KİK Kararı: 2019/UH.I-1162

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/043
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 18.09.2019
Karar No : 2019/UH.I-1162
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ömer Kutlu,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/300304 İhale Kayıt Numaralı “Haliliye İlçemizin 2019-2020 Eğitim Ve Öğretim Yılı Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşıma Hizmeti İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.07.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Haliliye İlçemizin 2019-2020 Eğitim ve Öğretim Yılı Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşıma Hizmeti İşi” ihalesine ilişkin olarak Ömer Kutlu’nun 09.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.08.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2019 tarih ve 34536 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.08.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/942 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesi kamu kurumundan alınmış ise EKAP kayıtlarının teyit edilip edilmediği ve EKAP üzerinde kayıtlı değilse iş deneyim belgesinin geçerli olmayacağı, özel sektöre gerçekleştirilen işe ait iş deneyim belgesi sunulmuş ise Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45'inci maddesinin 3'üncü fıkrasına göre yüklenici ve alt yüklenici arasında imzalanan bedel içeren sözleşmenin aslının sunulup sunulmadığı, fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı olup olmadığı, araç kiralama işi olduğundan dolayı araçlar şöför (personel) ile çalıştığı, buna bağlı olarak ta personel çalıştırıldığını gösteren SGK internet adresi üzerinden düzenlenmiş idarece teyidi yapılan belgelerin sunulup sunulmadığı, bu hususların tamamının eksiksiz ve tam tevsik etme zorunluluğu olduğundan dolayı yeniden kontrol edilmesi gerektiği,

2-a) İdari Şartname'nin "Sınır değer" başlıklı 33'üncü maddesine göre idarece geçerli teklifler, yaklaşık maliyet hesaplaması uyarınca olması gereken 585.350,92 TL sınır değer tutarının altında kalan 3 istekli ile ilgili aşırı düşük teklif değerlendirme işlemlerinin yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise 2 isteklinin aşırı düşük tekliflerine yönelik açıklayıcı olarak ihaleye katılan tüm isteklilere tebliğ edilmesi gerektiği, Msf Hizm. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasını idarenin talebi üzerine kaç gün süre içerisinde beyan ettiği ve yapılan açıklamalardaki gider bileşenlerinin içeriğinde hizmet işine ait tüm gider bileşenlerinin yer aldığı ve bu her bir gider bileşeni için ayrı ayrı Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine göre tevsik edici belgeler ile açıklamaların yapılıp yapılmadığı, anılan Tebliğ maddesinde yer alan açıklamalara göre aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliden hizmet ihalesi işinin bileşenlerinin tamamının istenilmesi gerektiği, bu bileşenlerin ise sırasıyla 1- En az otuz gün süreli kayıt yapabilen iç-dış kamera özelliğine sahip araçların kendi malı değil ise kiralama belgeleri ve bedeli, kendi malı ise tevsik edici belgeler, araçların yıpranma payı (amortisman), araçların MTV ödemesi (2019-2020) yıllarına ait MTV, araçların zorunlu trafik ve koltuk sigortası, muayene gideri, egzoz emisyon gideri, yıllık bakım giderleri, yıllık lastik giderleri, araçların akaryakıt giderleri (EPDK lisanslı satıcılardan), araç takip sistemi gideri (GPRS) araçlarda görev yapacak şöförün ücret, ssk, gelir vergisi ve damga vergisi giderleri, araçlarda görev yapacak refakatçi personelin giderleri (maaş, ssk, stopaj, gelir ve damga vergisi), sözleşmeye ait damga vergisi ve genel giderler, her araç için en az 2 adet yangın söndürme cihazı gideri, firma karı, noterden araç kiralama ve şöför iş sözleşmesi, araç ruhsatı (noter tasdikli), ehliyet (noter onaylı) olduğu ve bu belgelerin idareye tam olarak sunulmadığı kanaatinde oldukları,

