SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2018/UY.II-2042

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2018/UY.II-2042

Karar Tarihi

12 Aralık 2018

İhale

2018/301435 İhale Kayıt Numaralı "Ballı Barajı" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/067
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 12.12.2018
Karar No : 2018/UY.II-2042
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ceysu İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/301435 İhale Kayıt Numaralı “Ballı Barajı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı tarafından 19.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ballı Barajı” ihalesine ilişkin olarak Ceysu İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi nin 22.10.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.10.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.11.2018 tarih ve 53590 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.11.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1652 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. Yeterlik koşullarına ilişkin şartları karşılamadığı şöyle ki;

a) İsteklilerce verilen teklif mektubunun usulüne uygun bir biçimde sunulmadığı, ayrıca söz konusu istekliler tarafından sunulan teklif mektubunun mevzuat uyarınca istenilen şartları taşımadığı, teklif mektubunda rakam ve yazı uyumsuzluğu olduğu, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunduğu, vergi kimlik numarasına yer verilmediği, ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmadığı, standart forma uygun olmayacak şekilde sunulan söz konusu teklif mektuplarını veren isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) İsteklilerce sunulan teklif ekinde yer alan vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmediği, yani istekli firmaların gerçek yetkililerince imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküsü, vekaletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığı, tekliflerin ekinde sunulan vekaletnamede yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin ve dolayısıyla imza atmaya yetkili olup olmadıklarının tespiti için vekaletnamedeki sürenin dolup dolmadığının teyidinin gerektiği,

c) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 38’inci maddesi uyarınca Ticaret Sicil Gazetesinde şirket ortaklarının ve ortaklık oranlarının son durumunun gösterilmesi gerekmekte olup, ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ikinci teklif sahibi ile aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen istekliler tarafından bu hususa riayet edilmediği, Ticaret Sicil Gazeteleri veya konuya ilişkin diğer bilgi ve belgelerin sunulmadığı, dolayısıyla söz konusu tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

d) İstekliler tarafından kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkâr odası veya ilgili meslek odası belgelerinin ayrı ayrı sunulmadığı, geçici teminat mektuplarının usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, geçici teminat mektubunun teklif edilen bedelin %3’ünden az olduğu ve geçerlilik tarihinin yanlış olduğu, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak; cari oranın en az 0,75, öz kaynaklar oranının en az 0,15 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50 den küçük olması gerekirken, bu oranların anılan isteklilerce sağlanmadığı, toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulmadığı, cironun İsteklilerce teklif edilen bedelin % 25 inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarı için ise teklif edilen bedelin % 15 inden az olmaması gerekirken, bu oranların sağlanmadığı,

e) İstekliler tarafından sunulan iş deneyim belgesi ihale konusu iş veya benzer iş kapsamındaki tanımları karşılamadığı, söz konusu isteklilerce sunulan iş deneyim belgesinin güncel olmadığı gibi benzer iş kapsamında olmayan işler ayrıştırıldığında asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, bahse konu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesi hükümlerinde öngörülen esaslara uygun olmadığı, bu sebeple anılan istekliler tarafından sunulan teklifin öncelikle söz konusu hüküm çerçevesinde bir değerlendirme yapılarak değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, zira söz konusu belgelere ilişkin tasdik işlemleri mevzuata uygun olmadığı gibi belgelerin ve tercümelerinin sunulmasına ilişkin yükümlülüklerin de yerine getirilmediği,

f) İstekliler tarafından idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarların aynen kullanılmadığı, hesaplamalarda da aritmetik hata yapıldığı,

g) İsteklilerin her bir ortağının ve %51 oranında hissedarlarının ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve SGK borcu bulunduğu, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

  1. Aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen isteklilerin açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Analizlerde yer alan imalat girdi miktarları ve rayiç bedellerinin düşürüldüğü, cari yıl birim fiyatlarının kullanılmadığı,

b) Proforma faturalarda, faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin ayrıntılı olarak açıklama yapılmadığı, geçici vergi beyanname dönemindeki güncel fiyatları içermediği, ayrıca proforma faturalar yanlış beyan edilip gerekli onaylarının da yapılmadığı, faturalarda meslek mensubunun imzasının bulunmadığı, meslek mensuplarınca yazılması gereken ibarelerin yazılmadığı, fiyat teklifi veren firmanın teklife konu alanda faaliyet göstermediği, meslek mensubu ile fiyat teklifi veren firmaların sözleşmelerinin bulunmadığı, faturalara dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağında yer alan paçal fiyat analizlerinin mevzuata aykırı olduğu, bu sebeplerle mevzuat kapsamında öngörülen şekle aykırılık teşkil ettiği, öte yandan patlayıcı maddelere (jel dinamit vb.) ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalar ve Ek O-5, Ek O-6 belgelerinde diğer açıklamalar gibi gerçeği yansıtmadığı, satış bedellerinin tamamının döviz ile olduğu ve açıklama yapılan dönemdeki satış kurları ile teklif edilen bedellerin açıklanamayacağı, patlayıcı dinamitlere ilişkin bedellerin gerçek bedeli yansıtmadığı, yetkili kişilerce imzalanmamış, geçici vergi beyanname döneminin boş bırakılmış olması nedeniyle mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

c) Asgari isçilik maliyetlerinin düşük gösterildiği, analizlerde kullanılan isçilik maliyetinin yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu, isteklilerce alınan fiyat tekliflerindeki mal ve hizmete ait analizlerdeki toplam isçilik miktarı ve tutarlarının da saatlik asgari ücret tutarının altında olduğu, mevzuatta belirtilen biçimiyle ayrıntılı bir olarak belirtilmediği, ayrıca vasıflı/vasıfsız işçi ayrımına gidilmeksizin tüm işçiler için tek fiyat öngörüldüğü, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

d) Akaryakıt girdisi için öngörülen bedelin, EPDK tarafından açıklanan fiyatlardan ve rafineri çıkış fiyatlarından daha düşük olduğu, ayrıca istekliler tarafından mazotun litre/ kg dönüşümünde kullanılan katsayının 0,820 - 0,845 kg/lt olarak alınmadığı,

e) Nakliye unsurlarının açıklama istenilecek analiz girdiler içerisinde gösterilmesine rağmen nakliye dahil şeklinde açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu, nakliye mesafelerinin ihale dokümanında yer alan nakliye mesafeleri ile örtüşmediği, kullanılan mesafelere ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı,

f) Analizlerde kullanılan makine ve ekipmanlara ait açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, kapasitelerinin işe özgün olarak hazırlanan ve ihale dokümanı ekinde verilen teknik şartnameler, projeler ve birim fiyat tarifleri göz önünde bulundurularak belirlenmediği, idare analizlerinde yer alan ilgili makine ve ekipmana ait teknik verilerin çok altında alındığı,

g) Malzeme ocaklarına ilişkin olarak ilgili malzemelerin hangi ocaktan temin edileceğine dair tevsik edici belgelerin sunulmadığı, seçilen ocağın yıllık kapasitesi ve patlayıcı madde miktarlarının ihale konusu işin yapımı için yetersiz olduğu, malzeme ocaklarına ilişkin işletme ruhsatı, ÇED raporu ve ocağın kullanımına ilişkin sözleşmenin açıklama kapsamında sunulması gerektiği, ancak anılan isteklilerce söz konusu belgelerin sunulmadığı,

h) Sözleşme giderlerinin hatalı olarak hesaplandığı, sunulan analizlerde ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi, resim - harç giderleri, KİK payı, sigorta ücretleri, müteahhit karı ve genel giderlerin dikkate alınmadığı, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği,

i) Açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin idarece verilen girdilerden farklı alınmış olduğu, söz konusu girdilerin bir kısmı için “0,00” bedel öngürüldüğü, ayrıca, bu bedeller açısından açıklayıcı belgelerin sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (a) bölümü:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.“ hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Ballı Barajı

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Temelden 93,50 m yüksekliğinde Ön Yüzü Beton Kaplı Kaya Dolgu Baraj Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: DSİ 8. Bölge Müdürlüğü – Erzurum” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1’inci maddesinde “…c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif mektubunun şekli ve içeriği” başlıklı 23’üncü maddesinde “…23.2. Teklif mektubunda;

a) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi,

b) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması,

c) Kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması,

ç) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi,

d) Teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur.

