KİK Kararı: 2018/UY.II-1563

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/047
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 16.08.2018
Karar No : 2018/UY.II-1563 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mau Yapı İnş. A.Ş.-Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/125325 İhale Kayıt Numaralı “Eğirdir - Gelendost - Şarkikaraağaç - 3Blhd Yolu (Km:58+300-73+300 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Bsk Üstyapı İşleri İkmal İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 02.05.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eğirdir - Gelendost - Şarkikaraağaç - 3Blhd Yolu (Km:58+300-73+300 Arası) Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Bsk Üstyapı İşleri İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Mau Yapı İnş. A.Ş.-Biberci İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 19.01.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.01.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.02.2018 tarih ve 10074 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 24.07.2018 tarihli ve 2018/MK-259 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/220-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekindeki açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirtilen ÜY-03 ve ÜY-04 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin analizlerde yer alan nakliye giderlerinin bazılarının idarece açıklama istenilecek analiz girdisi olarak, bazılarının ise açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği, bununla birlikte idare tarafından 09.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklanması istenilen ve istenilmeyen analizler girdilerinde yer alan K katsayısının aynı değerde alınmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, açıklanması istenilmeyen analiz girdileri için mevzuata göre idarece sorgulama yapılamayacağından aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeyle reddedilmesinin yerinde olmadığı,

2. “Polimer Modifiye Bitüm Katkısı” analiz girdisi için alınan fiyat teklifinde geçerlilik süresinin bulunmadığı, ayrıca fiyat teklifi veren firmanın İstanbul’da bulunan bir firma olması üzerine idare tarafından fiyat teklifi veren firmanın meslek mensubu ile yazışma yapıldığı, yapılan yazışma neticesinde teklifin geçerliliğinin bulunmaması üzerine de aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği, ancak idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereği sadece satış tutarı tespit tutanağının meslek mensubundan istenebileceği, anılan Tebliğ’e uygun olarak 02.06.2017 tarihinde düzenlenen fiyat teklifinin 03.01.2018 tarihinde geçerlilik süresinin idarece sorgulanması ve böyle bir sorgulamanın teklifi veren firma yerine meslek mensubu üzerinden yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, kaldı ki meslek mensubunun ilgili yazısında fiyat teklifinin verildiği tarih itibarıyla geçerli olduğunun belirtildiği ve mevzuata uygun olarak düzenlenen belgenin idareye sunulduğu, idarenin de gerekli belgelerin İş Ortaklığı tarafından sunulduğunu tasdik ettiği, Kamu İhale Kanunu’nda fiyat tekliflerinin geçerlilik süresinin olacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, idarenin fiyat teklifine konu katkı maddesinin 600 km mesafeye taşınacağını belirttiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz girdileri arasında söz konusu “polimer modifiye bitüm katkısı nakliyesi” gibi bir analiz girdisinin bulunmadığı, dolayısıyla anılan giderin açıklamasının istenilmesinin de kanunen mümkün olmadığı,

3. “C25/30 Hazır Beton Harcı ve C30/37 Hazır Beton Harcı” için sunulan fiyat teklifinde;

1. Malzeme bedelinin işbaşı teslim olarak belirtildiği, beton santralinin şantiyeye kurulacağının beyan edildiği, ayrıca fiyat teklifi üzerinde geçerlilik süresinin beyan edilmediği gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

1. Fiyat teklifi veren firmanın Konya’da bulunan bir firma olması üzerine idare tarafından fiyat teklifi veren firmanın meslek mensubu ile yazışma yapıldığı, meslek mensubu tarafından söz konusu bilgi/belgenin kendisinden talep edilemeyeceği ve verilmiş olan teklifin düzenlenme tarihi itibarıyla geçerli olduğunun beyan edilmesi üzerine de aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,



