KİK Kararı: 2018/UY.II-280

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/004
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 24.01.2018
Karar No : 2018/UY.II-280 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sintaş Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları İzmir 2.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/340401 İhale Kayıt Numaralı “(Akhisar-Sındırgı) Ayr – Gördes - (Demirci-Köprübaşı) Ayr Yolu Km: 54+400 - 82+197,58 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları İzmir 2.Bölge Müdürlüğü tarafından 14.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Akhisar-Sındırgı) Ayr - Gördes - (Demirci-Köprübaşı) Ayr Yolu Km: 54+400 - 82+197,58 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşi” ihalesine ilişkin olarak Sintaş Taahhüt Ticaret Anonim Şirketinin 25.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.01.2018 tarih ve 2776 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/72 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin idarece hesaplanan sınır değerin altında kalması nedeniyle taraflarından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “C30/37 hazır beton harcı için alınan fiyat teklifinde şantiye sahasında beton santrali kurularak beton tedarik, nakli ve pompalama işleminin yapılacağının belirtilmesine karşın beton santrali kurulumuna ilişkin açıklama yapılmadığı ve analizlerde yer alan nakliyelerle ilgili mesafeleri tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmadığı” gerekçeleriyle uygun bulunmadığı,

Oysaki açıklama istenilen C30/37 hazır beton harcı için alınan fiyat teklifinde görüleceği üzere “Teklif birim fiyatımıza şantiye sahasında beton santrali kurularak beton tedarik, nakli ve pompalamasını kapsamaktadır.” ibaresine yer verilerek şantiye teslim fiyat alındığı, ayrıca söz konusu iş kaleminde maliyet oluşturan malzeme, makine, nakliye ve işçilik vb. giderlerinin tamamının teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, dolayısıyla C30/37 hazır beton harcına ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerine uygun olarak yapıldığı,

Bununla birlikte söz konusu ihalede taraflarınca işin yapılacağı yer gezilerek, malzeme ocakları, şantiyenin kurulacağı yerler detaylı şekilde incelenerek yapılan ön tespitlere göre hesaplanan nakliye mesafeleri ve idarece verilen nakliye formülleri esas alınarak analiz yapıldığı, ayrıca idarece gönderilen aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde malzeme ocakları ile nakliye mesafeleri ile nakliyelere ilişkin malzeme ocak yerlerinin, izinlerin/belgelerin aşırı düşük teklif açıklamasında sunulacağı hususlarına yer verilmediği, ihalenin üzerlerinde kalması halinde sözleşme yapıldıktan sonra bu mesafelere ilişkin belgeler ile malzeme ocaklarının kullanılmasına ilişkin yasal izinlerin idareye sunulacağı, emsal KİK kararları, İdare Mahkemesi ve Danıştay 13. Dairesi kararlarında da görüldüğü üzere, proje sahasında geçici beton santralinin kurularak beton harcının transmikser ile uygulama alanına taşınması ve pompalaması için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmasının yeterli görüldüğü ve malzeme ocak yerlerinin ve mesafelerinin idarelerce gösterilmediği durumlarda ise nakliye analizlerinde kullanılan nakliye mesafelerinin belgelendirilmesinin isteklilerden istenilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiaları temelde aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmememe gerekçelerinin mevzuata uygun olmadığına ilişkindir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak ilgili görülen mevzuat hükümleri şöyledir:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir…” açıklamaları yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: (Akhisar-Sındırgı) Ayr -Gördes - (Demirci-Köprübaşı) Ayr Yolu Km:54+400- 82+197,58 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380 - 2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Km: 54+400 - 82+197,58 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Akhisar-Sındırgı) Ayr. - Gördes - (Demirci-Köprübaşı) Ayr. Yolu

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar isteklilere aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin, işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği yapıya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesine,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar.

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir…” düzenlemesine,

“Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00...” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1 Ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletmesi yükleniciye aittir. Yüklenici kendisine ait ocakları kanun, yönetmelik, kurul raporları ve varsa ÇED/ÖNÇED raporuna uygun olarak çalıştıracaktır.

