KİK Kararı: 2018/UY.II-393

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/009
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 14.02.2018
Karar No : 2018/UY.II-393
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Biberci İnşaat Nakliye Petrol Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/376879 İhale Kayıt Numaralı “Aliağa-Ayvalık 14. Bl. Hd. Yolu Km:23+720-29+000 Arası Aliağa Şehir Geçişi Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşi İle Farklı Seviyeli Kavşak İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 05.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aliağa-Ayvalık 14. Bl. Hd. Yolu Km:23+720-29+000 Arası Aliağa Şehir Geçişi Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve Bsk İşi İle Farklı Seviyeli Kavşak İşi” ihalesine ilişkin olarak Biberci İnşaat Nakliye Petrol Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. - Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının 07.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2017 tarih ve 71659 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3351 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale uhdesinde bırakılan Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında yer verilen vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin, ortaklık durum belgelerinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle uyumlu olup olmadığının, isteklilerin tekliflerinin ve ek olarak sunulan evrakların yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığının, imza sirküsü, vekâletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığının teyit edilmesi gerektiği, ayrıca şirketin son ortaklarının T.C. kimlik numaralarının teklif ekinde sunulan belgelerden birinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı, söz konusu belge tutarının asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, anılan belgede adı geçen şahsın gösterilen süre boyunca denetleme veya yönetme görevinde çalışmadığı ve görevlendirme olurunun eksik olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklamalar kapsamında sunulan analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının idarece hazırlanan analizlerdeki girdi cins ve miktarlarından farklı olduğu, girdi miktarlarının isteklinin kendi lehine avantaj sağlayacak şekilde değiştirildiği,

b) Analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ihale dokümanı kapsamında hazırlanan analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamelere uygun olmadığı,

c) Aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı fiyatlar kullanıldığını,

ç) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listenin sunulmadığı,

d) Söz konusu analizlerde aritmetik hata yapıldığı ve bu hatanın resen düzeltilmesi halinde analizlerin toplam tutarının teklif fiyatlarının üzerine çıktığı, diğer taraftan aritmetik hata bulunmayan analizlerde dahi toplam tutarların teklif fiyatlarının üzerinde olduğu,

e) Alt analiz girdilerine ilişkin poz numaralarının hatalı ve eksik şekilde belirlendiği, her bir alt analiz girdisi için teklif birim fiyat listesi sunulmadığı,

f) Analizlerde kar ve genel masraf olarak yüzde kaç öngörüldüğünün belirtilmediği, ayrıca doldurulan kısımların gerçeği yansıtmadığı,

g) Analiz girdilerindeki ölçü birimlerinin hatalı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen iş kalemlerine ait teklif tutarları ile kar ve genel giderler dâhil analiz fiyatlarının aynı olmadığı,

ğ) Taşıma mesafeleri ve formülünün hatalı hesaplandığı, k katsayısının gerekçe gösterilmeksizin 2017 yılı fiyatı olan 245 TL’nin altında alındığı, ayrıca değerler belirtilmek suretiyle hangi nakliye formülünün kullanıldığının belirtilmediği,

h) “Özel ÜY-2” ve “ÖzelBSK.25-T1” poz nolu iş kalemleri kapsamındaki kırmataş temini ve tüm nakliyelerin hangi taş ocağına göre ve hangi mesafe ile hesaplandığının açıklanmadığı, taşıma mesafesi ile ilgili itinerer oluşturulmadığı ve malzeme ocaklarına ilişkin gerekli belgelerin bulunmadığı,

ı) “KGM/16.137/K-H-A” poz nolu iş kapsamındaki prefabrik kirişlerin nakliyesi ile ilgili tevsik edici belgelerin sunulmadığı,

i) Analizlere dayanak teşkil eden fiyat tekliflerinin ilgili maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile tevsik edilmediği, fiyat tekliflerine esas tespit tutanaklarının idarece meslek mensubundan istenmesi gerektiği, söz konusu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen açıklamalara uygun olarak düzenlenmediği, fiyat teklifi alınan firmaların teklif verdikleri alanda faaliyet gösteren firmalar olmadıkları, fiyat tekliflerinin mükellefin defter kayıtlarına dayalı olarak ve hizmet veya mala ilişkin işçilik miktarları belirtilmek suretiyle verilmesi gerekirken alınan tekliflerin geleceğe ilişkin fiyatlandırma şeklinde olduğu ve gerçeği yansıtmadığı,