b) İşin yürütülmesinde kullanılacak araçlara ilişkin amortisman maliyetinin açıklanmadığı, bu maliyetin ilgili meslek mensubunca düzenlenen amortisman payı tespit tutanağı ile açıklanması gerektiği, bu tutanağın ilgili meslek mensubunca kaşelenip imzalanmamasının açıklamanın uygun görülmemesini gerektirdiği, işin 2019 ve 2020 yıllarında gerçekleştirileceği bu bakımdan iki yılda tam amortisman hesaplanması gerektiği, kıst amortisman üzerinden yapılan hesaplamanın yeterli olmadığı, ilgili mevzuatında bahse konu araçların faydalı ömür süresinin 5 yıl olduğu, amortisman oranının % 20 olarak belirlendiği halde bunların dışında süre ve oranlar dikkate alınarak maliyetlerin düşürülmesinin mevzuata aykırı olduğu,

c) İdari Şartname'nin 40'ıncı maddesinin 1'inci bendinin (e) fıkrasında "Taşıma işini yapan servis aracında bulunduğu zamanlar dışında eğitim öğretim saatlerinde okulda bulunmak ve okul müdürünün vereceği görevleri yapmak" olduğundan dolayı işin süresi boyunca, her bir refakatçinin işçilik maliyetinin saatlik değil de günlük hesaplanması gerektiği, işin yürütülmesi sırasında çalıştırılacak refakatçi personelin hem 2019 hem de 2020 yıllarında çalışacak olmasından dolayı işçilik maliyetleri hesaplanırken 2020 yılında gerçekleşecek ücret artışı dikkate alınmaksızın yapılan refakatçi işçilik maliyetinin işin süresi boyunca KİK işçilik modülü üzerinden hesaplandığında bir işçinin günlük maliyetinin 104,48 TL olduğu, 104,48 TL x 23 refakatçix 180 gün:432.547,20 TL tutarında işçilik maliyetinin öngörülmesi ve bu tutarın altındaki maliyetlerin kabul edilmemesi gerektiği, bir günlük asgari ücret tutarı 85,28 TL iken bir günlük maliyetin 104,48 TL olduğu, brüt ücret maliyet olmadığından brüt ücrete göre hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

d) İşin yürütülmesi aşamasında kullanılacak kendi malı olmayan araçlara ilişkin maliyetlerin belgelendirilmesinde kullanılan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nde yer verilen ibarenin bulunmadığı, bu tekliflerin SMMM veya YMM tarafından imzalanmaması veya bu kişilerin yerine serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalanmasının mevzuata aykırı olduğu, fiyat teklifine konu araçların Teknik Şartname'de araçlara yönelik getirilen kriterleri sağlamadığı, fiyat teklifine konu araçların bakım-onarım, akaryakıt, zorunlu trafik sigortası, zorunlu koltuk sigortası, araç muayenesi, egzos emisyon gideri, lastik gideri, gprs (araç takip sistemi) maliyetlerine ilişkin belgelere uygun olmadığı, fiyat teklifindeki kiralama süreleri ile araçların iş süresince çalışacağı toplam sürelerin uyuşmadığı, tek bir araç için bir gün üzerinden alınan fiyat teklifleriyle işin tamamına yönelik maliyet açıklanmasının mümkün olmadığı, kendi malı araçlar haricindeki araçların kiralanması halinde 180 gün, 23 aracın tamamının kiralanması halinde sadece araç için (araç genel giderleri hariç) 180 gün kiralama süresi öngörülerek açıklama yapılması gerektiği, fiyat tekliflerindeki fiyatların piyasa fiyatlarından aşırı derecede düşük olmasına rağmen idarece ilgili tutanakların meslek mensubundan istenmeyerek eksik inceleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, kiralanacak araçlar için idarece her bir aracın noterden araç kiralama ve şoför sözleşmesi, sürücü belgesi (noter onaylı), araç ruhsatı (noter onaylı) istendiğinden noter giderlerinin de maliyet bileşeni olarak kabul edilerek proforma ve aşırı düşük teklife ilişkin fiyat sorgulaması yapılması gerektiği, kiralanacak araçların fiyat teklif tarihinin tutanak tarihinden önce olup olmadığına bakılması gerektiği, yedek parça, bakım-onarım, akaryakıt vb. maliyetlerin fiyat tekliflerindeki kiralama maliyetine dahil edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, her biri ayrı kalemlere ilişkin olan adı geçen maliyet kalemlerinin ilgili alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat teklifleriyle açıklanmasının zorunlu olduğu, fiyat teklifi alınan kişilerin faaliyet alanı içerisinde araç kiralama işinin yer alıp almadığının kontrol edilerek sorgulanması gerektiği,

