KİK Kararı: 2018/UY.II-671

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/018
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 28.03.2018
Karar No : 2018/UY.II-671
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Öz Su İnşaat Proje ve Etüt Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/477067 İhale Kayıt Numaralı “Güllübahçe (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 06.11.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Güllübahçe (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Öz Su İnşaat Proje ve Etüt Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.02.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.03.2018 tarih ve 16587 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/395 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarına tebliğ edilen ihale komisyon kararı ile isteklilerden Veysel Bilgen-Farabi Kılıç İş Ortaklığının pilot ortağı olan Veysel Bilgen’e ait geçici teminat mektubunun uygun bulunmaması sonucunda, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının öğrenildiği, idarenin anılan istekliyi değerlendirme dışı bırakma gerekçesine ilişkin “… 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, …” ibaresinde 4734 sayılı Kanun yerine “2003/6554 sayılı B.K.K.na ek esaslar” ibaresinin bulunduğu, dolayısıyla gerekçenin teminat mektubunun KİK023.1/Y nolu standart forma uygun bulunmadığı şeklinde olduğu, ancak söz konusu teminat mektubunda “2003/6554 sayılı B.K.K.na ek esaslar” ibaresinin yer almadığı ve 4734 sayılı Kanun ibaresinden sonra gelmek üzere “… 3 üncü maddesindeki (f) bendi ile geçici 4. maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan 1/12/2003 tarihli 2003/6554 sayılı kararname eki esasları hükümleri… ” cümlesinin fazladan yazıldığı, söz konusu teminat mektubunda KİK023.1/Y nolu standart forma uygun ibarelerin aynen yer aldığı, geçici teminat mektubunda yer alan ifadelerin herhangi bir eksikliğe neden olmadığı, bu sebeple Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 56’ncı maddesine göre bahsi geçen isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3’ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

…

b) Bankalar ve özel finans kurumları tarafından verilen teminat mektupları.

…

Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

…

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Güllübahçe (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 22.353metre kanalizasyon hattı, 477adet muayene bacası, 650adet parsel bacası, 3.250metre parsel bağlantı hattı, 1adet deşarj yapısı, 1 adet terfi merkezi, 511metre terfi hattı, elektrik ve mekanik ekipman işleri…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

…

d) Standart formlar: …Standart Form-KİK023.1/Y: Geçici Teminat Mektubu…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici Teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “…26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

…

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “…27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “… 33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin İller Bankası Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan “Güllübahçe (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi” olduğu, 06.11.2017 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ihaleye 73 isteklinin teklif sunduğu, ilk oturumda 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması neticesinde sınır değerin 4.367.809,85 TL olarak hesaplandığı, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesi kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin reddedildiği, yapılan tüm değerlendirmeler sonucunda Sayın Prefabrik İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Maş İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin ise ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin tarafından, Veysel Bilgen-Farabi Kılıç İş Ortaklığının pilot ortağına ait geçici teminat mektubunun standart forma uygun olduğu, bu sebeple anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idareler tarafından isteklilerden geçici teminat istenebileceği, istekliler tarafından ise teminat olarak teminat mektubunun verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin aktarılan Yönetmelik’in ekinde yer alan KİK023.1/Y numaralı standart formuna uygun olmasının zorunlu olduğu, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan ve ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen KİK023.1/Y nolu standart formun içeriğinin “İdarenizce ihaleye çıkarılan Güllübahçe (Aydın) Kanalizasyon İnşaatı Yapım İşi işine istekli sıfatıyla katılacak olan [isteklinin adı ve soyadı/ticaret unvanı]’nın 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan [geçici teminatın tutarı] ………. [bankanın adı] garanti ettiğinden, 4734 sayılı Kanun ve ihale dokumanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi [bankanın adı]‘nın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve [bankanın adı ] ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.” şeklinde olduğu, söz konusu standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği ve geçici teminatı usulüne uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, Veysel Bilgen-Farabi Kılıç İş Ortaklığının teklif dosyası incelendiğinde; hem pilot ortak olan Veysel Bilgen hem de özel ortak olan Farabi Kılıç tarafından olmak üzere teminat olarak iki adet geçici teminat mektubunun sunulduğu görülmüştür. Veysel Bilgen’e ait geçici teminat mektubu incelendiğinde ise, Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. Diyarbakır Kayapınar Şubesi tarafından 03.11.2017 tarihinde düzenlenmiş, içeriğinde “İdarenizce ihaleye çıkarılan İHALE KAYIT NO:2017/477067 GÜLLÜBAHÇE(AYDIN) KANALİZASYON İNŞAATI İŞİ işine ilişkin istekli sıfatıyla katılacak olan VEYSEL BİLGEN DD MÜHENDİSLİK İNŞAAT VE TAAHHÜT İŞLERİ’nin 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan 75.000,00.-TL (YLN/YetmişBeşBinTürkLirası)’yi Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. garanti ettiğinden, 2003/6554 Sayılı B.K.K.na ek esaslar ve ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine, derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş.’nin imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve Türkiye Finans Katılım Bankası A.Ş. ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.” şeklinde ifadelerin bulunduğu görülmüştür.