j) Analizlerde isteklinin kendi malı olarak yer verilen fore kazık ve kablo germe iş makinelerinin ilgili poz tanım ve tarifinde ve ihale dokümanında yer alan yapı araçlarındaki teknik özellikleri sağlamadığı, söz konusu makinelerin ruhsatları ve kapasite raporlarının olmadığı,

k) “Özel-SY6-1” ve “Özel-SY6” adlı iş kalemlerinde yer alan “Beton çelik çubuğu nervürlü Ø14-32 mm (s420, b420b-c, b500b-c)” girdisi, “KGM/16.073/H-A” ve “KGM/16.133/K-H-A” adlı iş kalemlerinde yer alan “C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (TS EN 206-1) girdisi ve “Özel-BSK.25-T1” adlı iş kaleminde yer alan “Elyaf”, “Katkı malzemesi zati bedeli”, “Amonyum nitrat-fuel oil karışımı” girdileri için ilgili maliyet/satış tespit tutanaklarının sunulmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı,

l) “KGM/16.073/H-A” poz nolu iş kaleminde yer alan “Köprülerde kazık adedinin az olması, ulaşım ve çalışma güçlüğü karşılığı” analiz girdisi için idarenin yaklaşık maliyet hesabında esas aldığı bedelden ve Karayolları Genel Müdürlüğüne ait “Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine ait Fiyat Analizleri” isimli referans kitaptaki “KGM/16.073/H” pozunda yer alan “Köprülerde kazık adedinin az olması, ulaşım ve çalışma güçlüğü karşılığı” giderinden daha düşük bir birim fiyat belirlendiği, söz konusu analiz girdisi kapsamında yer alan alt girdiler için kullanılan miktar ve fiyatların tevsik edilmediği,

m) Fore kazık ve kablo germe iş makineleri için yapılan açıklamada revize birim fiyat hazırlanmasının mümkün olmadığı ve açıklamalar kapsamında fiyat teklifi yerine proforma faturaların kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

...

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

...

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş olup, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunmaları durumunda, Kurumun itirazen şikâyet başvurularını; başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların bir aykırılık savı taşıması gerektiği, bir başka ifadeyle başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın ne olduğunun ve iddia edilen aykırılığın gerekçesi veya gerekçelerine yer verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalardan hareketle, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerini düzenleyen 7’nci maddesi gereğince isteklilerce sunulması gereken söz konusu belgelere ilişkin olarak tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeye yönelik işlemlerin, Kurumun ihale komisyonu yerine geçerek re’sen inceleme sonucu doğuracak şekilde yeniden yapılmasını amaçlar nitelikte olduğu anlaşılmış olup, kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu işin “Aliağa-Ayvalık 14. Bl. Hd. Yolu Km:23+720-29+000 Arası Aliağa Şehir Geçişi Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve BSK İşi ile Farklı Seviyeli Kavşak İşi ” olduğu, işin açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

05.09.2017 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, tekliflerinin sınır değerin altında olduğu anlaşılan isteklilerden 09.11.2017 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklama sunan isteklilerden Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Oze İnş. Beton San. ve Tic. A.Ş., Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun görüldüğü, idarece tekliflerin fiyat dışı unsurlarla birlikte değerlendirilmesi neticesinde 24.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak, Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

...

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

...

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

...” hükmü,

Adı geçen Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3)İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

(4) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş deneyim tutarı, gerçekleştirdikleri iş kısmına ilişkin tutar esas alınarak dikkate alınır.

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

...

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır.

(9) Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz.

... ” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği Ek-1’de yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde “

(A) ALT YAPI İŞLERİ

I. GRUP: KÖPRÜ VE VİYADÜK İŞLERİ

1. Köprüler

2. Viyadükler

3. Alt ve üst geçitler

4. Akedükler

II. GRUP: TÜNEL İŞLERİ

1. Karayolu ve demiryolu tünelleri

2. Su iletim, derivasyon ve kuvvet tünelleri

3. Atıksu tünelleri

4. Deniz ve nehir altı tünelleri

5. Metro tünelleri

6. Galeri ve şaftlar

V.GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri

”düzenlemeleri yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Aliağa-Ayvalık 14. Bl. Hd. Yolu Km:23+720-29+000 Arası Aliağa Şehir Geçişi Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı ve BSK İşi ile Farklı Seviyeli Kavşak İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1993E040860-2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

23+720-29+000 KM.'ler Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Üstyapı, BSK İşi İle Farklı Seviyeli Kavşak Yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:KM:23+720-29+000 Arası ...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı” 7’nci maddesinde “ ... 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

...

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğin, Benzer İş Grupları Listesinin AI veya AII veya AV gurubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği ...” düzenlemeleri yer almaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş “Gölcük-Altınova (Gölcük Geçişi Dâhil) Bölünmüş Yolu İkmal İnşaatı Yapım İşi”ne ait iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu işte uygulanan yapı tekniğinin “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Üstyapı (plent-miks alttemel, plent-miks temel ve bitümlü sıcak karışım), Köprü İşleri, Oto korkuluk ve Elektrik İşleri Yapım İşi” olduğu, belgenin Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına düzenlendiği, belge tutarının 61.712.191,43 TRY olduğu tespit edilmiştir.

Kurum tarafından söz konusu iş deneyim belgesine dayanak teşkil eden belgeler ve yapılan işlerin iş kalemleri bazında gruplandırıldığı ve tutarların da belirtildiği yapılan işler listesi Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünden temin edilerek gerçekleştirilen işlere ilişkin inceleme yapılmıştır.

Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen belgelerden, söz konusu iş deneyim belgesine konu işte AI ve AV grubu benzer işlere ilişkin olarak gerçekleştirilen işler tutarının EKAP üzerinden ihale ilan tarihine göre güncellenmesi neticesinde ulaşılan güncel tutarın, bahse konu ihalede istenilen asgari iş deneyim tutarını sağladığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, incelemeye konu ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun kısımlarının değerlendirilmesi sonucunda istenilen asgari iş deneyim tutarını sağladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibi tarafından Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belgesinde adı geçen şahsın gösterilen süre boyunca denetleme veya yönetme görevinde çalışmadığı ve görevlendirme olurunun eksik olduğu hususunun iddia edildiği görülse de, adı geçen istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin iş yönetme/iş denetleme belgesi olmadığı, söz konusu belgenin Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına düzenlenen bir iş bitirme belgesi olduğu, dolayısıyla ortada anılan iddia yönünde uyuşmazlığa konu bir husus bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

05.09.2017 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, tekliflerinin sınır değerin altında olduğu anlaşılan 10 istekliden 09.11.2017 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilerden altısının aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması üzerine tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren isteklilerden Dmr Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Atak İnş. Tic. Tur. San. İth. İhr. Ltd. Şt. İş Ortaklığının açıklamalarının uygun görülmediği, Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklamalarının ise uygun görülerek ihalenin 24.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile Açılım İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan özel iş kalemleri olduğu, bu itibarla teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında bahse konu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının da söz konusu isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönündeki iddialara yönelik olarak yapılan incelemede;

a) Açıklamalar kapsamında sunulan analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının idarece hazırlanan analizlerdeki girdi cins ve miktarları ile aynı olduğu,

b) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerin idarece düzenlenen analiz formatına uygun olarak hazırlandığı, söz konusu analizler içerisindeki girdiler için alınan fiyat tekliflerinde de analiz formatına aykırılık bulunmadığı,

c) Aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için aynı fiyatların kullanıldığı,

