu hususa ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

…

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif dosyasında sunulan bilanço ve eşdeğer belgelerde kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyasında sunulan Bilanço Bilgileri Tablolarında kısa vadeli banka borçlarının gösterildiği ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olduğu, İdari Şartname’de istenen kriterlerin sağlandığı anlaşıldığından ayrıca Kurum tarafından bahse konu hususların teyit edilmesi amacıyla Merkez Bankası kayıtlarının incelenmesine gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

- Yeni Vizyon Krmsl. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş.ye ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan ve EKAP üzerinden düzenlenen yüklenici iş bitirme belgesinde “…İşin Adı ve Varsa İhale Kayıt Numarası: Genel Sekreterliğimize Bağlı Tesislere 7 Kısım 36 Aylık Hizmet Alımı (Güvenlik, Yemek Hazırlamak, VHKİ ve Yönlendirme, Genel Destek, Teknik Destek, Diş Klinik, Tercümanlık), İşin tanımı: Genel Sekreterliğimize Bağlı Tesislere 7 Kısım 36 Aylık Hizmet Alımı (Güvenlik, Yemek Hazırlamak, VHKİ ve Yönlendirme, Genel Destek, Teknik Destek, Diş Klinik, Tercümanlık),4. Kısım Genel Destek Hizmet Alımı ” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, bahse konu iş deneyim belgesinin ihalenin 4’üncü kısım olan genel destek hizmet alımı işine ilişkin olarak düzenlendiği tespit edilmekle birlikte “genel destek hizmet alımı” ibaresinin kamu kurum ve kuruluşları ve/veya özel sektörde gerçekleştirilen her türlü temizlik işini kapsayıp kapsamadığı hususunun araştırılması gerektiğinden, idare tarafından söz konusu iş deneyim belgesini düzenleyen idare ile yazışma yapılarak anılan iş deneyim belgesinde yer alan “genel destek hizmet alımı”nın hangi işleri kapsadığının belirlenmesi ve söz konusu iş deneyim belgesi tutarından ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmayan işlere ilişkin tutarın çıkarılması suretiyle başvuru sahibi isteklinin iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

- Bilginay Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Ayak. Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak teklif dosyasında sunulan ve EKAP üzerinden düzenlenen yüklenici iş bitirme belgesinde ise “…İşin Adı ve Varsa İhale Kayıt Numarası: Genel Temizlik, Hasta Destek Hizmetleri, İlaçlama, Çamaşırhane ve Taşıma Hizmetleri…Belge Tutarı: 16.706.063,53 TRY…” ifadelerine yer verildiği, söz konusu iş kapsamında temizlik işleri dışında işlerin de gerçekleştirildiği görülmüş olup, idare tarafından bahse konu iş deneyim belgesini düzenleyen idare ile yazışma yapılması ve anılan iş deneyim belgesi tutarından ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmayan işlere ilişkin tutarın çıkarılması suretiyle söz konusu isteklinin iş deneyim tutarının yeniden hesaplanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali kararının iptal edilmesi ve İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Simav Tem. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen (Ek-O.5) ve/veya (Ek-O.6) tutanaklarının ilgili meslek mensubundan talep edilmesi, İsmira Krmsl. Hiz. Tem. Yem. Bilg. İnş. Dan. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Simav Tem. İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığının, Yeni Vizyon Krmsl. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Bilginay Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Teks. Ayak. Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti.nin teklif dosyalarında sunmuş oldukları iş deneyim belgelerini düzenleyen idareler ile yapılacak olan yazışmalar doğrultusunda anılan iş deneyim belge tutarlarından ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olmayan işlere ilişkin tutarların çıkarılması suretiyle söz konusu isteklilerin iş deneyim tutarlarının yeniden hesaplanarak değerlendirme yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.