KİK Kararı: 2019/UH.I-1165

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/043
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 18.09.2019
Karar No : 2019/UH.I-1165
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tur-Av Yem. Tem. Gıd. Müh. Den.ve Dan. Hiz. İnş. Nak. Hay. Bes. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/269175 İhale Kayıt Numaralı “630000 Öğün Malzemeli Yemek Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 11.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “630000 Öğün Malzemeli Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Tur-Av Yem. Tem. Gıd. Müh. Den.ve Dan. Hiz. İnş. Nak. Hay. Bes. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2019 tarih ve 33778 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/886 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)İhale uhdesinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında sunmuş olduğu belgelerin İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak sunulduğu,

2. Anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu ve birim fiyat teklif mektubundaki rakam ile yazının farklı olduğu,

3. Anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun düzenlenmediği ve İdari Şartname’de geçici teminat mektubu için belirlenmiş şartları sağlamadığı,

4. Anılan istekli adına ihaleye teklif veren vekil adına düzenlenmiş vekaletname ve imza sirkülerinin teklif dosyasında sunulmadığı, eğer sunuldu ise söz konusu belgelerin asıllarının yahut noter onaylı suretlerinin sunulmadığı, ayrıca söz konusu vekilin EKAP’a kaydettirilmemiş olduğu,

5)Söz konusu istekli tarafından sunulan işletme kayıt belgesinin herhangi bir mutfak bulunmadan alınmış olduğu ve söz konusu belge üzerindeki faaliyet konularının ihale konusu işi kapsamadığı, ayrıca söz konusu işletme kayıt belgesinde yer alan adres ile Ticaret Sicil Gazetesinde bulunan adresin farklı olduğu,

6. Anılan istekli tarafından sunulan bilanço ve eşdeğer belgelerin İdari Şartname’de belirlenen şartları sağlamadığı,

7. Anılan istekli tarafından sunulan gelir tablosunun ve eşdeğer belgelerin eksik sunulduğu ve İdari Şartname’de belirlenen şartları sağlamadığı,

8. Söz konusu istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de belirlenen şartları sağlamadığı ve EKAP’a kaydedilmemiş olduğu,

9. Söz konusu istekli tarafından tüzel kişiliğin son durumunu göstermek üzere sunulan belgelerin isteklinin pay defteriyle uyumlu olmadığı,

10. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki;

a) Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin “ Açıklama Yöntemi ” kısmında ekli belgelerin kaçıncı sayfada olduklarının açıkça yazılmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki tevsik edici belgelerdeki birim fiyatlarla, ana çiğ girdi listesinde bulunan birim fiyatların birbiriyle uyumlu olmadığı,

b) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı,

c) Aşırı düşük teklif açıklamasında Teknik Şartname’ye aykırı olarak öğretim dönemi içinde ve dışında çalışacak personellerin ayrılmadığı ve yapılan hesaplamaların asgari işçilik maliyetini karşılamadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu ihalede çalışacak personele ait yol ve yemek giderlerine ilişkin bir açıklama yapılmadığı, bu giderler için yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

e) İhale konusu işte çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin, “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirmesi gerekirken “İşçilik Giderleri” kısmına dahil edildiği, mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplama ile işçilik giderinin toplam teklif tutarına oranının ve dolayısıyla da işçilik oranının değiştirildiği, bu hesaplama neticesinde Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelindeki işçilik giderlerinin yanlış hesaplandığı,

f) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması fiilen mümkün olduğu halde, anılan istekli tarafından ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı,

g) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, söz konusu fiyat tekliflerini veren üçüncü kişilere ait imza sirkülerinin sunulmadığı ve fiyat tekliflerinin düzenleyen meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgelerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı,

h) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayınlanan birim fiyatları gösteren belgelerde bu fiyatların geçerli olduğu tarih aralığı bilgisine yer verilmediği,

