KİK Kararı: 2019/UH.I-151

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/006
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 30.01.2019
Karar No : 2019/UH.I-151
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İris Akademi İş Sağ. ve Güv. Eğ. Dan. Sağ. İnş. Gıd. Oto. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/578945 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 10.12.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 15 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak İris Akademi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Danışmanlık Sağlık İnşaat Gıda Otomotiv Tic. Ltd. Şti.nin 24.12.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2019 tarih ve 274 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.01.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/10 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan “h) İstekliler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca ortak sağlık güvenlik birimi (OSGB) olarak yetkilendirildiğine dair belgeyi tekliflerinde sunulacaktır.” düzenlemesi gereğince sunulması gereken yetki belgesinin ihale kapsamında hizmet verilecek illeri kapsaması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan Ilgaz İş Sağ. ve Güv. Dan. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yetki belgesine göre anılan isteklinin Zonguldak iline OSGB hizmeti vermesinin mümkün olmadığı,

Şikayet başvurularına yönelik cevabi yazıda idare tarafından İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nce 2017 yılında verilen görüş yazısının esas alındığı, ancak itirazen şikayet başvurusu ekinde sunmuş oldukları 27.12.2018 tarihli İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nden alınan görüş yazısına göre ihalenin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinin beşinci fıkrasında bahsi geçen istisnai işler kapsamında olmadığına karar verildiği, bu gerekçeyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin uhdelerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasında isteklilerden yeterliklerinin belirlenmesi amacıyla istenebilecek bilgi ve belgeler sayılmış, ikinci fıkrasında ise “İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un 24’üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğunun ihale ilanında belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmış; 27’nci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde de, isteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterlerinin idari şartnamede belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

29.12.2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Ortak sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) OSGB kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az bir;

a) İşyeri hekimi,

b) İş güvenliği uzmanı,

c) Diğer sağlık personeli,

istihdamı zorunludur.

(2) OSGB’lerde tam süreli görevlendirilenler, başka bir OSGB’de veya işyerinde aynı unvanla veya Bakanlıkça yetkilendirilen eğitim kurumlarında eğitici unvanıyla görev alamaz.

(3) OSGB’ler, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ve personel sayısına yetecek asgari büyüklükte; işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere en az 10 metrekarelik bir muayene odası, 15 metrekarelik ilkyardım ve acil müdahale, 10 metrekarelik iş güvenliği uzmanı odaları ile 12 metrekarelik bekleme yeri, uygun büyüklükte arşiv odası ve en az bir tuvalet ve lavabodan oluşur.

(4) OSGB’ler, sözleşme yaptıkları işyerlerine sunulacak iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenen sürelerden az olmamak kaydı ile yürütür.

(5) OSGB’ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir. Sınır illerin dışında hizmet verilebilmesi için, bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlayarak o illerde şube açılması zorunludur. Ancak niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birisinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir.

(6) OSGB’ler yetkilendirildikleri il sınırı içerisinde izinsiz şube açamayacağı gibi herhangi bir şekilde irtibat bürosu da açamazlar. Şube açmak istediklerinde bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlarlar.

(7) OSGB’lerin, işyerlerine hizmet verdikleri sürece yetki aldıkları adreste, açık ve faaliyette bulunması esastır. Günlük çalışma süresi içinde verilen hizmet ve faaliyetler konusunda yetkili bir kişinin OSGB’de hazır bulunması sağlanır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Karayolları 15 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmet Alımı işi

b) Miktarı ve türü:

İş Güvenliği Uzmanlığı (Kısmi Zamanlı) 410.040 Dakika, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti alınması (işyeri sayısı) 38 adet ve Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki Miktarlar Kadar diğer işler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…h) İstekliler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca ortak sağlık güvenlik birimi (OSGB) olarak yetkilendirildiğine dair belgeyi teklifinde sunacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Teknik şartname; Karayolları 15. Bölge Müdürlüğüne bağlı Ek-1 de Tabloda bilgileri verilen, işyerlerimizde yapılan işlere ve bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.3. Yüklenici: Hizmet alımı işini yapacak olan, bünyesinde iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi ve diğer sağlık personelini çalıştıran, İş Sağlığı ve Güvenliği hizmetlerini sunmak üzere, gerekli donanım ve personele sahip olan ve Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nca İdarenin sorumluluk alanındaki illerde (Kastamonu, Karabük, Çankırı, Bartın ve Zonguldak) yetkilendirilen, Ortak Sağlık Güvenlik Birimini (OSGB)

