KİK Kararı: 2018/UY.II-296

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/004
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 24.01.2018
Karar No : 2018/UY.II-296
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ave Proje Taahüt Yapı İnşaat Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/412538 İhale Kayıt Numaralı “4. Bölge Yol ve Kaldırım Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 12.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4. Bölge Yol ve Kaldırım Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Ave Proje Taahüt Yapı İnşaat Anonim Şirketinin 11.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2017 tarih ve 71805 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3360 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarında;

-KGM/6100/3 numaralı iş kaleminin analizinde 03.501/1 poz numaralı kazıcı ve yükleyicinin (125 HP-3/4-1 5/8 YD3) bir saatlik ücretinin 112,86 TL olarak belirttiklerini ve bu açıklamayı Çevre Şehircilik Bakanlığı’na ait birim fiyatlardan aldıklarını ancak idarenin Çevre Şehircilik Bakanlığı’na ait birim fiyatlarda sunulan pozun bulunmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesinde belirtilen belgelerden herhangi biriyle açıklama yapılmadığı gerekçesiyle,

-Y.26.017/032 numaralı iş kaleminin analizinde "Özel Poz 2" poz numaralı beton parke taşı döşeme işçiliği (her türlü taşımada, kurumun seriminde ve parke taşının döşenmesindeki her türlü işçilik dahil) 1 metrekare ücretinin 3,40 TL olarak alınan fiyat teklifiyle açıkladıklarını, fiyat teklifinin ekinde sunmuş oldukları Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 4,25 TL olarak belirtildiği ve bu tutarın ispatını aynı firmadan ilgili iş için aldıkları proforma faturayı da beyan ederek yaptıklarını ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.3.8’inci maddesinde göre düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatının üzerinde olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen

asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamasına yer verilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:4. Bölge Yol ve Kaldırım Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 300.000,00 m2 beton parke taşı döşenmesi ve muhtelif işler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Honaz, Bozkurt, Çardak ilçelerinde idarenin belirleyeceği yerler” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

12.09.2017 tarihinde yapılan ihalede 20 adet ihale dokümanı satıldığı, 9 isteklinin ihaleye teklif verdiği, isteklilerden Umutyol İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubunda teklif tutarının yazı ve rakamın aynı olmadığı, Desa İnş. San Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu iş deneyim belge tutarının yetersiz olduğu, Selcen İnşaat Tic. Ltd. Şti. - Danta San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif dosyasında özel ortağa ait iş deneyim belgesinin olmadığı gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldıkları,

İdarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan tek isteklinin başvuru sahibi Ave Proje Taahhüt Yapı İnşaat A.Ş. olduğu, idare tarafından tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerindeki en düşük teklif sahibi istekli Deveciler Yapı Taahhüt İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, Mehmet Oktay Yılmaz- Kırmızıtaşlar İnşaat Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliye 19.10.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ile “…tekliflerinin sınır değerin altında olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi uyarınca açıklamalarını 5 iş günü içinde yazılı olarak idareye sunmaları…” istenildiği, söz konusu açıklama talep yazısının eklerinde sıralı iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesi ve örnek analiz formatının yer aldığı, başvuru sahibinin 25.10.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu görülmüştür.