1. Fiyat teklifine esas satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihinden önceki 2016/4’üncü döneme ilişkin olduğu, fiyat teklifi içeriğinin ise geleceğe dönük bir eylem planı olduğu, bu nedenle belirlenen fiyatın şantiye kurulumundan sonra oluşturacağı maliyetleri temsil etmeyeceği ve defter kayıtlarından çıkarılamayacağı, bu şekilde oluşturulan fiyat teklifinin mevzuata aykırı olarak hazırlanması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,



1. Şantiyeye kurulacak beton santrali ile ilgili olarak şantiye yeri, mesafeler, agrega vs. bilgilerin kendilerince sunulmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, ancak incelenmekte olan ihaleye ilişkin olarak alınan Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2017/2723 esas numaralı kararı doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamalarının bu nedenle reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, kaldı ki idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde sunduğu analizlerdeki taş/agrega ve diğer malzemelerin nakliye mesafelerini ayrıntılı olarak verdiği ve kendileri tarafından da bu mesafelerin kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu belgelerin sunulmasına gerek olmadığı,



1. Fiyat teklifi veren firma ile meslek mensubu arasında düzenlenen tam tasdik sözleşmesinin aşırı düşük teklif açıklamasında istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca 09.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararında belirtildiği gibi söz konusu belgenin fotokopisinin sunulmadığı, ayrıca sunulan sözleşmede yer alan bilgilere istinaden fiyat teklifinin üzerinde imzası bulunan meslek mensubu kişinin imzaya ve onaya yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

4. Aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/grupları bünyesinde yer alan önemli teklif bileşeni olan; plentmiks temel ve alt temel yapılması, BSK imalatı, moloz taş imalatı, demirli ve demirsiz beton imalatları için kullanılacak taş/agregaya esas malzeme ocaklarına ait tevsik edici belgi/belge kapsamında konumu, işletme ruhsatı, işletme izin belgesi, işyeri açma ruhsatı (Çed belgesi ve Ocak ruhsatı hariç) ve yardımcı analizler gibi belgelerin mevzuat çerçevesinde ilgilisince kaşeli ve imzalı olarak ihale komisyonumuza teslim edilmesi gerekmektedir.” ifadesinin yer aldığı ve bu belgelerin sunulmaması nedeniyle de idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklamasındaki analizlerde yer alan ve idarece verilen nakliye mesafeleri dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklamasının oluşturulduğu, herhangi bir düşük nakliye mesafesinin kullanılmadığı ve kendilerine avantaj sağlanmadığı, ayrıca Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2017/2723 esas numaralı kararı doğrultusunda söz konusu belgelerin de istenilemeyeceği, bu nedenle anılan hususun aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesi olmaması gerektiği,

5. Aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılan birim fiyatların hangi kamu kurum ve kuruluşlara ait olduğuna dair listesinin sunulmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

6. 04.109 poz numaralı “Motorin (mazot)” girdisi için EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayınlanan Turkuaz Petrolün 04.04.2017 tarihli baz akaryakıt fiyatının kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu fiyatın sonraki günlere göre düşük olması üzerine idare tarafından Turkuaz Petrol firması ile yazışma yapıldığı ve cevabi yazıda söz konusu fiyatın sehven yanlış yazıldığının ifade edildiği, bu durum üzerine de idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını reddetmesinin mevzuata aykırı olduğu,