ç) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan iş kalemlerinin hangi kamu kurum ve kuruluşa ait birim fiyatın kullanıldığı birim fiyat poz numarası da yazılmak suretiyle liste halinde belirtildiği,

d) Açıklamalar kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmadığı,

e) Analiz girdilerine ilişkin poz numaralarının açıklama istenilen girdiler için tam ve eksiksiz olarak belirtildiği, söz konusu analizlerde yer alan işçilik girdileri için poz numarası belirtilmediği görülmekle birlikte anılan girdi cinslerinin idarece hazırlanan analiz formatlarında belirtilen girdi cinsleri ile birebir aynı olduğu ve bahse konu tüm işçilik girdileri için saatlik asgari ücret olan 7,90 TL ücret öngörüldüğü, öte yandan diğer girdiler için öngörülen teklif bedellerinin gerek kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatlar gerekse de fiyat teklifleri olmak üzere açıklamalar kapsamında belirtildiği,

f) Sunulan tüm analizlerde yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, diğer taraftan kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yükleniciler tarafından teklif fiyata dâhil edilmesi gereken kâr oranına ilişkin bir belirleme yapılmadığından söz konusu kısımların gerçeği yansıtmadığı yönündeki iddianın yerinde olmadığı,

g) Açıklamalar kapsamında sunulan analiz girdilerindeki ölçü birimlerinin idarece hazırlanan analiz formatlarındaki ölçü birimleri ile aynı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde yer verilen iş kalemlerine ait teklif tutarları ile kar ve genel giderler dâhil analiz fiyatlarının aynı olduğu,

ğ) Nakliye girdileri için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 07.005/K ve 07.006/K poz numaralı taşıma formüllerinin doğru şekilde kullanıldığı, hesaplamalarda dikkate alınan taşıma mesafelerine ilişkin olarak kullanılması planlanan ocak yerine ait ilgili ruhsat ve izinlerin sunularak söz konusu mesafelerin itinererle gösterildiği, K katsayısının tüm analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış 2017 yılı katsayısı olan 245’in esas alındığı,

h) “Özel ÜY-2” ve “ÖzelBSK.25-T1” poz nolu iş kalemleri kapsamında yer alan taşın ocaktan konkasöre nakli girdilerinin açıklama istenilmeyecek analiz girdileri içerisinde yer aldığı, öte yandan anılan iş kalemleri içerisinde yer alan diğer tüm nakliye giderleri için taşıma mesafelerinin belgelere dayalı olarak hesaplanarak ilgili itinererin oluşturulduğu, ayrıca bahse konu malzemelerin temin edileceği ocağa ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının, işletme ruhsatının, işletme izninin, çevresel etki değerlendirme belgesinin ve agrega deney raporlarının sunulduğu,

ı) “KGM/16.137/K-H-A” poz nolu iş kapsamındaki prefabrik kirişlerin ihale üzerinde bırakılan istekliye ait mevcut şantiye sahasında üretilip iş başına taşınmasının planlandığının belirtildiği, söz konusu şantiye arsasına ait tapu senedinin sunulduğu, ayrıca üretimin gerçekleştirileceği şantiye sahası ile ihale konusu iş yeri arasındaki mesafenin hesaplanarak ilgili itinerde gösterildiği, kaldı ki anılan girdi için idarece hesaplanan birim fiyatın üzerinde fiyat öngörüldüğü,

i) Analizlere dayanak olarak 3 adet fiyat teklifi sunulduğu, bahse konu fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer verilen açıklamalara uygun olarak ilgili ibareler yazılmak suretiyle meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaların ad ve unvanlarından teklif verdikleri alanda faaliyet gösteren firmalar olduklarının anlaşıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinden birisi için fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, anılan tutanağın mükellefin yasal defter ve belgelerine dayalı olarak ve fiyat teklifine konu malların miktarları belirtilmek suretiyle meslek mensubu tarafından düzenlendiği, diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenmesi gerekmekle birlikte fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesinin zorunlu olmadığı, ayrıca somut durumda söz konusu fiyat teklifine ilişkin tutanağın meslek mensubundan istenmesini gerektirecek bir aykırılık bulunmadığı,

j) Şikayete konu iş makinelerinden fore kazık makinesi ile kablo germe makinesinin isteklinin amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunulduğu, anılan iş makinelerinin ilgili poz tanımında belirtilen teknik özelliklere sahip olduğu,

