KİK Kararı: 2019/UH.I-1154

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2019/043
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 18.09.2019
Karar No : 2019/UH.I-1154
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Büyükçınar Taş. Tem. Tarım Gıda Mob. San. ve Tic. A.Ş. - İbrahim Halil Kaya İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/340546 İhale Kayıt Numaralı “2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrenci Taşıma İşi”

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 20.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı Siverek İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrenci Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Büyükçınar Taş. Tem. Tarım Gıda Mob. San. ve Tic. A.Ş. - İbrahim Halil Kaya İş Ortaklığının 26.08.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.08.2019 tarihli yazısı ile reddi, başvuru sahibince 03.09.2019 tarih ve 36580 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.09.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1024 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin yedinci ve dokuzuncu kısımlarına ilişkin olarak teklif zarfı üzerinde ortak girişimin her iki ortağına ait kaşeler üzerinde aynı imzanın bulunması, imzaların da yetkili kişilere ait olmaması gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

2. Yedinci ve dokuzuncu kısımlara ilişkin olarak iş ortaklığı beyannamesinin mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı yönündeki idare kararının uygun olmadığı,

3. Şikayet başvurusu üzerine idarece verilen kararda, sundukları birim fiyat teklif cetveline ilişkin yapılan tespitlere ihale komisyonu kararında yer verilmediği, dolayısıyla bu hususta şikayet başvurusu yapamadıkları, kaldı ki teklif cetvelinin ilk üç sayfasının kaşesiz ve imzasız olmasının esasa etkili bir durum olmadığı,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibince ihalenin 3, 4, 6, 7, 9, ve 14. kısımlarına teklif sunulduğu, idarece, ihaleden bir gün sonra tutulan ‘Uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak’ta, başvuru sahibi tarafından sunulan teklif zarfının üzerinde bulunan her iki iş ortağının kaşeleri üzerinde aynı imza bulunması uygun sayılmama gerekçesi olarak tespit edilmiş, 22.08.2019 tarihli ihale komisyonu kararında da aynı tespite yer verilip teklifin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi ortak girişim tarafından sunulan teklif zarfı üzerinde her iki ortağın kaşelerinin bulunduğu, kaşelerin imzalandığı, imzaların aynı olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ‘Tekliflerin alınmasına ilişkin işlemler’ başlıklı 16.1. maddesinin “4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir” hükmünün, zarfın yapıştırılan yerinin ihaleye katılan aday veya istekli tarafından imzalanıp, kaşesinin veya mührünün basılması şeklinde uygulanması gerekmektedir. Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde zarfın yapıştırılan yerinin ortaklardan herhangi biri tarafından imzalanarak kaşelenmesi veya mühürlenmesi yeterlidir.” şeklindeki açıklaması karşısında, teklifin idarece değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarenin şikayet başvurusu üzerine verdiği cevapta, yukarıdaki gerekçeye ek olarak, zarf üzerindeki imzanın teklif dosyası kapsamındaki firma yetkililerinin imzaları ile uyuşmadığının çıplak gözle tespit edildiğinden bahisle teklifin bu nedenle de değerlendirme dışı bırakıldığının yazılı olduğu görülmüştür.

Zarf üzerindeki imza, teklif dosyası kapsamındaki ortak girişim yetkililerine ait imzalarla karşılaştırıldığında, imzaların benzerlik taşımadığının çıplak gözle tespitini mümkün kılacak şekilde farklı olduğu görüldüğünden, idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece, düzenlenen ‘Uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanak’ta, başvuru sahibi tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesinin standart forma uygun olmadığı, bunun da ihale dokümanı ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği hususu uygun sayılmama gerekçesi olarak tespit edilmiş, 22.08.2019 tarihli ihale komisyonu kararında da aynı tespite yer verilip teklifin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. İdarece şikayete verilen cevapta, bahse konu beyannamenin uygun bulunmama gerekçesi olarak, özel ortağın ortaklık oranının %5 şeklinde belirtilmesi, pilot ortağın ortaklık oranına ise yer verilmemesi gösterilmiştir.

İdari Şartname’nin yedinci maddesinin (f) bendinde, isteklinin ortak girişim olması halinde, Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesinin sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan ortak girişim beyannamesi incelendiğinde, ortak girişimin iki ortaktan müteşekkil olduğu, pilot ortak olarak Büyükçınar Taş. Tem. Tarım Gıda Mob. San. ve Tic. A.Ş.nin, özel ortak olarak ise İbrahim Halil Kaya’nın beyan edildiği, özel ortağın ortaklık oranının %5 olarak belirlendiği, pilot ortağın ortaklık oranının açıkça yazılmadığı görülmüştür. Belge içeriğinden, pilot ortağın ortaklık oranının %95 olduğu kolaylıkla anlaşılmakta olup, diğer yönlerden de KİK022.O/H sayılı standart forma uygun olan bahse konu beyannamenin mevzuata ve dokümana aykırılığından bahisle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında teklif mektuplarının yazılı ve imzalı olarak sunulacağı, teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması. …

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

…

İhale dökümanı ekindeki Siverek Ek-1Ortaöğretim taşımalı eğitim bilgi formunda yer alan mesafe, araç cinsi ve sayıları dikkate alınarak bir kısım için, o kısma ait mevcut güzergahların tümü göz önüne alınarak teklif sunulacaktır” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde, “23.1. Teklif mektupları, ekteki form örneğine uygun şekilde yazılı ve imzalı olarak sunulur.

