KİK Kararı: 2018/UY.II-852

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/024
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 26.04.2018
Karar No : 2018/UY.II-852
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Oze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/601693 İhale Kayıt Numaralı “Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.12.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (Bsk) Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Oze İnşaat Beton San. ve Tic. A.Ş.nin 02.02.2018 tarihinde yaptığı başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 22.02.2018 tarih ve 13718 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.02.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/315 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde bulunan analizlerde ariyet ocağı mesafesinin 10 km olarak belirtildiği, ancak ihale dokümanı kapsamında verilen itinerer ile projeler üzerinden yapılan hesaplamada bu mesafenin 3500 m hesaplandığı, idareden bu hususun düzeltilmesinin istendiği, ancak idarenin cevap vermemesi üzerine analizlerde 5000 m alınarak aşırı düşük teklif açıklaması yaptıkları, 4734 sayılı Kanun’a göre gerçekleştirilen ihalelerde projelerin esas olduğu, istekliler tarafından verilen tekliflerin bu projelere göre oluşturulduğu, idarelerce yaklaşık maliyet hazırlanırken analizlerin hazırlanması ve aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere verilmesi gerektiği, ihale dokümanı kapsamında taraflarına sadece proje ve itinererin verildiği, açıklama kapsamında ise analiz formatı ve bu format içerisinde ariyet ocak mesafesinin 10 km olarak verildiği, dolayısıyla mesafe bilgisine ilk defa bu aşamada muttali oldukları, idarenin ariyet ocağı nakliye mesafesini 10 km olarak vermesinden dolayı aşırı düşük teklif açıklaması yapamayan isteklilerin olacağı ve aşırı düşük açıklamalarının reddedileceği, nakliye mesafesinin 3,5 km olarak düzeltilmesi ve düzeltilen dokümana göre yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır…” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Malzeme ocakları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(1) Yüklenicinin kamuya ait arazi ve sahalardaki ocaklardan malzeme temin etmesinin istenildiği hallerde, bu malzeme ocakları ihale dokümanında açıkça belirtilir. Bu durumda yüklenici kamuya ait arazi ve sahalardaki ocakları herhangi bir bedel ödemeden bu iş için geçici olarak kullanır. Ocakların izin belgesinin (ruhsat) alınması idareye ait olup bunlar izin belgesi alınmış olarak yükleniciye teslim edilir. Ocak yerlerinin kullanımı için bazı işlemler gerekli ise, sözleşme veya eklerinde aksi yazılı değilse söz konusu işlemleri idare yürütür. Ancak, bu işlemlerde ihtiyaç duyulan plan ve cetvellerle diğer belgeler yüklenici tarafından hazırlanır ve ocak yerlerinin işgal giderleri de yüklenici tarafından karşılanır.

(2) Sahipli arazi ve sahalar içinde ocak açılması ve bu ocakların kullanılması giderleri yükleniciye aittir.

(3) Ocak yeri teslimi idare tarafından yapılmamış ocaklarda, yüklenici tarafından yapılacak çalışmalardan dolayı meydana gelebilecek her türlü hasar ve zararlar ile bunların bedelleri yükleniciye aittir…” hükmü,

“Malzeme ocaklarının kullanma şartları ve ocak değişiklikleri” başlıklı 30’uncu maddesinde “…(1) İdarenin sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin kamuya ait ocaklardan teminini öngördüğü hallerde, yüklenici bu malzemeleri gösterilen ocaklardan sağlamak zorundadır.

(2) Sözleşme veya eklerinde, malzeme temin edilecek ocaklarla ilgili her hangi bir belirleme yapılmadığı durumlarda, sözleşme ve eklerinde istenen özelliklere uygun olması kaydıyla, yüklenici gerekli malzemeyi uygun gördüğü yerlerden temin edebilir.

(3) İşin devamı sırasında sözleşme ve eklerinde öngörülen ocakların değiştirilmesi zorunluluğunun doğması halinde, yüklenici idarece gösterilen yeni ocaklardan malzeme temin eder. Bu durumda, sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, taşıma uzaklığı vb. farklar her iki taraf için de dikkate alınır. Bu durumda, fark bedel ödenmesi veya kesilmesi, ocak değişikliğine ilişkin onaylanmış tutanakta belirtilen tarihten başlamak üzere uygulanır.