23.3. İş ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişiler tarafından imzalanması gerekir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ve yapılan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde, istekliler tarafından teklif zarfı içerisinde, anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan standart forma uygun hazırlanmış birim fiyat teklif mektubu ve eki olan birim fiyat teklif cetvelinin sunulması, söz konusu teklif mektubunun üzerinde yazılan bedelin rakam ve yazı birbiriyle uyumlu olacak şekilde açıkça yazılmak suretiyle hazırlanacağı, kazıntı, silinti ve düzeltmenin bulunmayacağı, ad, soyad ve ticari unvan yazılarak yetkili kişilerce, isteklinin iş ortaklığı olması durumunda ise ortakların tamamı tarafından veya yetki verilen kişiler tarafından imzalanacağı, ayrıca gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını, Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişilerin ise vergi kimlik numarasının belirtilmesi gerektiği, buna uygun teklif sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan şikayete konu isteklilere ait teklif mektupları incelendiğinde, bahsi geçen isteklilerce ihale dokümanı kapsamında verilen standart formların kullanıldığı, söz konusu teklif mektupları üzerinde herhangi bir kazıntı, silinti ve düzeltmenin bulunmadığı, teklif mektubu üzerindeki teklif tutarının rakam ve yazıyla yazılan kısmının birbiriyle uyumlu olduğu, vergi kimlik numaralarının ve ticari unvanların yazıldığı, teklif mektuplarının söz konusu isteklilerce yetkilendirilen kişiler tarafından imzalandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (b) bölümü:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tarafından sunulan 02.06.2016 tarihli ve 9088 sayılı ve Ticaret Sicil Gazetesinde şirketin müdürler kurulu başkanı olarak Mahir Akan’ın seçildiği, Ali Akan’ın da müdür olarak seçildiği, aynı şirket tarafından sunulan Ankara 47’nci Noterliği tarafından düzenlenen 26.01.2018 tarihli imza sirkülerinde “… adresinde ikamet eden Ali Akan aksi karar alınana kadar Müdür olarak seçilmiştir” ifadelerine yer verilerek bahsi geçen kişinin temsil ve ilzama yetkili kılındığı görülmüştür.

Söz konusu iş ortaklığının özel ortağı Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. tarafından sunulan 06.03.2018 tarih ve 9530 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde Fatih Şimşek’in 23.02.2021 tarihine kadar temsil yetkili kılındığı, aynı şirket tarafından sunulan Ankara 41’inci Noterliği tarafından düzenlenen 13.03.2018 tarihli imza sirkülerinde de söz konusu kişinin şirketi temsil ve ilzama yetkili olarak belirlendiği görülmüştür.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin sunmuş olduğu 22.09.2017 tarihli ve 9414 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde şirketin yönetim kurulu başkanlığına 1 yıllığına Mitaş Proje İnş. Tekstil San. ve Tic. A. Ş.’nin seçildiği, 08.01.2018 tarihinde Ankara 54’üncü Noteri tarafından düzenlenen imza sirkülerinde de söz konusu tüzel kişilik adına da Kemal Mit’in temsil ve ilzama yetkili kılındığı, temsil süresinin 15.09.2017 yılından itibaren 3 yıl olarak belirlendiği, bahsi geçen Kemal Mit’in de 15.01.2018 tarihinde Ankara 54’ünü Noteri tarafından düzenlenen vekaletname ile Erdal Akkuşu vekili tayin ettiği, Erdal Akkuş’a ait imza beyannamesinin de teklif dosyası kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulan 31.05.2018 tarihli 9590 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’de yönetim kurulu üyesi olarak Veysel Demirci’nin seçildiği, 05.06.2018 tarihli Ankara 56’ncı Noterliği tarafından düzenlenen imza sirkülerinde de söz konusu kişinin 24.05.2021 tarihine kadar şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığının belirtildiği, aynı şekilde iş ortaklığının özel ortağı Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş.ye ilişkin olarak, 28.12.2017 tarihli ve 9483 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nde Veysel Demirci’nin yönetim kurulu üyesi olarak belirtildiği, 15.03.2018 tarihli Ankara 56’ncı Noterliği tarafından düzenlenen imza sirkülerinde de söz konusu kişinin 08.03.2021 tarihine kadar şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığının belirtildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu 01.09.2010 tarihli ve 7640 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nde Burhan Deveci’nin 20.08.2010 tarihinden itibaren 10 yıllığına şirket müdürü olarak seçildiği, söz konusu bilgilerin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin resmi internet sayfasından (https://www.ticaretsicil.gov.tr/) yapılan sorgulama ile uyumlu olduğu, 22.05.2018 tarihli Elazığ 3’üncü Noterliği tarafından düzenlenen imza sirkülerinde de söz konusu kişinin 20.08.2010 tarihinden itibaren 10 yıl olmaz üzere şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığının belirtildiği görülmüştür.

Sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları imza sirkülerinde yetkili olarak belirtilen kişilerin teklif mektubunu imzaladıkları, bahse konu imzaların imza sirkülerinde ve imza beyannamesinde yer alan imzalar ile uyumlu olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının söz konusu isteklilere yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (c) bölümü:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1 İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinden ihaleye katılabilmeleri için isteklilerin teklif dosyası kapsamında gerçek kişi olması durumunda noter tasdikli imza beyannamesinin, tüzel kişi olması durumunda da ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.06.2018 tarihli ve 9088 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 134 numaralı sayfasını, 15.01.2016 tarihli ve 8990 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 125 numaralı sayfasını ve 28.01.2015 tarihli ve 8746 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 1300 numaralı sayfasını sunduğu, söz konusu 28.01.2015 tarihli ve 8746 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 1300 numaralı sayfasında şirket ortaklarının 15.300 paya karşılık Ali Akan ve 14.700 paya karşılık Mahir Akan olduğu ve bu kişilere ait T.C. kimlik numaralarının teklif dosyasında yer aldığı, sonraki gazetelerde herhangi bir değişiklik olmadığı, dolayısıyla son duruma ilişkin bilgilerin sunulduğu,

Özel ortak Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş.nin 06.03.2018 tarihli ve 9530 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 856 numaralı sayfasını, 15.06.2017 tarihli ve 9326 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 47 numaralı sayfasını, 02.10.2017 tarihli ve 8917 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 35, 36 ve 37 numaralı sayfalarını, 23.12.2011 tarihli ve 7968 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 65 ve 66 numaralı sayfalarını sunduğu, 02.10.2015 tarihli ve 8917 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 36 numaralı sayfasında şirket ortaklarının 980 paya karşılık Sevil Şimşek ve 1020 paya karşılık Mustafa Göçer olduğu ve bu kişilere ait T.C. kimlik numaralarının teklif dosyasında yer aldığı görülmüştür.