Ancak bu işin yapıldığı civarda idaremize ait ruhsatlı malzeme (ariyet, taş vs.) ocağının, depo sahasının ve şantiye alanının bulunması durumunda, isteklilerin talepleri ve İdarenin uygun görmesi halinde kullanımlarına açılabilecektir. Bundan dolayı taşıma uzaklığı vb. farklar dikkate alınmayacak ve teklif birim fiyatlar ödemeye esas alınacaktır. Ocak ve depo yerlerinden oluşacak her türlü yasal işlemlerden yüklenici sorumlu olacaktır.

…

33.13-Ocakların Tespiti, Arazi ve Ocakların İşgali

33.13.1 Aşağıdaki maddenin geçerli olması için Madde 33?de Ocakların İdare tarafından verilmesi hükmü bulunmalıdır. Aksi halde, bu madde geçersiz sayılır.

33.13.2 Taş, kum, çakıl, su, alt temel, temel, vs. malzeme ve ariyet ocakları iş programına göre kullanılmaları gerekli oldukları tarihin 15 gün öncesine kadar bir tutanakla İdarece yükleniciye teslim edilir.

Ocakların her biri için taşıma yolu ve mesafesi bir tutanakla tespit edilir ve bu tespit edilen esaslarda, İdarenin önceden alınmış muvafakat olmadıkça değişiklik yapılamaz.
İnşaat süresince malzeme ocaklarından herhangi birinin bırakılması veya yeni ocaklar kullanılması için yüklenici İdareye yazılı teklifte bulunabilir. Ancak bu teklifin yapılması, İdarece kabulü veya reddi süre, tazminat vs. bakımından yüklenicinin herhangi bir istek veya itirazına hak vermez.

Yüklenici, İdarece yeniden kullanılması kabul veya kararlaştırılan ocakları, kendisine yapılacak yazılı tebligat tarihinden itibaren kullanmaya ve bunların tağdiye sınırları içine başka bir ocaktan malzeme getirmemeye ve aynı şekilde terkedilen ocakları derhal durdurmaya ve bu hususlarda düzenlenecek teslim veya iptal tutanaklarını derhal imzalamaya mecburdur.
Gerek İdarenin emri ve gerek yüklenicinin teklifi sonunda kullanılması veya terki kararlaştırılan ocaklar tutanakla tespit edilir ve bu tutanağa eski ocak durumuna göre çekilmiş malzemenin miktar, yer ve durumunu, yeni ocak durumuna göre yeni ekonomik tağdiye sınırlarını gösterir bir şema eklenir.

Her ocak değişikliği sonunda tespit edilen yeni tağdiye sınırları İdarenin tasdikini taşımak şartıyla yeni bir değişikliğe kadar muteberdir. Tağdiye sınırlarının tespitinde ocak verimi, eleme, yıkama, kırma ve taşıma bedelleri göz önünde tutulur…” düzenlemesine yer verilmiştir.

İnceleme konusu ihalenin Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 14.08.2017 tarihinde açık ihale usulüyle birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “(Akhisar-Sındırgı) Ayr -Gördes - (Demirci-Köprübaşı) Ayr Yolu Km:54+400 - 82+197,58 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üst Yapı İşi” olduğu,

Başvuru konusu ihalede 132 adet ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye 82 isteklinin katıldığı, söz konusu ihaleye teklif veren 7 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhale komisyonunca yapılan hesaplama sonucu sınır değerin 75.514.461,45 TL olarak hesaplandığı ve EKAP üzerinden gönderilen 20.11.2017 tarihli yazılar ile sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen başvuru sahibi Sintaş Taahhüt Ticaret A.Ş. olmak üzere 27 istekliden 6 iş grubuna ilişkin aşırı düşük teklif açıklama yapılmasının talep edildiği,

Söz konusu yazı ekinde açıklanması istenilen YAR, Özel-SY3, Özel-SY6, Özel-ÜY2, Özel-ÜY1 ve DUVK poz numaralı paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin, girdi miktarlarının, ölçü birimlerinin ve açıklama istenmeyen analiz girdilerinin belirtildiği analiz formatlarına yer verildiği anlaşılmıştır.