7. İdare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesinin (c) bendi kapsamında sahte belge düzenleme gerekçesiyle İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı ile %50’den fazla ortakları hakkında yasaklama kararı verildiği ve İş Ortaklıklarının teklifinin bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak taraflarınca sahte belge düzenlenmesinin söz konusu olmadığı, yasaklama kararının Soner Türkay firması ile Antalya Nitro Patlayıcı Maddeler Dan. Paz. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının asılsız iddiaları üzerine idare tarafından araştırma yapılmadan ve hiçbir somut tespitte bulunulmadan alındığı, ayrıca anılan firmaların iddialarının 2017/MK-470 sayılı Kamu İhale Kurul kararıyla hükümsüz kalan 07.06.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan belgelerle ilgili olduğu, anılan Kurul kararı gereğince idare tarafından 25.12.2017 tarihli 2’nci aşırı düşük teklif açıklama talep yazısına istinaden hazırlanan 02.01.2018 aşırı düşük teklif açıklamalarında Kurul kararında da belirtildiği üzere ocak yazısı belgesinin yüklenicileri ilgilendirdiği için bu kapsamda belge sunulmadığı, analizlerde ise Anfo-Amonyum Nitrat Fuel - Oil karışımı ile ilgili olarak fiyat teklifi kullanılmadığı, analizlerde kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen Anfo rayicinin kullanıldığı, sadece bu nedenle bile İş Ortaklıklarının ortakları hakkındaki iddiaların dikkate alınmaması gerektiği, ayrıca Soner Yozgat tarafından başvuru sahibi İş Ortaklığına verilen çalışma belgesinin anılan kişinin imzalamadığını iddia etmesi üzerine İş Ortaklıklarının bilirkişi incelemesi yoluna başvurdukları, bilirkişi raporuyla belgelerdeki imzanın anılan kişinin eli mahsulü olduğu sonucuna varıldığı, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 2017/2723 sayılı kararına göre ocaklarla ilgili herhangi bir belgenin isteklilerden istenilemeyeceği, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulması zorunlu olmayan bir belgenin sahte olduğunun iddia edilmesi üzerine haksız bir şekilde yasaklanmalarının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, 13.06.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından 07.06.2017 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görülmediği gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, başvuru sahibi İş Ortaklığının 23.06.2017 tarihli şikayet dilekçesi ile idareye başvurduğu, idarenin şikâyet başvurusunu reddetmesi üzerine 13.07.2017 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 09.08.2017 tarihli ve 2017/UY.II-2166 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, ancak anılan Kurul kararına karşı açılan dava neticesinde Ankara 2. İdare Mahkemesinin E: 2017/2723 sayılı kararında “…davalı idarenin işlem gerekçesine esas aldığı ÇED belgesi ve ocak ruhsatına ilişkin taleplerin istekliler için değil ihale üzerinde bırakılan yükleniciler için bağlayıcılığının olduğu, davacı şirketlere ait İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin diğer iddialarının tamamının davalı idarece kabul edildiği ve ihaleyi gerçekleştiren idarenin sıralı analiz girdileri tablosu’nu ve açıklama istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinin Tebliğ’e uygun olarak belirlenmediğinin somut olarak ortaya konulmuş olduğu hususları dikkate alındığında davacı şirketlere ait İş Ortaklığının itirazen şikayet başvurusunun reddi yönündeki davalı idare kurul kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, söz konusu mahkeme kararı üzerine Kurum tarafından 30.11.2017 tarihli ve 2017/MK-470 sayılı Kurul kararı alınarak aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Anılan Kurul kararı üzerine idarece 25.12.2017 ve 26.12.2017 tarihli yazılar ile başvuru sahibi İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, ÜY-03, ÜY-04, Tİ-01, SY-08, SY-07 ve SY-06 poz numaralı iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği, 09.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararıyla başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından 02.01.2017 tarihinde idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmediği ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından 19.01.2018 tarihli şikayet dilekçe ile idareye başvurulduğu, idarenin şikâyet başvurusunu reddetmesi üzerine 05.02.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, 06.03.2018 tarihli ve 2018/UY.II-536 sayılı Kurul kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği, akabinde başvuru sahibi tarafından açılan dava neticesinde Ankara 12. İdare Mahkemesinin 28.06.2018 tarihli E: 2018/844, K: 2018/1298 sayılı kararı ile karar verildiği ve söz konusu kararın yerine getirilmesini teminen Kamu İhale Kurulunca alınan 24.07.2018 tarihli ve 2018/MK-259 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 06.03.2018 tarihli ve 2018/UY.II-536 sayılı kararında yer alan 3’üncü iddianın (d) ve (e) bentlerinin ilgili kısımlarının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 3’üncü iddianın (d) ve (e) bentlerinin ilgili kısımlarının incelenmesine geçilmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle itirazen şikâyete konu ihalede gelinen aşama itibariyle inceleme, sadece başvuru sahibi İş Ortaklığının 3’üncü iddiasının (d) ve (e) bentlerinin ilgili kısımlarına yönelik olarak yapılmıştır.

