KİK Kararı: 2019/UH.I-1420

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/049
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 31.10.2019
Karar No : 2019/UH.I-1420
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/251566 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 19.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.09.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.10.2019 tarih ve 41292 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1203 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde bırakılan Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) İhale konusu işte min. çalışma ağırlığı 28 ton ve min. 180 Hp gücünde 3 adet Paletli Ekskavatör ve ayrıca min. çalışma ağırlığı 47 ton ve üstü ve min. 260 Hp gücünde olmak üzere 1 adet paletli ekskavatörün çalıştırılacağı, iş makinelerinin kira sözleşmelerinde her ne kadar kiralanan iş makinelerinin akaryakıt, bakım, onarım, operatör giderleri, amortisman, vergiler ve diğer giderlerinin iş makineleri sahipleri tarafından karşılanacağı hüküm altına alınmış olsa da bahse konu maliyet kalemlerinin söz konusu şekilde belirtilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, kiralama yoluyla açıklama sunulması halinde kiraya veren tarafından yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda sunulan açıklamaların ve belgelerin ayrı ayrı sunulması gerekmekte iken sunulmadığı, her şey dahil (birden fazla maliyet bileşenin birleştirilerek ve gerekli belgeler sunulmadan) yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu, ayrıca binek araca ait açıklamaların ayrı ayrı sunulması gerekir iken ayrı ayrı açıklama yapılmadığı, ihale uhdesinde bırakılan firmanın kendi taşıtlarının olmadığı, söz konusu araçların temini için kiralama yapılarak aşırı düşük teklif açıklamasına açıklık getirilmesinin yasal mevzuata aykırı olduğu, kiralık araçlar için kiraya veren firma ve meslek mensubunca onaylı fiyat teklifinin, öz mal araçlar için amortisman bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamasına dahil edilmediği,

b) İhale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ve kendi malı olan iş makinelerine ayrılan amortisman bedellerinin 213 sayılı V.U.K.’un 333 sıra nolu tebliğinde belirtilen oranlardan daha düşük olduğu,

c) İhale konusu işte çalıştırılacak operatöre ilişkin ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret giderlerinin aşırı düşük teklif kapsamında sunulmadığı, söz konusu işin yıllara sari iş olduğu (2019 ve 2020 yılları arasında gerçekleşeceği) dikkate alındığında 2020 yılına ait operatör (işçilik) giderleri için asgari ücrete gelebilecek herhangi bir artış (zam) öngörülmediği, çalıştırılacak işçilerin yıllık izin giderleri, yemek ve yol giderleri, fazla mesai, bayram ve tatil günlerinde çalıştırılacak işçilerin giderleri ve barınma giderlerine açıklık getirilmediği, hizmet alımı işinin aksamaması için yıllık izne ayrılan işçilerin yerine getirilecek işçilere ait bir açıklama yapılmadığı ve ihale konusu işte çalıştırılacak işçilere (operatörlere) asgari ücretin altında fiyat belirlendiği, ayrıca ihale konusu işte fiyat farkı ödenmeyeceği dikkate alındığında 2020 yılına ait asgari ücrete herhangi bir zam öngörülmediği, operatör ve şoför giderleri için KİK işçilik hesaplama modülünün kullanılmadığı, söz konusu hizmet alım işinin 365 gün olduğu dikkate alındığında işçilere ödenmesi gereken kıdem tazminatları için herhangi bir gider öngörülmediği, ihale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerinde bulunan kişilere ya da üçüncü şahıslara verilecek her türlü maddi manevi hasar, zarar, ölüm gibi hallerde ödenmesi gereken tazminat giderlerinin hesaplanmadığı, operatörler ve şoför için iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin giderlerin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı,

ç) Çalışacak iş makineleri ile binek aracın, saat başına ve km başına akaryakıt ve bakım giderlerine ilişkin olarak teknik rapor ve ekspertiz raporları ile açıklama yapılmadığı, ihale konusu işin 2019 ve 2020 yılında yapılacağı dikkate alındığında 2020 yılına gelebilecek akaryakıt fiyatları için herhangi bir artış öngörülmediği, Tebliğ’in 79.2.7’nci maddesi uyarınca ekskavatörler ve binek aracın yakıt tüketiminin söz konusu araçların motor hacmi, çalışma saat, gün ve mesafesine göre hesaplanmadığı, akaryakıt fiyatının açıklanması için Kayseri ili için EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki bir tarihteki akaryakıt fiyatının kullanılmadığı, iş makineleri ile binek aracın yakıt giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde yazılı mevzuat hükmüne aykırı olduğu, aracın günlük ortalama 200 km yol X 365 gün =73.000 km yol alacağı dikkate alındığına bu binek araç ile ilgili 73.000 km için yakıt giderinin tevsik edilmediği, ayrıca ihale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerinin akaryakıtlarının stoklanması için herhangi bir açıklama yapılmadığı,

d) İhale uhdesinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan hesap cetvelinde aritmetik hata olduğu, söz konusu hataların idare tarafından resen düzeltilmesi durumunda ihale uhdesinde bırakılan firmanın vermiş olduğu teklifi aşacağı,

e) İhale konusu işte çalıştırılacak binek araç ile iş makineleri için kasko trafik sigortası, zorunlu trafik sigortası gibi giderlerin öngörülmediği, sigorta poliçelerinin tevsiki için sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan sigorta giderlerinin 365 günü kapsamadığı ve ihale uhdesinde bırakılan firmanın kasko ve zorunlu trafik sigortası için aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan sigorta poliçelerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yazılı şartları taşımadığı, söz konusu sigorta poliçelerinin binek araç ile iş makineleri için ayrı ayrı sunulması gerekirken ayrı ayrı sunulmadığı, aracın kasko ve zorunlu trafik sigorta gideri için herhangi bir belgelendirme yapılmadığı veya yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği,

