KİK Kararı: 2018/UY.IV-1681

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/052
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 19.09.2018
Karar No : 2018/UY.IV-1681 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil SÖYLER

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karatay Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/305609 İhale Kayıt Numaralı “999 Kw Kurulu Gücünde Güneş Enerji Santrali Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karatay Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 17.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “999 Kw Kurulu Gücünde Güneş Enerji Santrali Yapım” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 14.09.2018 tarih ve 46754 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1483 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İhaleye teklif veren tüm isteklilerin yaklaşık maliyetin üzerinde teklif vermeleri nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. İdarenin döviz kurundaki yükselmeye rağmen ihaleye devam kararı almasının yükleniciyi zor durumda bıraktığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması sonucunda üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan firmalarına dönmesi gerekirken ilk gün haberdar edilmeleri sonucunda belge hazırlığının tamamlanamadığı,

3. İdare ile yapılan sözlü görüşmelerde idarece ek ödeneğin bulunmadığının belirtildiği, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen ihalenin iptal edilmediği,

4. Döviz kurundaki dalgalanmanın ihale konusu işin ifasını zorlaştırdığı, öngörülemez ve önlenemez bu durumun mücbir sebep olarak kabul edilmesi ve Türk Borçlar Kanunu'nun 138 inci maddesi uyarınca ihalenin iptal edilerek teminatlarının irat kaydedilmesi halinde iade edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

b) Başvuru ehliyeti,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, ihale başvuru sahibinin üzerinde kaldığından, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli olması nedeniyle hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı, herhangi bir hak kaybına uğraması ve bunun sonucunda zarar doğma ihtimalinin bulunmadığı, bu nedenle anılan isteklinin birinci, üçüncü ve dördüncü iddialar bakımından başvuru ehliyetinin olmadığı anlaşılmıştır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, şikâyetçinin birinci iddiası bakımından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı kesinleşen ihale kararını tebellüğ ettiği 24.07.2018 tarihini izleyen on gün içinde (en geç 03.08.2018 tarihi mesai bitimine kadar); ikinci ve dördüncü iddiaları bakımından ise sözleşmeye davet yazısının tebliğ edildiği 17.08.2018 tarihini izleyen on gün içinde (en geç 27.08.2018 tarihi mesai bitimine kadar) idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 28.08.2018 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bunun da Kanun’un yukarıda belirtilen 55’inci maddesine aykırı olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği; onbirinci fıkrasında da, şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinde başvurularda aranacak şekil unsurları düzenlenmiş, anılan maddenin beşinci fıkrasında idareye verilen şikâyet dilekçesinin bir örneği varsa şikâyet ve idarece verilen cevabın bir örneğinin ve başvuru bedelinin yatırıldığına dair belgenin eklenmesinin zorunlu olduğu belirtilmiş aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan incelemede itirazen şikâyet dilekçesine şikâyete cevabın, şikâyet dilekçesinin bir örneğinin eklenmediği ve 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca şikâyette bulunanlarca yatırılması zorunlu olan başvuru bedelinin yatırılmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda da bahsi geçtiği üzere söz konusu başvuru ehliyet ve süre bakımından uygun olmadığından söz konusu eksiklerin tamamlanması mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, başvurunun şekil yönünden de uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 17’nci maddesinin birinci fıkrası gereğince başvurunun birinci, üçüncü ve dördüncü iddialarının ehliyet yönünden; birinci, ikinci ve dördüncü iddiaların süre yönünden ve tüm iddiaların ise şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.