ı) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan toptancı hali fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen fiyatlar olması gerekirken anılan istekli tarafından kullanılan toptancı hali fiyatlarının bu şartı sağlamadığı,

j) Anılan istekli tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının hatalı düzenlendiği zira yalnızca kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapıldığı, söz konusu tutanağa göre son veya bir önceki geçici beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarının ihale konusu işte kullanılacak mal miktarının yarısı kadar olmadığı, tutanağın her sayfasının meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, tutanağın ilk sayfasında yer alan meslek mensubu bilgileriyle ilgili meslek mensubunun kaşesinde yer alan bilgilerin birbirinden farklı olduğu, tutanakta anılan isteklinin hangi malların üreticisi hangi malların satıcısı olduğuna ilişkin bir sınıflandırma yapılmadığı, ayrıca tutanağın ekinde ilgili meslek mensubunun faaliyet belgesine yer verilmediği verilmiş olsa dahi söz konusu belgenin geçerlilik süresinin dolmuş olduğu, tutanağa sayı ve tarih verilmediği,

k) Anılan istekli tarafından, 250 cc’lik kapalı pet bardak suya ilişkin yapılan açıklamada kullanılan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında (Ek-O.7) mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde en az 315.000,00 adet alış/satış yapılmış olması gerektiği ancak anılan istekli tarafından sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.7) bu şartın yerine getirilmediği,

l) Örnek menüde yer alan yemeklerin gramajlarında etlerin dana but, dana döş, dana tranç ve dana kemiksiz olarak belirlendiği ancak anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında maliyeti düşürmek için dana eti, dana eti kemiksiz vb. etlerin fiyatlarının kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, itirazen şikâyet dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği, aynı maddenin onuncu fıkrasında da, başvurunun şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde de, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi yinelenmiş, başvuru dilekçelerinde başvurunun konusunun, sebeplerinin ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınırken, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiş olduğu,

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen istekli tarafından ihale dosyasında sunulan belgelerin İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde belirtilen belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak sunulduğu hususunun somut dayanaktan uzak genel hukuki aykırılık ifadelerini içerdiği, hangi belgelerin iddiaya konu olduğunun anlaşılmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının soyut iddia niteliğinde olduğu anlaşıldığından, söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

...

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 630000 öğün malzemeli yemek alımı

b) Miktarı ve türü:

630.000 öğün yemek

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi tüm mutfak ve yemekhaneleri Bolu

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Buna göre yapılan incelemede anılan istekli tarafından 6.237.000,00 TL bedel içeren birim fiyat teklif mektubunun sunulduğu, söz konusu teklif mektubunun kamu ihale mevzuatınca taşıması gereken özellikleri haiz olduğu ve teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazıldığı,

Aynı istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli üzerinden yapılan incelemede söz konusu teklif cetvelinde aritmetik hata bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32’nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’nci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

...

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

...

(7) İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici ve kesin teminat verilmesi zorunludur.

...

(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 07.11.2019 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan istekli tarafından sunulan teklif bedelinin 6.237.000,00 TL olduğu, buna göre Şartname düzenlemeleri kapsamında söz konusu istekli tarafından sunulması gereken asgari geçici teminat tutarının 187.110,00 TL olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede anılan istekli tarafından, “Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Batman Şubesi” tarafından 08.07.2019 tarihinde düzenlenmiş “310.000,00 TL” bedel içeren geçici teminat mektubunun sunulduğu, söz konusu geçici teminat mektubunun geçerlilik süresinin “30.12.2019” tarihine kadar olacak şekilde belirlendiği görülmüştür.

Bu doğrultuda anılan geçici teminat mektubunun, İdari Şartname’de belirlenen şartları sağladığı ve aynı Şartname’nin ekinde verilen Geçici Teminat Mektubu Standart Formuna uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

...

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu düzenlemeden vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin teklif dosyasında sunulmasının bir yeterlik kriteri olarak düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, anılan istekli tarafından söz konusu ihaleye vekil aracılığıyla teklif verilmediği anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihale tarihi itibariyle geçerliliğini yitirmemiş 5996 Sayılı Kanun gereğince düzenlenen İşletme Kayıt Belgesini vermeleri zorunludur.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihale dokümanında ve kamu ihale mevzuatında, işletme kayıt belgesinde belirtilen adres ile isteklilere ilişkin yayımlanan Ticaret Sicili Gazetesinde yer alan adresin ve teklif zarfında belirtilen adresin aynı olması gerektiğine yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Ticaret Sicil Gazetesinde belirtilen adres ile işletme adresinin aynı/farklı olabileceği anlaşıldığı, kaldı ki yapılan incelemede anılan istekli tarafından sunulan işletme kayıt belgesinde yer alan şirket adresi ile aynı istekli tarafından sunulan Ticaret Sicil Gazetesindeki adresin aynı olduğunun görüldüğü,