k) Özel-BSK.25-T1” adlı iş kaleminde yer alan “Elyaf” ve “Katkı malzemesi zati bedeli”, girdilerine ilişkin alınan fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, bununla birlikte yukarıda aktarıldığı üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca fiyat teklifi alınan diğer girdiler için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesinin zorunlu olmadığı, ayrıca şikâyete konu fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, öte yandan “Amonyum nitrat-fuel oil karışımı” girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış 2017 yılı birim fiyatının kullanıldığı,

l) Aşırı düşük teklif açıklama istenilen “KGM/16.073/H-A” nolu iş kalemi içerisindeki “Köprülerde kazık adedinin az olması, ulaşım ve çalışma güçlüğü karşılığı” adlı analiz girdisine ilişkin olarak idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesabında kazının yapılması, kesonun çakılması ve çıkarılması, foraj işçiliği, taşıtlara yükleme, boşaltma, serme ve düzeltme işlerine ilişkin miktarların toplamı üzerinden 264,63 TL birim fiyat öngörülerek bu tutarın %25’i olan 66,16 TL’nin girdi tutarı olarak belirlendiği,

Açılım İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından söz konusu girdi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “KGM/16.073/H” poz nolu “Köprülerde veya Heyelanlı Bölgelerde Ø 120 cm Çapında Her Boyda Yerinde Dökme Kazık Yapılması” adlı iş kalemindeki kazının yapılması, kesonun çakılması ve çıkarılması, foraj işçiliği, taşıtlara yükleme, boşaltma, serme ve düzeltme işlerine ilişkin miktarlar esas alınarak düzenlenen analizin sunulduğu, söz konusu analizin toplam tutarının 218,47 TL olarak hesaplandığı ve idarenin yaklaşık maliyet hesabına benzer şekilde anılan tutarın %25’i dikkate alınarak bahse konu girdi için 55 TL fiyat öngörüldüğü, öte yandan anılan analiz girdisi kapsamında yer alan alt girdiler için kullanılan miktar ve fiyatlara ilişkin açıklayıcı alt analizlerin sunulduğu,

m) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in ‘Başvuruların şekil unsurları’ başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almakta olup yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından “fore kazık ve kablo germe iş makineleri için yapılan açıklamada revize birim fiyat hazırlanmasının mümkün olmadığı ve “açıklamalar kapsamında fiyat teklifi yerine proforma faturaların kullanıldığı” yönündeki iddialara idareye sunulan şikayet dilekçesinde yer verilmediği, ayrıca idarenin şikayet üzerine aldığı kararda da bu hususların belirtilmediği anlaşıldığından söz konusu iddiaların şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları şikayete konu hususlar bakımından incelendiğinde,

Aşırı düşük teklif açıklama istenilen “KGM/16.073/H-A” nolu iş kalemi içerisindeki “Köprülerde kazık adedinin az olması, ulaşım ve çalışma güçlüğü karşılığı” adlı analiz girdisine ilişkin olarak idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesabında kazının yapılması, kesonun çakılması ve çıkarılması, foraj işçiliği, taşıtlara yükleme, boşaltma, serme ve düzeltme işlerine ilişkin miktarların toplamı üzerinden 264,63 TL birim fiyat öngörülerek bu tutarın %25’i olan 66,16 TL’nin girdi tutarı olarak belirlendiği,

İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise “KGM/16.073/H-A” nolu iş kalemi içerisindeki “Köprülerde kazık adedinin az olması, ulaşım ve çalışma güçlüğü karşılığı” adlı analiz girdisine ilişkin olarak idarenin yaklaşık maliyet hesabında dikkate aldığı kazının yapılması, kesonun çakılması ve çıkarılması, foraj işçiliği, taşıtlara yükleme, boşaltma, serme ve düzeltme işlerine ilişkin girdi ve miktarlar esas alınmadan “KGM/16.073/H-A” nolu iş kalemi içerisindeki bazı girdilerin toplamı üzerinden 235,05 TL tutarında karşılık bedeli hesaplandığı ve bu tutarın yine idarece dikkate alınan %25 oranından farklı olmak üzere %15’i esas alınarak 35,26 TL girdi tutarı belirlendiği anlaşıldığından açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İntaş Taah. Yapı San. Tic. A.Ş.-İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş.-Sarıosmanoğlu İnş. Mad. Nak. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.