e) İhale dokümanı kapsamında yer verilen, işin yürütülmesi aşamasında kullanılacak araçların tiplerine ilişkin bilgiler dikkate alınmaksızın yapılan akaryakıt maliyetine yönelik yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, araçların akaryakıt sarfiyatına ilişkin olarak yetkili servisten belge alınmaksızın ve katalog sunulmaksızın hiç bir objektif kritere dayanmaksızın açıklama yapılmasının hukuka aykırı olduğu, bazı araçlar bakımından ise araç bilgilerine ve teknik özelliklerine yer verilmeksizin akaryakıt tüketim değerlerinin beyan edildiği, araçların kiralanmasına ilişkin fiyat teklifinde belirtilmemiş araçlar yönünden düzenlenen beyan yazılarının geçerliliğinin bulunmadığı, ihaleye ait ilan tarihi ile ihaleye ait kesinleşen ihale kararının bildirim tarihi arasında EPDK tarafından ülke genelinde günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları incelendiğinde en düşük fiyatın 6,27 TL/litre olduğunun görüldüğü, bu tutarın altındaki fiyat teklifinin kabul edilmemesi gerektiği,

f) Sigorta giderine ilişkin sunulan fiyat teklifinde bölge müdürlüğü teyidinin bulunması, açıklamanın sözleşme süresini kapsayacak şekilde yapılması, bu maliyetin daha kısa süreler üzerinden alınan teklif üzerinden oranlama yapılarak hesaplanmasının mümkün olmadığı, adı geçen gidere ilişkin açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği, fiyat teklifinde işin yürütülmesi sürecinde kullanılacak araçların özellik ve sayılarının tam olarak yer alıp almadığı, kullanılacak araçlarla sigorta edilecek araçların özellik ve sayılarının farklı olmasının hukuka aykırı olduğu,

g) MTV, muayene, egzos emisyon ölçümü ve güzergah izin belgesine ilişkin maliyetlerin eksik hesaplanmasının mevzuata aykırı olduğu, açıklamalar kapsamında gerek kendi malı araçların gerekse kiralama yoluyla temin edilen araçlar için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği halde bu maliyetler belgelendirilmeden yapılan açıklamanın kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu,

h) Hizmet süresi boyunca 180 gün çalışacak 23 araç şöförünün günde 1 saat çalışması öngörüldüğünde buna karşılık 1 günlük maliyetin 13,93 TL SGK, maaş, gelir vergisi ve damga vergisi maliyeti olduğu, 13,93 TLx23 şoförx180 gün=57.670,20 TL maliyet bileşeni olduğu,

ı) Sözleşme gideri ve genel giderler toplamının 8.792,53 TL olduğu, istekli tarafından bu tutardan düşük bir maliyet öngörülmesine rağmen açıklamanın yeterli görülmesinin hukuka aykırı olduğu,

i) Ödemeye ilişkin yapılacak damga vergisi kesintilerinin 5.494,61 TL olduğu, isteklinin bu tutardan daha düşük bir maliyet öngördüğü halde açıklamanın yeterli görülmesinin hukuka aykırı olacağı,

j) Araçlarda bulunması zorunlu olan GPRS (araç takip sistemi) cihazlarının yetkili firmalardan alınan proforma faturalardan proforma faturaları tevsik ederek bu faturaların GPRS firmasının meslek mensubu tarafından kaşe, mühür ve imzalı olması gerektiği,

k) Araçlarda bulunması zorunlu 30 gün süre boyunca kayıt yapabilecek kamera tertibatının yerleştirilmesi için bahse konu işi yapan yetkili firmadan proforma fatura ile tevsik etmesi gerektiği, bu proforma faturanın ise kamera işini yapacak firmanın meslek mensubu tarafından kaşe, mühür ve imzalı olması gerektiği, idarece daha önce yapılan başka bir işte de Kuruma yapılan başvuru üzerine aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin hatalı yapıldığına dair Kurul kararı alındığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin…istenilmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi ve teknolojik ürün deneyim belgesinin düzenlenme koşulları” başlıklı 45’inci maddesinde “…(3) Alt yüklenicilerin iş bitirme belgesi almak amacıyla yapacakları başvurularda; yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan bedel içeren sözleşmenin ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura örneklerinin veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin veya serbest meslek makbuzu nüshalarının ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak alt yüklenici ile yüklenici arasında imzalanan sözleşme konusu işte personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek 1’inci maddesinde “(1) İş bitirme belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.