Ankara 12. İdare Mahkemesinin 28.06.2018 tarihli E: 2018/844, K: 2018/1298 sayılı kararı neticesinde alınan 24.07.2018 tarihli ve 2018/MK-259 sayılı Kurul kararı doğrultusunda, 06.03.2018 tarihli ve 2018/UY.II-536 sayılı Kurul kararında yer alan ve süre yönünden reddedilen hususlar ile ilgili olarak inceleme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “... (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

...

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir...” açıklaması yer almaktadır.

25.12.2017 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesi gereğince; yapım işinin ekonomikliğinin, seçilen teknik çözümler veya bu işte kullanılacak avantajlı şartların, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarına ait belgelerin ve ayrıca yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan ve sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olan ve ihale dokümanı ekindeki teklif cetvelinde gösterilen [( ÜY-03; ÜY-04; Tİ-01; SY-08 ;SY-07 ; SY-06 (6 adet)] iş kalemleri/gruplarına ait analizlerinize dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerden; tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturaların veya fiyat tekliflerinin (teklife konu alanda faaliyet gösterdiğine dair tevsik edici bilgi/belge ile birlikte), akaryakıt, çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifelerinin, Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat tekliflerinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlarının, ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7), stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanaklarının (Ek-O.8), yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/grupları bünyesinde yer alan önemli teklif bileşeni olan; plentmiks temel ve alt temel yapılması, BSK imalatı, moloz taş imalatı, demirli ve demirsiz beton imalatları için kullanılacak taş/agregaya esas malzeme ocaklarına ait tevsik edici bilgi/belge kapsamında konumu, işletme ruhsatı, işletme izin belgesi, işyeri açma ruhsatı (Çed belgesi ve Ocak ruhsatı hariç) ve yardımcı analizler gibi belgelerin mevzuat çerçevesinde ilgilisince kaşeli ve imzalı olarak ihale komisyonumuza teslim edilmesi gerekmektedir.

Ayrıca; mevzuat çerçevesinde sunduğunuz belgeleri ve 3. taraflardan alınan fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensuplarına (YMM veya SM veya SMMM) ait firmalarca yapılan tam tasdik sözleşmesi veya beyannameleri imzalamaya yetki belgelerinin sunulması gerekmektedir...” ifadelerine yer verildiği ve aşırı düşük teklif açıklaması ekinde söz konusu belgelerin başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

09.01.2018 tarihli ihale komisyonu kararının ilgili bölümlerinde “d) Beton santralinin şantiyeye kurulacağı beyan edilmiştir. Ancak; aşırı düşük teklif açıklamasına esas her türlü beyanın bilgi ve belgeye dayalı olması esastır. Bu kapsamda beyan edilen durum ile ilgili şantiye yeri, mesafeler, agrega(taş ocağı) v.s. bilgiler sunulmamıştır. Nitekim; tarihli talep yazımızda “yaklaşık maliyetin % 80’iik bölümünü oluşturan iş kalemleri/grupları bünyesinde yer alan önemli teklif bileşeni olan; plentmiks temel ve alt temel yapılması, BSK imalatı, moloz taş imalatı, demirli ve demirsiz beton imalatları için kullanılacak taş/agregaya esas malzeme ocaklarına ait tevsik edici bilgi/belge kapsamında konumu, işletme ruhsatı, işletme izin belgesi, işyeri açma ruhsatı (Çed belgesi ve Ocak ruhsatı hariç) ve yardımcı analizler gibi belgelerin mevzuat çerçevesinde ilgilisince kaşeli ve imzalı olarak ihale komisyonumuza teslim edilmesi gerekmektedir.” hususu dile getirilmiştir.