Teklifi sınır değerin altında kalan 26 istekli tarafından süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan tek istekli olan başvuru sahibi Sintaş Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan açıklamanın ise C30/37 hazır beton harcı için alınan fiyat teklifinde beton tedarik, nakli ve pompalama işleminin şantiyede beton santrali kurularak yapılacağı belirtilmesine karşın beton santrali kurulması hususuna ilişkin bir açıklama yapılmadığı ve analizlerde yer alan nakliyelerle ilgili mesafeleri tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin reddedildiği ve söz konusu ihalenin 12.12.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin B. Ergünler Yol Yapı İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliyecilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunda taraflarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu ve idarenin açıklamayı uygun bulmama gerekçelerinin yerinde olmadığı iddialarına yönelik yapılan inceleme aşağıdaki şekildedir:

a) Hazır beton harcı için yapılan açıklamanın uygun bulunmama gerekçesine ilişkin olarak;

04.042/06 poz numaralı “C 30/37 beton harcı hazır beton harçları (TS EN 206-1)” analiz girdisinin Özel-SY3 poz numaralı “Her türlü inşaatta kuruda ve/veya suda demirli beton (C30/37 hazır beton harcı ile)” iş kaleminde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlendiği,

Söz konusu iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Yatay, düşey, eğik düzlemlerde veya eğri yüzeylerde her derinlik, yükseklik ve genişlikte, her cins kalıp ve kaplama da kullanılarak K.T.Ş nin 308. kısmındaki esaslar dahilinde demirli beton yapılması.

Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

İş başında dökülmüş sıkıştırılmış 1 m3 betona yetecek miktarda beton harcının (C 30/37 betonu) beton santralından alınması, transmikserlerle iş başına kadar nakli, pompajı, vibratörle sıkıştırılması, vibratör iğnesinin giremediği yerlerin mala ve şişlerle şişlenmesi, beton yüzeylerinin düzeltilmesi, betonun 1.5 m. den daha derin yerlere dökümünde çakıl ve kumun segregasyonuna mani olmak için gerekli boru veya attı kapaklı kovaların kullanılması, beton dökerken betonarme demirlerinin yerlerinden oynamaması için gerekli tedbirlerin alınması, gerekli kalıp ve kaplama malzemelerinin işbaşında temini, lamba zıvanalı olarak yapılması, kalıp içlerinin rendelenmesi, lamba. zıvana ve rende yapılmadığı takdirde kalıp içlerinin naylon, kontrplak, sac veya benzeri bir malzeme ile kaplanması ve bilumum takviyelerinin yapılması, priz müddetinin bitiminden sonra kalıp, kaplama vs.nin sökülmesi, beton dökülecek yerde su çıktığı veya bulunduğu takdirde; çimentonun yıkanmasına meydan vermeyecek şekilde el veya motopomplarla betonun su altına dökülen kısmında en son beton dökümünden sekiz saat sonrasına kadar, bu suyun boşaltılması, betonun kürü, sertleşinceye kadar soğuktan ve sıcaktan korunması, derz ve mafsalların yapılması ve bunlara dolgu malzemesinin konulması, beton numuneleri üzerinde gerekli deneylerin ve inşaatta yükleme deneylerinin yapılması suretiyle beton dökülmesi, aşağıda «Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar» başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alât ve edevat masrafları ile müteahhit kârı ve genel masraflar.

Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar:

İnşaat bünyesine giren demirin bedeli, demir işçiliği, demirin işbaşına kadar taşınması, demirin yüklenmesi. boşaltılması, depolanması, muhafazası ve taşıyıcı iskele (Her türlü ayak, kolon, istinat duvarı ve perde gibi imalatın kalıp iskeleleri hariç) bedelleri.

Ölçü :

Tatbik projesi ebatları üzerinden hesaplanan metreküp cinsinden hacmidir.