f) İhale konusu işte çalıştırılacak binek araç ile iş makinelerinin aylık ve yıllık periyodik bakım giderlerinin belirtilmediği, ihale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerinin sık sık parça kırdığı dikkate alındığında kırılan parçalar ile ilgili herhangi bir belge sunulmadığı, ekskavatörlerin periyodik bakım giderlerine ilişkin açıklamalarda tamir bakım onarım vs. giderlerinin tevsiki için yetkili servis ve satış bayiinden alınan belgelerin kullanılması gerektiği, herhangi bir firmadan alınan belgelerle yapılan tevsikin uygun olmadığı, iştigal konusu farklı firmalardan teklif alındığı, aynı grup içerisindeki farklı özellikteki ekskavatörleri kapsamadığı, toplam ekskavatör sayısını kapsamadığı, bakım onarım giderleri için herhangi bir belgelendirme yapılmadığı veya yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği,

g) İhale konusu işte çalıştırılacak iş makinelerinin iş yerlerine sevkiyatı için herhangi bir nakliye gideri öngörülmediği,

ğ) İhale konusu işte çalıştırılacak binek araç ile iş makinelerinin motorlu taşıtlar vergisi, egzoz ve emisyon giderleri, muayene giderleri ve yıpranma giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belirtilmediği, yazlık/kışlık lastik giderlerinin tevsik edilmediği, ihale konusu işin 2019 ve 2020 yılı içerisinde olduğu dikkate alındığında 2019 yılı ile 2020 yılı için ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği ve 2020 yılı için herhangi bir zam öngörülmediği, ihale konusu işte çalıştırılacak olan tüm araçların vergi (MTV vs.) maliyetlerine ilişkin yapılan hesaplamaların ve açıklamaların yetersiz olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 298’inci maddesinin (b) bendindeki hüküm gereği Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ihale tarihinden (19.06.2019) önce Mayıs ayına ait ÜFE oranlarının Mayıs 2019’da açıklandığı, açıklanan oranın % 28,71 olduğu, yıllara sari olan ihale konusu işte bahse konu hükme göre maliyet artışının öngörülmediği,

h) Firmalardan alınan proforma faturaların yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylandığına dair herhangi bir ibarenin bulunmadığı, alınan proforma faturalarda yazılan tarihlerin hatalı olduğu, proforma faturalarda işçilik ve nakliye giderlerine yer verilmediği, maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağında yazılan dönemin uygun olmadığı, gider kalemlerinin tümüne ilişkin ayrı ayrı olmak üzere teklifi veren firma ve meslek mensubu onaylı fiyat teklifi alınmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi kapsamında sunulan açıklamaların eksik yapıldığı, fiyat teklifi alınan yer ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannameleri imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için yazılması gereken ifadenin yazılmadığı, meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, ayrıca fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, yıllara sari herhangi bir fiyat artışının öngörülmediği, alınan fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79.2.4’üncü maddesine ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemlerine uygun alınmadığı,

ı) İhale uhdesinde bırakılan firma tarafından “zincir, takoz, ilkyardım çantası, yangın tüpü vs.” için bir gider öngörülmesi gerekirken herhangi bir giderin öngörülmediği, sözleşme aşamasında yatırılması gereken sözleşme karar pulu, damga vergisi ve KİK payının da maliyet hesabında yer alması gerektiği, anılan isteklinin söz konusu gider kalemlerini ayrı ayrı hesaplamadığı,

i) Teknik Şartname’nin “Çalışma Durumları ve Görev Saatleri” başlıklı bölümünün 6’ncı maddesinde yer alan düzenleme gereğince iş makinelerinin idare tarafından istenilen yere sevkiyatı durumunda yakıt ve nakliye giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğu dikkate alındığında ihale uhdesinde bırakılan firma tarafından bu giderlere ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı,

j) Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Ekskavatörlerde Aranan Şartlar” başlıklı 5, 6 ve 7’nci maddelerinde yer alan düzenlemeler gereğince teknik şartnamede belirtilen kova hacimleri ile kırıcıların farklı olduğu, söz konusu kova ve kırıcıların iş makinelerine monte edileceği, bu montajların yüklenici firmaya ait olduğu dikkate alındığında montaj işlemleri için herhangi bir yetkili servis veya teknik rapor ve ekspertiz raporları ile açıklama yapılmadığı,

k) İhale konusu işte çalıştırılacak iş makineleri için bakanlık pozlarıyla yapılan açıklamalar incelendiğinde bu pozlarda gösterilen iş makinelerinin teknik özelliklerinin belirtilen pozlardan farklı olduğu, bu pozlarda yer alan işçilik ve yakıt giderleri için 2020 yılına ilişkin bir artış öngörülmesi gerekirken herhangi bir artış öngörülmediği, işçilik ve akaryakıt giderleri için yürürlükteki fiyatlarla açıklama yapılmadığı, 2019 ve 2020 yılı için ayrı ayrı poz hesaplamalarının yapılması gerekirken ayrı ayrı yapılmadığı,

2. İhale uhdesinde bırakılan firmanın geçici teminat mektubunda şirket isminin uzantılarının tamamının yazılmadığı, firma isminin kısaltılarak yazıldığı ve bu şekilde alınan geçici teminat mektubunun kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ayrıca alınan geçici teminat mektubunun ihale dokümanında belirtilen standart forma uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 19.06.2019 tarihinde yapılan “Muhtelif Yerlerde Kullanılmak Üzere Paletli Ekskavatör Kiralama İşi”ne ilişkin ihaleye 4 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin 1.516.443,60 TL olarak belirlendiği ve sınır değerin altında teklif sunan Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 03.07.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararında Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 29.07.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, alınan 23.08.2019 tarihli ve 2019/UH.I-994 sayılı Kurul kararında idarece aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği, söz konusu karar üzerine idarece 04.09.2019 tarihli yazı ile Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekrar aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve 13.09.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi İKH Hafriyat İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “...79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar:

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar:

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: ...