23.2. Teklif Mektubunda;

a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,

ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,

d) Teklif mektubunun ad, soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması, zorunludur.

23.3. İş ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanması gerekir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında verilen Standart Form-KİK015.3/H numaralı birim fiyat teklif mektubunun 2 numaralı dipnotunda “Teklif vermeye yetkili kişi tarafından imzalanacaktır. Ortak girişim olarak teklif verilmesi halinde, teklif mektubu bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.” açıklamasına,

Yine ihale dokümanı içerisinde yer alan Standart Form-KİK015.3/H numaralı birim fiyat teklif cetvelinin 8 numaralı dipnotunda “Teklif vermeye yetkili kişi tarafından her sayfası ad soyadı/ticaret unvanı yazılarak imzalanacaktır. Teklifin ortak girişim (iş ortaklığı veya konsorsiyum) olarak verilmesi halinde, teklif mektubu bütün ortaklar veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu hizmetin, öğrenci taşıma işi olduğu, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ve 14 kısımdan oluşan ihalenin altı kısmına başvuru sahibince teklif sunulduğu, idarece şikâyet üzerine alınan kararda, başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin ilk üç sayfasının imzasız olduğu, yalnızca son sayfada imza ve kaşe bulunduğu tespitinin yapıldığı ve teklifin komisyon kararındaki gerekçelere ek olarak bu sebeple de değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi ortak girişimin her iki ortağı tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş birim fiyat teklif mektubu sunulduğu, eki teklif cetvelinin dört sayfadan oluştuğu ve yalnızca son sayfasının imzalı ve kaşeli olduğu, 14. kısma ilişkin cetvelin de bu sayfada bulunduğu, ilk üç sayfada ise imza ve kaşe bulunmadığı görülmüştür.

İhale sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çapımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinde birim fiyat sözleşme imzalanacağı için imza ve kaşe bulunmayan sayfada yer alan teklif birim fiyatlar ile sözleşme imzalanmasına imkân bulunmadığı ve sözleşmenin uygulanması sürecinde eksikliğin uyuşmazlık konusu olabileceği anlaşılmış, eksikliğin esasa etkili olduğu ve 4734 sayılı Kanun’un ikinci maddesi kapsamında giderilebilecek bir nitelik taşımadığı, idarece başvuru sahibinin 3, 4, 6, 7 ve 9. kısma ilişkin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin mevzuata ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan 14. kısma ilişkin tablonun teklif cetvelinin imzalı ve kaşeli son sayfasında bulunması hasebiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı görülmekle birlikte, başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında yapılan incelemede, idare tarafından başvuru sahibinin teklif zarfı üzerindeki imzaları uygun bulmaması işlemi yerinde görüldüğünden ihalenin 14’üncü kısmında düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Üçüncü iddia konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemede, Berdan Taş. Kimya Hayvancılık İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 3, 4 ve 6. kısımlarına teklif sunduğu, 4. kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, ancak sunulan birim fiyat teklif mektubu ekindeki birim fiyat teklif cetveli üzerinde imza ve kaşe bulunmadığı görülmüştür. Yukarıda yapılan tespitler kapsamında, mezkur isteklinin tüm kısımlarda teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmışsa da, işlemin sadece 4. kısımda esasa etkili olduğu görüldüğünden, Berdan Taş. Kimya Hayvancılık İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin bu kısma ilişkin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, ihalenin toplam yaklaşık maliyetinin 18.698.107,05 TL, başvuru sahibi tarafından teklif sunulan kısımların toplam yaklaşık maliyetinin ise 8.615.849,87 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunun teklif sunulan toplam altı kısımdan yalnızca yedinci ve dokuzuncu kısımlara hasredildiği görülmüşse de, idarece şikayete verilen cevapta başvuru sahibince sunulan teklif cetvelinin mevzuata aykırılığından bahisle teklifin tüm kısımlarda değerlendirme dışı bırakıldığının belirtilmesi, başvuru sahibinin de bu hususu itirazen şikayet konusu etmesi karşısında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan başvuru bedelinin iadesine ilişkin düzenlemenin somut olayda uygulama imkanının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, 4’üncü kısma ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

2. 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince 3, 6, 7, 9 ve 14’üncü kısımlara ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.