04.12.2017 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında KGM/6100/3 numaralı iş kaleminin analizinde yer alan 03.501/1 poz numaralı “Kazıcı ve yükleyici beko’nun (125 HP-3/4-1 5/8 YD3) 1 saatlik ücreti”nin 112,86 TL olarak belirtildiğini ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait birim fiyatı kullandığını beyan etmesine karşılık anılan bakanlığın birim fiyatlarında sunulan pozun bulunmadığını, ayrıca söz konusu analizi Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerden herhangi biriyle de açıklamadığını; buna ek olarak, Y.26.017/032 poz numaralı iş kaleminin analizinde “Özel Poz 2” poz numaralı “Beton parke taşı döşeme işçiliği (her türlü taşımada, kurumun seriminde ve parke taşının döşenmesindeki her türlü işçilik dahil) 1 metrekare ücreti”nin 3,40 TL olarak belirtildiğini, fiyat teklifiyle açıkladıklarını, fiyat teklifinin ekinde sunmuş oldukları Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 4,25 TL olarak belirtildiği ve bu tutarın ispatını aynı firmadan ilgili iş için aldıkları proforma faturayı beyan ettiklerini, proforma faturanın hem yurtiçi satışlar olarak gösterildiğini hem de aynı firmadan ilgili iş için 4,25 ve 3,40 TL olmak üzere iki farklı fiyat almış olduklarını, anılan Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesinde belirtilen düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatın üzerinde olduğunu gerekçe göstererek anılan isteklinin teklifinin reddedildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından açıklama istenilen iki iş kaleminden biri olan KGM/6100/3 numaralı “Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)” iş kaleminin analizinde yer alan 03.501/1 poz numaralı “Ekskavatör Beko’nun (125 HP-3/4-1 5/8 YD3) 1 saatlik ücreti” nin aşırı düşük teklif açıklamalarında “kazıcı ve yükleyici beko’nun (125 HP-3/4-1 5/8 YD3) bir saatlik ücreti” şeklinde ifade edildiği ve 112,86 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu fiyatın da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait birim fiyatlardan alındığının belirtildiği tespit edilmiştir. İhaleye ait Özel Teknik Şartname’de şikâyete konu iş kaleminin açıklamasında “…kazıcı-yükleyici makine ile beraber çalışmaları ve karışımın taşıma kamyonlarından kazıyı-yükleyici makineye boşaltılması, idarece verilen röper, eksen, enkesit ve kotlara uygun olarak kazıyı-yükleyici makine ile serilmesi, meydana gelen hataların el ile düzeltilmesi…” ifadelerinin yer aldığı, söz konusu iş için aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 03.501/1 poz numaralı araç ile açıklama yapıldığı ve aracın “kazıcı ve yükleyici beko” olarak ifade edildiği görülmekle birlikte Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın yayınlanmış birim fiyat tariflerinde ilgili pozun “Ekskavatör beko” şeklinde tanımlandığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından açıklanan pozun “Ekskavatör beko”ya ilişkin olduğunun kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, isteklinin aşırı düşük açıklamasında ifade ettiği şekliyle ya da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait birim fiyat kitabındaki 03.501/1 poz numaralı “Ekskavatör Beko’nun 1 saatlik ücreti (125 HP-3/4-1 5/8 YD3)” nin 112,86 TL olarak açıklandığı, ancak söz konusu poza ilişkin Çevre Şehircilik Bakanlığı’nın 2017 resmi birim fiyatının 136,03 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu haliyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.” açıklaması kapsamında söz konusu pozun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait birim fiyat kitabında kârsız birim fiyatının yayınlandığından rayiç niteliğinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmış, anılan poz için cari yıl birim fiyatından daha düşük bir fiyat teklif eden ve Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen herhangi bir belge ile açıklama yapmayan isteklinin açıklamasının uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca, başvuru sahibi istekli tarafından Y.26.017/032 numaralı iş kalemi için yapılan açıklamaların idarenin fiyat teklifini değerlendirme dışı bırakma gerekçesi kapsamında yapılan incelemede, açıklama istenilen analiz girdilerinden olan “Özel Poz 2” poz numaralı “Beton parke taşı döşeme işçiliği (her türlü taşımada, kurumun seriminde ve parke taşının döşenmesindeki her türlü işçilik dahil) 1 metrekare ücreti”ne 3,40 TL fiyat öngörüldüğü, açıklamanın Şefikoğulları Otomasyon Bilgisayar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifiyle yapıldığı, fiyat teklifinin ekinde sunmuş oldukları Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağında ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 4,25 TL olarak belirtildiği, fiyat teklifinin ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca gerekli şekil şartlarını sağladığının görüldüğü, fiyat teklifinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (12/09/2017) tarih ve (01) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi gereğince yapılan hesaplamada istekli tarafından sunulan 3,40 TL’nin (4,25x0,80=3,40) açıklama yapılan fiyat teklifine uygun olduğu görülmüştür. Buna ek olarak, idarenin belirttiği gibi fiyat teklifine eklenen proforma faturada aynı firmanın ilgili iş için iki farklı fiyat düzenlediği ve bu bağlamda düzeltilmiş analiz fiyatının teklif fiyatından yüksek olacağı hususu değerlendirildiğinde başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında söz konusu fiyat teklifinin ekinde yer alan belgede “Beton parke taşı döşeme işçiliğinin proforma faturalarının listesi” başlığı ile parke taşı döşeme işçiliğine 4,25 TL birim fiyat verildiğini, belge üzerinde fiyat teklifini veren firmanın kaşe ve yetkilisinin imzasının yer aldığı ancak meslek mensubuna ait kaşe, imza ve mührün ise yer almadığı, herhangi bir tarih ibaresinin de bulunmadığı hususları birlikte düşünüldüğünde söz konusu belgenin fiyat teklifi veya söz konusu gideri tevsik niteliği taşıyan bir belge olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamalarında Y.26.017/032 numaralı iş kaleminde yer alan “Özel Poz 2” poz numaralı “beton parke taşı döşeme işçiliği (her türlü taşımada, kurumun seriminde ve parke taşının döşenmesindeki her türlü işçilik dâhil) 1 metrekare ücreti” ne ilişkin yaptığı açıklamanın aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu, ancak KGM/6100/3 numaralı “Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)” iş kaleminin analizinde yer alan 03.501/1 poz numaralı “Ekskavatör Beko’nun (125 HP-3/4-1 5/8 YD3) 1 saatlik ücreti” ne ilişkin yapılan açıklamanın aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı anlaşıldığından idarece yapılan değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.