İşletmenin faaliyet konusunun “Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” olarak belirlendiği, ayrıca idarece Şartname düzenlemeleri kapsamında isteklilerce sunulacak işletme kayıt belgesinin faaliyet konusuna ilişkin bir düzenleme yapılmadığı dikkate alındığında başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede anılan istekli tarafından, SMMM tarafından düzenlenmiş ve 2018 yılına ilişkin bilgileri içeren bilanço bilgileri tablosunun ve 2018 yılı bilançosunun sunulduğu, söz konusu bilanço üzerinden yapılan incelemede cari oranın 1,98, öz kaynak oranının 0,16, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olduğu, bu haliyle anılan isteklinin İdari Şartname’de bilanço için belirlenen şartları sağladığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen hizmet işlerinin parasal tutarını gösteren ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda düzenlenmiş faturaların,

birinin sunulması yeterlidir.

Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede söz konusu istekli tarafından sunulan teklifin 6.237.000,00 TL olduğu, buna göre anılan istekli tarafından sunulması gereken asgari toplam ciro tutarının 1.559.250,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından 2018 yılına ait gelir tablosunun sunulduğu, söz konusu gelir tablosu üzerinde yapılan incelemede toplam ciro tutarının 22.105.891,88 TL olduğu, bu haliyle istekli tarafından sunulan gelir tablosunun İdari Şartname’de belirlenen şartları sağladığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasını ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Malzemeli yemek pişirme, servisi ve sonrası hizmetler benzer iş olarak kabul edilecektir.“ düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede söz konusu istekli tarafından sunulan teklifin 6.237.000,00 TL olduğu, buna göre anılan istekli tarafından sunulması gereken asgari iş deneyim tutarının 2.494.800,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu isteklinin iş deneyiminin tevsiki için “TP Batman Bölge Müdürlüğüne bağlı tabldot yemekhanesinin yemek ve servis hizmetleri ile Kristal Park’ın aşçılık, garsonluk, servis ve servis sonrası hizmetleri ile alakart yemek hizmetlerinin yürütülmesi” işine ilişkin Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü Batman Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş sözleşme tarihi 03.08.2016, kabul tarihi 14.08.2018, belge tutarı 7.452.261,08 TL olan iş bitirme belgesinin sunulduğu,

Söz konusu iş bitirme belgesine konu olan işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: TP Batman Bölge Müdürlüğüne bağlı Tabldot Yemekhanesinin yemek ve servis hizmetleri ile Kristal Park’ın aşçılık, garsonluk, servis ve servis sonrası hizmetleri ile alakart yemek hizmetlerinin yürütülmesi işidir

b) Miktarı ve türü:

24 ay süreyle 54 personelle yaklaşık 168.000 adet seçmesiz malzemeli yemek yapma, yemek servisi ve servis sonrası diğer genel hizmetlerinin yürütülmesi işleri hizmet alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Türkiye Petrolleri Bölge Müdürlüğü, Merkez Sosyal Tesisleri/Batman

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, söz konusu iş deneyim belgesine konu olan işin mezkur ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu mevcut iş deneyim belgesinin, güncellenmeden dahi mevcut haliyle istenen iş deneyim tutarının tamamını karşıladığı ve yapılan incelemede ilgili iş deneyim belgesinin EKAP kaydının bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Asgari sayı” başlıklı 338’inci maddesinde “(1) Anonim şirketin kurulabilmesi için pay sahibi olan bir veya daha fazla kurucunun varlığı şarttır. 330 uncu madde hükmü saklıdır.

(2) Pay sahibi sayısı bire düşerse, durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde yönetim kuruluna yazılı olarak bildirilir. Yönetim kurulu bildirimi aldığı tarihten itibaren yedi gün içinde, şirketin tek pay sahipli bir anonim şirket olduğunu tescil ve ilan ettirir. Ayrıca, hem şirketin tek pay sahipli olarak kurulması hem de payların tek kişide toplanması hâlinde tek pay sahibinin adı, yerleşim yeri ve vatandaşlığı da tescil ve ilan edilir. Aksi hâlde doğacak zarardan, bildirimde bulunmayan pay sahibi ve tescil ve ilanı yaptırmayan yönetim kurulu sorumludur.

