KİK Kararı: 2018/UY.II-858

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/024
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 26.04.2018
Karar No : 2018/UY.II-858
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Oze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/601693 İhale Kayıt Numaralı “Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.12.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Oze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.nin 16.02.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.02.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.02.2018 tarih ve 14409 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/336 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarının analizlerde işçilik ücretleri için öngörülen saatlik fiyatların açıklamanın sunulduğu tarih itibariyle yürürlükte olan saatlik brüt asgari ücrete göre hesaplanan 9,02 TL/saat tutarından düşük olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, ancak tekliflerin ihale tarihi itibariyle hazırlandığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının da ihale tarihi itibariyle geçerli olan birim fiyatlara göre açıklandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine göre analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan personel pozisyonuna (mühendis/usta/işçi gibi) bakılmaksızın yürürlükte olan brüt asgari ücrete göre hesaplanan saatlik ücretten düşük olmayan ücretlerin yeterli görülmesi gerektiği, açıklamalarında 2017 yılı brüt asgari ücrete göre hesaplanan saatlik ücret olan 7,90 TL tutarının alındığı ve söz konusu durumda mevzuata aykırılık bulunmadığı,

2. İhale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçeleri arasında dört adet iş kaleminde analiz girdisi olan 04.109 poz numaralı motorin için EPDK akaryakıt raporunda belirtilen fiyattan farklı fiyat hususunun yer aldığı, ihale tarihinde yürürlükte olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayiçlerinde 04.109 poz numaralı mazot (motorin) için birim fiyatın 4,55 TL/kg olduğu, analizlerde bu rayiç bedelin kullanıldığı ve rayiçler listesinde yer verildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde rayici bulunan bütün analiz girdileri için yürürlükte bulunan resmi rayiçlerin kullanılabileceğinin ve bu durumda başkaca bir belgelendirme yapılmasına gerek olmadığının açıklandığı, motorin için 4,55 TL/kg değerinden daha düşük bir bedel öngörülmüş olması durumunda aynı Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde düzenlenen belgelendirme yöntemlerinin ve akaryakıt girdisi için özel düzenleme olan 45.1.13.14’üncü maddesine göre belgelendirme yapılması gerekeceği, bu nedenle ihalenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri esas alınarak yapılan açıklamanın reddedilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

3. Aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilme gerekçeleri arasında PMB özel polimer modifiye bitüm malzemesi temini pozu için sunulan fiyat teklifini onaylayan meslek mensubu ile fiyat teklifini veren firma arasında imzalanan tam tasdik sözleşmesinin verilmemesi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nde isteklilere fiyat teklifleri dışında belge sunma yükümlülüğü yüklenmemiş ise de uygulamada karşılaşılan sorunlar ve sürecin uzamaması bakımından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile birlikte tutanakların da sunulmasının tercih edildiği, bu nedenle istekliler tarafından sunulması zorunlu olmayan bir belgenin kısmen veya tamamen sunulmamasının kural olarak aşırı düşük teklif açıklamasının reddine gerekçe teşkil etmeyeceği, idarenin bahse konu belgeleri meslek mensubundan isteyebileceği dikkate alındığında fiyat teklifine esas maliyet/satış tespit tutanakları veya bunların eklerinden herhangi birinin istekli tarafından eksik sunulmasının açıklamanın reddine gerekçe teşkil etmeyeceği, meslek mensubu tarafından sunulacak belgelerin ilgisine göre Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanakları olduğu, bu tutanakların ek listesinde “Mükellefe Ait İmza Sirküleri” ve “Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesi (Meslek Mensubunca “Aslı Gibidir” Onaylı Sureti)” dışında ek sunulmasını zorunlu kılan bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla meslek mensubunun tam tasdik sözleşmesinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığından açıklamalarının bu gerekçeyle reddedilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,

Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 arası Toprak işleri, Sanat yapıları ve Üstyapı (BSK) Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:40.52.33.00.04.5.1.02.02.06.5.7.07

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 855.000 ton PMAT/PMT - 50.000 ton Bakım Binderi - 1.067.000 m2 BSK - 2.980.000 m3 ocak ariyet kazısı - 50.000 m3 hendek kaplama betonu yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy Yolu Km:0+000-39+817,97

d) Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından 23.01.2018 tarihli ve 60243646-755.02/E.29291 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet iş kalemi/grubu için aşırı düşük teklif açıklaması istediği, söz konusu iş kalemlerinin KGM/2202/K1P poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısının her cins makine ile yapılması, nakli ve kullanılması”, KGM/Özel Bsk poz numaralı “8 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Bitümlü Sıcak Temel Tabakası, 6 cm Sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Binder Tabakası ve 5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Aşınma tabakası (Modifiye Bitüm ile) yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Astarsız temel üzerine) (Bitüm nakli, taşın konkasöre nakli ve karışımın serim yerine nakli dahil)”, KGM/6100/P poz numaralı “Plent-miks alttemel ve plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Taşın konkasöre, suyun işbaşına ve plentte nakilleri, alttemelin ve temelin serim yerine nakli dahil)”, KGM/16.122/K-HP poz numaralı “Hendeklerin betonla kaplanması (C 30/37 Hazır betonu ile) (Kenar ve alt dolgusunun yapılması dahil)” olduğu anlaşılmıştır.