…

3.7. Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi: Kamu kurum ve kuruluşları, organize sanayi bölgeleri ile Türk Ticaret Kanununa göre faaliyet gösteren şirketler tarafından, işyerlerine iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini sunmak üzere kurulan gerekli donanım ve personele sahip olan ve Bakanlıkça yetkilendirilen birimi,…

ifade eder.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun 14.12.2018 tarihli kararına göre ihaleye 3 isteklinin katıldığı, isteklilerden Ege Gökmen İnş. Araç Kir. Ort. Sağ. Güv. Bir. İş Sağ. ve Güv. Eğ. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu teklife ilişkin yapılan aşırı düşük sorgulaması sonucunda istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun bulunmayarak teklifin reddedildiği, ihalenin Ilgaz İş Sağ. ve Güv. Dan. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İris Akademi İş Sağ. ve Güv. Eğ. Dan. Sağ. İnş. Gıda Oto. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinin (h) bendinde isteklilerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca ortak sağlık güvenlik birimi (OSGB) olarak yetkilendirildiğine dair belgeyi teklifleri kapsamında sunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler doğrultusunda ise söz konusu hizmet alımının kapsamının Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü’nün sorumluluk alanı içerisinde yer alan “Kastamonu, Karabük, Çankırı, Bartın ve Zonguldak” illeri olduğu görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan Ilgaz İş Sağ. ve Güv. Dan. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından Kastamonu iline ait Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Yetki Belgesi sunulduğu görülmüştür.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Ortak sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 12’nci maddesinin beşinci bendinde “OSGB’ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir. Sınır illerin dışında hizmet verilebilmesi için, bu Yönetmelikte belirtilen şartları sağlayarak o illerde şube açılması zorunludur. Ancak niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birisinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan “Kastamonu” iline ait yetki belgesinin anılan ilin yanı sıra komşu iller olan “Bartın, Karabük, Çankırı, Çorum ve Sinop” illerini kapsadığı, ihale konusu hizmet alımı kapsamında yer alan illerin ise “Kastamonu, Karabük, Çankırı, Bartın ve Zonguldak” illeri olduğu, bu durumda anılan isteklinin iş kapsamında yer alan Zonguldak iline OSGB hizmeti sunma yetkisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Diğer yandan idarenin, şikâyet başvurusuna yönelik cevabi yazısında İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Ortak sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 12’nci maddesinin beşinci bendinde yer alan ve OSGB’lerin kuruldukları il ve sınır komşusu iller dışında şube açmaksızın faaliyet göstermesine olanak sağlayan istisna düzenlemesi olan “… niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı ve onarımı gibi işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birisinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir.” hükmü çerçevesinde, Ilgaz İş Sağ. ve Güv. Dan. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.nden OSGB hizmeti alınıp alınamayacağı bilgisinin daha önce (23.06.2017 tarihinde) İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’ne sorulduğu, bu doğrultuda anılan istekliden OSGB hizmeti alınmasının önünde bir engel bulunmadığının ifade edildiği görülmüştür.

Konuya ilişkin olarak başvuru sahibi İris Akademi İş Sağlığı ve Güvenliği Danış. Sağ. Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından da İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nden görüş talep edilerek incelemeye konu ihalenin, İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Ortak sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 12’nci maddesinin beşinci bendinde yer alan istisna düzenlemesi kapsamında olup olmadığı bilgisinin sorulduğu, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nün 23.11.2018 tarihli ve E.720676 sayılı cevabi yazısında söz konusu hizmet alımının istisnai işler kapsamında olmadığı, herhangi bir bölge müdürlüğünün yetki alanında bulunan illerdeki şeflikler veya diğer alt birimlerin iş sağlığı ve güvenliği hizmet alımı işinin mevzuatta belirtilen istisnai işler kapsamına girmediği ifade edilmiştir.

Bu çerçevede, aynı konu hakkında verilen iki görüşün farklılık arz etmesi nedeniyle bahse konu durumun açıklığa kavuşturulması amacıyla 14.01.2019 tarihli ve 1032 sayılı Kurum yazısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nden, söz konusu istisna düzenlemesinin belirli bir proje kapsamında alınacak OSGB hizmeti kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, ya da OSGB hizmeti verilecek belirli bölge müdürlüğü yetki alanında bulunan işlerin yürütüldüğü iller için mevzuatta öngörülen sınırlamaya tabi olup olmayacağı hususuna ilişkin görüş talep edilmiştir.

İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nün 23.01.2019 tarihli ve E.183089 sayılı cevabi yazısında “… Karayolları 15. Bölge Müdürlüğüne yazılan 23.06.2017 tarih ve 48236449-211-E.55784 sayılı yazıda bakım ve onarım hizmeti verdiği yol ağının kapsadığı illerde sadece bakım ve onarım işlerine ilişkin olarak özel yetki tanımlaması yapılabileceği ve kurumun bu kapsamda tek bir OSGB’den hizmet alabileceğinden bahsedilmiştir.

İris Akademi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Danışmanlık Sağlık Turizm İnşaat Tic. Ltd. Şti. unvanlı firmaya 23.11.2018 tarih ve 59461153-576.01.01-E.720676 sayılı yazıda yazı ekinde yer alan ihale dokümanlarının incelendiğinde, bölge müdürlüklerinin altında yer alan il, ilçelerdeki hizmet birimlerinin yol ağı bakım ve onarım işleri kapsamı dışındaki işlerine ve hizmet binalarına yukarıda anılan mevzuat kapsamında hizmet alınamayacağından bahsedilmektedir.

…

Yazınız ekinde yer alan Ek-4 başlıklı ihale dokümanının İSG Hizmet Alımı Teknik Şartnamesinin 2. Kapsam başlığı altında “Bu Teknik şartname; Karayolları 15. Bölge Müdürlüğüne bağlı Ek-1 de Tabloda bilgileri verilen, işyerlerimizde yapılan işlere ve bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dahil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” ibaresi ve alt başlıklarında bu genel kapsamı detaylandıran ve işyerinde verilmesi gereken diğer ibareler yer almaktadır. Mevzuatta ve 23.11.2018 tarih ve 59461153-576.01.01-E.720676 sayılı yazıda bahsedildiği üzere Ek-4 başlıklı ihale dokümanında yer alan işler Yönetmeliğin 12’nci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen istisnai işler kapsamında olmayıp mevcut ihale dokümanında yer alan iş sadece ihale kapsamındaki tüm illere hizmet verme yetkisi bulunan bir OSGB tarafından yerine getirilebilir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu çerçevede başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna yönelik İdarenin cevap yazısına dayanak teşkil eden 23.06.2017 tarih ve E.55784 sayılı görüş yazısının bakım ve onarım hizmeti verilen belli bir bölgedeki yol ağının kapsadığı illerde sadece bakım ve onarım işlerine ilişkin olduğu, bu nedenle İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Ortak sağlık ve güvenlik birimi” başlıklı 12’nci maddesinin beşinci bendi kapsamında istisnai iş olarak değerlendirildiği,

Ancak bölge müdürlüklerinin altında yer alan il, ilçelerdeki hizmet birimlerinin yol ağı bakım ve onarım işleri ile sınırlı olmaksızın tüm çalışanlarına yönelik iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin yukarıda anılan Yönetmeliğin istisna düzenlemesi kapsamında alınamayacağı, bu doğrultuda ihale dokümanında yer alan işlerin İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen istisnai işler kapsamında olmadığı ve ihale konusu işin sadece ihale kapsamındaki tüm illere hizmet verme yetkisi bulunan bir OSGB tarafından yerine getirilebileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, ihale dokümanı düzenlemeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünden alınan görüş yazısı ışığında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yetki belgesinin (Kastamonu iline ait yetki belgesi) anılan ilin yanı sıra komşu iller olan “Bartın, Karabük, Çankırı, Çorum ve Sinop” illerini kapsadığı, ancak İdarenin sorumluluk alanındaki illerin tamamını (Kastamonu, Karabük, Çankırı, Bartın ve Zonguldak) kapsamadığı, bu haliyle Zonguldak ilinin isteklinin yetki alanı dışında olduğu,

Ayrıca ihale konusu işin niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası veya bakımı onarımı gibi işler dahilinde olmadığından idarenin cevap yazısında ifade edilen istisnai düzenlemenin şikayete konu ihalede uygulanamayacağı, dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulan yetki belgesinin ihalede istenilen şartları sağlamaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Ilgaz İş Sağ. ve Güv. Dan. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.