(3) Şirket, tek pay sahibi olacak şekilde kendi payını iktisap edemez; ettiremez.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Hamiline yazılı pay senetlerinin devri” başlıklı 489’uncu maddesinde “(1) Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında, ancak zilyetliğin geçirilmesiyle hüküm ifade eder.” hükmü,

“Nama yazılı payların ve pay senetlerinin devrinde ilke” başlıklı 490’ıncı maddesinde “(1) Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı paylar, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler.

(2) Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir.” hükmü,

“II-Esas sözleşmeyle sınırlama, 1. İlkeler” başlıklı 492’nci maddesinde “(1) Esas sözleşme, nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla devredilebileceğini öngörebilir...” hükmü,

“III-Pay defteri, 1. Kayıt” başlıklı 499’uncu maddesinde “(1) Şirket, senede bağlanmamış pay ve nama yazılı pay senedi sahipleriyle, intifa hakkı sahiplerini, ad, soyad, unvan ve adresleriyle, pay defterine kaydeder.

(2) Payın usulüne uygun olarak devredildiği veya üzerinde intifa hakkı kurulduğu ispat edilmediği sürece, devralan ve intifa hakkı sahibi pay defterine yazılamaz.

(3) Şirket, kaydın yapıldığını pay senedine işaret eder.

(4) Şirketle ilişkilerde, sadece pay defterinde kayıtlı bulunan kimse pay sahibi ve intifa hakkı sahibi olarak kabul edilir…” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri gereği ihalelere katılacak tüzel kişi istekliler tarafından ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir belgelerin teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun yukarıda yer verilen ilgili hükümleri uyarınca ise anonim şirketlerde tek ortak kalmadığı sürece pay devrine ilişkin işlemlerde tescil zorunluluğu bulunmadığı, pay devir işlemleri için şirketçe onaylandıktan sonra pay defterine kaydedilmesinin gerektiği ve sadece pay defterine kayıtlı kişilerin pay sahibi olarak kabul edilebileceği, diğer bir ifadeyle anonim şirketlerde tek ortak kalmadığı sürece pay devrinin ticaret siciline tescilinin veya ilanının zorunlu olduğuna ilişkin anılan Kanun’da herhangi bir hüküm yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bu minvalde yapılan değerlendirmede, ihale uhdesinde kalan isteklinin bir anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin bilgilerin ticaret sicil gazetelerinden elde edilemeyeceği, bu kapsamda ilgili tüzel kişinin son durumuna ilişkin nihai değerlendirmeyi yapabilmek için pay defterine ihtiyaç duyulduğu ve bu kapsamda ilgili istekliden temin edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Kurumumuz tarafından Danış Kur. Hiz. İnş. Yem. Hiz. Tem. Gıd. San. ve Tic. A.Ş.den 28.08.2019 tarihli ve E.2019/15707 sayılı yazı ile, başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi olan 11.07.2019 tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin tamamının meslek mensubu (SMMM/YMM) veya noter onaylı suretinin gönderilmesi talep edilmiştir.

Yapılan incelemede, söz konusu yazının 02.09.2019 tarihinde anılan istekliye teslim edildiği, anılan istekli tarafından pay defterine ait 2 sayfanın faks yoluyla Kurumumuza gönderildiği bununla birlikte karar tarihi itibariyle Kurumumuzca muhataba verilen üç günlük sürenin dolduğu ancak bu süre içerisinde istenilen belgenin aslının yahut meslek mensubu veya noter onaylı örneğinin gönderilmediği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, Danış Kur. Hiz. İnş. Yem. Hiz. Tem. Gıd. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin geçerliği dosya kapsamında yer alan belgelerde de tespit edilemediğinden, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

10. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

…

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek–H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamelerde asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı, bu menülerde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının ihale dokümanında belirtileceği; teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek–H.4) hazırlanarak açıklama kapsamında sunulması, söz konusu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için ise “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ana girdi ibaresi kapsamında; kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi), kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi), sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı), kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi), pet su ve ekmeğin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, isteklilerin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve anılan unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda başvuru sahibi isteklinin iddiaları doğrultusunda yapılan inceleme doğrultusunda;

a) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan birim fiyatların tevsiki için kullanılan belgeleri ve bu belgelerin ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğunun yazıldığı,

Söz konusu belgeler üzerinden yapılan incelemede, ana çiğ girdi listesindeki nohut ve siyah zeytin girdilerinin fiyatlarının tevsiki için Gaziantep Ticaret Borsası 2018 yılı Ağustos ayına ait bültenin kullanıldığının ve bu girdilere ait fiyat bilgilerinin anılan bültenin sırasıyla 6’ncı ve 16’ncı sayfasında bulunduğunun belirtildiği, ancak yapılan incelemede söz konusu sayfaların aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ilgili bültende yer almadığı görülmüştür.