Bahsi geçen özel ortağın bir anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin sunulan bilgilerin teyidi amacıyla pay defterlerine ihtiyaç duyulmuş ve Kurum tarafından SMMM Mehmet Can Ökdem’den 03.12.2018 tarihli ve E.2018/29462 sayılı yazı ile başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin gönderilmesi talep edilmiştir. 04.12.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazı ile ihale tarihi itibariyle şirket ortaklarının ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin SMMM onaylı örnekleri Kurumumuza gönderilmiştir. Anılan pay defterinin incelenmesi neticesinde, 29.09.2015 tarihinde Sevil Şimşek’in söz konusu şirketin %49 hissesine, Mustafa Göçer’in de %51 hissesine sahip olduğu ve teklif dosyasında sunulan belgeler ile uyumlu olduğu görülmüştür.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin 29.12.2017 tarihli ve 9484 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 107 numaralı sayfasını ve 22.09.2017 tarihli ve 9414 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 46 numaralı sayfasını sunduğu, 29.12.2017 tarihli ve 9484 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 107 numaralı sayfasında şirket ortaklarının 1020 paya karşılık Güven Karaçuha ve 980 paya karşılık Mitaş Proje İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş. olduğu görülmüştür.

Bahsi geçen isteklinin bir anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin sunulan bilgilerin teyidi amacıyla pay defterlerine ihtiyaç duyulmuş ve Kurum tarafından SMMM Metin Tok’tan 03.12.2018 tarihli ve E.2018/29463 sayılı yazı ile başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin gönderilmesi talep edilmiştir. 05.12.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazı ile ihale tarihi itibariyle şirket ortaklarının ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin SMMM onaylı örnekleri Kurumumuza gönderilmiştir. Anılan pay defterinin incelenmesi neticesinde, 26.12.2017 tarihinde Güven Karaçuha’nın söz konusu şirketin %51 hissesine, Mitaş Proje İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.nin de %49 hissesine sahip olduğu ve teklif dosyasında sunulan belgeler ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş.nin 31.05.2018 tarihli ve 9590 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 932 numaralı sayfasını sunduğu, söz konusu Türk Ticaret Sicili Gazetesi’de şirket ortaklarının 1892 paya karşılık Veysel Demirci ve 2508 paya karşılık da Klimovsk Stroy SnabTek. Ltd. Şti. olduğu görülmüştür.

Bahsi geçen özel ortağın bir anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin sunulan bilgilerin teyidi amacıyla pay defterlerine ihtiyaç duyulmuş ve Kurum tarafından SMMM Ali Haydar Tufan’dan 03.12.2018 tarihli ve E.2018/29464 sayılı yazı ile başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin gönderilmesi talep edilmiştir. 05.12.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazı ile ihale tarihi itibariyle şirket ortaklarının ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin SMMM onaylı örnekleri Kurumumuza gönderilmiştir. Anılan pay defterinin incelenmesi neticesinde, 29.05.2018 tarihinde Klimovsk Stroy SnabTek. Ltd. Şti. söz konusu şirketin 2508 paylık hissesine, Veysel Demircinin de 1892 paylık hissesine sahip olduğu ve teklif dosyasında sunulan belgeler ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Söz konusu iş ortaklığının özel ortağı Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş.nin 28.12.2017 tarihli ve 9483 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 173 numaralı sayfasını sunduğu, söz konusu Türk Ticaret Sicili Gazetesi’de şirket ortaklarının 45.900 paya karşılık Bedirhan Hayırlı ve 44.100 paya karşılık da Veysel Demirci olduğu ve bu kişilere ait T.C. kimlik numaralarının teklif dosyasında yer aldığı görülmüştür.

Bahsi geçen özel ortağın bir anonim şirket olması sebebiyle, şirketin son durumuna ilişkin sunulan bilgilerin teyidi amacıyla pay defterlerine ihtiyaç duyulmuş ve Kurum tarafından SMMM Ali Haydar Tufan’dan 03.12.2018 tarihli ve E.2018/29464 sayılı yazı ile başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilme tarihi itibariyle tüzel kişiliğin ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin gönderilmesi talep edilmiştir. 05.12.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazı ile ihale tarihi itibariyle şirket ortaklarının ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin SMMM onaylı örnekleri Kurumumuza gönderilmiştir. Anılan pay defterinin incelenmesi neticesinde, 20.12.2017 tarihinde Bedirhan Hayırlı’nın söz konusu şirketin %51 hissesine, Veysel Demircinin de %49 hissesine sahip olduğu ve teklif dosyasında sunulan belgeler ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10.05.2017 tarihli ve 9323 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 612 numaralı, 01.09.2010 tarihli ve 7640 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’nin 265 numaralı sayfalarını sunduğu, söz konusu 10.05.2017 tarihli ve 9323 sayılı Türk Ticaret Sicili Gazetesi’de şirket ortaklarının 1020 paya karşılık İsmail Tunçel, 600 paya karşılık Burhan Deveci ve 380 paya karşılık da İbrahim Yılmaz olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan istekliler tarafından şirket ortaklarının son durumunu gösterir belgelerin teklif dosyası kapsamında sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (d) bölümü:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleriise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1)İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı “56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

(7) İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir… “ hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

d) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi,

g) Bu bent boş bırakılmıştır,

..

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

ı) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge

i) Bu bent boş bırakılmıştır

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde bu ortak (h) ve (ı) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır.

7.3. İhaleye konsorsiyum olarak teklif verilmesi halinde;

7.3.1. İhaleye konsorsiyum olarak teklif verilmesine izin verilmediğinden bu madde boş bırakılmıştır

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 14.04.2019 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde 25.01.2017 tarihinde yapılan değişiklik ile isteklilerin teklifleri kapsamında kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkâr odası veya ilgili meslek odası belgelerini sunması zorunluluğu kaldırılmış olduğundan, istekliler tarafından bu hususa ilişkin belge sunmasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının istekliler tarafından kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkâr odası veya ilgili meslek odası belgelerinin ayrı ayrı sunulmadığına ilişkin bölümünün yerinde olmadığı düşünülmektedir.

Mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinden ihaleye katılabilmeleri için isteklilerin teklifleri kapsamında Şartname’de belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzların sunulması gerektiği, geçici teminat mektubunun teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az ve 14.04.2019 tarihinden önce olmamak üzere düzenlenmesi gerektiği, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin Şartname’nin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler olduğu, bilanço veya eşdeğer belgelerde belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın en az 0,75, öz kaynak oranının en az 0,15, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50'den küçük olması gerektiği,

İş hacmine ilişkin olarak isteklilerce toplam cirosunu gösteren gelir tablosu ve taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturaların sunulabileceği, isteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece gönderilen işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede; Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına, Türkiye Ekonomi Bankası tarafından düzenlenmiş, 1.550.000,00 TL bedelli ve 14.06.2019 tarihine kadar geçerli, Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin kendi adına Yapı Kredi Bankası tarafından düzenlenmiş, 1.800.000,00 TL bedelli ve 15.05.2019 tarihine kadar geçerli, Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. adına Şekerbank tarafından düzenlenmiş, 1.700.000,00 TL bedelli ve 31.05.2019 tarihine kadar geçerli, Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kendi adına Vakıfbank tarafından düzenlenmiş 1.650.000,00 TL bedelli ve 30.05.2019 tarihine kadar geçerli olan geçici teminat mektubunu sunduğu görülmüştür.