(2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş bitirme belgelerinin asıllarının 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkra uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş bitirme belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.

(4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunan iş bitirme belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı 30.8’inci maddesinde “30.8.1 İhale Uygulama Yönetmeliklerinin Ek-1 maddeleri uyarınca 31/8/2014 tarihinden sonra iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, ilanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere (İKN’si 2010/500.000 ve daha sonraki ihaleler) ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan mevcut iş deneyim belgelerinin, EKAP’a kayıt edilerek yeniden düzenlenmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda, EKAP üzerinden düzenlenmesi veya kayıt edilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği halde bu gereklere uygun olmayan iş deneyim belgeleri, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmedikleri sürece ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacaktır. Bu nedenle; EKAP üzerinden düzenlenmiş iş deneyim belgesi almaları veya iş deneyim belgesini EKAP üzerinden kayıt altına aldırarak yeniden düzenletmeleri gerektiği halde, bu zorunlulukları yerine getirmeyen belge sahiplerinin, belgeyi düzenleyen idareye başvuruda bulunarak, mevcut iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmesi talebinde bulunması gerekmektedir.

…

30.8.5 İhalelerde aday veya isteklilerce sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin sorgulanması, ihale komisyonu tarafından EKAP’ın “İş deneyim belgesi sorgulama” uygulaması vasıtasıyla, belge üzerinde yer alan “belge numarası” esas alınarak yapılacaktır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale komisyonu kararına göre, ihaleye 16 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Sonrasında teklifi geçerli kabul edilen üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden yalnızca Msf Hizm. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğunun tespit edildiği ve söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülerek ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif dosyasında, başvuruya konu ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından gerçekleştirilmiş işe ait düzenlenen 02.07.2019 tarihli ve 2018/488917-2969202-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu ve söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden düzenlendiği görülmüş olup, diğer taraftan anılan istekli tarafından iş deneyimini özel sektöre taahhüt edilen bir işe ilişkin olarak tevsik etmediği ve isteklinin iş deneyimine ilişkin bu doğrultuda değerlendirilmesi gereken bir kriterin bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işleri, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.

78.1.4. Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan hizmet alımlarında, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.

…

78.29. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar:...

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları:…

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları:…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar:…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar:…

…

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel:…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./15. md.) Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede teklifi geçerli kabul edilen üç isteklinin teklifinin idarece ihaleye ait sınır değerin altında tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden yalnızca Msf Hizm. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğunun tespit edildiği görülmüştür.

İhale komisyonu kararına göre ise, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve Msf Hizm. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise aşırı düşük teklif açıklamasının ise uygun görülerek ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve söz konusu hususların kesinleşen ihale kararı ve eki ihale komisyon kararı ile başvuru sahibi istekliye bildirildiği görülmüştür.

İdarece teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısındaki önemli maliyet bileşenlerinin ise “1- Araç amortisman giderleri

2- Yakıt giderleri

3- Personel giderleri

4- Araç periyodik bakım giderleri

5- Zorunlu Trafik sigorta giderleri

6- Araç lastik giderleri

7- Araç egzoz muayene giderleri

8- Vergi giderleri

9- Rehber personel giderleri

10- GPRS ve kamera kayıt giderleri” olarak belirlendiği ve 3 (üç) iş günü içerisinde açıklamaların sunulmasının istenildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin (a) bölümünde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusu kapsamında, kendilerince belirlenen bir takım iş kalemlerinin önemli maliyet bileşenleri olarak belirlenmesi ve aşırı düşük teklif sorgulama işleminin bu doğrultuda gerçekleştirilmesi gerektiği iddia edilmekle birlikte; kamu ihale mevzuatı uyarınca teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilere yönelik gerçekleştirilecek aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinde teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin idarece tespit edilmesi ve bu doğrultuda işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, idarece teklifte önemli görülen maliyet bileşenlerinin de aşırı düşük teklif açıklama yazılarında belirlendiği de görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) ve (d) bölümünde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Doküman düzenlemeleri incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin 2019-2020 Eğitim ve Öğretim Yılı Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşıma Hizmeti İşi olduğu, bu kapsamda öğrenim gören 249 özel eğitim öğrencisinin 23 araçla okullarına 180 gün, günü birlik taşıma işinin gerçekleştirilmek istenildiği, ayrıca çalıştırılacak araçlar için 17 güzergah belirlendiği, bu güzergahlardan 16’sında 14+1 kapasiteli araçların çalıştırılacağı, birinde ise 18+1 kapasiteli araç çalıştırılacağı anlaşılmıştır.