İdarenin işçilik ücretlerinin 2018 yılı ocak ayı asgari ücretleri kullanılarak aşırı düşük teklif açıklamasının güncel asgari ücret doğrultusunda yapılması gerektiği yönündeki değerlendirme dışı bırakma gerekçesine yönelik yapılan incelemede;

Bahse konu istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “…Sunulan evraklardan 2017 yılı asgari işçilik ücreti baz alınarak açıklama yapılmış olduğu görülmektedir. İşçilik ücretlerinin 2018 yılı ocak ayı asgari ücretleri kullanılarak aşırı düşük savunmasının güncel asgari ücret doğrultusunda yapılması gerekmektedir. 2018 yılı asgari ücreti: 2029,50 TL/gün…2029,50 TL/gün/30 gün/ 7,5 saat = 9,02 TL/saat…Ayrıca firma tarafından analizlerde yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere bütün işçilik fiyatları 7,90 TL/saat olan düz işçi ücreti alınmış olup, ilgili pozlarda açıklanması istenen işçilik girdilerinin büyük bir çoğunluğu uzmanlık isteyen işçilik girdileri olduğu da açıkça görülmektedir…” denilmek suretiyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

Bahse konu istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında 2017 yılı brüt asgari ücrete göre hesaplanan saatlik asgari ücret olan 7,90 TL tutarının kullanıldığı görülmüştür.

Teklifi idarece belirlenen sınır değerin altındaki isteklilerden idarenin 23.01.2018 tarihli ve 60243646-755.02/E.29291 sayılı yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istediği, söz konusu yazılarda isteklilerden 02.02.2018 tarihi mesai bitimine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını getirmelerinin istenildiği görülmüştür.

Bahse konu ihalenin ihale ilan tarihinin 24.11.2017, ihale tarihinin ise 26.12.2017 olduğu anlaşılmıştır.

İhale tarihinde (26.12.2017) yürürlükte olan aylık brüt asgari ücretin 1.777,50 TL olduğu, dolayısıyla saatlik asgari ücretin 1.777,50 TL/30 gün/7,5 saat=7,90 TL/saat olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde yer alan “…İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz…” açıklaması uyarınca istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, ihale tarihinin (26.12.2017) 2017 yılı içerisinde olduğu, isteklilerin tekliflerini ihale ilan tarihinden (24.11.2017) ihale tarihine kadar süre içerisinde hazırladıkları, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının da ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı, bahse konu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklamasının uzmanlık isteyen işçilik girdileri kullanılarak yapılması gerektiği yönündeki değerlendirme dışı bırakma gerekçesine yönelik yapılan incelemede;

Bahse konu istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “…Ayrıca firma tarafından analizlerde yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere bütün işçilik fiyatları 7,90 TL/saat olan düz işçi ücreti alınmış olup, ilgili pozlarda açıklanması istenen işçilik girdilerinin büyük bir çoğunluğu uzmanlık isteyen işçilik girdileri olduğu da açıkça görülmektedir…” denilmek suretiyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.9’uncu maddesinde yer verilen iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıklamasına uygun olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücrete eşit olduğu, kamu ihale mevzuatında bahse konu düzenleme dışında analizlerde yer alan vasıflı işçi ile vasıfsız işçi ücretlerinin farklı belirlenmesi zorunluluğuna ilişkin bir kıstas belirlenmediği, dolayısıyla idarenin değerlendirmesinin yerinde olmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale İlan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri analizlerinde yer alan mazot (motorin) girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanan 2017 yılına ait 04.109 poz numaralı mazot (motorin) fiyatı olan 4,55 TL/kg fiyatının kullanıldığı ve kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlamış olduğu birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyatlar listesinde belirtildiği görülmüştür.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının internet adresinde 2017 yılına ait 04.109 poz numaralı mazot (motorin) fiyatının 4,55 TL/kg olarak yayımlandığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde yer alan açıklamadan istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi istekli tarafından analizlerde yer alan motorin girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı rayiç fiyatının kullanıldığı, dolayısıyla anılan Tebliğ’in 45.1.6’ncı maddesi gereğince söz konusu girdi için esas alınan birim fiyatın EPDK’nın il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/davet ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) geçerli olan motorin fiyatı ile karşılaştırılmasına yer olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 20’nci maddesinde “…İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından isteklilere gönderilen 23.01.2018 tarihli ve 60243646-755.02/E.29291 sayılı aşırı düşük teklif açıklama yazısında “…Mevzuat çerçevesinde sunduğunuz belgeleri ve 3. Şahıs tarafından alınan fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensuplarına (YMM veya SMMM veya SM) ait firmalarca yapılan tam tasdik sözleşmesi veya beyannameleri imzalamaya yetki belgelerinin,