e) 25.12.2017 tarihli talep yazımızda “Ayrıca; mevzuat çerçevesinde sunduğunuz belgeleri ve 3. taraflardan alınan fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensuplarına (YMM veya SM veya SMMM) ait firmalarca yapılan tam tasdik sözleşmesi veya beyannameleri imzalamaya yetkili belgelerinin sunulması gerekmektedir.” Denilmektedir. Bu kapsamda isteklinin sunmuş olduğu dosya içeriğinde; Konya Hazır Beton San.Tic.A.Ş.’den fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifine esas “Satış Tutarı Tespit Tutanağı”nı sunduğu, fiyat teklifi ve “Satış Tutarı Tespit Tutanağını onaylayan meslek mensubunun Yeminli Mali Müşavir Mehmet YAMAN olduğu, “Satış Tutarı Tespit Tutanağı ekinde yer alması gereken “meslek mensubuna ait faaliyet belgesi(meslek mensubunca ‘aslı gibidir’ onaylı sureti)” kapsamında Ankara Yemini Mali Müşavirler Odası’ndan alınan Yeminli Mali Müşavir Mehmet YAMAN’a ait faaliyet belgesinin sunulduğu, mükellefe ait imza sirkülerinin sunulduğu ve mükellef ile yapılan tam tasdik sözleşmesinin sunulduğu görülmüştür.

Ancak; tam tasdik sözleşmesinin fotokopi sunulduğu, sözleşmenin tarafları başlığında “1.2.iş sahibinin” Konya Hazır Beton San. Tic. A.Ş. olduğu ancak “1.1.Yeminli mali müşavirin adı soyadı/ünvanı” bölümünde Referans Denetim Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. yazıldığı, “1.3.Sözleşmenin’ başlığında tam tasdik ve döneminde ise 2016 yılı görülmüş, “8.Sözleşmenin süresi, yeri, tarihi, nüsha sayısı” başlığında ise sözleşmenin 01.01.2016 tarihinden itibaren en az bir yıl süre ile geçerli olduğu belirtilmiştir. Bu haliyle; 06.06.2017 tarihinde hazırlanan fiyat teklifi ve “Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nı onaylayan meslek mensubunun Yeminli Mali Müşavir Mehmet YAMAN’ın imzaya ve onaya yetkisi olmadığı, “Satış Tutarı Tespit Tutanağında Yeminli Mali Müşavir Mehmet YAMAN’ın bilgilerinin yer aldığı tespit edilerek belgeler geçersiz sayılmıştır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; yapım yönteminin ekonomik olması, teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

İncelenmekte olan ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının mevzuat gereği zorunlu olduğu, 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi ile idarelerin teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyebileceğine imkân sağlandığı ve mevzuatta söz konusu belgelerin istenmemesi gerektiğine yönelik bir hüküm olmamasının yanında incelenmekte olan ihalede bu belgelerin söz konusu analiz girdilerinin birim fiyat hesabının doğruluğunun teyidi için idarece ihtiyaç duyulan belgeler olduğu göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibi İş Ortaklığının söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

C25/30 ve C30/37 hazır beton harcı için sunulan fiyat teklifi ile ilgili olarak fiyat teklifi veren firma ile denetim şirketi arasında imzalanan sözleşmede yer alan bilgilere istinaden fiyat teklifinin üzerinde imzası bulunan meslek mensubunun imzaya ve onaya yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesine ilişkin olarak yapılan değerlendirmeye aşağıda yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamada, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannameleri imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanması gerektiği açıklanmıştır. Bu çerçevede, meslek mensubu ile mükellef arasında imzalanan sözleşmenin geçerlilik süresinin, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği tarihi kapsaması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