İdarece araç amortisman giderlerinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenerek açıklama istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “Araç amortisman giderleri” başlığı altında “13.000,00 TL” bedel öngörüldüğü görülmüştür.

Bu bedel ile ilgili olarak ise, araç amortisman gideri başlığı altında oluşturulan tabloda, 23 adet aracın 13’nün araç kiralama ile 10’unun ise şirkete ve şahsa ait araçlar kapsamında kendi malı olarak beyan edildiği görülmüştür.

Söz konusu tabloda yapılan hesaplamalar incelendiğinde ise, 2007 ve üstü olarak belirtilen; araç kiralama başlığındaki 13 adet aracın her biri için “1.000,00 TL” bedel öngörüldüğü, “şirkete ve şahsa ait araçlar” başlığındaki 10 adet araç için ise amortisman bedelinin “0” olarak belirtildiği görülmüştür.

Açıklama kapsamında tevsik edici belgeler olarak ise, [2006-2012] yılları aralığında model yıllarına sahip 12 adet araca ait ruhsatın, 7 adet araç kira sözleşmesinin ve 6 adet vekaletnamenin yer aldığı görülmüştür.

Anılan isteklinin “şirkete ve şahsa ait araçlar” başlığında beyan edilen 2007 ve üzeri 10 adet araç için 12 adet araç ruhsatının sunulduğu ancak, bu ruhsatlardan 9’unda araçların 2007 ve üzeri model yılına sahip olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca bu araçlardan bazılarının ihalede istenen asgari araç kapasitelerini karşılayacak nitelikte olmadığı ve araçlardan 2’sinin ruhsatının ihale üzerinde bırakılan istekliye ait tüzel kişiliğe ait olarak değil farklı bir kişiye ait olarak tevsik edildiği de görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, isteklilerin amortisman bedeline ilişkin açıklamasında sahip oldukları araçları kullanabilmesinin mümkün olduğu, ancak bu durumda bu kendi malı araçlarının amortisman maliyetlerinin belgelere dayalı ve eksiksiz olarak açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, farklı bir kişiye ait araçların ve bunlara ilişkin belgelerin ihaleye teklif veren ve ihale üzerinde bırakılan istekliden istenilen aşırı düşük teklif açıklamasını tevsik edici mahiyette sunulmasının ve dikkate alınmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı da anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, anılan isteklinin “şirkete ve şahsa ait araçlar” başlığı altında belirlediği amortisman maliyeti ile ilgili açıklayıcı bir hesaplama yöntemi sunulmadığı, sunulan tevsik edici belgelerin ise beyan edilen hususları karşılamadığı, ayrıca bu maliyetin farklı kişiye ait belgelerin de dahil edilmek suretiyle açıklandığı görüldüğünden, sunulan açıklamanın bu haliyle kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Araç kiralama maliyetlerine ilişkin yapılan incelemede ise;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklayacağı yöntemler arasında araç kira sözleşmeleri ve vekaletnamelerin sayılmadığı görülmüştür.

Ayrıca 7 adet araç kira sözleşmesindeki 3 ve 5 yıl üzerinden belirlenen “1.000,00 TL” tutarlı kiralama bedelleri ile 6 adet vekaletnamenin, 13 adet kiralık araç için belirlenen “13.000,00 TL” tutarı nasıl tevsik ettiği anlaşılamamış olup, söz konusu istekli tarafından da bu maliyetin hesabına ilişkin açıklayıcı bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin amortisman maliyetlerine yönelik sunduğu açıklamaların kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından araç kiralama maliyetlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile veya muhtelif maliyet bileşenlerinin bu fiyat teklifine dahil edilmesi suretiyle açıklanmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) ve (h) bölümünde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Anılan istekli tarafından refakatçi personel ile ilgili olarak İdari Şartname’nin 40’ıncı maddesinin 1’inci fıkrasının (e) bendinde refakatçi personel ile ilgili düzenleme yapıldığı iddia edilmekle söz konusu şartname maddesindeki düzenlemenin Teknik Şartname’nin 40’ıncı maddesinde olduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Her türlü ulaşım, sigorta, araçların her türlü bakım onarım giderleri, araç yakıt giderleri, araç muayene giderleri, zorunlu trafik sigorta giderleri, araç egzoz emisyon muayene giderleri, araç sürücü giderleri ile Refakatçı Personel Gideri ve Sigortaları vb. tüm giderler