Yine ana çiğ girdi listesindeki patlıcan girdisinin fiyatının tevsiki için Erzurum Ticaret Borsası 2018 yılı Eylül ayına ait bültenin kullanıldığının ve bu girdiye ait fiyat bilgisinin anılan bültenin 4’üncü sayfasında bulunduğunun belirtildiği ancak yapılan incelemede söz konusu sayfanın aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ilgili bültende yer almadığı görülmüştür.

Bu bilgiler ışığında söz konusu girdilere ait fiyatların tevsikinin yapılmamış olduğu sonucuna varıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmuştur.

b) Yapılan incelemede ihale uhdesinde kalan isteklinin, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının ekinde verilen örnek menü kullanılarak birim maliyetler üzerinden açıklama yaptığı, yine işçilik maliyeti için birim maliyet hesaplaması yaptığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

c) Anılan isteklinin işçilik hesaplamaları için KİK işçilik hesaplama modülünü kullandığı ve idarece Teknik Şartname’de personel için belirlenmiş düzenlemelere uygun bir açıklama sunulduğu, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında öğretim dönemi içinde ve dışında çalışacak personellerin ayrıldığı ve açıklamaların buna göre yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

d) Teknik Şartname’nin 71’inci maddesinde “Çalıştırılan personelin, işyerine geliş gidişlerinde servis kullanılacak ve bu servislerin işi aksatmayacak şekilde temininden yüklenici sorumlu olacaktır. Servis sözleşmesi ilk hak edişle birlikte idareye bildirilecek ve her ay servise ait ödeme faturaları hak edişle beraber idareye ibraz edilecektir. Ayrıca çalışan tüm personelin yemek ihtiyacı günlük servise sunulan menüden karşılanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak personelin yol gideri maliyetinin tevsiki için üçüncü kişilerden alınmış fiyat teklifinin kullanıldığı,

Personelin yemek maliyeti için ise, istekli tarafından ihale konusu işte çalışacak personele ait toplam öğün miktarına ve bu öğünler için öngörülen birim maliyete ve toplam maliyete aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer verildiği, Teknik Şartname düzenlemesi kapsamında personelin yemek ihtiyacının günlük servise sunulan menüden karışlanacağının anlaşıldığı, dolayısıyla söz konusu maliyetin istekli tarafından bir öğün için belirlenen birim maliyet ile açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

e) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında personele ait giyim giderlerine işçilik giderleri arasında yer verilmediği görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki için üçüncü kişilerden alınmış fiyat teklifi kullanılmadığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

g) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, ihale konusu işte çalışacak personelin servis gideri için ilgili üçüncü kişiden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin üzerinde TÜRMOB kaşesinin bulunduğu, fiyat teklifinin ekinde fiyat teklifini veren üçüncü kişiye ait imza sirkülerinin ve fiyat teklifini düzenleyen meslek mensubunun oda faaliyet belgesinin sunulmadığı ancak üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde fiyat teklifini veren üçüncü kişiye ait imza sirkülerinin ve fiyat teklifini düzenleyen meslek mensubunun oda faaliyet belgesinin sunulması zorunluluğu bulunmadığından başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

h) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında çeşitli illerin Ticaret Borsalarına ait fiyat bültenlerinin kullanıldığı ve söz konusu bültenlerin üzerinde tarih bilgisi yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

ı) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında toptancı hali fiyatlarının kullanılmadığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

j) Anılan istekli tarafından sunulan EK-0.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı üzerinden yapılan incelemede, söz konusu tutanakta örnek menülerdeki girdiler için toplam öğün miktarı üzerinden hesaplama yapıldığı tutanağın her sayfasının meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, tutanağın ilk sayfasında yer alan meslek mensubu bilgileriyle ilgili meslek mensubunun kaşesinde yer alan bilgilerin birbiriyle aynı olduğu, tutanağın ekinde meslek mensubunun faaliyet belgesine yer verildiği ve söz konusu belgenin açıklama tarihi itibarıyla geçerli olduğu, tutanakta tarih ve sayı bilgisine yer verildiği, yine tutanaktaki mallar için tek bir tablo düzenlenmediği söz konusu malların her biri için İlk Madde ve Malzeme/Yarı Mamuller-Üretim veya Ticari Mallar Hesaplarının kullanılarak açıklama yapıldığı,

