KİK Kararı: 2019/UH.I-218

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/007
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 06.02.2019
Karar No : 2019/UH.I-218
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aydeniz Özel Sağ. Med. Gıda İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Niğde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/558422 İhale Kayıt Numaralı “İdarenin Mutfaklarında Malzemeli Olarak Yemek Hazırlama, Dağıtım, Servis Ve Sonrası Hizmetler Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Niğde Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 13.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İdarenin Mutfaklarında Malzemeli Olarak Yemek Hazırlama, Dağıtım, Servis ve Sonrası Hizmetler Alımı” ihalesine ilişkin olarak Aydeniz Özel Sağ. Med. Gıda İnşaat Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 07.01.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.01.2019 tarih ve 2790 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/97 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Ahmet Kuddusi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ile Altunhisar Zihinsel Engelliler Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü kısımları için verilmiş olan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

...” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: İdarenin Mutfaklarında Malzemeli olarak yemek hazırlama, dağıtım, servis ve sonrası hizmetler alımı

b) Miktarı ve türü: (72.840) adet kahvaltı, (89.160) adet öğle yemeği, (72.840) adet akşam yemeği, (43.920) adet ara öğün ve (1.200) adet özel gün menüsü yemeğinin malzemeli olarak idarenin mutfaklarında pişirilmesi, servis ve sonrası hizmetler alımı.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1- Ahmet Kuddusi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi - Fatih Mah. Huzurevi Sok. No:11/1 Bor/NİĞDE, 2-Altunhisar Zihinsel Engelliler Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Sağlık Mah. Şehit Abdulkadir Tanık Cad. No:228. Altunhisar/NİĞDE” düzenlemesi,

Bahsi geçen Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Bu ihale iki (2) kısımdan oluşmaktadır. Kısımların tamamına teklif verilebileceği gibi her bir kısım için ayrı ayrı da teklif verilebilir. Ancak her bir kısım içeriğinde bulunan kalemlerin tamamına teklif verilmelidir. Aksi takdirde teklif geçersiz sayılacaktır. İhale sonucunda her bir kısım için ayrı ayrı olarak ilgili idare ile yüklenici arasında sözleşme imzalanacak olup; her kısım için ayrı kesin teminat verilecektir.” düzenlemesi,

Söz konusu İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin Kahvaltı, Ana Öğün, Ara Öğün ve Özel Gün Menüsü Giderleri:

1.KISIM Ahmet Kuddusi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde; (53.040) adet kahvaltı, (63.120) adet öğle yemeği, (53.040) adet akşam yemeği, (27.720) adet ara öğün yemeği ve (1.200) adet özel gün menüsü,

2.KISIM Altunhisar Zihinsel Engelliler Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde; (19.800) adet kahvaltı, (26.040) adet öğle yemeği, (19.800) adet akşam yemeği (16.200) adet ara öğün yemeği,

25.3.2. İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri:

Bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak görevli olacak ve aşağıda belirtilen personelin;

1.KISIM Ahmet Kuddusi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde; (1) Sorumlu Yönetici, (2) Aşçı, (2) Aşçı Yardımcısı, (8) Servis Elemanı, (4) Bulaşıkçı,

2.KISIM Altunhisar Zihinsel Engelliler Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde; (1) Aşçı, (1) Aşçı Yardımcısı, (2) Servis Elemanı, (2) Bulaşıkçı,

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışma gün sayısı:

1.KISIM Ahmet Kuddusi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde; Aşçı (15,5) gün, Aşçı Yardımcısı (15,5) gün, Servis Elemanı (62) gün, Bulaşıkçı (31) gün,

2.KISIM Altunhisar Zihinsel Engelliler Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde; Aşçı (8) gün, Aşçı Yardımcısı (7,5) gün, Servis Elemanı (15,5) gün, Bulaşıkçı (15,5) gün,

işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma),

Teknik Şartnamenin Genel Hususlar başlıklı kısmının 27 nci maddesinde belirtilen ve yüklenici firma tarafından personele ayni olarak verilecek giyecek giderleri,

25.3.3. Malzeme Giderleri:

Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, çöp konteyneri için yapılacak giderler,

25.3.4. Diğer Giderler: İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, LPG (Altunhisar Zihinsel Engelliler Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü), doğalgaz (Ahmet Kuddusi Huzurevi ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, ayrı sayaç vardır) ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı giderleri,

Teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’ncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “…Yemekhanelerde su servisi Kahvaltı, Öğle ve Akşam yemeklerinde 500 cc pet şişe sular ile yapılacaktır.

…

“1-Günlük iaşelerin hazırlanmasında ekli listede belirtilen Gıda Malzemelerinin Özellikleri ve Gıda Rasyonu esas alınacaktır. Gıda Malzemelerinin Özellikleri ve Gıda Rasyonu nda belirtilen ve yemek üretim malzemeleri arasında yer alan eş değer malzemeler “örneğin koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz)”, yemeğin üretiminde kullanılacak seçenekli malzemeler olup, malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir.

2- Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılık arz ettiğinden Gıda Malzemelerinin Özellikleri ve Gıda Rasyonu esas alınarak hareket edilecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menülerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek–H.4) hazırlanarak açıklama kapsamında sunulması, söz konusu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için ise “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), pet su ve ekmeğin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, isteklilerin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve anılan unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Sınır değerin altında teklif sunan isteklilere EKAP üzerinden gönderilen 20.12.2018 tarihli “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” yazısında “13.12.2018 Tarihinde Müdürlüğümüzce yapılan 2018/558422 ihale kayıt nolu İdarenin Mutfaklarında Malzemeli Olarak Yemek Hazırlama, Servis ve Sonrası Hizmetler Alımı ihalesine 13.12.2018 tarihinde 19 sıra no ile vermiş olduğunuz teklifiniz, ihalenin her iki kısmı için de; ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif olarak belirlenmiştir.

Teknik şartnamenin II-A-7. Maddesinde bulunan; ihalenin 1. Kısmı için, kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, ara öğün ve özel gün menüsü, 2. Kısım için kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği ve ara öğün örnek menüleri üzerinden; idari şartnamenin 25. Maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil giderler, Gıda Maddelerinin Özellikleri ve Gıda Rasyonunda belirtilen gramajlar esas alınarak; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38. Maddesi, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2. maddesinde belirtilen hususları göz önünde bulundurarak teklif açıklamanızı tevsik edici belgeleriyle birlikte en geç 25.12.2018 tarihinde saat 17:30’a kadar Müdürlüğümüze sunmanız hususunda;” ifadelerinin yer aldığı,

28.12.2018 tarihli ihale komisyon kararında yer alan “İstekli ihalenin her iki kısmına ayrı ayrı açıklama sunması gerekirken sunmuş olduğu Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (EK-H.4) ve eklerinin incelemesinde; ihalenin her iki kısmı için toplam (Ana Çiğ Girdi + İşçilik)/Teklif Tutarı oranı belirlediği görülmüştür.

İhalenin 1. Kısmında 17 işçi, 2. Kısmında 6 işçi çalıştırılacağı düşünüldüğünde;

İhalenin birinci kısmında; kahvaltı sayısı (53.040) + öğle yemeği sayısı(63.120) + akşam yemeği (53.040) + ara öğün(27.720) + özel gün menüsü(1.200) toplamı öğün sayısının 198.120 adet olduğu, işçi başına (198.120/17=11.654,12) 11.654,12 öğün yemek olduğu, ihalenin 2. Kısmında; kahvaltı sayısı (19.800) + öğle yemeği sayısı(26.040) + akşam yemeği (19.800) + ara öğün(16.200) toplamı öğün sayısının 81.840 adet olduğu, işçi başına (81.840/6=13.640) 13.640 öğün yemek olduğu ve her iki kısımda işçilik maliyeti oranının farklı olması gerektiği aşikârdır.

Kamu İhale Genel Tebliğinde; “79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” Hükmü bulunmaktadır.

İhale tarihinin 13.12.2018 tarihi olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında 13.12.2017 –12.12.2018 tarihleri arasındaki herhangi bir işlem gününde gerçekleşen Ticaret Borsası ortalama fiyatlarının kullanılması gerekmektedir. Ancak istekli tarafından sunulan Adana, Afyonkarahisar, Ankara ve Balıkesir Ticaret Borsası bültenlerinden sadece Ankara Ticaret Borsası Bülteninin (01.10.2018 - 10.12.2018) tarih aralığı uygun olduğu, Adana Ticaret Borsası (03.10.2016 - 04.10.2016 - 05.10.2016 - 10.10.2016 - 25.10.2016 - 31.10.2016) Afyonkarahisar Ticaret Borsası (Mart 2016), Balıkesir Ticaret Borsası (Ekim 2016) bültenlerindeki ortalama fiyatların bu ihale için yapılacak aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

14 günlük örnek menü üzerinden yapmış olduğu birim maliyet hesaplamasında 500 cc pet su maliyetini dâhil etmemiş, ayrıca pet şişe su fiyatı ile ilgili tevsik edici herhangi bir belge de sunmamıştır. Açıklamada kullanabileceği Ankara Ticaret Borsası Bülteninde 500 cc pet şişe su ile ilgili ortalama birim fiyat bulunmamaktadır.

14 Günlük örnek menüde bulunan yemek çeşitlerinin ana çiğ girdi maliyetlerinin hesaplamasında, tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) için maliyet hesaplaması yapmaması gerekirken, tuz, karabiber, kırmızıbiber, kuru nane, pudra şekeri gibi gıda maddelerinin maliyetleri dâhil edilmiştir.

Ana çiğ girdi maliyeti hesaplamasında dayanak olarak kullandığı ve tarih aralığı uygun olan Ankara Ticaret Borsası Bülteninde; 500 cc pet su, 14 günlük örnek menüde bulunan yemeklerin üretiminde kullanılacak gıda maddelerinden bezelye, ekmek, galeta unu, graver peyniri, gülsuyu, güllaç, hazır baklava, hazır künefe, hazır yaş pasta, kaymak, kırmızı (kapya) biber, kırmızılahana, kiraz, maden suyu, milföy hamuru, salam, şehriye, şekerpare, tarhana, taze bakla, taze kayısı, tel kadayıf, yaş maya, yufka gibi gıda maddelerinin ortalama fiyatları bulunmamaktadır.” gerekçeleri ile teklifi reddedilmiştir.