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her türlü ulaşım, sigorta, araçların her türlü bakım onarım giderleri, araç yakıt giderleri, araç muayene giderleri, zorunlu trafik sigorta giderleri, araç egzoz emisyon muayene giderleri, araç sürücü giderleri ile Refakatçı Personel Gideri ve Sigortaları vb. tüm giderler

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde “Taşımalı İlkokul ve Ortaokul çerçevesinde, taşınan yerleşim birimlerinde bulunan öğrencileri ilk ders saati başlamadan 15 dakika önce okulda olacak şekilde, taşıma merkezi İlkokul ve Ortaokula, ders saati bitiminden sonra öğrencilerin ikamet yerlerine götürecek şekilde günü birlik taşınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “ Rehber personelin özelikleri” başlıklı 39’uncu maddesinde “Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci/kursiyerlerin taşındığı araçlarda ücreti ve her türlü sosyal hakları ihale dokümanlarında belirlenerek yüklenici tarafından karşılanmak üzere her araçta bir rehber personel görevlendirilir. Rehber personelin sigorta, maaş işlemleri ile özlük haklarından yüklenici sorumludur…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Rehber Personelin Görevleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “1) Özel eğitim öğrencileri ile yaygın eğitim hizmetlerinden yararlanan özel eğitim kursiyerlerinin taşınmasında görevli rehber personel;

Okula/kuruma gelişteki ilk öğrenci/kursiyerin alındığı noktadan önce servis aracında bulunmak ve okul/kurumdaki eğitim-öğretim bittikten sonra en son öğrenci/kursiyerin indiği noktaya kadar araçta bulunmak,

Refakat ettiği öğrenci/kursiyerlerin güvenli ve emniyetli bir şekilde araca biniş ve inişleri ile geliş ve gidişlerine yardımcı olmak,

Taşıma işlemlerine ilişkin olarak okul-aile-öğrenci/kursiyer ilişkilerinde ortaya çıkan sorunları ilgililere zamanında bildirmek,

Öğrencilere sağlık, beslenme ve temizlik konularında yardımcı olmak.

Taşıma işini yapan servis aracında bulunduğu zamanlar dışında eğitim öğretim saatlerinde okulda bulunmak ve okul müdürünün vereceği görevleri yapmak.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında, rehber personel giderlerinin ve personel giderlerinin ayrı ayrı önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait doküman düzenlemeleri, yaklaşık maliyet çalışmaları ve işin niteliğine bakıldığında, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılması dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemesine göre rehber personelin 180 günlük süre boyunca okulda bulunacağı değerlendirilmekte olup, söz konusu personel giderinin teklif fiyata dahil giderler arasında sayıldığı da görülmüştür.

Ayrıca söz konusu personel ile ilgili brüt asgari ücretin yüzde fazlası şeklinde veya yol, yemek vb. giderler ile ilgili bir düzenlemenin ise bulunmadığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, 1 rehber personel için 85.28 TL tutar üzerinden maliyet belirlenerek 23 personelin işin süresi boyunca maliyetinin 23x180x85,28 TL=353.059,20 TL” olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu 85.28 TL tutarın ise KİK işçilik hesaplama modülünde (01.01.2019-31.12.2019) tarihlerindeki brüt asgari ücret tutarı üzerinden hesaplama yapılarak belirlendiği (2.558,40/30=85,28 TL) anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, sunulan açıklamada dokümana bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Şoförlerin ise taşıma işleri dışında ve tam zamanlı olarak çalıştırılacağına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.