02.01.2018 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasında başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından C25/30 ve C30/37 hazır beton harcına yönelik olarak 06.06.2017 tarihli fiyat teklifi, fiyat teklifine dayanak 06.06.2017 tarihli ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağı, fiyat teklifini imzalayan kişi olan Mehmet Yaman’a ait 05.06.2017 tarihli yeminli mali müşavir faaliyet belgesi, fiyat teklifi veren firma ile Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş. arasındaki 25.01.2016 tarihli yeminli mali müşavirlik denetim ve tasdik sözleşmesi, 06.07.2015 tarihli ve 8856 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi ve fiyat teklifi veren firmaya ait imza sirkülerinin sunulduğu görülmüştür.

Meslek mensubu ile fiyat teklifi veren firma arasında düzenlenen 25.01.2016 tarihli sözleşmenin “Sözleşmenin Süresi” başlıklı 8’inci bölümünde “8.1. Bu sözleşme 01.01.2016 tarihinden itibaren en az bir yıl süre ile geçerli olmak üzere düzenlenmiştir. Sözleşmenin sona erdiği tarihten en az bir ay önce yazılı ihbarda bulunulmaması halinde, sözleşme bir yıl daha kendiliğinden uzar...” düzenlemesi yer almaktadır.

C25/30 ve C30/37 hazır beton harcı için sunulan fiyat teklifi ile ilgili olarak fiyat teklifi veren firma ile denetim şirketi arasında imzalanan sözleşmede yer alan bilgilere istinaden fiyat teklifinin üzerinde imzası bulunan meslek mensubunun imzaya ve onaya yetkisinin bulunup bulunmadığının tespit edilebilmesi amacıyla Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş.ye 07.08.2018 tarihli ve E.2018/20918 sayılı Kurum yazısı yazılarak “1) Fiyat teklifinin düzenlendiği 06.06.2017 tarihi itibariyle Konya Hazır Beton San. Tic. A.Ş. ile Referans Denetim Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. arasındaki 25.01.2016 tarihli yeminli mali müşavirlik denetim ve tasdik sözleşmesinin geçerli olup olmadığına veya anılan tarih itibariyle Konya Hazır Beton San. Tic. A.Ş.nin mükellefiniz olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgelere,

2. Fiyat teklifinin düzenlendiği 06.06.2017 tarihi itibariyle Mehmet Yaman’ın Referans Denetim Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. adına imza atmaya yetkisinin olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgelere.” hususlarına açıklık getirilmesi talep edilmiştir.

Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından Kuruma gönderilen 07.08.2018 tarihli ve 38 sayılı yazıda “Konya Hazır Beton san. Tic. A.Ş.'nin, o6.o6.2o17 fiyat teklifini hazırlarken baz almış olduğu dönem olan 2o16/4. Dönem itibariyle, söz konusu firma ile, 2016 yılına ilişkin, 25.01.2016 tarih ve 2O76/29 sayılı YMM Denetim ve Tasdik Sözleşmemiz bulunmakta olup, sözleşme 2016 yılının tamamını kapsamaktadır...

