KİK Kararı: 2018/UY.II-814

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/022
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 17.04.2018
Karar No : 2018/UY.II-814
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Genç İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/364682 İhale Kayıt Numaralı “Manisa Büyükşehir Belediyesi Avm, Otel, İş Merkezi ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Büyükşehir Belediyesi Avm, Otel, İş Merkezi ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Genç İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2017 tarih ve 47579 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 06.03.2018 tarihli ve 2018/MK-84 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/2105-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından ihale dokümanının indirilmesinin imkansızlaştırıldığı, idareden makbuz karşılığı alınan dokümanlar arasında ise farklılıklar olduğu, İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde kendi malı olması gereken araçlara ilişkin ibarenin değiştirilen İdari Şartname’de yer almadığı, ihale dokümanı idare tarafından yanlış hazırlandığından sonradan yayımlanan bildirimle düzenleme yapıldığı dolayısıyla yaklaşık maliyetin de kusurlu hazırlandığı, ihale dokümanındaki bir takım imalatlara ait ölçülerde tolerans aralığı verilmediği, ihale dokümanında marka ve patent belirtildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Manisa Büyükşehir Belediyesi AVM, Otel, İş Merkezi ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü: Türü: Yapım İşi Miktarı: 1294 kalem iş

ç) Yapılacağı yer: Manisa Büyükşehir Belediyesi İl sınırları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin zeyilname düzenlenmeden önceki eski halinde aynı madde “…7.5.5.

SIRA NO

ADEDİ

ADI

1

2

Kazıcı Yükleyici Kepçe

2

2

Kamyon

3

2

Kule Vinç

Yukarıda belirtilen makine ekipman ile ilgili kendi malı olma şartı aranmaktadır…” şeklindedir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1.Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, işin ifası için yapılması zorunlu seyahat giderleri, iş kapsamında çalışacak personel giderleri, planlama ve tüm anadone planlama raporlarının hazırlanması, İdarenin istediği sayıda çoğaltılması, basılması, ciltlenmesi, CD'ye kaydedilmesi, İdareye teslimi ÇED belgelerinin alınması ile ilgili tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 4’üncü maddesinde “Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.

SIRA NO

ADEDİ

ADI

1

2

Kazıcı Yükleyici Kepçe

2

2

Kamyon

3

2

Kule Vinç

düzenlemesi bulunmaktadır.

Manisa Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Büyükşehir Belediyesi Avm, Otel, İş Merkezi ve Çevre Düzenlemesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibinin 07.08.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.08.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2017 tarih ve 47579 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 20.09.2017 tarihli ve 2017/UY.I-2540 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesinin E:2017/3046, K:2018/17 sayılı kararı ile davanın kısmen reddine ve kısmen iptaline karar verildiği ve anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden 06.03.2018 tarihli ve 2018/MK-84 sayılı Kurul kararı ile 20.09.2017 tarihli ve 2017/UY.I-2540 sayılı Kurul kararında yer verilen “…ihale dokümanı idare tarafından yanlış hazırlandığından sonradan yayımlanan bildirimle düzenleme yapıldığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin de kusurlu hazırlandığı…” iddiasının esasının incelenmesine geçildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçların isteklilerin kendi malı olmasına ilişkin bir düzenlemenin bulunduğu, fakat 09.08.2017 tarihinde EKAP üzerinden zeyilname gönderildiği ve ekinde “Sözleşme tasarısında istenilen araçlar sevhen kendi malı ibaresi yazılmış olup, zeyilname düzenlenerek düzeltilmiş, ayrıca teknik şartnameye ait açıklama eklenmiştir” ve ekinde “Teknik şartnamede geçen Golden Rose Paslanmaz Çıta, GreyDiano Mermer malzemenin renk ve yüzey özelliklerini belirtmektedir. Thermowood ise ısıl işlem gören modifiye edilmiş her türlü ahşap malzemeye denilmektedir. Nikea seramik ise sehven unutulmuş olup muadili olan ve gereken standartlara haiz her türlü marka tarafımızdan kabul görecektir.” açıklamasının yer aldığı, her ne kadar zeyilnamede yalnızca “Sözleşme Tasarısı” ifadesi geçiyor olsa da İdari Şartname’nin ilgili maddesinde de değişiklik yapıldığı ve isteklinin kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin şartın hem İdari Şartname’nin 7.5.5.’inci maddesinden hem de Sözleşme Tasarısı’ndan kaldırıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının yanlış hazırlanmış olması nedeniyle yaklaşık maliyetin de hatalı hesaplandığı iddia edilmektedir.

İdari Şartname’nin zeyilname düzenlenmeden önceki 7.5.5’inci maddesinde yer alan ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen araçlara ilişkin isteklinin kendi malı olması şartının aranmasının esas olarak idarenin takdirinde bulunduğu, fakat idarece sonradan bir zeyilname ile dokümanda değişiklik yapılması suretiyle anılan düzenlemenin kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına ilişkin iddiası doğrultusunda yaklaşık maliyet hesabı incelenmiş olup ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde yaklaşık maliyetin, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yer verilen esas ve usullere göre iş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarın KDV hariç olarak hesaplanacağı ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kâr ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle tespit edileceği belirtilmektedir.

İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatların, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin, ilgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçlerin, yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetlerin, idarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitlerinin, herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyetin tespit edilmesi kapsamında,

İnce inşaat işleri grubunda yer alan iş kalemleri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, MSB, PTT ve TEDAŞ tarafından; elektrik tesisatı işleri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TEDAŞ tarafından; mekanik tesisat işleri grubunda yer alan iş kalemleri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; altyapı işleri grubunda yer alan iş kalemleri için, İller Bankası ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından; kaba inşaat işleri ile hafriyat işleri için ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış birim fiyatların esas alındığı,

Özel pozlu iş kalemleri için ise piyasa araştırması yapılarak on bir farklı firmadan elde edilen fiyatların aritmetik ortalamasının alınması suretiyle belirlenen birim fiyatların kullandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, dokümanda değişiklik yapılmasına ilişkin zeyilnamenin, ihaleye çıkılması hususuna ilişkin 20.07.2017 tarihli olurun alınmasından sonra yapıldığı ve yaklaşık maliyeti değil, isteklilerin teklif oluşturma süreçlerini etkileyen bir unsur olduğu, yaklaşık maliyetin ihale konusu işe ilişkin yaklaşık bir değeri ifade ettiği, araçlara ilişkin isteklilerin kendi malı olması ile ilgili düzenlemenin başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin hazırlanmasına doğrudan etki eden bir unsur olmadığı, kaldı ki idarece kendi malı olması istenilen araçların niteliği değerlendirildiğinde piyasadan temin edilmesinde güçlükle karşılaşma ihtimalinin olmadığı, idare tarafından yaklaşık maliyetin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde yer verilen hükümleri doğrultusunda mevzuata uygun olarak hazırlandığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.