Söz konusu geçici teminat mektuplarının teklif edilen bedelin %3’ünden az olmaması ve 14.04.2019 tarihine kadar geçerli olması gerektiği, bahse konu isteklilerin sunmuş oldukları geçici teminat mektuplarının teklif bedelinin %3’ünden az olmadığı ve geçerlilik tarihi şartlarını sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin geçici teminatlara ilişkin iddiasının yerinde olmadığı düşünülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 1,91, öz kaynak oranının 0,54 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu, özel ortağı Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş.ye ait bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 1,64, öz kaynak oranının 0,34 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu,

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin sunmuş olduğu bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 128,30, öz kaynak oranının 0,99 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş.ye ait bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 10,33, öz kaynak oranının 0,90 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu, özel ortağı Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş.ye ait bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 1,648, öz kaynak oranının 0,448 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,12 olduğu,

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 2,148, öz kaynak oranının 0,598 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,08 olduğu görülmüştür. Söz konusu isteklilerin bilanço bilgilerine ilişkin olarak ihale dokümanında belirtilen oranların sağlandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bilanço bilgilerin istenilen şartları sağlamadığına yönelik iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sunulan cirolara ilişkin olarak yapılan incelemede ise;

İhale üzerinde bırakılan istekli Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 2017 yılına ait toplam ciroyu gösteren Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin ve 2017 yıllarına ait faturaların, özel ortak Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. tarafından ise 2017 yıllarına ait toplam ciroyu gösteren Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin ve 2016 ile 2017 yıllarına ait faturaların sunulduğu görülmüştür.

Pilot ortak Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin gelir tablolarına ilişkin olarak yapılan incelemede; 2017 yılına ait net satışlar tutarının ise 26.327.330,80 olduğu, ortaklık oranın %50-50 olarak beyan edildiği, söz konusu isteklinin gelir tablosu sunması durumunda sağlaması gereken (50.950.950,00x %25 x %50= 6.368.868,75 TL) tutarı karşıladığı, özel ortak Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. tarafından sunulan gelir tablosunda 2017 yılına ait net satışlar tutarının 3.399.939,33 TL olduğu, söz konusu özel ortağın sağlaması gereken tutarın ise 6.368.868,75 TL olduğu, 2017 yılına ait net satışların ihale dokümanında istenilen tutarı sağlamadığı, ancak İdari Şartname’nin “…Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” düzenlemesine göre, söz konusu ortağın 2016 yılına ait net satışlar tutarının 23.603.423,72 TL olduğu, 2016 ve 2017 yıllarına ait ortalamanın da 13.501.681,53 TL olduğu görülmüştür.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin 2017 yılına ait gelir tablosunu sunduğu, söz konusu tabloda net satışlar tutarının 99.434.688,20 TL olduğu, söz konusu isteklinin İdari Şartname’ye göre sağlaması gereken tutarın 13.003.458,88 TL (52.013.835,50x%25) olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. 2017 yılına ait toplam ciroyu gösteren Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin, özel ortak Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. tarafından ise 2017 yıllarına ait toplam ciroyu gösteren Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin sunulduğu, ortaklık oranın %50-50 şeklinde olduğu görülmüştür.

Pilot ortak Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. tarafından sunulan Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin gelir tablolarına ilişkin olarak yapılan incelemede; 2017 yılına ait net satışlar tutarının ise 226.909.040,76 olduğu, ortaklık oranın %50-50 olarak beyan edildiği, söz konusu isteklinin gelir tablosu sunması durumunda sağlaması gereken (52.345.678,90x %25 x %50= 6.543.209,86 TL) tutarı karşıladığı, özel ortak Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. tarafından sunulan gelir tablosunda 2017 yılına ait net satışlar tutarının 257.787.681,46 TL olduğu, söz konusu özel ortağın sağlaması gereken tutarın ise 6.543.209,86 TL olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2017 yılına ait toplam ciroyu gösteren Kurumlar Vergisi Beyannamesi’ni ve 2017 yılına ait faturaların sunulduğu, sunulan gelir tablosunda net satışlar tutarının 48.418.686,05 TL olduğu, söz konusu isteklinin İdari Şartname’ye göre sağlaması gereken tutarın 13.180.750,00 TL (52.723.000,00x%25) olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan istekliler iş hacmine ilişkin olarak ihale dokümanında istenilen şartların sağlandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (e) bölümü:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde benzer iş “İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler” olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.

b) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

c) (a) veya (b) bendi kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:

  1. Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

  2. Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

ç) Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

  1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

  2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

  3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

  4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

  1. İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

  2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

b) Kanunun 20 nci maddesi ile 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

  1. İki katına kadar olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

  2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, yaklaşık maliyetin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek tutardan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

  1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

  2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

(2) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinde; alt yüklenici iş bitirme belgeleri dahil diğer belgeler ise belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde birinci fıkranın (b) bendine göre, bu kapsama girmeyen işlerde ise, birinci fıkranın (c) bendine göre güncellenir.” hükümleri yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.5’inci maddesinde 2.5’inci maddesinde “(Ek-1)’de yer alan listedeki işlerin bünyesinde olan ancak, yapının bir parçası olarak tek başına ihale edilecek olan işler için benzer iş belirlemesi yapılırken, ihale konusu iş ve/veya işlere ilişkin iş deneyim belgeleri sunulabileceği gibi ihale konusu işi de içeren iş deneyim belgelerinin de sunulabileceğinin belirtilmesi gerekmektedir. İhale konusu işe ilişkin iş deneyim belgesi yerine ihale konusu işi de içeren bir iş deneyim belgesi sunulduğu ve ihale konusu iş tutarının iş deneyim belgesi üzerinden tespit edilemediği hallerde, ihale konusu iş tutarının tespit edilebileceği bilgi ve belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Örneğin; bir binanın sadece sıhhi tesisat yapımına ilişkin bir ihaleye CI grubuna ait iş deneyim belgesi sunan aday veya istekliler katılabileceği gibi kapsamında sıhhi tesisat işleri olan BIII grubu bir binaya ilişkin iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli de katılabilecektir. Benzer şekilde bir tünel yapım işi ihalesine AII grubu iş deneyim belgesi sahibi aday veya istekli katılabileceği gibi örneğin kapsamında tünel yapım işi olan AVIII grubu iş deneyim belgesi ile de aynı ihaleye katılmak mümkündür.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 2.8’inci maddesinde “Birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, ihale konusu işe benzer nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin; bir rekreasyon alanı yapım işinde, iş kapsamında BIII grubuna giren bir bina inşasının da gerçekleştirilmesi durumunda; iş deneyim belgesi sahibi, BIII grubu işleri ayrıştırılmak suretiyle BIII grubu iş deneyimi istenen bir ihaleye katılabilecektir.” açıklaması yer almakta, Tebliğ’in ekinde “VIII. Grup: Barajlar

1.Dolgu barajlar

2.Beton barajlar

3.Kemer barajlar

4.Göletler” işleri sıralanmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat usul ve tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzerlik arz eden “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan “A/VIII. Grup: Barajlar” grubu işler

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İş deneyim belgesi yerine diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye katılacak olanlardan inşaat mühendisliği bölümü mezunu olanlar, ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.