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: ...

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: ...

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: ...

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM,YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: ...

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: MUHTELİF YERLERDE KULLANILMAK ÜZERE PALETLİ EKSKAVATÖR KİRALAMA İŞİ

b) Miktarı ve türü:

6.000 Motor Saati Paletli Ekskavatör Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: KAYSERİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Araçlarda çalışacak (operatörler dahil ) ekibin sosyal hakları, araçların bakım, onarım, yedek parça, yakıt ve benzer giderleri yükleniciye ait olacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin Ek’inde yer alan düzenleme aşağıdaki gibidir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Çalışma ağırlığı En az 28 Ton ve En az 180 Hp Olan Paletli Ekskavatör

saat

5.000

2

Çalışma ağırlığı En az 47 Ton ve En az 260 Hp Olan Paletli Ekskavatör

saat

1.000

Teknik Şartname’de “1. Yüklenici; bu iş kapsamında 3 adet min. çalışma ağırlığı 28 ton ve min. 180 Hp gücünde 3 adet Paletli Ekskavatör ve ayrıca 1 adet min. çalışma ağırlığı 47 ton ve üstü ve min. 260 Hp gücünde olmak üzere paletli ekskavatörü temin edecek olup, Belediyemiz bünyesindeki çalışmalarında kullanılacaktır.

...

3. Ekskavatörlerin akaryakıt, trafik ve kasko sigortası, bütün vergileri, bakım onarım giderleri, operatör masrafları ve diğer bütün masrafları yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kiralanacak Ekskavatörlerde Aranan Şartlar” başlıklı maddesinde “5. Çalışma ağırlığı 28 ton ve üstü olan Paletli Ekskavatörler 2008 model veya üstü olacak. Motor gücü 180 Hp. veya üstü, kova hacmi min. 1,5 m3 veya üstü olacaktır.

6. Çalışma ağırlığı 47 ton ve üstü olan 1 adet Paletli ekskavatör 2008 model veya üstü. Motor gücü 260 Hp veya üstü kova hacmi min. 2,5 m3 veya üstü olacaktır.

7. Çalışan her ekskavatöre kırıcısı olacak ve kırıcı monte edilebilecek donanıma sahip olacak. Kırıcı 2008 model veya üstü, çalışma ağırlığı 2,0 ton veya üstü olacak.

...

11. Yüklenici, Trafik Kanunu’nun ilgili maddesi gereğince İş makinelerinde bulundurulması gerekli her türlü malzemeyi (zincir, takoz, ilkyardım çantası, yangın tüpü vs.) bulundurmak zorundadır. Kiralanan ekskavatörler Karayolları Trafik Tüzüğüne göre taşıtlar için öngörülen bütün vasıflara haiz olmalıdır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı maddesinde “14. İş Kanununun ilgili hükümlerine uymak zorundadır.

15. İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili yasalara uymak ve gereğini yerine getirmek zorundadır...” düzenlemesi,

“Çalışma Durumları ve Görev Saatleri” başlıklı maddesinde “6. Kiralanan ekskavatörler görev icabı gittiği il ve ilçelerde gerektiğinde yatılı olarak kalabilecektir. Mesafe uzamalarında veya ilçe çalışmalarında yüklenici ekskavatörlerin mazot nakliyeleri için idareden ayrıca hiçbir bedel talep etmeyecektir.” düzenlemesi,

“Çalışacak Personelin Nitelikleri” başlıklı maddesinde “18. Yüklenici, kiralanan her bir iş makinesi için ekskavatör ehliyetli ve bu iş için tecrübeli operatörler bulunduracaktır. Her bir Ekskavatör için ekskavatörün sahada çalıştığı esnada trafik ve güvenlik önlemlerinin alınması için yardımcı eleman bulunduracaktır. Ekskavatör sayısı arttığı durumlarda yine ekskavatör ehliyetli ve tecrübeli operatörler ev ayrıca yardımcı elaman getirecektir.” düzenlemesi,

“Kaza Olması” başlıklı maddesinde “Kiralanan Ekskavatörlerin, trafiğe karşı emniyet tedbirlerinden ve iş sahalarındaki çalışmalarından yüklenici sorumludur. Yüklenici, ekskavatörlerin çalışma yaptığı yerlerde kendi iş makinelerinin çalışmaları sırasında her türlü iş ve trafik kazalarını önlemek amacıyla trafik güvenlik veya iş güvenlik elemanı bulunduracaktır. Ayrıca çalıştırdığı tüm operatör ve diğer vasıfsız personellerine karşı, doğabilecek her türlü iş kazalarından ve trafik kazalarından idare sorumlu tutulmayacak, yüklenici sorumlu tutulacaktır. Yüklenici, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanununda, 4857 nolu İş kanunu ve Mer’i mevzuatta bahsedilen tüm önlemleri almakla, çalışanlarının eğitimini, sağlık raporlarını, çalışanların ihtiyacı olan tüm kişisel koruyucu ve donanımları vermekle, çalışanlarını İş Sağlığı ve Güvenliği yönünden bilgilendirmek ve denetlemekle sorumludur. Olabilecek kazalarda, yüklenicinin operatör, işçi ve personeli dahil 3. kişilerinde kazaya uğramaları halinde tedavilerine ilişkin giderlerde kendilerine ödenecek tazminatlar yükleniciye aittir. Ayrıca yüklenicinin operatörü, işçi ve personeli ile kazadaki 3. kişilerin iş başında veya iş yüzünden ölenlerin defin giderleri ile ailelerine ödenecek tazminatlarda yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