(4) İşe uygunluğu daha önce tespit edilmiş ocaklardan alınan örnekler, yükleniciyle yapı denetim görevlisi tarafından mühürlenerek saklanır. Yüklenici ocaklardan getireceği malzemeyi elde bulunan bu örneklere uygun olmak şartı ile işyerine taşıyabilir. Kabul edilmiş örneğe uygun olmayan ihzarat, işlerde kullanılamaz.

(5) Ocaklardan çıkarılacak malzemenin en iyi damarlardan alınması ve işe en elverişli cinsten olması gereklidir.

(6) Sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm yoksa sözleşmesinde belirlenen ocaklar için ocak açma giderleri yükleniciye aittir.

(7) Ocakların işletilmesi ocağı körletecek ve işletmeyi güçleştirecek şekilde yapılmayacaktır. Ocakların kullanılması sonucunda yüklenici, buralarını ocağın tekrar işletilmesi için uygun bir şekle getirmek ve temizlemek zorundadır. Bu işler için yükleniciye herhangi bir bedel ödenmez. Yüklenici bu işleri yapmadığı takdirde 10 uncu madde hükümleri uygulanır.

(8) Yüklenici, işin yapılması için idare tarafından kendisine gösterilen ocaklardan elde ettiği malzemeyi, sözleşme konusu işten başka hiçbir yerde kullanamayacağı gibi hiçbir şekilde de satamaz…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,

Söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy 3Bl Hd Devlet Yolu Km:0+000-39+817,97 arası Toprak işleri, Sanat yapıları ve Üstyapı (BSK) Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:40.52.33.00.04.5.1.02.02.06.5.7.07

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 855.000 ton PMAT/PMT - 50.000 ton Bakım Binderi - 1.067.000 m2 BSK - 2.980.000 m3 ocak ariyet kazısı - 50.000 m3 hendek kaplama betonu yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Kırşehir-Kesikköprü-Ortaköy Yolu Km:0+000-39+817,97

d) Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır…” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “…46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00

Ocakların Temini 3213 Sayılı Maden Kanunu ve 5177 Sayılı Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarla Değişik Yapan Kanun

1- Taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesi esastır.

Ancak;

a- Sözleşmenin 33.28. maddesindeki usul ve esaslar çerçevesindeki gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan malzeme ocakları kullanılabilecektir.

b- İşin bünyesinde kullanılacak, mevcut İdare ocaklarının ve yeni açılacak İdare ocaklarının izin işlemleri Yüklenici tarafından takip edilecektir. İş programına uygun çalışmanın sağlanması amacıyla prosedürdeki her türlü gecikmeden Yüklenici sorumlu olacaktır.

c- Ocak yerleri Yüklenici tarafından tespit edildikten sonra İdarenin onayına sunulacaktır. İdarenin onayından sonra ilgili ocaklarda çalışma yapılabilir. Yüklenici ihale öncesi tespit ettiği ve çalışacağı ocağa gerekli kontrollerin ve deneylerin yaptırılmasından kendisi sorumludur…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33-1- Ocakların Temini ? 3213 Sayılı Maden Kanunu ve 5177 Sayılı Maden Kanununda ve Bazı Kanunlarla Değişik Yapan Kanun

1- Taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesi esastır.

Ancak;

a- Sözleşmenin 33.28. maddesindeki usul ve esaslar çerçevesindeki gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan malzeme ocakları kullanılabilecektir.

b- İşin bünyesinde kullanılacak, mevcut İdare ocaklarının ve yeni açılacak İdare ocaklarının izin işlemleri Yüklenici tarafından takip edilecektir. İş programına uygun çalışmanın sağlanması amacıyla prosedürdeki her türlü gecikmeden Yüklenici sorumlu olacaktır.

c- Ocak yerleri Yüklenici tarafından tespit edildikten sonra İdarenin onayına sunulacaktır. İdarenin onayından sonra ilgili ocaklarda çalışma yapılabilir. Yüklenici ihale öncesi tespit ettiği ve çalışacağı ocağa gerekli kontrollerin ve deneylerin yaptırılmasından kendisi sorumludur…” düzenlemesi,

“Ocakların Tespiti, Arazi ve Ocakların İşgali” başlıklı 33-13’üncü maddesinde “…33-13-1- Aşağıdaki maddenin geçerli olması için Madde 33.1.?de "Ocakların İdare tarafından verilmesi" hükmü bulunmalıdır. Aksi halde, bu madde geçersiz sayılır.