Sunulan açıklamada, genel şoförlük hizmeti kapsamında 23 adet personelin 180 gün çalıştırılmasının öngörüldüğü ve maliyet hesabının “23x180x13,58=56.221,200 TL” olarak öngörüldüğü, söz konusu “13,58 TL” saatlik tutarın ise, “3.259,40/30/8=13,58 TL” şeklinde hesaplandığı görülmüştür.

İşin süresi boyunca saatlik çalışma üzerinden hesaplanan tutarın doküman düzenlemelerine bir aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin (c) ve (h) bölümünde yer alan iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) bölümünde yer alan iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, araç yakıt gideri için “79.881,10 TL” bedel öngörüldüğü, bu fiyatı tevsik etmek üzere ise idarece de düzenlenen mesafe tablosu uyarınca 180 günlük toplam mesafenin 125.540 km olarak belirlendiği görülmüştür.

Araçların yakıt türü olarak “mazot”, araç sayısı için “23”, çalışılacak gün sayısı için “180 gün” ve ortalama tüketim olarak ise “10/1” bilgisine yer verilerek toplam mazot miktarının litre cinsinden “12.554 LT” olarak belirlendiği görülmüş olup, motorin fiyatı ile ilgili EPDK tarafından yayımlanan günlük bültene yer verilerek motorin (diğer) için yer alan 6.36302 TL/Lt fiyatının dikkate alındığı görülmüştür.

Söz konusu açıklamada “10/1” ortalama tüketim değeri gösterilmiş ise de araçların söz konusu yakıt tüketim değerlerini tevsik eden bir bilgi ve belgenin bulunmadığı ve söz konusu açıklamanın bir dayanağının bulunmadığı görüldüğünden, aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (f) bölümünde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde “Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.” açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Zorunlu trafik sigorta giderlerinin idarece önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasında, Polatlar Sigortacılık Hizmetlerinden alınan 01.08.2019 tarihli ve SMMM kaşe ve imzalı proforma faturanın sunulduğu, her bir araç için “500,00 TL” olmak üzere 23 adet araç için toplam “23x500,00=11.500,00 TL” bedel öngörüldüğü görülmüştür.

Söz konusu belgede, sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğüne yönelik bir bilgi bulunmadığı gibi, belge ekinde de ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği görülmüştür.

Ayrıca söz konusu belgede işin süresine ilişkin bir bilginin de yer almadığı, diğer bir ifadeyle sigorta giderinin tevsiki için sunulan söz konusu belgenin işin süresinin tamamını kapsayacak şekilde alınmadığı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle söz konusu gidere ilişkin belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olarak düzenlendiği görülmüştür.

Diğer taraftan, söz konusu fiyat teklifinde/proforma faturada, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde fiyat teklifinin dayanağına ilişkin meslek mensubu beyanının da yer almadığı ve söz konusu fiyat teklifinin dayanaktan yoksun olduğu da anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (g), (ı) ve (i) bölümünde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede:

İdarece sözleşme giderlerinin ve sözleşmenin imzalanmasına ilişkin vergi giderlerinin, araç muayene giderlerinin ve güzergah izin belgesinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

Bu doğrultuda söz konusu hususların açıklanmasına gerek bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen araç egzoz muayene gideri için, Tüvtürk internet adresi üzerinde yer alan 65,00 TL bedel üzerinden her bir araç için 65,00 TL olmak üzere 23 araç için toplam (23x65,00 TL=1.495,00 TL) olarak, MTV giderleri için ise [2007-2012] yılları arası minibüsler için öngörülen tutara ilişkin internet vergi dairesi üzerindeki araçlara uygun tutarların esas alındığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (j) ve (k) bölümünde yer alan iddialarına ilişkin olarak ise;

GPRS giderleri için “250,00 TL” ve kamera kayıt giderleri için ise “500,00 TL” birim fiyatlar üzerinden toplam 23 adet araç için “17.250,00 TL” bedeli tevsik etmek üzere tek bir proforma fatura sunulduğu ve söz konusu belgede SMMM kaşe ve imzasının bulunduğu görülmüştür.

Ancak söz konusu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde öngörülen fiyat teklifinin dayanakları ile ilgili meslek mensubu beyanlarını taşımadığı görülmüş olup, söz konusu fiyat teklifinin dayanaktan yoksun olduğu ve bu haliyle anılan fiyatları tevsik edici belgeler olarak dikkate alınamayacağı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu ve teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Msf Hizmet Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.