“Kanuni Sorumluluk” başlıklı maddesinde “Özellikle İş Kanununun işçi hakları ve iş yerleri hakkındaki hükümleri ile çalışma şartları hakkındaki kanuni hükümlerine titizlikle uyacaktır. Yüklenici yasa da belirtilen İSG(İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu) ile ilgili tüm tedbirleri ve prosedürleri yerine getirecektir. Getirmediği veya eksik getirdiği kanuni yükümlük ve sorumluluklardan idare sorumlu olmayacak yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesi,

“Araç Özellikleri” başlıklı maddesinde “Model: 2016 Model Ve Üstü

• Yakıt Türü: Motorin
• Direksiyon: Hidrolik
• Motor Gücü: 80 Hp
• İstihdad Haddi: 5 Kişi
• Donanım: Klima, Abs Ve Aracın Mevsim Şartlarına Göre Lastik Vb. Gibi Aksesuarları Ve Ekipmanları Trafik Standartlarına Uygun Olacaktır.
• Yüklenici Belirtilen Özelliklerdeki Aracı İş Süresince Fen İşleri Daire Başkanlığı’na Şoförü İle Birlikte İdare Emrine Verecektir.
• Aracın Yakıtı Yükleniciye Ait Olacaktır.
• Aracın Bakım, Onarım Ve Her Türlü Cezai Masrafları Yükleniciye Aittir.
• Araç İş Süresince Kasko Sigortalı Olacaktır.
• Hizmet Aracının Kendisi, Yakıt Ve Diğer Masrafları İçin Yükleniciye Herhangi Bir Bedel Ödenmeyecektir.
• Araç Günlük Ortalama 200 Km Yapacak Şekilde Kullanılacaktır.
• Yüklenici Yol Öncülüğünde Veya İş Kontrolü İçin Kullanacağı Aracı Nı Sözleşme Yapıldıktan Sonra En Geç 5 Gün İçerisinde Teslim Etmediği Takdirde, Teslim Etmediği Her Geçen Gün İçin 1000 Tl/Gün Ceza Ödeyecektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (üç yüz altmış beş) gündür.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından 05.09.2019 tarihinde EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif veren istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “...İnceleme raporuna istinaden aşağıda geçen maddelerin dikkatlice cevaplanarak ve belgelendirilerek kurumumuza 3 iş günü içerisinde gönderilmesi gerekmektedir.

1. İşçi ücretleri,

2. Akaryakıt giderleri gelecek zamlar göz önüne alınarak tekrardan detaylı şekilde cevaplanması,

3. İhaleye sunulan teklif fiyatın bileşenlerini gösteren maliyet icmali veya hesap tablosu sunulması

4. İhale dokümanına göre teklif fiyata dahil olan sigorta, araç bakım-onarım, yakıt, işçi ücretleri (sürücü/operatör), egzoz- emisyon, muayene giderleri, bakım onarım giderleri gibi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama yapılarak ve Tebliğ’in 79’uncu maddesi uyarınca ilgili kalemlere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulması,

5. Zorunlu trafik sigorta giderlerine ilişkin sunulan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesi uyarınca Bölge veya Genel Müdürlükten alınan teyit yazılarıyla birlikte sunulması

6. İhale konusu işte kullanılacak araçların teminine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayılan belgelerle açıklama yapılması mümkünken söz konusu maddede sayılmayan kiralama sözleşmesi ile açıklama yapılması,

7. İş makineleri ile ihale konusu işte çalıştırılacak binek araç ve yakıt maliyeti için EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatları ile ilgili belgeye dayalı bir açıklama yapılması, iş makineleri için bir saatlik yakıt tüketimine ilişkin hesaplamanın yasal dayanak gösterilerek tekrardan düzenlenmesi, söz konusu iş makineleri için herhangi bir ekspertiz raporu sunulması, ihale konusu hizmet işinde çalıştırılacak binek araca ait km başına tüketilecek yakıtın raporlanması, akaryakıt birim fiyatına ilişkin tevsikin EPDK’nın il bazında ilan ile ihale tarihi arasında geçerli birim fiyatının esas alınması suretiyle mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi ve belgelendirme yapılması, akaryakıt tüketiminin kabulüne dayanak teşkil edecek bir belge/katalog sunulması, dolayısıyla iş makineleri ile ihale konusu hizmet alım işinde çalıştırılacak araçların yakıt tüketim miktarının detaylı bir şekilde gösterilmesi,

8. 2020 yılına ait bakım onarım, akaryakıt giderleri, kasko sigorta giderleri ve zorunlu trafik sigortası gibi İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25’inci maddesinde yazılan giderler ile Teknik Şartname’de istenilen binek araca ait belgelendirme yapılması, ayrıca idare tarafından istenilen teklif bileşenleri ile sunmuş olduğunuz teklif bileşenlerin tekrar gözden geçirerek cevaplanması,

9. İhalede geçen iş makinalarının ikamet yerinden işin yapılacağı yere nakli ve bölge, saha içerisindeki nakliye giderleri ile tekrardan işin bitimi ikamet adresine nakli esnasında doğacak nakliye giderlerinin tespitinin yapılarak detaylarının belgelendirilmesi,

10. İş makineleri ile aracın akaryakıt, bakım, onarım (Kovaların kırıcıların takılması sökülmesi vb.), şoför giderleri, amortisman, vergiler ve diğer giderlerinin maliyet kalemlerinin her birinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde öngörülen şekil şartlarına uygun olarak tespit edilerek cevaplanması gerekmekte olup,

11. Söz konusu sözleşmede, akaryakıt, bakım, onarım, şoför giderleri, amortisman, vergiler ve diğer giderlerin tevsiki noktasında kamu ihale mevzuatına uygun bir şekilde cevaplanması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek önemli teklif bileşenlerinin belirlendiği görülmüştür.

