KİK Kararı: 2018/UY.II-301

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/005
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 30.01.2018
Karar No : 2018/UY.II-301 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Abdulkerim AKINCI-Özgehan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 20. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/164473 İhale Kayıt Numaralı “Kayacık Sulaması 1 Kısım (Kayacık+Doğanpınar)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 20. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kayacık Sulaması 1 Kısım (Kayacık+Doğanpınar)” ihalesine ilişkin olarak Abdulkerim Akıncı-Özgehan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 05.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.12.2017 tarihli ve 70544 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3310 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece nakliyeye ilişkin açıklamalarının fiyat teklifi ile sunulduğu, taze beton nakliyesine ilişkin açıklama yapılmadığı ve KDS-119 pozuna ilişkin açıklamada zarar gösterildiği gerekçesiyle açıklamalarının uygun kabul edilmediği, ancak anılan iş kalemi ve girdilere ilişkin fiyat teklifi alınmış olmakla birlikte ayrıca söz konusu hususlara ilişkin idarece verilen formata uygun olarak teklif hazırladıkları, ayrıca açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü madde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, nakliye kalemlerinin yalnızca malzeme teminine ilişkin olduğu, kaldı ki tekliflerin nakliye dahil olarak sunulduğu, idarece analiz formatlarının hatalı düzenlendiği, örneğin KDS-184 pozu için idarenin verdiği poz kullanıldığında kendilerinin fiyat dışı unsur puanlamasından puan alamayacakları, bir başka deyişle aşırı düşük teklif analiz formatı ile fiyat dışı unsur puanlamasının birbiri ile çeliştiği, idarece verilen formüllerin güncel nitelikte olmadığı, formüllerde oldukça eski makine ve ekipmanların baz alındığı, bu sebeple yeni model teknolojik ekipmanlar kullanılarak açıklama yapıldığı ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

Şantiye sahasına taze beton naklinin nasıl yapılacağına ilişkin açıklama sunulmasının aykırılık teşkil etmediği,

KDS-119 pozunda idarece hatalı değerlendirme yapıldığından zarar gösterildiği şeklinde yorumlama yapıldığı, ancak söz konusu iş kaleminin alt analizleri ile analizlerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, ihale dokümanı kapsamında idarece söz konusu kaleme ilişkin herhangi bir analizin verilmediği, iş kaleminin analizinin işin projesine ve yaklaşık maliyete göre hesaplanmadığı, idarece sunulan alt analiz formatının miktar olarak fazla hesaplanarak oluşturulduğu, diğer taraftan toplam kar miktarlarının 8.867.896,35 TL olduğu, dolayısıyla hiçbir kalemde zarar öngörmedikleri, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının daha yüksek bir teklif olduğu bu nedenle kamu zararına yol açıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye 15 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin iş hacmine ilişkin kriteri sağlamadığı gerekçesiyle, 5 isteklinin teklifinin geçici teminat mektubu ve tekliflerinin geçerlilik sürelerini uzatmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 45.499.826,55 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi de dâhil 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sadece başvuru sahibinin açıklama sunduğu, ancak açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı ve ihalenin Pars Proje Yapı Sanayi Ticaret A.Ş. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin “idarece analiz formatlarının hatalı düzenlendiği, örneğin KDS-184 pozu için idarenin verdiği poz kullanıldığında kendilerinin fiyat dışı unsur puanlamasından puan alamayacakları, bir başka deyişle aşırı düşük teklif analiz formatı ile fiyat dışı unsur puanlamasının birbiri ile çeliştiği, idarece verilen formüllerin güncel nitelikte olmadığı, formüllerde oldukça eski makine ve ekipmanların baz alındığı, bu sebeple yeni model teknolojik ekipmanlar kullanılarak açıklama yapıldığı ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

KDS-119 pozunda idarece hatalı değerlendirme yapıldığından zarar gösterildiği şeklinde yorumlama yapıldığı, ancak söz konusu iş kaleminin alt analizleri ile analizlerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, ihale dokümanı kapsamında idarece söz konusu kaleme ilişkin herhangi bir analizin verilmediği, iş kaleminin analizinin işin projesine ve yaklaşık maliyete göre hesaplanmadığı, idarece sunulan alt analiz formatının miktar olarak fazla hesaplanarak oluşturulduğu” şeklindeki iddialara ilişkin yapılan inceleme aşağıdaki gibidir;

“İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

“İtirazen şikâyet başvuruları” başlıklı 14’üncü maddesinde “…(2) Aynı kişi tarafından idareye yapılan ve ilk başvuru ile aynı mahiyette olan daha sonraki şikâyet başvurularına idarece verilen cevaplar başvuru süresini yeniden başlatmaz.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin “örneğin KDS-184 pozu için idarenin verdiği poz kullanıldığında kendilerinin fiyat dışı unsur puanlamasından puan alamayacakları, bir başka deyişle aşırı düşük teklif analiz formatı ile fiyat dışı unsur puanlamasının birbiri ile çeliştiği” şeklindeki iddialarına 05.12.2017 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer vermediği, bu sebeple söz konusu iddianın Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrası gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği,

“İdarece analiz formatlarının hatalı düzenlendiği, idarece verilen formüllerin güncel nitelikte olmadığı, formüllerde oldukça eski makine ve ekipmanların baz alındığı, bu sebeple yeni model teknolojik ekipmanlar kullanılarak açıklama yapıldığı ve mevzuata aykırılık teşkil etmediği, KDS-119 pozunda idarece hatalı değerlendirme yapıldığından zarar gösterildiği şeklinde yorumlama yapıldığı, ancak söz konusu iş kaleminin alt analizleri ile analizlerinin birbiri ile uyumsuz olduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, ihale dokümanı kapsamında idarece söz konusu kaleme ilişkin herhangi bir analizin verilmediği, iş kaleminin analizinin işin projesine ve yaklaşık maliyete göre hesaplanmadığı, idarece sunulan alt analiz formatının miktar olarak fazla hesaplanarak oluşturulduğu” şeklindeki iddiaların ise, aşırı düşük teklif sorgulama yazısına yönelik olduğu, ilk sorgulama yazısının sınır değerin altında teklif veren isteklilere EKAP aracılığıyla 28.07.2017 tarihinde tebliğ edildiği ve başvuru sahibi tarafından sorgulama yazısına yönelik olarak idareye 03.08.2017 ve 14.08.2017 tarihlerinde başvuruda bulunulduğu, 14.08.2017 tarihli aynı hususa yönelik şikayet başvurusunun Yönetmelik’in 14’üncü maddesinin 2’nci fıkrası gereğince tekrardan başvuru süresini başlatmayacağı, bu çerçevede 03.08.2017 tarihli başvuruya ilişkin olarak idarenin 07.08.2017 tarihli cevabından sonra 10 gün içinde Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, 22.12.2017 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin 11’inci fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin diğer iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme aşağıdaki gibidir;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5.Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4 İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10.İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

…

45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

EKAP aracılığıyla sınır değerin altında teklif veren isteklilere son olarak 07.08.2017 tarihinde sorgulama yazısının tebliğ edildiği, yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri ve iş kalemlerine ilişkin analizlerin gönderildiği, açıklama istenilen 33 iş kaleminin bulunduğu ve analizlerde açıklama istenilmeyecek girdilere ilişkin bilgilere de yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan İhale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesinin “11 nolu istekli Abdülkerim Akıncı + Özgehan Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın sunmuş olduğu aşırı düşük teklif savunmasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir;

1- 30 adet iş kalemine ait sıralı analiz girdileri tablosunda bulunan 07.005 ve 07.006 poz numaralı “Kum-çakıl nakli M= 30 km. d= 3 km", “Stabilize Nakli (M-30 km)". “Çimento taşınması L=35 km", "Demir nakli L=230 km”. “Transmikserle taze beton nakli L=5 km” , “Taş taşınması L= 10 km". “Taş Nakli (30 km)”, “Kazı nakli (M=5 km, d=0 km) girdilerine ait fiyatların üçüncü şahıslardan teklif alınarak açıklama yapıldığı tespit edilmiştir.

…

Ayrıca Kamu İhale Kurulu'nun 2016/UY.1-2926 sayılı kararında; nakliye girdisi için idarece poz numarası ya da taşıma formülü verilmesi durumunda, 3. Şahıslardan teklif alınarak açıklanamayacağı bilgisi yer almaktadır. İsteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklife konu açıklamalarında, nakliye girdilerinin piyasada hazır halde satılan mamul/mal veya belirli bir hizmet alımına ait birim fiyat olmadığı halde, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması esnasında idarece gönderilen analiz formatlarında nakliye girdileri poz numarası ve/veya nakliye formülü verilerek açıklama yapılması istenmesine karşın isteklinin 3. Şahıslardan teklif alınarak açıklama yapması Komisyonumuzca uygun bulunmamıştır.