33-13-2- Taş, kum, çakıl, su, alt temel, temel, vs. malzeme ve ariyet ocakları iş programına göre kullanılmaları gerekli oldukları tarihin 15 gün öncesine kadar bir tutanakla İdarece yükleniciye teslim edilir.

Ocakların her biri için taşıma yolu ve mesafesi bir tutanakla tespit edilir ve bu tespit edilen esaslarda, İdarenin önceden alınmış muvafakat olmadıkça değişiklik yapılamaz.

İnşaat süresince malzeme ocaklarından herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması için yüklenici İdareye yazılı teklifte bulunabilir. Ancak bu teklifin yapılması, İdarece kabulü veya reddi süre, tazminat vs. bakımından yüklenicinin herhangi bir istek veya itirazına hak vermez.

Yüklenici, İdarece yeniden kullanılması kabul veya kararlaştırılan ocakları, kendisine yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren kullanmaya ve bunların tağdiye sınırları içine başka bir ocaktan malzeme getirmemeye ve aynı şekilde terkedilen ocakları derhal durdurmaya ve bu hususlarda düzenlenecek teslim veya iptal tutanaklarını derhal imzalamaya mecburdur.

Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir ve bu tutanağa eski ocak durumuna göre çekilmiş malzemenin miktar, yer ve durumunu, yeni ocak durumuna göre yeni ekonomik tağdiye sınırlarını gösterir bir şema eklenir.

Her ocak değişikliği sonunda tespit edilen yeni tağdiye sınırları İdarenin tasdikini taşımak şartıyla yeni bir değişikliğe kadar muteberdir. Tağdiye sınırlarının tespitinde ocak verimi, eleme, yıkama, kırma ve taşıma bedelleri göz önünde tutulur…” düzenlemesi,

Karayolu Teknik Şartnamesi’nin “Terimlerin Anlamları” başlıklı 101.01’inci maddesinde “…Ariyet Ocağı: Yarmalardan çıkan malzemenin kalite ve rezerv açısından dolgu olarak kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda, dolgu oluşturmak amacıyla yakın çevreden elde edilen uygun nitelikli malzeme depolarıdır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibine EKAP üzerinden gönderilen 23.01.2018 tarihli ve E.29291 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

Söz konusu yazının ekinde aşırı düşük tespit tutanağı, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi, birim fiyat teklif cetveli, sıralı iş kalemleri/grupları listesi, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analiz formatlarının gönderildiği görülmüştür.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet iş kalemi/grubu için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu iş kalemlerinin KGM/2202/K1P poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısının her cins makine ile yapılması, nakli ve kullanılması”, KGM/Özel Bsk poz numaralı “8 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Bitümlü Sıcak Temel Tabakası, 6 cm Sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Binder Tabakası ve 5 cm sıkışmış kalınlıkta 1 m2 Asfalt Betonu Aşınma tabakası (Modifiye Bitüm ile) yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Astarsız temel üzerine) (Bitüm nakli, taşın konkasöre nakli ve karışımın serim yerine nakli dahil)”, KGM/6100/P poz numaralı “Plent-miks alttemel ve plent-miks temel yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) (Taşın konkasöre, suyun işbaşına ve plentte nakilleri, alttemelin ve temelin serim yerine nakli dahil)”, KGM/16.122/K-HP poz numaralı “Hendeklerin betonla kaplanması (C 30/37 Hazır betonu ile) (Kenar ve alt dolgusunun yapılması dahil)” olduğu anlaşılmıştır.

İsteklilere ihale dokümanı kapsamında taş ocağı ve ariyet ocaklarına ilişkin itinererin verildiği görülmüştür.

Bahse konu itinererde dört adet ariyet ocağının yer aldığı anlaşılmıştır. Söz konusu ariyet ocaklarından AO1’in projenin 3+860 km’sinde projeye 350 m uzaklıkta, AO2’nin projenin 7+760 km’sinde projeye 250 m uzaklıkta, AO3’ün projenin 15+600 km’sinde, AO4’ün projenin 35+750 km’sinde projeye 50 m uzaklıkta olduğu ve projenin toplam 39+817 km’ye sahip olduğu görülmüştür.