İnceleme konusu ihaleye ilişkin olarak idarece bir örneği Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan mevcut bilgi ve belgeler üzerinden sınır değerin altında teklif veren Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenmiştir.

a) İhale konusu iş kapsamında yüklenici tarafından çalışma ağırlığı minimum 28 ton ve 180 hp gücünde 3 adet paletli ekskavatör, çalışma ağırlığı minimum 47 ton ve üstü ve 260 hp gücünde 1 adet paletli ekskavatör ve en az 2016 model 80 hp gücünde 1 adet öncü binek aracın çalıştırılacağı belirtilmiştir.

Söz konusu araçların teminine ilişkin olarak Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

- açıklama istenilen çalışma ağırlığı minimum 28 ton ve 180 hp gücünde 2 adet paletli ekskavatörün maliyetinin tevsiki için 06.09.2019 tarihinde Eknas İnş. Nakl. Pet. Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen iş makinesi kiralama fiyat teklifi, anılan istekli ile Eknas İnş. Nakl. Pet. Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 06.09.2019 tarihli iş makinası kiralama sözleşmesi ile iş makinası tescil belgelerinin sunulduğu,

- açıklama istenilen çalışma ağırlığı minimum 28 ton ve 180 hp gücünde 1 adet paletli ekskavatörün maliyetinin tevsiki için 06.09.2019 tarihinde Sabıryol İnş. Taah. Pet. Elek. Nak. Sat. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen iş makinesi kiralama fiyat teklifi, anılan istekli ile Sabıryol İnş. Taah. Pet. Elek. Nak. Sat. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 06.09.2019 tarihli iş makinesi kiralama sözleşmesi, iş makinası tescil belgesi, ekipman ve aksesuarlara ilişkin finansal kiralama sözleşmesi ve iş makinesinin teknik özelliklerini gösteren kataloğun sunulduğu,

- açıklama istenilen çalışma ağırlığı minimum 47 ton ve üstü ve 260 hp gücünde 1 adet paletli ekskavatörün maliyetinin tevsiki için 06.09.2019 tarihinde Nasıroğlu Maden. A.Ş. tarafından düzenlenen iş makinesi kiralama fiyat teklifi, anılan istekli ile Nasıroğlu Maden. A.Ş. arasında imzalanan 06.09.2019 tarihli iş makinesi kiralama sözleşmesi, sadece aracın teknik özelliklerine ilişkin bilgilerinin yer aldığı, aracın kime ait olduğuna ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı iş makinası tescil belgesi, ekipmana ilişkin finansal kiralama sözleşmesi ve iş makinesinin teknik özelliklerini gösteren kataloğun sunulduğu,

- ayrıca açıklama istenilen en az 2016 model 80 hp gücünde 1 adet öncü binek aracın maliyetinin tevsiki için 06.09.2019 tarihinde Nasıroğlu Maden. A.Ş. tarafından düzenlenen araç kiralama fiyat teklifi, anılan istekli ile Nasıroğlu Maden. A.Ş. arasında imzalanan 06.09.2019 tarihli araç kiralama sözleşmesi, araç ruhsatı ve aracın teknik özelliklerini gösteren kataloğun sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen maddelerine göre isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak açıklayabilecekleri hükme bağlanmıştır. Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından araçların teminine ilişkin olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, araç kiralama sözleşmelerinin ise fiyat teklifinin ekini oluşturduğu, ayrıca anılan isteklinin kendi malı aracı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin “araçların temini için kiralama yapılarak aşırı düşük teklif açıklamasına açıklık getirilmesinin yasal mevzuata aykırı olduğu, kiralık araçlar için kiraya veren firma ve meslek mensubunca onaylı fiyat teklifinin, öz mal araçlar için amortisman bedellerinin aşırı düşük teklif açıklamasına dahil edilmediği,” iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Sunulan araç kira sözleşmelerinin “Özel Madde” başlıklı 7’inci maddesinde “İş makinelerinin yakıt giderleri KİRALAYAN FİRMAYA aittir.

İş makinelerinin Depoları taraflar arasında full olarak birbirine teslim edilecektir.

İş Makinelerinin Operatörü KİRALAYAN FİRMAYA Aittir.

İş Makinelerinin Operatör SGK KİRALAYAN FİRMAYA aittir.

İş Makinelerinin Bakım-Onarım KİRAYA VEREN FİRMAYA aittir

İş Makinelerinin Egzoz Emisyon ve Muayene Ücretleri KİRAYA VEREN FİRMAYA aittir.

İş Makinelerinin Trafik Sigorta Giderleri KİRAYA VEREN FİRMAYA aittir.

İş Makinelerinin Operatör Yemek Ve Yol Giderleri KİRAYA VEREN FİRMAYA aittir

İş Makinelerinin Amortisman ve çalışma Esnasında Yıpranma Kiraya Veren Firmaya Aittir.