2- KDS-050 ve KDS-083 poz nolu iş kalemlerine ait açıklama istenen “C 20/25 beton harcı" girdisi ile ilgili olarak 3. şahıslardan teklif alınarak açıklama yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak teklifi veren firmanın Gölbaşı/Adıyaman’da faaliyet gösterdiği, istekli iş ortaklığının Gölbaşı/Adıyaman’dan şantiye sahasına taze beton nakliyesini nasıl yapacağına dair herhangi bir açıklaması olmaması ve nakliye girdisine açıklamalarda ver verilmediği tespit edilmiştir.

3- KDS-119 poz nolu iş kalemine ait analiz girdileri, idarece verilen miktarlar esas alınarak yapılan açıklamada 1.095,15 TL zarar gösterildiğinden istekliye ait aşırı düşük teklif savunması kabul edilmemiştir.” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

İhale komisyonu kararında açıklama istenilen analiz girdilerinden “07.006 poz numaralı “Kum-çakıl nakli M= 30 km. d= 3 km”, 07.006/2 poz numaralı “Stabilize Nakli (M-30 km)", 07.006 poz numaralı “Çimento taşınması L=35 km", 07.006 poz numaralı “kum-çakıl taşınması L=30 km”,07.006 poz numaralı "Demir nakli L=230 km”, 07.006 poz numaralı “Transmikserle taze beton nakli L=5 km”,07.006/30 poz numaralı “taş nakli (30 km)”, 07.005 poz numaralı “ kazı nakli (M=5km,d=0), 07.006 poz numaralı “taş taşınması (L=10 km) için başvuru sahibi tarafından fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından açıklama kapsamında nakliye girdilerine ilişkin fiyat tekliflerinin sunulduğu, fiyat tekliflerinin ise aşağıdaki şekilde olduğu,

“Kazı nakli (M=5km,d=0)” için Edeler Nak. Tem. İnş. Akar. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve bir tonun 1,90 TL,

“Çimento taşınması L=35 km” için Fahrettin Dokuyucu İnş. Taş. Paz.San.ve Tic. Ltd. Şti .tarafından düzenlenen ve bir tonun 10,00 TL,

"Demir nakli L=230 km” için Fatih Taş. Pet. Oto. Teks. İnş.İth.ve İht.San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve bir tonun 50,00 TL,

“Transmikserle taze beton nakli L=5 km” için Edeler Nak. Tem. İnş. Akar. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve bir tonun 2,00 TL olduğu,

“Kum-çakıl nakli M= 30 km. d= 3 km” (Bir ton 4,00 TL üzerinden), “Stabilize Nakli (M-30 km) (Bir ton 4,00 TL üzerinden), ", “taş nakli (M=10 km, d=3 km” (Bir ton 2,00 TL üzerinden), taş nakli (M=30 km, d=3 km) (Bir ton 3,50 TL üzerinden)” girdileri için her birinin ayrı ayrı fiyatlandırıldığı Edeler Nak. Tem. İnş. Akar. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından için düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu, açıklama istenilen iş kalemleri için analizlerin de oluşturulduğu görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından sorgulamaya tabi iş kalemleri için analizler oluşturulduğu görülmekle birlikte, açıklama istenilen nakliye girdilerine ilişkin yukarıda aktarılan fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların esas alındığı, dolayısıyla açıklama istenilen analiz girdileri içinde yer alan nakliyelere ilişkin fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen her bir iş kalemine ilişkin analiz formatlarında poz numarası belirtilmek suretiyle nakliye girdilerine yer verildiği, KD-184 poz numaralı iş kaleminde 07.005 poz numaralı Kazı nakli (M=5 km, d=0 km) için “Taşıma Mesafesi Taşıma Yolu Üzerinden Ölçülen Her Cins Kaplamalı Kaplamasız Yolun "M" Metre Mesafe (10 000 Metre Ve Daha Az) Her Cins Yük Ve Malzemenin Taşınması F=0,044625.A.B. M Tl

