KİK Kararı: 2019/UH.I-1260

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/045
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 02.10.2019
Karar No : 2019/UH.I-1260
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Barka Atık Yön. ve Taş. Ltd. Şti. - Bilginay Tem. Hiz. Yem. Bil. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Tek. Ayak. Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Haliliye Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/339500 İhale Kayıt Numaralı “Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Haliliye Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Barka Atık Yön. ve Taş. Ltd. Şti. - Bilginay Tem. Hiz. Yem. Bil. İlaç. Org. Taş. İnş. Dan. Tek. Ayak. Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 17.09.2019 tarih ve 38808 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1109 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idarece iş kalemlerinde ve miktarlarında değişiklik yapılması gereğinin hasıl olması gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği, söz konusu hususun mevzuata uygun olmadığı, zira belirtilen gerekçenin şeffaflıktan uzak olduğu ve açık olmadığı, hangi iş kaleminde ne kadar değişiklik yapıldığının yahut yeni bir iş kaleminin oluşturulup oluşturulmadığına ilişkin bir açıklama yapılmadığı, mevcut iş kalemlerindeki artış veya azalışların veya yeni bir iş kalemine ilişkin taleplerin karşılanmasının mümkün olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Kanunu Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü bulunmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “(3) İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

110 adet binek hafif ticari sınıf ve triportör araç akaryakıtsız ve sürücüsüz, 27 adet sürücüsüz, akaryakıt dâhil araç, 49 adet akaryakıt ve personel dahil araç kiralama hizmeti alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Haliliye Belediyesi ilçe sınırları” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’de “Ek” başlığı altında “

14-16 M³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Aracı

12-13 M³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Aracı

10-11 M³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Aracı

7-8 M³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Aracı

5-6 M³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Aracı /Monoblok

% 100 Elektrikli Mini Damperli

8-10 Ton Arazöz

8-10 Ton Buharlı Arazöz

4- 6 Ton Arazöz

8-10 M3 Damperli Kamyon

4-6 M3 Damperli Kamyon

4-6 M³ Hidrostatik Süpürge Aracı

6-8 M³ Süpürge Aracı

2-2.5 M³ Hidrostatik Monoblok Süpürge Aracı

Buharlı Yüksek Basınçlı Yıkama Aracı

%100 Elektrikli Mini Süpürge Aracı

Konteyner Yıkama Aracı

Mobil Yıkama Aracı

Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici

0,5-1 Ton Mini Ekskavatör

Traktör /Romörklu

2-3 M³ Mini Damperli Kamyon

Teleskopik Sepetli Platform Aracı

Triportör 10-14 Hp

Camlı Van Araç 90-110 Hp

Çift Kabinli Pikap (Tip
1 ) (150-180 Hp)

Çift Kabinli Pikap (Tip
2 ) (160-180 Hp)

Tek Kabinli Pikap (80-100 Hp)

Minibüs 160-180 Hp

Binek Araç (Tip
1 ) 100-120 Hp

Binek Araç (Tip
2 ) 110-130 Hp

Midibüs 160-180 Hp

“düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1.Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; ihale yetkilisinin ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu değerlendirilse de, bu yetki sınırsız olmayıp, söz konusu yetki kullanılırken ölçülü olunması, kamu yararının ve hizmet gereklerinin gözetilmesi, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin somut bir şekilde ortaya konulması ve bu durumun gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilmesi gerekmektedir.

Ayrıca öngörülemeyen durumlar meydana gelmesi nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin, sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği anlaşılmaktadır.

12.09.2019 tarihinde ihale yetkilisi tarafından alınan ve aynı tarihte isteklilere tebliğ edilen kararda, inceleme konusu ihalenin iş kalemi ve miktarlarında değişiklik yapılması gereğinin hasıl olması nedeniyle iptal edildiğinin bildirildiği, söz konusu kararda “İhalesi 19.08.2019 tarihinde yapılan Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmeti Alımı işinde, sözleşme süreci dâhilinde Temizlik İşleri Müdürlüğü’nün 09.09.2019 tarih ve 12960674-312/152 sayılı yazısında; yapılan değerlendirme neticesinde, iş kalemi ve miktarlarında değişiklik yapılması zaruretinin hâsıl olduğu belirtilmiştir. Bu durumun ihaleye esas Destek Hizmetleri Müdürlüğünce belirlenen hizmet aracı envanterini de etkileyecek olması ve bu hususun sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil edebileceğinden, ihale iş kalemi nitelik ve miktarında değişiklik yapmak üzere ihalenin iptal edilmesi Başkanlık Makamının 12.09.2019 tarih ve 91551967/552 sayılı olurları ile uygun görülmüş olup, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda kamu yararı gözetilerek 2019/339500 İhale Kayıt Numaralı Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmeti Alımı işi ihalesi iptal edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idarece iptal kararına gerekçe gösterilen Haliliye Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü’nden aynı Belediyenin Destek Hizmetleri Müdürlüğüne gönderilen 09.09.2019 tarihli ve 152 sayılı yazıda “Müdürlüğümüzün Araç ve İş Makinası ihtiyacının karşılanmasına esas Hizmet Alım İhalesi yapılmış olup, ancak yapılan değerlendirme neticesinde iş kalemi ve miktarlarında değişiklik yapılması sureti hasıl olmuştur. Bu hususun Müdürlüğünüzce değerlendirilerek işlem tesis edilmesi hususunda;

Gereğini arz ederim.” ifadelerine yer verildiği ve ilgili yazıda ve yazının ekinde hangi iş kalemlerinin değiştiği ve hangi iş kalemlerinde ne miktarda bir değişiklik yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Aynı şekilde Destek Hizmetleri Müdürlüğünden Belediye Başkanlığına gönderilen 12.09.2019 tarihli ve 552 sayılı yazı ve idarece alınan iptal kararında hangi iş kalemlerinde ve ne miktarda bir değişiklik yapılması gerektiğine ilişkin bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Buna göre yapılan değerlendirmede, her ne kadar idarenin ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu değerlendirilse de, bu yetki sınırsız olmayıp, idarenin söz konusu yetkiyi kullanırken ölçülü olması, kamu yararını ve hizmet gereklerini gözetmesi, meydana gelen durumun iptali gerektirecek nitelikte ve büyüklükte olması halinde ise tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin somut bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Ancak somut olayda idarece iptal gerekçesi olarak iş kalemi nitelik ve miktarında değişiklik yapılması gereğinin hasıl olmasının gösterildiği, ancak bu iş kalemlerinin hangileri olduğu, miktarı değişecek iş kalemlerinin ne miktarda artış yahut azalış göstereceği, yeni durumda yaklaşık maliyetin nasıl değişeceği ve bu değişikliğin hizmet alımı ihalelerinde üst sınır olan %20 iş artışı oranı içinde kalıp kalmadığı, diğer bir ifadeyle iş artışı ile karşılanıp karşılanamayacağı yönünde bir hesaplama veya değerlendirmede bulunulmadığı anlaşılmaktadır. Bu haliyle idarece belirlenen iptal gerekçesinin somut dayanaktan uzak olduğu ve idarenin ihaleyi iptal etme gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.