İş Makinelerinin Çalıştığı yere Nakli ve iş Bitişinde Firmanın İkamet Ettiği Yere Nakil Ücretleri (Batman-Kayseri Geliş ve Kayseri-Batman Gidiş) Ücretleri KİRAYA VEREN FİRMAYA aittir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İş makinesi ve araç kiralama sözleşmelerinde yer alan söz konusu düzenlemeye göre araçların kullanımından doğan bakım-onarım, egzoz, emisyon, muayene ücretleri, trafik sigorta giderleri, operatör ve şoförün yol ve yemek giderleri, amortisman ve çalışma esnasında yıpranma, iş makinelerinin çalıştığı yere nakli ve iş bitişinde firmanın ikamet ettiği yere nakil ücretlerinin kiraya veren firma tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayma yoluyla belirlenen, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulabilecek tevsik edici belgeler arasında kiralama sözleşmesi yer almamaktadır. İhale konusu işte kullanılacak araçların kullanımından doğan araç bakım-onarım, egzoz, emisyon, muayene giderleri gibi maliyet bileşenlerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde sayılan belgelerle açıklama yapılması mümkün iken, ihale üzerine bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu maddede sayılmayan kiralama sözleşmesi ile açıklamanın gerçekleştirildiği, ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından her bir maliyet bileşeninin ayrı ayrı fiyatlandırılması ve belgelendirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, söz konusu maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu ve başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olduğu belirlenmiştir.

b) Yapılan inceleme neticesinde Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçların kiralama yoluyla temin edildiği, kiralanan araçların isteklinin kendi malı olmadığı, bu nedenle kiralanan araçların edinme bedelleri üzerinden amortisman bedeli öngörülerek açıklama yapılamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı belirlenmiştir.

c) İdarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında sadece işçi ücretlerine ilişkin açıklamanın talep edildiği, diğer işçilik giderlerine yönelik herhangi bir açıklamanın talep edilmediği görülmüştür. İhale dokümanında ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkının hesaplanmayacağı ve anılan iş kapsamında kiralanan her bir iş makinesi için operatör, iş makinelerinin çalışmaları sırasında her türlü iş ve trafik kazalarını önlemek amacıyla trafik güvenlik veya iş güvenlik elemanı ve vasıfsız personelin çalıştırılacağının düzenlendiği, ihalenin işe başlama tarihinden itibaren 365 gün boyunca 6.000 motor saati paletli ekskavatör kiralanması işi olduğu ve işin 2019 ve 2020 yıllarını kapsadığı dikkate alındığında isteklilerin 2020 yılında asgari ücrete gelecek tahmini zam oranını tekliflerine yansıtması gerektiği anlaşılmıştır.

Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işçi ücretlerine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak 28 tonluk ve 47 tonluk paletli ekskavatör için operatör işçilik giderleri ile trafik ve güvenlik personeli işçilik giderlerinin hesaplandığı, ayrıca öncü araç için personel giderinin hesaplandığı, işçiliğe ilişkin hesaplamalarda KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı, söz konusu personel maliyeti hesabında 01.01.2019 – 31.12.2019 tarihleri arasını kapsayan %4 sözleşme ve genel gider dahil saatlik asgari ücretin dikkate alındığı anlaşılmıştır.

Açıklama kapsamında ihale konusu işin gerçekleştirileceği 2020 yılı için bir asgari ücret artışı öngörülmediği anlaşılmakla birlikte işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, dolayısıyla açıklamada yer alan %4 sözleşme gideri ve genel giderlerin 2020 yılına ilişkin bir artış olarak anlaşılabileceği belirlenmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin “operatörler ve şoför için iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin giderlerin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı”na yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş sağlığı ve güvenliği gider tablosunun sunulduğu, söz konusu tabloda 4 operatör, 6 trafik ve güvenliği personeli ve 1 öncü araç personelinin çalıştırılacağının belirtildiği, ancak toplam giderin 9 personelin maliyeti göz önüne alınarak oluşturulduğu, çalıştırılacak diğer 2 personele ilişkin herhangi bir maliyet öngörülmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu belirlenmiştir.

ç) İdarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “iş makineleri ile binek aracın yakıt maliyeti için EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatları ile ilgili belgeye dayalı bir açıklama yapılması, iş makineleri için bir saatlik yakıt tüketimine ilişkin hesaplamanın yasal dayanak gösterilerek tekrardan düzenlenmesi, söz konusu iş makineleri için herhangi bir ekspertiz raporu sunulması, ihale konusu hizmet işinde çalıştırılacak binek araca ait km başına tüketilecek yakıtın raporlanması, akaryakıt birim fiyatına ilişkin tevsikin EPDK’nın il bazında ilan ile ihale tarihi arasında geçerli birim fiyatının esas alınması suretiyle mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi ve belgelendirme yapılması, akaryakıt tüketiminin kabulüne dayanak teşkil edecek bir belge/katalog sunulması ve akaryakıt giderlerinin gelecek zamlar göz önüne alınarak detaylı şekilde açıklanmasının” önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında istekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamaların geçerli kabul edilmeyeceği, motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemelerinin dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin söz konusu kalemlere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama kapsamında 27.05.2019 – 18.06.2019 tarihleri arasını kapsayan EPDK Kayseri İli Petrol Akaryakıt Bayi Fiyat Raporunun sunulduğu, araçların yakıt tüketimi hesabında söz konusu raporda yer alan 18.06.2019 tarihli Netoil marka motorin fiyatının dikkate alındığı ve iş makinelerinin 1 saatte tükettikleri yakıtın litresi ile binek aracın 1 günde tükettiği yakıtın litresi göz önüne alınarak maliyet hesabının yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında talep ettiği iş makineleri için herhangi bir ekspertiz raporunun sunulmadığı, binek araca ait km başına tüketilecek yakıtın raporlanmadığı, akaryakıt tüketiminin kabulüne dayanak teşkil edecek bir belge/katalog sunulmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan idarece ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak iş makinelerinin akaryakıtlarının stoklanmasına yönelik herhangi bir açıklamanın talep edilmediği, bu nedenle anılan istekli tarafından stoklama bedeline ilişkin açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı belirlenmiştir.

d) Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu gider – gelir tespit tablosu incelendiğinde iş sağlığı ve güvenliği gider kalemi için (1.400,00 TL + 1.400,00 TL + 466,68 TL + 466,68 TL + 466,68 TL) 4.200,00 TL maliyet öngörüldüğü, ancak söz konusu gider kaleminde yer alan tutarların toplamının 4.200,04 TL olduğu tespit edildiğinden iş sağlığı ve güvenliği gider kalemi hesabında aritmetik hata yapıldığı anlaşılmıştır. Aritmetik hatanın düzeltilmesi sonucunda anılan isteklinin teklif bedelinin yükseldiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

e) İhale uhdesinde bırakılan isteklinin zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin açıklamaları incelendiğinde, Doosan marka paletli ekskavatör, Hidromek marka 2 adet ekskavatör ve Sumitomo marka ekskavatör için 06.09.2019 tarihinde Allianz Sigorta A.Ş.den 06.09.2019 – 06.09.2020 tarihleri arasını kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigortası trafik sigorta teklifinin alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinde 2 adet imzanın yer aldığı, ancak imzaların matbu olduğu ve ilgili imzaların kime ait olduğunun belirtilmediği, Toyota marka öncü binek araç için 24.05.2019 tarihinde Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi’nden 24.05.2019 – 24.05.2020 tarihleri arasını kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin sunulduğu, söz konusu poliçenin sadece ilk sayfasında matbu 2 adet imzanın yer aldığı, diğer sayfalarda herhangi bir imzanın bulunmadığı, ilk sayfada yer alan imzaların da kime ait olduğunun belirtilmediği, ayrıca yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşımasının gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı hükme bağlanmış olup, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin sigorta giderinin tevsiki için sunduğu fiyat teklifleri ve poliçe incelendiğinde anılan belgelerin sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınmadığı ve söz konusu belgelerin ekine de ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği görülmüş olup, anılan isteklinin sigorta giderinin tevsikine yönelik sunmuş olduğu belgelerin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen 2020 yılına ait kasko sigorta giderleri ve zorunlu trafik sigortası giderlerine ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olduğu belirlenmiştir.

f) İhale uhdesinde bırakılan isteklinin bakım – onarım giderine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, sunulan araç kiralama sözleşmelerinde bakım-onarım giderinin kiraya veren firmaya ait olduğunun belirtildiği, ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından söz konusu gider kalemine ilişkin herhangi bir maliyetin öngörülmediği ve söz konusu bileşene yönelik mevzuatın öngördüğü şekilde bir belgelendirme yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

g) İhale uhdesinde bırakılan isteklinin iş makinalarının ikamet yerinden işin yapılacağı yere nakli ve bölge, saha içerisindeki nakliye giderleri ile tekrardan işin bitiminde ikamet adresine nakli esnasında doğacak nakliye giderlerine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, sunulan araç kiralama sözleşmelerinde iş makinelerinin çalıştığı yere nakli ve iş bitişinde firmanın ikamet ettiği yere nakil ücretlerinin (Batman – Kayseri Geliş ve Kayseri – Batman Gidiş) kiraya veren firmaya ait olduğunun belirtildiği, ancak başvuru sahibinin iddiasında belirttiği gibi anılan istekli tarafından söz konusu gider kalemine ilişkin herhangi bir maliyetin öngörülmediği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmuştur.

ğ) İhale uhdesinde bırakılan isteklinin egzoz - emisyon giderleri ve muayene giderlerine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, sunulan araç kiralama sözleşmelerinde anılan giderlerin kiraya veren firmaya ait olduğunun belirtildiği, ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından söz konusu gider kalemlerine ilişkin herhangi bir maliyetin öngörülmediği ve söz konusu bileşene yönelik mevzuatın öngördüğü şekilde bir belgelendirme yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

İdarece ihale uhdesinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında vergilerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ancak ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından söz konusu kaleme ilişkin herhangi bir maliyetin öngörülmediği ve anılan bileşene yönelik mevzuatın öngördüğü şekilde bir belgelendirme yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

İdarece ihale uhdesinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yıpranma giderleri ve yazlık/kışlık lastik giderlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görüldüğünden anılan istekli tarafından söz konusu maliyet bileşenlerine ilişkin olarak açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

h) İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçlar için ve iş sağlığı ve güvenliği için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı görülmüştür. Söz konusu belgeler incelendiğinde,

- çalışma ağırlığı minimum 28 ton ve 180 hp gücünde 2 adet paletli ekskavatör için 06.09.2019 tarihinde Eknas İnş. Nakl. Pet. Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, anılan iş makineleri için alınan fiyat teklifine meslek mensubu Lokman Eren tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 06/09/2019 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüştür. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr”den yapılan sorgulama neticesinde 22 Haziran 2011 tarihli ve 7842 sayılı gazetede Eknas İnş. Nakl. Pet. Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği belirlenmiştir.

- çalışma ağırlığı minimum 28 ton ve 180 hp gücünde 1 adet paletli ekskavatör için 06.09.2019 tarihinde Sabıryol İnş. Taah. Pet. Elek. Nak. Sat. Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, anılan iş makinesi için alınan fiyat teklifine meslek mensubu Salih Ulutaş tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 06/09/2019 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüştür. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr”den yapılan sorgulama neticesinde 7 Mart 2006 tarihli ve 6507 sayılı gazetede Sabıryol İnş. Taah. Pet. Elek. Nak. Sat. Tic. Ltd. Şti.nin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği belirlenmiştir.