Başvuru sahibinin EK-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması gereken mal miktarının en az yarısını kapsamadığı yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde ise;

Başvuru sahibinin idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvuruları incelendiğinde, başvuru sahibinin iddialarının, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek-O.7 belgesi ile ihale dokümanının baştan sona yeniden incelenmesine ilişkin olduğu ve somut mevzuata aykırılık iddialarından ziyade, EK-O.7 belgesinin varsayımlara dayalı olarak mevzuata aykırılığının ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde bir açıklama yapılmıştır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu EK-O.7 belgesinin mevzuata aykırı olarak sunulduğu iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddiaların somut delillere dayandırılmadığı ve bu bakımdan ileri sürülen iddiaların somut nitelikte olmadığı, söz konusu belgeye ilişkin ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmelerin baştan sona yeniden yapılmasının talep edildiği, Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına yönelik olduğu, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddialarının somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı, dolayısıyla soyut nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

k) Anılan istekli tarafından, 250 cc’lik kapalı pet bardak suya ilişkin yapılan açıklamada kullanılan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında 250 cc’lik kapalı pet bardak su için tutanakta belirlenmiş toplam miktarın 327.100,00 adet olduğu, bu sayının isteklinin iddia ettiği 315.000,00 adet sayısından daha yüksek olduğu görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin bu iddiası yerinde bulunmamıştır.

l) Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan iki haftalık örnek menüdeki bazı yemeklerde dana eti, dana tranç, dana döş ve dana eti kemiksiz olmak üzere dört tür dana eti girdisine yer verildiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, örnek menüdeki yemekler için Teknik Şartname’de belirlenen gramaj listesindeki dana eti türlerini ve bu dana eti türleri için belirlediği fiyatları kullandığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Netice itibarıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik başvuru sahibinin 10’uncu iddiasının (a) bendinde belirtilen iddiaları yerinde bulunduğundan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiası kapsamında yapılan incelemede, yukarıda aktarılan ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri gereği ihalelere katılacak tüzel kişi istekliler tarafından ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir belgelerin teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun yukarıda yer verilen ilgili hükümleri uyarınca ise anonim şirketlerde tek ortak kalmadığı sürece pay devrine ilişkin işlemlerde tescil zorunluluğu bulunmadığı, pay devir işlemleri için şirketçe onaylandıktan sonra pay defterine kaydedilmesinin gerektiği ve sadece pay defterine kayıtlı kişilerin pay sahibi olarak kabul edilebileceği, diğer bir ifadeyle anonim şirketlerde tek ortak kalmadığı sürece pay devrinin ticaret siciline tescilinin veya ilanının zorunlu olduğuna ilişkin anılan Kanun’da herhangi bir hüküm yer almadığı anlaşılmaktadır.

Bu minvalde yapılan değerlendirmede, ihaleye teklif veren Ziyafet Top. Yem. San. Tic. A.Ş.nin bir anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin bilgilerin ticaret sicil gazetelerinden elde edilemeyeceği, bu kapsamda ilgili tüzel kişinin son durumuna ilişkin nihai değerlendirmeyi yapabilmek için pay defterine ihtiyaç duyulduğu ve bu kapsamda ilgili istekliden temin edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Kurumumuz tarafından Ziyafet Top. Yem. San. Tic. A.Ş.den 28.08.2019 tarihli ve E.2019/15706 sayılı yazı ile başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi olan 11.07.2019 tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin tamamının meslek mensubu (SMMM/YMM) veya noter onaylı suretinin gönderilmesi talep edilmiştir.

Yapılan incelemede, söz konusu yazının 31.08.2019 tarihinde anılan istekliye teslim edildiği, bununla birlikte karar tarihi itibariyle Kurumumuzca muhataba verilen üç günlük sürenin dolduğu ancak bu süre içerisinde istenilen belgenin gönderilmediği anlaşılmıştır. Bu bağlamda, Ziyafet Top. Yem. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin geçerliği dosya kapsamında yer alan belgelerde de tespit edilemediğinden, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Danış Kur. Hiz. İnş. Yem. Hiz. Tem. Gıd. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Ziyafet Top. Yem. San. Tic. A.Ş.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.