M=Mt Cinsinden Taşıma Mesafesi A= 1+0,25 D/M

D=Ham Yol (Kaplamasız ve Bozuk Kaplamalı Yol) Uzunluk

Toplamı M=Toplam Taşıma Mesafesi

B=2 00 Betonarme Ve Kanalet Ve Plastik Boru Taşınması

B=1.75 Madeni Boru Taşınması

B=1.50 Betonarme Ve Beton Boru Taşınması

B=1.25 Kanalet Ve Her Türlü Borudan Gayri Her Cins Yük Ve Malzeme Taşınması

B=2.25 Transmikserle Taze Beton Naklinde (07 D/3 Pozu İçin)” şeklinde bilginin verildiği, idarece 07.006 poz numaralı nakliye girdileri için poz numarası ve “M=5 km, d=0 km” gibi bilgilere yer verilerek 07.006 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak formül kullanılmasına yönelik yönlendirme yapıldığı ve bu çerçevede isteklilerce söz konusu poz numarasına ilişkin nakliye formülünün kullanılarak açıklama yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede analiz formatı dâhilinde veya diğer ihale dokümanı düzenlemelerinde yer alan nakliye formülü/mesafesi şartlarına uygun olarak açıklama yapılması gerektiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.8 ‘inci maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” açıklaması çerçevesinde, başvuru sahibinin nakliye girdisine ilişkin olarak formül kullanmak yerine fiyat teklifi ile açıklama yapmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı,

KDS-119 poz numaralı iş kalemi için ise başvuru sahibi tarafından, açıklama kapsamında 2 adet analizin sunulduğu, ilk analizde idarenin isteklilere tebliğ ettiği analize uygun olarak oluşturulduğu ve oluşturulan analiz de kar ve genel gider olarak “-1095,15 TL” öngörüldüğü, ikinci analizde ise idarenin gönderdiği analizde belirlenen miktarlarda değişiklik yapılarak analiz oluşturulduğu ve analiz de kar ve genel gider olarak “344,69 TL” öngörüldüğü, açıklama kapsamında sunulan maliyet analizinde de “-1120,04 TL” zarar belirlendiği, bu çerçevede isteklinin açıklama kapsamında söz konusu iş kalemi için zarar öngördüğü anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif açıklamalarında isteklilerden tekliflerini yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü gibi hususlar yönünden açıklamaları beklendiğinden, başvuru sahibinin anılan iş kalemine ilişkin analizde zarar öngörmüş olmasının avantajlı unsur olarak dikkate alınamayacağı anlaşılmış olup, açıklamalarının bu yönüyle de uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan KDS-050 ve KDS-083 poz numaralı iş kalemlerine ait açıklama istenen “C 20/25 beton harcı” girdisi ile ilgili olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak teklifi veren şirketin Gölbaşı/Adıyaman’da faaliyet gösterdiği, istekli iş ortaklığının Gölbaşı/Adıyaman’dan şantiye sahasına taze beton nakliyesini nasıl yapacağına dair herhangi bir açıklaması olmaması ve nakliye girdisine açıklamalarda ver verilmediği gerekçesiyle de başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. İdarece isteklilere tebliğ edilen analizlerde KDS-050 ve KDS-083 poz numaralı iş kalemlerinde “04.042/04 poz numaralı C20/25 beton harcı” girdisi ile “07.005 Transmikserle taze beton nakli L=5 km” girdisinin bulunduğu, isteklinin ise “07.005 Transmikserle taze beton nakli L=5 km” girdisi için (fiyat teklifi ile açıklama sunulmasından bağımsız olarak) düzenlenen fiyat teklifinde mesafenin 5 km esas aldığı ve 04.042/04 poz numaralı C20/25 beton harcı girdisi için de Edeler Nak. Tem. İnş. Akar. Mad. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin nakliye girdisinde mesafeyi 5 km esas alarak dolaylı yoldan beton santralinin şantiyede kurulacağını kabul ettiği, anılan duruma ilişkin olarak ise herhangi bir açıklayıcı belge sunulmadığı, kaldı ki beton harcı için fiyat teklifi alınan üçüncü kişinin Gölbaşı/Adıyaman’da faaliyet gösterdiği, işin yapılacağı yerin ise Gaziantep olduğu dikkate alındığında iki mesafe arasında beton nakliyesinin nasıl gerçekleştirileceğine ilişkin de herhangi bir belgenin de sunulmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin açıklamalarının anılan nedenle de uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin açıklamalarının anılan nedenlerle uygun olmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.