7.7. Belgelerin sunuluş şekli

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi ve teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.

7.7.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.7.4.1. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.

7.7.4.2. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.7.4.3. 7.7.4.1 veya 7.7.4.2 nci madde kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:

  1. Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

  2. Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.4.4. Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.

7.7.4.5. Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.

7.7.4.7. Tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgeler:

7.7.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:

7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.7.5.2. Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.2.1. Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.7.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mührün veya damganın sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemelerinden, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan “A/VIII” grubu işlerin benzer iş olarak kabul edileceği, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 100'ünden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı,

İş deneyim belgelerine ilişkin olarak idarelerin, belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, isteklilerin istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilecekleri, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyeceği,

Yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılacağı, Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işleminin bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabileceği “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu tespitler çerçevesinde itirazen şikâyet başvurusundaki iddialara ilişkin yapılan inceleme kapsamında; ihale üzerinde bırakılan istekli Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Akgenç İnşaat Elktr. Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kendi adına düzenlenen iş bitirme belgesini sunduğu, sunulan iş deneyim belgesine konu işin “Göl-Su 2.Grup Göletler (Edirne-Keşan Çeltik + Edirne-Keşan Suluca+ Edirne-Keşan Sazlıdere), uygulanan yapı tekniğinin “3 adet Homojen Kil Dolgu Gölet”, sözleşme tarihinin 23.10.2013, geçici kabul tarihinin 24.12.2015 ve belge tutarının de 25.048.534,31 TL olduğu,

Söz konusu iş ortaklığının özel ortağı Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah.Ticaret A. Ş.nin %51 hissesine sahip ortağı Mustafa Göçer’e ait iş denetleme/yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “Cindere Barajı İnşaatı”, sözleşme tarihinin 08.02.1994, geçici kabul tarihinin 31.12.2011 ve belge tutarının 528.089,48 (1993 B.F.) olduğu görülmüştür.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin %51 hissesine sahip ortağı Güven Karaçuha’ya ait iş yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “Deriner Barajı ve Hidroelektrik Santrali”, sözleşme tarihinin 04.11.1997, geçici kabul tarihinin 24.01.2014 ve ilgilinin hissesine düşen belge tutarının 554.896.811,06 USD, işin yapım işine ilişkin kısmının tutarının da 520.403.777,76 USD olduğu görülmüştür.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş.nin %57 hissesine sahip ortağı olan Klimovsk Stroy Snab Tek. Ltd. Şti.ye ait iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan belgede işin adının “Serebryanskaya Sulama Barajı ve Hidroelektrik Santralı Projesi” olduğu, sözleşme tarihinin 14.06.2001, geçici kabul tarihinin 27.09.2012 ve belge tutarının da 651.935.920,00 USD olduğu,

Söz konusu iş ortaklığının özel ortağı Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. nin %51 hissesine sahip ortağı Bedirhan Hayırlı’ya ait iş yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “Uzunçayır Barajı ve Hes Tesisleri İnşaatı”, sözleşme tarihinin 24.12.1993, geçici kabul tarihinin 09.09.2004 ve belge tutarının 1.501.675,31 TL (1993 yılı birim fiyatları ile) olduğu görülmüştür.

İdarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin %51 hissesine sahip ortağı İsmail Tunçel’e ait iş deneyim belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “Alpaslan 1 Barajı ve Hes İnşaatı”, sözleşme tarihinin 01.02.1995, geçici kabul tarihinin 23.12.2010 ve belge tutarının 1.958.178,92 TL olduğu görülmüştür.

İhale dokümanında istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 100'ünden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, pilot Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ve özel ortaklarının sunmuş olduğu iş deneyim belgelerine konu işin ihale dokümanı kapsamında belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu, söz konusu iş ortaklığının ilgili düzenleme kapsamında teklif bedeline göre 50.950.950,00 TL tutarında iş deneyim belgesi sunması gerektiği, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlamasının zorunlu olduğu, bu kapsamda pilot ortak Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin en az 40.760.760,00 TL (50.950.950x0,80) tutarında iş deneyim belgesi sunması gerektiği, söz konusu pilot ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncel tutarının 41.438.186,58 TL olduğu, dolayısıyla ihale dokümanında istenilen şartı sağladığı, özel ortak Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş.nin en az 10.190.190,00 TL (50.950.950x0,20) tutarında iş deneyim belgesi sunması gerektiği, söz konusu özel ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncel tutarının 401.680.638,81 TL olduğu anlaşılmıştır.

İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin ihale dokümanı düzenlemelerine göre sağlaması gereken iş deneyim tutarının 52.013.835,50 TL olduğu, sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncellenmemiş tutarının 520.403.777,76 USD olduğu, söz konusu iş deneyim belgesi tutarının TL’ye çevrilmiş tutarının 949.216.490,63 TL, hissesine düşen tutarın da 189.843.298,13 TL olduğu, işin esas unsurunun “Baraj yapımı” olduğu göz önüne alındığında, ilgili mevzuatı gereğince ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalede aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın sunması gereken iş deneyim tutarının 52.345.678,90 olduğu, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlamasının zorunlu olduğu, bu kapsamda pilot ortak bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş.nin en az 41.876.543,12 TL (52.345.678,90x0,80) tutarında iş deneyim belgesi sunması gerektiği, söz konusu pilot ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin tutarının 651.935.920,00 USD olduğu, söz konusu iş deneyim belgesi tutarının TL’ye çevrilmiş tutarının 776.095.812,09 TL dolayısıyla ihale dokümanında istenilen şartı sağladığı, özel ortak Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş.nin en az 10.469.135,64 TL (52.345.678,90x0,20) tutarında iş deneyim belgesi sunması gerektiği, söz konusu özel ortağın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin güncel tutarının 1.142.219.113,71 TL, hissesine düşen tutarın 228.443.822,74 TL olduğu ve ihale dokümanında istenilen asgari iş deneyim tutarını sağladığı, işin esas unsurunun “Baraj yapımı” olduğu göz önüne alındığında, ilgili mevzuatı gereğince ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhalede aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunması gereken iş deneyim tutarının 52.723.000,00 olduğu, söz konusu isteklinin %51 hissesine sahip ortağı İsmail Tunçel’e ait iş deneyim belgesinin güncellenmiş tutarının 372.426.843,39 TL, hissesine düşen tutarın 74.485.368,67 TL olduğu, ihale dokümanında istenilen asgari iş deneyim tutarını sağladığı, işin esas unsurunun “Baraj yapımı” olduğu göz önüne alındığında, ilgili mevzuatı gereğince ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan isteklilerin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerine konu işlerin ihale dokümanı kapsamında belirlenen benzer iş grubuna uygun olduğu, esas unsurunun “Baraj yapımı” olduğu göz önüne alındığında, ilgili mevzuatı gereğince ayrıştırılmasına gerek olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesine binaen aslına uygunluğu noterce onaylanmış sureti olduğu, ortaklık durum belgesinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu isteklilere yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (f) bölümü:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “… Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlenmesi yer almaktadır.