İsteklilere EKAP üzerinden gönderilen 23.01.2018 tarihli ve E.29291 sayılı yazı ile söz konusu yazının ekinde gönderilen aşırı düşük tespit tutanağı, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi, birim fiyat teklif cetveli, sıralı iş kalemleri/grupları listesi, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analiz formatlarında ariyet ocaklarının mesafesine ilişkin idare tarafından herhangi bir ariyet ocağı mesafesi belirtilmediği ve ariyet ocağına ilişkin herhangi bir nakliye formülü verilmediği görülmüştür.

Diğer taraftan, isteklilerden açıklanması istenilen iş kalemleri arasında bulunan KGM/2202/K1P poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısının her cins makine ile yapılması, nakli ve kullanılması” iş kaleminin idarece düzenlenen analiz formatında analiz girdisi olarak 07.005/K-2a1 poz numaralı “Depo ve Ariyet Kazısı Nakli” analiz girdisinin bulunduğu görülmüştür.

15.03.2018 tarihli ve E.2018/7837 sayılı Kurum yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında verilen KGM/2202/K1P poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısının her cins makine ile yapılması, nakli ve kullanılması” iş kaleminin analiz formatında yer alan 07.005/K-2a1 poz numaralı “Depo ve Ariyet Kazısı Nakli” analiz girdisinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış bir birim fiyat/rayiç mi yoksa özel bir analiz girdisi mi olduğuna ilişkin bilgi ile söz konusu analiz girdisinin içeriğine ilişkin açıklayıcı bilgi ve belgeler istenilmiştir.

İdarenin 23.03.2018 tarihli ve E.121379 sayılı cevabi yazısında “…Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında verilen KGM/2202/K1P poz numaralı "Her cins ve klastaki zeminde ocak ariyet kazısının her cins makine ile yapılması, nakli ve kullanılması” iş kaleminin analiz formatında yer alan 07.005/K-2a1 poz numaralı “Depo ve Ariyet Kazısı Nakli” analiz girdisi bir nakliye pozu olup, T.C. Ulaştırma, Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Yol, Köprü Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım Ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Listesi sayfa 8 de ve T.C. Ulaştırma, Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü Yol, Köprü Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım Ve Trafik İşlerine Ait Fiyat Analizleri Kitabı sayfa 55 de ariyet ocağına getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (10.000 m. den fazla) başlıklı kısımda belirtilen hususlar dahilinde hesaplanmıştır…” denilmiştir.

Anılan ihaleye ait İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda bulunan “…1- Taş, ariyet ve kum ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edilmesi esastır.

Ancak;

a- Sözleşmenin 33.28. maddesindeki usul ve esaslar çerçevesindeki gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan malzeme ocakları kullanılabilecektir…” düzenlemesinden taş, ariyet ve kum ocaklarının yüklenici tarafından temin edilmesinin esas olduğu, bununla birlikte idare adına hammadde ve üretim izin belgesi bulunan ocakların da kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

Ariyet ocaklarına ilişkin yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, ariyet ocaklarının yüklenici tarafından temin edilmesinin esas olduğu, bu bağlamda idare tarafından verilen itinererde gösterilen ariyet ocakları ve taşıma mesafelerinden farklı ariyet ocakları ve dolayısıyla taşıma mesafelerinin kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Ayrıca, ariyet ocakları mesafesi için farklı mesafeleri veya 10 km mesafeden daha düşük mesafeleri kullanmak suretiyle açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının bu gerekçe ile reddedilmediği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, idarenin analiz formatında poz numarası olarak “07.005/K-2a1” belirtmesinin isteklilerin mutlaka 10 km mesafeyi kullanmalarını zorunlu kılmadığı, yüklenicilerin idare tarafından düzenlenen itinererde gösterilen ocakları farklı sayıda seçme imkanının bulunduğu, yüklenicilerin kendileri açısından mesafe ve dolayısıyla ekonomik olarak en avantajlı ocakları seçerek işletebileceği, idarenin belirlediği ocaklar haricinde farklı ocakları temin etmelerinin esas olduğu, aşırı düşük teklif açıklamalarında farklı mesafeleri kullanmak suretiyle açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının bu gerekçe ile reddedilmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.