- çalışma ağırlığı minimum 47 ton ve üstü ve 260 hp gücünde 1 adet paletli ekskavatör için 06.09.2019 tarihinde Nasıroğlu Maden. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, anılan iş makinesi için alınan fiyat teklifine meslek mensubu Fadıl Kemal Şendur tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 06/09/2019 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüştür. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr”den yapılan sorgulama neticesinde 30 Aralık 2015 tarihli ve 8979 sayılı gazetede Nasıroğlu Maden. A.Ş.nin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği belirlenmiştir.

- en az 2016 model 80 hp gücünde 1 adet öncü binek araç için 06.09.2019 tarihinde Nasıroğlu Maden. A.Ş.den fiyat teklifi alındığı, anılan binek araç için alınan fiyat teklifine meslek mensubu Fadıl Kemal Şendur tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 06/09/2019 tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüştür. Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin resmi internet sayfası olan “www.ticaretsicil.gov.tr”den yapılan sorgulama neticesinde 30 Aralık 2015 tarihli ve 8979 sayılı gazetede Nasıroğlu Maden. A.Ş.nin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının aksine alınan fiyat tekliflerinde yer alan tarihlerde herhangi bir hatanın bulunmadığı, ihale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Tebliğ açıklamaları uyarınca söz konusu araçlar için alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait gerekli ibarenin yer aldığı ve meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı belirlenmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları uygun bulunmamıştır.

İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin 06.09.2019 tarihinde iş güvenliği uzmanı İdris Boğrul’dan fiyat teklifi alındığı, ancak söz konusu belgede Tebliğ hükmünde belirtilen ve belgede bulunması zorunlu olan meslek mensubu ibaresinin, kaşe ve imzasının yer almadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

Bunun yanında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde işçilik, nakliye giderleri ve yıllara yaygın işlerde fiyat artışının öngörüleceğine dair herhangi bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği düzenlenmiştir. Söz konusu tutanaklar ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde meslek mensubundan istenebilecektir. Araçların tevsiki için alınan fiyat tekliflerinin Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu görüldüğünden tutanakların ayrıca talep edilmesine gerek duyulmamıştır.

ı) İdarece ihale uhdesinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde, söz konusu yazıda zincir, takoz, ilkyardım çantası, yangın tüpü, sözleşme karar pulu, damga vergisi ve KİK bedellerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görüldüğünden anılan istekli tarafından söz konusu maliyet bileşenlerine ilişkin olarak açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde bulunmadığı tespit edilmiştir.

i) Teknik Şartname’nin “Çalışma Durumları ve Görev Saatleri” başlıklı bölümünün 6’ncı maddesinde kiralanan ekskavatörlerin görev icabı gittiği il ve ilçelerde gerektiğinde yatılı olarak kalabileceği, mesafe uzamalarında veya ilçe çalışmalarında yüklenici tarafından ekskavatörlerin mazot nakliyeleri için idareden ayrıca hiçbir bedel talep edilmeyeceği düzenlenmiştir. İdarece ihale uhdesinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı incelendiğinde, söz konusu yazıda mazot nakliyelerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görüldüğünden anılan istekli tarafından söz konusu maliyet bileşenine ilişkin olarak açıklama yapılmamasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

j) Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Ekskavatörlerde Aranan Şartlar” başlıklı bölümünün 7’nci maddesinde çalışan her ekskavatörün kırıcısının olacağı ve kırıcı monte edilebilecek donanıma sahip olacağının düzenlendiği, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenen iş makinelerinin kovalarının ve kırıcılarının takılması, sökülmesi gibi onarımlara ilişkin açıklamaları incelendiğinde, sunulan araç kiralama sözleşmelerinde onarım giderinin kiraya veren firmaya ait olduğunun belirtildiği, ancak araç kiralama işlerinde bu tür sözleşmelerin ihale mevzuatı anlamında teklif fiyatını tevsik edici belge olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, anılan istekli tarafından söz konusu gider kalemine ilişkin herhangi bir maliyetin öngörülmediği ve söz konusu bileşene yönelik mevzuatın öngördüğü şekilde bir belgelendirme yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

k) İhale uhdesinde bırakılan istekli tarafından işin yürütümü esnasında çalıştırılacak iş makineleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında iş makinelerinin tevsikinde herhangi bir bakanlık pozunun kullanılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihale 19.06.2019 tarihinde yapılmış olup, ihaleye ilişkin birinci ihale komisyonu kararı 03.07.2019 tarihinde alınmış ve bu ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılan Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi geçerli teklif olarak belirlenmiştir.

Başvuru sahibi istekli ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale komisyonunca kabul edildiğini 03.07.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararının 05.07.2019 tarihinde EKAP üzerinden bildirilmesi ile öğrendiği, yani şikâyete konu hususun 03.07.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararının bildirilmesi ile öğrenildiği anlaşılmıştır. Buna göre başvuru sahibi isteklinin Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyası kapsamında sunduğu geçici teminat mektubunun mevzuata aykırı şekilde düzenlendiğine yönelik şikâyet başvurusunu 03.07.2019 onay tarihli ihale komisyonu kararının kendisine bildirildiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye, idarece alınan kararın uygun bulunmaması halinde bu kararın bildirilmesini, bu süre içerisinde karar alınmaması halinde ise karar alma süresinin bitimini izleyen 10 gün içerisinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekmektedir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin 4734 sayılı Kanun’un yukarıda belirtilen hükmü gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı 05.07.2019 tarihini izleyen on gün içinde geçici teminat mektubunun mevzuata aykırı şekilde düzenlendiğine yönelik idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.09.2019 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış olup, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Yol-Nas İnş. Nak. Pet. Tem. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.