2)- Fiyat teklifinin düzenlendiği 06.06.2017 tarihi itibariyle Yeminli Mali Müşavir Mehmet Yaman’ın Referans Denetim Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. adına imza atmaya yetkili olduğuna dair imza sirküleri yazımız ekinde mevcuttur.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Öncelikle, fiyat teklifine dayanak olan geçici vergi beyanname dönemi (2016/4) olmakla birlikte, fiyat teklifinin düzenlendiği tarih ile satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği tarihin 06.06.2017 tarihi olduğu açıktır. 07.08.2018 tarihli ve 38 sayılı yazıdan ise “sözleşme 2016 yılının tamamını kapsamaktadır.” ifadesinden yeminli mali müşavirlik denetim ve tasdik sözleşmesinin geçerliliğinin 2016 yılına ait olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından Kuruma gönderilen 07.08.2018 tarihli ve 38 sayılı yazıda Mehmet Yaman’ın Referans Denetim Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. adına imza atmaya yetkisinin olup olmadığına ilişkin olarak 07.12.2015 tarihli imza sirküleri ile anılan firma adına alınan 03.12.2015 tarihli kararın gönderildiği görülmekle birlikte, Ticaret Sicil Gazetesi’nin resmi internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada 11.05.2017 tarihli ve 9324 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde “... Konya 3. Sulh Ceza Hakimliği’nin 03.05.2017 tarih ve 2017/2718 D.iş sayılı kararı ile TMSF’nin (Tasarruf Mevduatı Sigrta Fonu) 674 s. KHK nin 19/2 maddesi uyarınca Kayyım olarak atandığı; Kayyım olarak atanan TMSF’nin yönetim organının tüm yetkilerine sahip olmasına ve yönetim organının yetkilerinin tümü ile bu kuruma devredilmesine; Karar tarihi itibari ile şirketin mevcut yönetim organlarının yetkilerinin kaldırılmasına, bu tarihten itibaren yaptıkları işlemlerin hükümsüz kalacağının ve kayyım atanmasına ilişkin iş bu kararın Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına karar verildiği, T.C. Konya Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Organize Suçlar Bürosu’nun 03.05.2017 tarih, 35302771-2017/3209 soruşturma sayılı yazısı ile bildirilmiş olmakla, keyfiyetin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak ve Müdürlüğümüzdeki vesikalara dayanılarak Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 26. Maddesi gereğince 05.05.2017 tarihinde resen tescil edildiği ilan olunur.” açıklamasına yer verildiği,

11.07.2017 tarihli ve 9364 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde ise “... 674 s. KHK nin 19/2 maddesi uyarınca TMSF’nin (Tasarruf Mevduatı Sigrta Fonu) Kayyım olarak atanmasına ilişkin Konya 3. Sulh Ceza Hakimliği’nin 03.05.2017 tarih ve 2017/2718 D.iş sayılı kararının yine Konya 3. Sulh Ceza Hakimliği’nin 23.06.2017 tarih ve 2017/3845 D.iş sayılı kararı ile kaldırıldığı ve Ali Egemen’in hissesi oranında 6785 sayılı Kanunun 19. Maddesinin ikinci fıkrası uyarınca TMSF’nin Kayyım olarak atandığı, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Organize Suçlar Bürosun’nun 23.06.2017 tarih, 35302771-2017/3209 soruşturma sayılı yazısı ile bildirilmiş olmakla, keyfiyetin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak ve Müdürlüğümüzdeki vesikalara dayanılarak Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 26. Maddesi gereğince 28.06.2017 tarihinde resen tescil edildiği ilan olunur.” açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Fiyat teklifi ve ekindeki satış tutarı tespit tutanağı üzerinde Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş.nin kaşesinin yer almadığı, meslek mensubu olarak sadece Yeminli Mali Müşavir Mehmet Yaman’ın imza ve mührünün yer aldığı, fiyat teklifi veren firma ile Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş. arasındaki 25.01.2016 tarihli yeminli mali müşavirlik denetim ve tasdik sözleşmesinin fiyat teklifinin düzenlendiği 06.06.2017 tarihini kapsamadığı, ayrıca Ticaret Sicil Gazetesi’ndeki ilanlardan 03.05.2017 tarihi ile 23.06.2017 tarihi arasında Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş. adına işlemleri gerçekleştirecek yönetim organının tüm yetkilerinin kaldırıldığı ve yaptıkları işlemlerin hükümsüz kaldığı, bu çerçevede de fiyat teklifinin düzenlendiği 06.06.2017 tarihi itibariyle Referans Denetimli Yemin Mali Müşavirlik A.Ş.nin adına Mehmet Yaman’ın imza atmaya yetkisinin olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.