Ödeme :

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde Poz ÖZELSY3 “ Her türlü inşaatta kuruda ve/veya suda demirli beton (C 30/37 hazır beton harcı ile) “pozuna müteahhit tarafından teklif edilen m3 teklif birim fiyatı...” açıklamasına yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından C 30/37 hazır beton harcı analiz girdisi için öngörülen gideri tevsik etmek üzere Serdaroğulları İnş. Taah. Nak. Mad. San. A.Ş.den alınan 01.08.2017 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde C 30/37 beton harcının m³ fiyatı için malzeme (68,10 TL), makine (8,50 TL), işçilik (6,25 TL) ve nakliye (5,15 TL) giderleri dahil olmak üzere toplam 88,00 TL fiyat öngörüldüğü,

Ayrıca fiyat teklifinde “… C 30/37 beton harcı hazır beton harcı (TS EN 206-1) nın metreküpü 88,00 TL (Seksensekiz TL)’den nakliye ve pompalama bedeli dahil olmak üzere vermeyi taahhüt ederiz…

Genel Koşullar: Teklif birim fiyatımızda şantiye sahanızda beton santrali kurularak tedarik, nakli ve pompalanmasını kapsamaktadır.” ifadesine yer verildiği, bununla birlikte fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 01/08/2017 tarih ve 78 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak kaşelenip imzalandığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede mevcut ihalede hazır beton harcı analiz girdisi için Elazığ il sınırları içerisinde faaliyette bulunan bir firmadan fiyat teklifi alınarak satışlara dayalı açıklama yapıldığı, söz konusu fiyat teklifinde beton tedariki, nakli ve pompalanması işlemlerinin şantiye sahasında kurulacak beton santralinde yapılacağının belirtildiği, bu bağlamda anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde yer verilen açıklamalardan beton harcının işin yapılacağı yerde beton santrali kurularak imal edileceğinin anlaşıldığı, nitekim şikâyete konu edilen hazır beton harcının kurulu sabit tesislerde üretilebileceği gibi mobil santral kurularak da üretilebildiği,

Diğer taraftan fiyat teklifinde beton santrali kurulumunu oluşturan nakliye, malzeme, makine gibi maliyet bileşenlerinin gösterilmediği ve açıklama kapsamında fiyat teklifine konu beton santralinin kurulumunu tevsik eder hiçbir bilgi ve belgeye yer verilmediği, oysaki işin gerçekleştirilmesi açısından beton harcının (C 30/37 betonu) beton santralından alınması, transmikserlerle iş başına kadar nakli, pompalanması gibi işlemlerin esas olduğu,

Daha açık bir ifadeyle C30/37 hazır beton harcının farklı tür ve miktarda girdiler (beton santralinin kurulumu, amortisman, beton harcı, çimento ve nakli, agrega ve nakli, nakliye, beton pompası işleri vb.) kullanılarak oluşturulduğu göz önünde bulundurulduğunda fiyat teklifinin söz konusu maliyet bileşenlerini de içerecek şekilde maliyetlere dayalı şekilde oluşturulmadığı, beton harcı maliyetlerinin söz konusu fiyat teklifi alınan firmaların resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir bilgiler olmadığı ve bu hususun daha önce gerçekleştirilmiş aynı tür ve girdileri içeren beton harcı satım işlemlerini içermediği, dolayısıyla bu şekilde esasında geleceğe dair bir fiyatlandırma yapıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklamasının amacının gerçekçi tekliflerin hazırlanıp hazırlanmadığının tespit edilmesi ve teklif edilen fiyatla ihale konusu işin belgelendirilmek suretiyle ortaya konulması olduğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından alınan fiyat teklifinin ihale konusu işin gerçekçi şartlarını karşılar şekilde fiyat açıklaması yapıldığının dayanağı olamayacağı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, C 30/37 hazır beton harcına ilişkin mobil beton santrali kurulması öngörüsüyle fiyat teklifi ile yapılan için yapılan açıklamanın yeterli ve kabul edilebilir nitelikte olmadığı, bu itibarla anılan isteklinin açıklamasının idarece bu gerekçeyle uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılmasında aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

b) Analizlerde yer alan nakliyelerle ilgili mesafeleri tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmadığı gerekçesine ilişkin olarak;

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde açıklama istenecek söz konusu iş gruplarına ilişkin gönderilen analiz formatları incelendiğinde,

- YAR poz numaralı “Her cins ve klastaki zeminde yarma ve yan ariyet kazısı yapılması ve kullanılması” iş kaleminde 07.004/K poz numaralı “Yarmanın nakli” analiz girdisinin,

- Özel-ÜY2 poz numaralı “Plentmiks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)(Her şey dahil)” iş kaleminde 07.005/K poz numaralı “PM temel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli” analiz girdisi ile 07.006/K poz numaralı “PM temel karışımın plentten serim yerine nakli” analiz girdisinin,

- Özel-ÜY1 poz numaralı “Plentmiks Alttemel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)(Her şey dahil)” iş kaleminde 07.005/K poz numaralı “PM alttemel için gerekli taşın ocaktan konkasöre nakli”, 07.005/K poz numaralı “PM alttemel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli” ile 07.006/K poz numaralı “PM alttemel karışımın plentten serim yerine nakli” analiz girdilerinin açıklama istenilecek analiz girdileri olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen analiz formatları incelendiğinde söz konusu nakliye giderleri için herhangi bir formüle yer verilmediği görülmekle birlikte Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Listesi kitabında söz konusu nakliye pozlarına ilişkin formüllerin yer aldığı görülmüştür.

Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nda ihale konusu işin kapsamında kullanılacak taş, kum, çakıl, alttemel, temel, ariyet ocakları, depo yeri, şantiye vb. kurulacak alanların yüklenici tarafından temin edileceği düzenlemesine yer verildiği, bu itibarla kullanılacak ocak, depo ve şantiyenin kurulacağı alanlar için ihale üzerinde bırakılacak istekliye takdir hakkı tanındığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu nakliye giderleri için Karayolları Genel Müdürlüğünce yayımlanan Yol, Köprü, Tünel, Bitümlü Kaplamalar, Bakım ve Trafik İşlerine Ait Birim Fiyat Listesinde yer alan nakliye formüllerinin kullanıldığı, analizlerde söz konusu formüller üzerinden K (taşıma) katsayısı ve taşınacak malzemenin niteliğine göre esas alınan mesafeler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı,

- YAR poz numaralı iş kaleminde 07.004/K poz numaralı “Yarmanın nakli” analiz girdisi açıklamasında mesafenin 1.550 m,

- Özel-ÜY2 poz numaralı iş kaleminde 07.005/K poz numaralı “PM temel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli” analiz girdisi açıklamasında mesafenin 500 m, 07.006/K poz numaralı “PM temel karışımın plentten serim yerine nakli” analiz girdisi açıklamasında mesafenin 18,8 km,

- Özel-ÜY1 poz numaralı iş kaleminde 07.005/K poz numaralı “PM alttemel için gerekli taşın ocaktan konkasöre nakli” analiz girdisi açıklamasında mesafenin 450 m, 07.005/K poz numaralı “PM alttemel için gerekli malzemenin konkasörden plente nakli”nde mesafenin 500 m, 07.006/K poz numaralı “PM alttemel karışımın plentten serim yerine nakli”nde ise mesafenin 18,8 km olarak esas alındığı görülmüştür.

Diğer taraftan yapılan açıklama kapsamında esas alınan söz konusu nakliye mesafelerine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği ve başvuru sahibince kullanılacak veya kurulacak depo sahası, ocak, tesis, plent veya şantiye gibi alan ve tesislerin yolun hangi kesimlerine ne kadar uzaklıkta kurulacakları tevsik edilmeksizin mesafelerin sadece sayısal olarak belirtildiği, bununla birlikte açıklama kapsamında sunulan itinererde de konum bilgilerine yer verilmeksizin yalnızca mesafe aralıklarının belirtildiği, somut bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi istekli tarafından nakliye formüllerinde esas alınan mesafelerin ve öngörülen fiyatların idarenin yaklaşık maliyeti hesaplamasına dayanak olarak hazırladığı birim fiyat analizlerinde esas aldığı mesafelerin ve fiyatların altında olduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesi gereği isteklilerin sorgulamaya konu iş kalemlerine ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden somut bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, nitekim ihale konusu işin kapsamında ocak, depo yeri, şantiye vb. tesislerin kurulacağı alanların yüklenici tarafından temin edileceği dikkate alındığında öngörülen mesafeleri tevsik etmenin isteklinin sorumluluğunda olduğu, ancak anılan istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında nakliyelere ilişkin formüllerde esas alınan mesafeleri tevsik eden herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği anlaşıldığından nakliye girdilerine ilişkin yapılan açıklamaların bu hali ile uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla başvuru sahibi tarafından nakliye girdilerine ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığının anlaşılması sebebiyle isteklinin teklifinin idarece reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.