Başvuru sahibi Aydeniz Özel. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “ana girdi”, “işçilik”, “yardımcı giderler” oranlarının belirtildiği tek bir Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4), KİK asgari işçilik hesaplama modülü çıktısının, çiğ girdi birim fiyat hesap tablosunun, 14 günlük yemek ve ara öğün menüsü ile özel gün menüsüne ait çıktıların, yemek gramaj ve maliyetleri tablosu ile yemeklerde kullanılan malzeme listesinin, Ticaret Borsası Bültenlerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İdarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçeleri çerçevesinde yapılan incelemede;

İdare tarafından aşırı düşük sorgulama yazısı ile; Teknik Şartnamenin II-A-7. maddesinde bulunan; ihalenin 1. kısmı için, kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, ara öğün ve özel gün menüsü; 2. kısım için kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği ve ara öğün örnek menüleri üzerinden; İdari Şartnamenin 25. maddesinde belirtilen teklif fiyata dâhil giderler, gıda maddelerinin özellikleri ve gıda rasyonunda belirtilen gramajlar esas alınarak teklifi açıklaması istenildiği görülmüştür.

Kısmı teklife açık olarak gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede, değerlendirmenin teklif verilen her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerekmekte olup, şikâyete konu ihalenin birinci ve ikinci kısmına başvuru sahibi tarafından sırasıyla 1.231.671,60 TL ve 490.278,00 TL tutarında teklif verildiği, aşırı düşük teklif açıklamasının iki kısma verilen teklif bedelleri toplanarak toplam teklif tutarı üzerinden yapıldığı, ancak Teknik Şartname’de her iki kısım için 14 günlük yemek menüsü ile 14 günlük örnek ara öğün menüsü düzenlemesi bulunmakla birlikte, 1’inci kısma ilişkin iş kalemleri içerisinde özel örnek gün menüsü olması nedeniyle ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarının farklı maliyet bileşenlerinden oluştuğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, kaldı ki her iki kısım için öngörülen ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının farklı olması nedeniyle istekli tarafından tek bir aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının ihale dokümanına da uygun olmadığı anlaşılmıştır.

İstekli tarafından açıklaması kapsamında malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek. H-.4) sunulduğu, sunulan bu cetvelde ana çiğ girdi oranı, işçilik oranı ve yardımcı giderler oranın yer aldığı sütunlara yer verildiği ve bu maliyetlere ilişkin oranların da gösterildiği, ana çiğ girdileri satırında ise miktar ve birim, birim fiyat, tutar sütunlarına yer verildiği, açıklama sütununda yalnızca ise aylık ticaret borsası bültenleri ifadesine yer verildiği, birim fiyatların hangi bülten/belge ile tevsik edildiğinin belirtilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde yemekhanelerde su servisinin 500 cc pet şişe sular ile yapılacağının belirtildiği, dolayısıyla istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında pet şişe su için ortalama birim fiyat öngörülmesi gerektiği, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca açıklama sunulması gerektiği, ancak isteklinin söz konusu maliyet bileşenini tevsik etmediği,

Ana çiğ girdi maliyeti hesaplamasında dayanak olarak kullanılan ve tarih aralığı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesine uygun olan Ankara Ticaret Borsası Bülteninde yemeklerin üretiminde kullanılacak gıda maddelerinden bezelye, ekmek, galeta unu, graver peyniri, gülsuyu, güllaç, hazır baklava, hazır künefe, hazır yaş pasta, kaymak, kırmızı (kapya) biber, kırmızılahana, kiraz, maden suyu, milföy hamuru, salam, şehriye, şekerpare, tarhana, taze bakla, taze kayısı, tel kadayıf, yaş maya, yufka gibi gıda maddelerinin ortalama birim fiyatlarının bulunmadığı görülmüştür. Dolayısıyla idarenin söz konusu değerlendirme dışı bırakma gerekçesi uygun bulunmuştur.

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde uyarınca yemek pişirilmesi için gerekli tali çiğ girdilerin (tuz, baharat, tatlandırıcı gibi unsurların) “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve anılan unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği, bu çerçevede istekli tarafından tuz karabiber, kırmızıbiber, kuru nane, pudra şekeri için açıklama sunmasına gerek bulunmadığı, dolayısıyla açıklamanın bu yönüyle uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında çiğ girdi maliyetlerini tevsik etmek üzere Adana, Afyonkarahisar, Ankara ve Balıkesir illerine ait ticaret borsası bültenlerinin sunulduğu, Adana Ticaret Borsası Bültenlerinin 03.10.2016 - 31.10.2016 tarihleri arasında, Afyonkarahisar Ticaret Borsası Bülteninin Mart 2016 tarihli ve Balıkesir Ticaret Borsası Bültenin ise Ekim 2016 tarihli olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden (13.12.2018) önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama birim fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılmadığı görüldüğünden söz konusu açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, her iki kısım için sunulmuş olan teklifinin idarece reddedilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.