Mevzuat çerçevesinde sunduğunuz belgeleri 3. Şahıs tarafından alınan fiyat tekliflerini imzalamaya yetkili olduğuna dair belgelerinin (imza sirküleri veya imza beyannameleri vekil ise vekaletnamesi ile imza beyanı) ve konusu alanda faaliyet gösterenlerin (tevsik edici belge olarak Oda kayıt belgesi veya Ticaret Sicil Gazetesi)

Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulması gerekmektedir.

İstekliler tekliflerine ilişkin yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları Kamu İhale Genel Tebliğinin (45.1.13.1-45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır...” denilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında “Polimer Modifiye Bitüm katkı malzemesi temini” analiz girdisi ve “Çam kerestesi (2. Sınıf)” analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif değerlendirme tutanağı, isteklinin başvuru dilekçesi ile ihale işlem dosyasında yapılan incelemelerden başvuru sahibi istekli tarafından fiyat tekliflerinin ekinde fiyat tekliflerinin onaylayan meslek mensupları ile fiyat teklifini veren firmaların yapmış olduğu tam tasdik sözleşmelerinin sunulmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 20’nci maddesinde bulunan “…İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir…” hükmü gereğince ihale komisyonunun teklif kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebileceği, bu bağlamda ihale komisyonunun teyit için isteyeceği belgeleri aşırı düşük teklif açıklama yazısı kapsamında isteyebileceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idare tarafından isteklilere gönderilen 23.01.2018 tarihli ve 60243646-755.02/E.29291 sayılı aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıkça istenilen meslek mensuplarına ait tam tasdik sözleşmesi veya beyannameleri imzalamaya yetki belgelerinin, isteklilerin üçüncü kişilerden aldıkları fiyat teklifinin ekinde sunmaları gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında isteyebileceği, idarenin söz konusu hususu aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında açıkça belirttiği, idarenin anılan yazısına yönelik olarak herhangi bir şikâyet başvurusunun olmadığı, isteklilerin başvuru konusu ihalede üçüncü kişilerden aldıkları fiyat tekliflerinin ekinde fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensuplarının tam tasdik sözleşmelerinin veya beyannameleri imzalamaya yetki belgelerinin de sunulması gerektiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gün Al Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında 2017 yılı brüt asgari ücrete göre hesaplanan saatlik asgari ücret olan 7,90 TL tutarının kullanıldığı görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.9’uncu maddesinde yer verilen iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıklamasına uygun olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücrete eşit olduğu, kamu ihale mevzuatında bahse konu düzenleme dışında analizlerde yer alan vasıflı işçi ile vasıfsız işçi ücretlerinin farklı belirlenmesi zorunluluğuna ilişkin bir kıstas belirlenmediği, dolayısıyla Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gün Al Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının bu iddia kapsamında reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gün Al Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri analizlerinde yer alan yer alan mazot (motorin) girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanan 2017 yılına ait 04.109 poz numaralı mazot (motorin) fiyatı olan 4,55 TL/kg fiyatının kullanıldığı ve kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlamış olduğu birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyatlar listesinde belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla, söz konusu istekli tarafından analizlerde yer alan motorin girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı rayiç fiyatının kullanıldığı, dolayısıyla anılan Tebliğ’in 45.1.6’ncı maddesi gereğince söz konusu girdi için esas alınan birim fiyatın EPDK’nın il bazında günlük yayımlanan ve ihale ilan/davet ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) geçerli olan motorin fiyatı ile karşılaştırılmasına yer olmadığı, Makimsan Asfalt Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gün Al Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının bu iddia kapsamında reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerden dolayı Makimsan Asfalt Taahhüt İnşaat San. ve Tic.A.Ş. - Gün-Al Mad.İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerekmekte ise de, 26.04.2018 tarihli 2018/UY.II-853 sayılı Kurul kararında anılan İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görüldüğünden, bahse konu aykırılıkların ihale sonucuna etkili olmadığı anlaşılmış olup, bu hususta düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.