Kamu ihale mevzuatına göre birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutarın hesaplanacağı, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibince şikayete edilen isteklilerin ihalede sunmuş oldukları teklif mektupları incelendiğinde birim fiyat teklif cetvellerinde idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarların aynen kullanıldığı, yapılan hesaplamalarda da herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasının (g) bölümü:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

adaylar ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin, ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

(3) Ortak girişimlerde söz konusu belgelerin yukarıda öngörülen şekilde bütün ortaklarca ayrı ayrı verilmesi zorunludur.

(4) Birinci fıkranın (c) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu”nun kapsamı ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(5) Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun değerlendirilmesinde, isteklinin;

a) İlgili mevzuatına göre tahakkuk eden prim borçlarının süresi içinde ödenmemesi halinde kesinleşmiş prim borcu olduğu,

b) Prim borcuna karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

c) Prim borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş prim borcu olmadığı kabul edilecektir.

(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu” nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu kabul edilecektir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “… 17.3.3. İsteklilerin sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması, bu belgenin; ilgili müdürlükçe aynı işverene ait Türkiye genelini kapsayacak şekilde yapılacak araştırma neticesinde düzenlenmesi ve ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi gerekmektedir. Aynı isteklinin başka yerlerdeki işyeri sicil kayıtlarına ilişkin sosyal güvenlik prim borcu bulunduğunun idarelerce tespit edilmesi halinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.

17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile harçlar ve bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.

17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir.

17.6.2. İhale üzerinde kalan isteklinin ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilecektir.

17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin “ihale tarihindeki” durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir …” açıklamaları yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin son fıkrasında hangi durumda isteklilerin ihale dışı bırakılacağı sayma suretiyle belirtilmiş olup “Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu” ve “Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu” olması hususu isteklilerin ihale dışı bırakılacağı durumlar arasında yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nde “Türkiye’de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu”nun kapsamı ve tutarı” ile “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu”nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarının belirlenmesinde hangi hususların esas alınacağı açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, şikayete konu istekliler tarafından “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresinin yer aldığı birim fiyat teklif mektubunun sunulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu istekliler tarafından Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığının belirtildiği, aynı zamanda isteklilerin idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenmesi durumunda sözleşmenin imzalanmasından önce vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulunulan vergi dairesinden alması, sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması ve idareye ibraz etmesi gerektiği, anılan Kanun’da ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve/veya kesinleşmiş vergi borcu olan istekliler için idarelerce tesis edilecek işlemlerin neler olduğu hükme bağlanmış olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde sözleşme öncesi ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından belgelendirme yapılması gerekeceği, dolayısıyla bu aşamada idarece işlem tesis edilmesi gerekmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.6.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin sunmuş olduğu açıklamaların idarece değerlendirilmesi neticesinde Akgenç İnşaat Elktr. Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah.Ticaret A. Ş. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği,

İdarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine de yer verileceği,

İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden,

- BAL-01 poz no’lu “Açıkta kazı yapılması”,

- BAL-02 poz no’lu “Tünel/Galeri Kazısı ve Desteklenmesi”,

- BAL-03 poz no’lu “Barajlarda (3A+3B+3C+3D+4+Ku) Zon Dolguları Yapılması“,

- BAL-07 poz no’lu “Barajlarda 2A (Çevresel Derz Filtre ”,

- BAL-12 poz no’lu “Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması”,

- BAL-17 poz no’lu “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması”,

- BAL-30 poz no’lu “Baraj İmalatları Bünyesine Giren Çimento”,

- BAL-32 poz no’lu “Açıkta ve Yeraltında Betonarme Demiri”,

- BAL-33 poz no’lu “Yollarda Kazı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması”,

- BAL-37 poz no’lu “Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçaları, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanları ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması” olmak üzere 10 adet iş kaleminin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden 06.08.2018 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bahsi geçen yazılarda “…Yapılan değerlendirme sonunda, “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38.maddesi” uyarınca teklifinizin İdaremizin belirlemiş olduğu yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu tespit edilmiş olup, Kanun, Yönetmelik ve Kamu İhale Genel Tebliğinin konuya ilişkin hükümleri uyarınca? Teklifiniz kapsamında yer alan aşağıdaki pozlarınıza ait olmak üzere, analizlerde yer alan girdilerin fiyatlarını Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde düzenlenen usule uygun biçimde açıklamanız ve belgelendirmeniz gerekmektedir.

Açıklama yapılması ve belgelendirilmesi gereken pozlar? BAL-01, BAL-02, BAL-03, BAL-07, İB-12, BAL-17, BAL-30, BAL-32, BAL-33 ve BAL-37'dir. Ayrıca, teklifinize ilişkin olarak? Yapım yönteminin ekonomik olması, Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, Yapım işinin özgünlüğü? Hususlarında belgelendirmek suretiyle yaptığınız yazılı açıklamalarınız da değerlendirilecektir.

Söz konusu işlemler için yazının 10.08.2018 tarihinde mesai bitimine kadar açıklamalarınızı ve dayanak belgeleri İdaremize teslim etmemeniz halinde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır…” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesine, söz konusu iş kalemlerinin analiz formatlarına ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği, 07.08.2018 tarihinde söz konusu isteklilere EKAP üzerinden gönderilen yazıda “…Ballı Barajı aşırı düşük savunması ile ilgili olarak;

Açıklama İstenilmeyen Analiz Girdileri Listesine Kapsül (Elektrikli 1,50 m) dahil edilmiştir.

BAL-32 nolu “Açıkta ve Yeraltında Betonarme Demiri” iş kalemi girdilerinden Demir Taşınması ölçü birimi her ne kadar sehven kilogram yazılmış olsa dahi iş kaleminin ölçü biriminde ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde ton olarak yazılmış olması, isteklilerin tekliflerini bu duruma göre vermesi ve aynı iş kaleminin analiz formatında malzeme girdi miktarlarının toplam 1.070,00 kg (zayiat dahil) olması demir taşınması girdisinin ölçü biriminin “ton” olduğu anlaşılmaktadır...” ifadelerine yer verilecek açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine “Kapsül (Elektrikli 1,50 m)” dahil edildiği ve BAL-32 nolu “Açıkta ve Yeraltında Betonarme Demiri” iş kalemi analiz girdilerinden “Demir Taşınması” ölçü biriminin “ton” olarak değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin açıklamalara yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının (a) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

Teklifleri aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen ve idarenin talebine binaen bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklama sunan sunan Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı, Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş. ve Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı ve Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları kapsamında kullanmış oldukları analiz formatının, idarenin göndermiş olduğu aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yer alan analiz formatları ile aynı olduğu, söz konusu analizlerde yer alan miktarlarda herhangi bir değişikliğin yapılmadığı, rayiç bedellerinin düşürülmediği,

Açıklanması istenen iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri içindeki makine ve ekipmanlara ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından 2018 yılı için belirlenen birim fiyatları hesaplamalara dahil açıklamada kullandıkları, teklif ettikleri makine ve ekipmanın idarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilen kapasite ve özelliklerde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (b) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

İhalede en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın şikayete konu olan “Jel dinamit”, “Kapsül (elektrikli 2,5 metre)”, “Kapsül (tavnikli)” analiz girdileri için Nitroelektrik Patlayıcı Maddeler San. ve Tic. A. Ş.den, “Çam kereste” analiz girdisi için Sesa Endüstriyel Yatırımlar İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den, Portland Çimentosu (torbalı) (TS EN 197-1 CEM-I 42,5 N)”, “Demir ince”, “Demir Kalın”, “Düz siyah sac” analiz girdileri için Makdem Demir Çelik Yapı Malzemeleri ve Tic. A.Ş.den fiyat teklifi (proforma fatura) aldığı görülmüştür.