İdare tarafından ise, 06.11.2017 tarihinde düzenlenen “Geçici Teminat Mektubu Kontrol Tutanağı”nda, söz konusu isteklinin pilot ortağına ait geçici teminat mektubunun uygun bulunmaması sonucunda, yalnızca özel ortağa ait olan geçici teminat mektubunun değerlendirmeye alındığı ve bu geçici teminat mektubunun tutar yönünden yetersiz olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun içeriği incelendiğinde aktarılan Yönetmelik’in ekinde yer alan KİK023.1/Y numaralı standart form ile arasında farklılıklar olduğu tespit edilmiş olup söz konusu farklılıkların;

Standart formda “… 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, …” ifadesinin yazılı olduğu yerde “2003/6554 Sayılı B.K.K.na ek esaslar ve ihale dokümanı çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, …” ifadesinin yer aldığı görülmüştür. Burada yapılan farklı düzenlemenin, cümlenin devamında bahsedilen geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkma durumları, istekli ile idare arasında ortaya çıkacak bir uyuşmazlığın hukuki sonuçlarının dikkate alınmaksızın mektupta yazılı tutarın idareye ne şekilde ödeneceği gibi durumları etkileyen mevzuat hükümlerini değiştireceği ve farklı sonuçlar doğuracağı açıktır. Standart formda uygulanacak mevzuatın 4734 sayılı Kanun olduğu ifade edilirken, anılan geçici teminat mektubunda 2003/6554 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ek esasların dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

1/12/2003 tarihli ve 2003/6554 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ek esaslar incelendiğinde ise; Kararname’nin giriş cümlesinde “Yükseköğretim kurumları tarafından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesinin (f) bendi kapsamında yapılacak ihalelere ilişkin ekli Esaslar’ın yürürlüğe konulması; Kamu İhale Kurumunun uygun görüşüne dayanan Milli Eğitim Bakanlığı’nın 19/11/2003 tarihli ve 29147 sayılı yazısı üzerine, anılan Kanunun geçici 4 üncü maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 1/12/2003 tarihinde kararlaştırılmıştır.” şeklinde bir açıklamanın yer aldığı görülmüştür. Yer verilen bu açıklama çerçevesinde, anılan Bakanlar Kurulu Kararı’nın yükseköğrenim kurumları tarafından yapılacak olan ihalelere ilişkin bir karar olduğu ve incelemeye konu ihaleye uygulanacak bir düzenleme olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, 2003/6554 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na ek esaslar ifadesinin 4734 Sayılı Kanun ifadesi yerine kullanılabilecek bir ifade olmadığı, bu nedenle anılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun içeriğinin aktarılan Yönetmelik’in ekindeki ilgili standart forma uygun olmadığı, dolayısıyla idarece başvuru sahibi istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.