İhalede en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin “Kapsül (elektrikli 2,5 metre)” ve “Kapsül (tavnikli)” analiz girdileri için Solar Patlayıcı Maddeler San. A.Ş.den fiyat teklifi aldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın “Jel dinamit”, “Fitil”, “Kapsül (elektrikli 2,5 metre)” ve “Kapsül (tavnikli)” analiz girdileri için Orica-Nitro Patlayıcı Mad. San. ve Tic. A.Ş. den, “Çam kereste” ve “Yuvarlak ağaç” analiz girdileri için Yılmaz Kerestecilik’ten, “Katkı (hava sürükleyici)” ve “Katkı (püskürtme betonu)” analiz girdileri için Chryso-Kat Katkı Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş.den ve “Portland Çimentosu (torbalı) (TS EN 197-1 CEM-I 42,5 N)” analiz girdisi için ise Aşkale Çimento San. Tic. A.Ş.den fiyat teklifi (proforma fatura) aldığı görülmüştür.

Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin “Jel dinamit” analiz girdisi için Nitron Patl. Maden İnş. A.Ş.den, “Çam kerestesi” analiz girdisi için “Esk Kerestecilik Nak. İnş. ve İnş. Malz. Akar. Mad. Tic. San. Ltd. Şti.den, “Demir kalın (zaiyat ve bağlama teli dahil)” analiz girdisi için Ahmet Akkaya’dan fiyat teklifi (proforma fatura) aldığı görülmüştür.

Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın fiyat teklifi aldığı Nitroelektrik Patlayıcı Maddeler San. ve Tic. A. Ş. ve Sesa Endüstriyel Yatırımlar İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin, Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin fiyat teklifi aldığı Solar Patlayıcı Maddeler San. A.Ş.nin, Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın fiyat teklifi aldığı Orica-Nitro Patlayıcı Mad. San. ve Tic. A.Ş., Chryso-Kat Katkı Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş.nin ile Aşkale Çimento San. Tic. A.Ş. ve Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin fiyat teklifi aldığı Nitron Patl. Maden İnş. A.Ş. ve Ahmet Akkaya’nın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi internet sayfası üzerinden yapılan sorgulama sonucu ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri’nden, Esk Kerestecilik Nak. İnş. ve İnş. Malz. Akar. Mad. Tic. San. Ltd. Şti.nin ve Yılmaz Kerestecilik ve Makdem Demir Çelik Yapı Malzemeleri ve Tic. A.Ş.nin ise fiyat teklifi üzerinde yer alan ticari unvanından teklife konu alanda faaliyet gösterdiği, fiyat teklifleri üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre yazılması gereken ibarelerin bulunduğu, geçici vergi beyanname dönemine ilişkin bilgi belgelerle meslek mensubu ile yapılan sözleşmenin teklif kapsamında sunulması yönünde bir zorunluluğun bulunmadığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği, alınan fiyat tekliflerinin paçal iş kalemlerine ilişkin olmadığı anlaşılmıştır.

Tebliğin yukarıda yer verilen maddelerinde fiyat tekliflerine dayanak olan EK-O.5, EK-O.6 tutanakların fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeleri gibi bir zorunluluğun bulunmadığı, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, fakat idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklanmış olup, söz konusu belgelerin açıklama kapsamında talep edilmemesinin idarenin ve Kurumun takdirinde olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı, Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş. ve Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı tarafından söz konusu tutanakların sunulduğu, Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı ve Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş.nin sunmuş olduğu tutanaklarda geçici vergi beyanname döneminin uygun olduğu, ancak Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan katkı malzemelerine ilişkin fiyat teklifinin satış tutarı tespit tutanağında geçici vergi beyanname döneminin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (c) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

İhale tarihi itibarıyla yürürlükte olan saatlik asgari ücretin 9,02 TL olduğu, açıklama istenilen analiz girdileri için şikâyete konu isteklilerin yaptıkları aşırı düşük teklif açıklamalarında ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücret olan 9,02 TL’nin altında teklif sunmadıkları görülmüş, söz konusu isteklilerin işçilik giderlerine ilişkin öngördükleri birim maliyetin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun olduğu, vasıflı vasıfsız işçi ayrımına gidilmeksizin tüm işçiler için tek bir fiyat öngörülmesinin mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (d) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

İdarece açıklama istenilecek iş kalemlerinin detaylı analiz girdileri incelendiğinde motorin(mazot) girdisi biriminin “kilogram” olarak belirlendiği görülmüştür.

Açıklamalar incelendiğinde, ihalede en avantajlı teklif sahibi ve en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Akgenç İnş. Elktr. Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Arsi Yapı Müh. İnş. Tur. Mak. Taah. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı, Hane Proje İnş. San. ve Tic. A. Ş. ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Cihan İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından mazot(motorin) girdisi için 03.07.2018 tarihinde geçerli EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt birim fiyatlarının esas alındığı, sunulan belgelerde motorinin litre fiyatının 5,25 TL olduğu, söz konusu fiyatın KDV hariç 4,449 TL olarak hesaplandığı, litreden kilograma dönüştürme işlemi için 0,845 kg/lt katsayısının kullanıldığı ve bulunan tutarın, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir…” açıklamasına binaen %90’ına denk gelen 4,74 TL’nin (((5,25/1,18)x0,845)/0,90) altında olmayacak şekilde açıklandığı görülmüştür.

Yoğunluk dönüşüm oranlarının standart olarak hangi aralıkta olması gerektiğine yönelik olarak Türk Standartları Enstitüsü’nden alınan görüşte “…Belirli bir sıcaklıktaki motorinin hacminin kütleye dönüştürülebilmesi için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir. Ülkemizde pazarlanan motorinlerde (dizel) olması gereken özellikler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından zorunlu uygulamada tutulan TS EN 590 "otomotiv yakıtları - Dizel (motorin) - Gerekler ve deney yöntemleri” standardında belirtilmiştir. Bu standartta yer alan Çizelge 1'e göre motorinin TS 1013 EN ISO 3675 veya TS EN ISO 12185 yöntemlerine göre ölçülmüş olan 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 820,0 kg/m³ - 845,0 kg/m³ (LİTRE cinsinden; 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L) aralığında olmalıdır. Sonuç olarak TS EN ISO 590 standardına uygun bir motorinin 1 litresinin 15 °C sıcaklıktaki kütlesi 0,8200 kg - 0,8450 kg aralığında olmalıdır. Örneğin, bu aralık içinde yer alan ve 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 834,5 kg/m³ (kg cinsinden; 0,8345 kg/L) olarak ölçülmüş olan motorinin 15 °C sıcaklıktaki 1 (bir) litresinin kütlesi 0,8345 kg'dır. Piyasaya sürülmüş olan bir motorin ürününün 15 °C sıcaklıktaki yoğunluk değerine, ürün piyasaya çıkmadan önce TS EN 590 standardına uygunluk açısından ilgili deney yöntemlerinden akredite bir laboratuvarda gerçekleştirilen deneyler sonucunda düzenlenmiş olan deney/analiz raporlarından ulaşılabilir ya da belirli bir ürünün yoğunluğu o üründen TS EN 590 standardına atıf yapılan numune alma yöntemlerine uygun olarak alınan bir numunenin motorinde yoğunluk tayini yöntemlerinden (TS 1013 EN ISO 3675 ve/veya TS EN ISO 12185) akredite bir laboratuvarda yoğunluğu tayin edilmek suretiyle tespit edilebilir. Motorinin hacmi ve buna bağlı olarak yoğunluğu 15 °C civarındaki sıcaklıklar için çok önemli düzeyde olmamakla birlikte, sıcaklıkla değiştiği için 15 °C’tan farklı sıcaklıktaki bir ürünün 1 litresinin kütlesini belirleyebilmek için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir.” …” ifadelerine yer verildiği, dolayısıyla normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin(litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L aralığında olması gerektiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın mazot(motorin) girdisi için 03.07.2018 tarihinde geçerli EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt birim fiyatlarının esas alındığı, sunulan belgelerde motorinin litre fiyatının 5,25 TL olduğu, söz konusu fiyatın KDV hariç 4,449 TL olarak hesaplandığı, litreden kilograma dönüştürme işlemi için 0,850 kg/lt katsayısının kullanıldığı ve bulunan tutar 5.23 TL/kg’nin %90’ı alınarak 4,71 TL/kg fiyata ulaştığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Türk Standartları Enstitüsü’nden alınan görüş doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, normal şartlar altında piyasada satılan motorinin hacminin(litre), kütlesel birime (kilogram) dönüşümünde kullanılan katsayıların 0,820 kg/L - 0,845 kg/L aralığında olması gerektiği, söz konusu istekli Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın tarafından ise, ulusal ve uluslararası standartlara uygun olmayacak ve lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde daha yüksek bir katsayı olan 0,850 kg/L değerinin kullanıldığı görüldüğünden, aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (e) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan isteklilerin, açıklanması istenen iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri içinde yer alan nakliye girdileri üçüncü kişilerden fiyat teklifi almadıkları, söz konusu açıklamayı idarece aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarında yer alan nakliye formüllerini kullanarak yaptıkları, nakliye mesafelerinin idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilen analiz formatlarında yer verildiği, söz konusu isteklilerin bu mesafeleri kullandıkları anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (f) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan isteklilerin, açıklanması istenen iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri içindeki makine ve ekipmanlara ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından 2018 yılı için belirlenen birim fiyatları hesaplamalara dahil açıklamada kullandıkları, teklif ettikleri makine ve ekipmanın idarece aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilen kapasite ve özelliklerde olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (g) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

İhale konusu işe ait Özel Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “İş için gerekli malzemeler projelerde gösterilen malzeme ocaklarından, İdare tarafından tespit edilen öncelik sırasına göre temin edecektir. Kazılardan çıkan malzemeler projede gösterilen depo sahalarına konulacaktır. Bu işler için taşımalar teklif birim fiyatlara dahil olduğundan ayrıca bir bedel ödenmesi ve/veya mevcut teklif birim fiyatlarda değişiklik yapılması talep edilemez.” ifadelerine, Dolgu İşleri Teknik Şartnamesi’nin “Malzemenin Ocaklarının Teslimi ve Kontrolü” başlıklı 2.1’inci maddesinde “Dolgu için gerekli malzemeleri içeren ocaklar projelerde gösterilecek veya sözleşmede belirtilecektir. Bu malzeme ocakları (kaya, kum-çakıl, kil ve dolgu malzemesi v.b) sözleşmenin onayından sonra İdare tarafından Yüklenici’ye teslim edilecektir. İdare projelerde gösterilen veya sözleşmede belirtilen ocak yerlerinde değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Malzeme ocaklarından is yerine kadar yapılacak servis yolları ve tasıma mesafeleri projelerde belirtilmemişse İdare ile Yüklenici tarafından beraberce belirlenecektir.” ifadelerine yer verildiği, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen 614-BM-1 numaralı “Doğal Yapı Malzemeleri Bulduru Haritası ve Özellikleri “ başlıklı projede ihale kapsamında kullanılacak malzeme ocaklarına ilişkin bilgilerin idarece verildiği görülmüştür.

Kullanılacak ocaklara ilişkin belirlemelerin idare tarafından yapıldığı, söz konusu ocakların sözleşmenin onaylanması sonrasında idare tarafından yükleniciye teslim edileceği, idarece şikayet başvurusuna verilen cevapta ocak malzeme rezervinin baraj inşaatında kullanılacak gerekli malzeme miktarının çok üstünde olduğunun belirtildiği, patlayıcı madde miktarının da idare tarafından belirlendiği ve isteklilerin bu miktara göre açıklama yaptığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (h) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

İdarece aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde yer alan, aşırı düşük teklif bileşenlerinin,

- BAL-01 poz no’lu “Açıkta kazı yapılması”,

- BAL-02 poz no’lu “Tünel/Galeri Kazısı ve Desteklenmesi”,

- BAL-03 poz no’lu “Barajlarda (3A+3B+3C+3D+4+Ku) Zon Dolguları Yapılması“,

- BAL-07 poz no’lu “Barajlarda 2A (Çevresel Derz Filtre ”,

- BAL-12 poz no’lu “Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması”,

- BAL-17 poz no’lu “Önyüzü Beton Kaplamalı Barajlarda Önyüz Betonarme Betonu Yapılması”,

- BAL-30 poz no’lu “Baraj İmalatları Bünyesine Giren Çimento”,

- BAL-32 poz no’lu “Açıkta ve Yeraltında Betonarme Demiri”,

- BAL-33 poz no’lu “Yollarda Kazı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması”,

- BAL-37 poz no’lu “Açıkta, Yeraltında veya Tünel/Galeri İçerisinde Kullanılacak Çelik Kaplama, Redüksiyon, Tranzisyon, Branşman, Dirsek ve Kurb Parçaları, Torisferik Kapaklar, Cebri Boru Yardımcı Ekipmanları ve Cebri Boru İmali ve Yerine Konulması” olarak belirlendiği, ve söz konusu kalemler için açıklama yapılmasının talep edildiği, yüklenici karı ve genel giderler için bir bedelin aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerce öngörüldüğü, sigorta ücretleri, damga vergisi, karar pulu, KİK payı gibi giderler için yapılacak olan masrafların açıklama istenilecek kalemler arasında bulunmadığı ve ayrıca istekliler tarafından söz konusu masraflar için kar ve genel giderler kapsamında bir bedel öngörüldüğü de göz önüne alındığında başvuru sahibinin iddiası yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının (i) bölümüne ilişkin yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan ve açıklamaları idarece uygun bulunan isteklilerin yaptıkları açıklamada yer alan analizlerde açıklanması istenilmeyen girdiler için idarece verilen miktarlarda herhangi bir değişiklik yapılmadığı ve herhangi bir girdinin 0,00 TL bedel öngörülerek açıklanmadığı anlaşılmış olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan Ziver Müh. Yapı Taah. ve Tic. A. Ş. - Ziver İnş. Taah. Maden. Tur. Paz. San. Tic. A. Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ancak söz konusu durumun ihalenin sonucunu değiştirmediğinden düzeltici işlem belirlenmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim