KİK Kararı: 2018/UY.II-153

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 70
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UY.II-153
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/366092 İhale Kayıt Numaralı “Gökbel Barajı İkmali” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.08.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gökbel Barajı İkmali” ihalesine ilişkin olarak Protar Yapı Müh. İnş. Har. Top. Dan. Müş. Taah. Tic. A.Ş.nin 27.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2017 tarih ve 69443 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3257 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlendiği başvuruya konu ihalede, İdari Şartname'nin 35'inci maddesinde isteklilerden puanlama yapılmak üzere sunulması istenen iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin olarak herhangi bir düzenleme yer almamasına karşın taraflarınca sunulan iş deneyim belge tutarının beşte bir oranında dikkate alınarak puanlama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere verilen analiz formatlarının rayiçlere kadar açılmamasının mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla söz konusu sorgulamanın yenilenmesi gerektiği, öte yandan Akpınar İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) "GBİKML-11" poz numaralı "Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması" adlı iş kalemi içerisindeki işçilik tutarının adı geçen isteklinin tam puan alabilmesi için teklif etmesi gereken birim fiyat tutarına yakın olduğu, motorin birim fiyatının EPDK tarafından yayımlanan fiyatların altında olduğu, betonarme kalıbında kullanılacak çam kerestesine ilişkin piyasa fiyatının kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan fiyatların üzerinde olduğu, agrega ve suyun nakliye giderlerine ilişkin olarak verilen analizler üzerinde açıklama yapılması gerekirken fiyat teklifi ve karayolları nakliye formülleri ile açıklama yapılamayacağı, ayrıca idarece verilen analizlerin birebir kullanılmayarak söz konusu analizlerde değişiklik yapıldığı,

b) "GBİKML-13" poz numaralı "Açıkta ve Yeraltında Beton Demiri" adlı iş kalemi için adı geçen isteklinin tam puan alabilmesi teklif etmesi gereken fiyatın 2.228,00 TL olduğu, ancak bahse konu iş kalemi içerisindeki beton çelik çubuğu maliyetinin 2.000,00 TL ve asgari işçilik ücretinin 987,50 TL olduğu, dolayısıyla nakliye hariç yaklaşık maliyeti 2.987,50 TL olan söz konusu iş kalemi için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

c) "GBİKML-15" poz numaralı "Her Türlü Kapağın Gömülü Elemanlarının, Kaldırma Tijlerinin, Yakalama Kirişlerinin, Izgaraların ve Yardımcı Parçalarının İmali ve Yerine Konulması" adlı iş kalemi için asgari olarak 17,07 TL bedel üzerinden açıklama yapılabileceği, söz konusu iş kalemi içerisinde işçilik girdisi bulunması sebebiyle fiyat teklifi ile de açıklanamayacağı, diğer taraftan fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde idarece hazırlanan analiz formatlarındaki girdi miktarlarına uygun olarak hazırlanmış maliyet tespit tutanaklarının sunulması gerektiği,

ç) "GBİKML-25" poz numaralı "Yollarda Her Türlü Sandık(sıyırma), Ariyet ve Yol Kazısı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması" adlı iş kalemi kapsamında yoğun kaya klası bulunması nedeniyle yüksek maliyetler oluştuğu, bu itibarla anılan iş kalemi için ilgili analizler kullanılmayarak fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ayrıca çıkan kazının dolgu ve/veya depoya konulması için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ait nakliye formülleri yerine fiyat teklifi veya Karayolları Genel Müdürlüğüne ait nakliye formülleri kullanılarak açıklama yapıldığı,

d) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerdeki kar miktarının işin tamamlanabilmesi için yeterli olmadığı dolayısıyla iş yarım kalacağından kamu zararı oluşacağı,

e) Sunulan analizlerde aritmetik hatalar olduğu, bu hataların idarece resen düzeltilmesi durumunda teklif birim fiyatlarının analizlerdeki fiyatların altında kalacağı,

f) Analiz ve alt analizlerde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarının 2016 yılı yayımlanmış rayiçler listesinin açıklamalar kapsamında sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinin altıncı fıkrasında “İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında, dikkate alınır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “…53.3. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar.

53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Gökbel Barajı İkmali

b) Yatırım proje no'su/kodu:1990A010070

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Gökbel Barajı İkmali kapsamında 25.000 metreküplük dolusavak kazıları, 25.000 metreküplük beton imalatları, 480 ton kapak ve kaldırma tertibatı ve 3000 m yol yapım işi ve birim fiyat teklif cetvelindeki diğer kalemlerin imalatları yaptırılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Aydın/ Çine…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması (TFP:50 PUAN)

Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları;

TFP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır.

Bu formülde;

TFP: Teklif fiyat puanını,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatını, ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması (KTP:50 PUAN)

A.2.1 İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik Puanı (İŞBTFNP) (45 Puan):

İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik puanlaması 45 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere İş Kalemleri Bazında Teklif Fiyat Nitelik puanlamasına ait iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Sıra No

İş Kalemi / İş Grubu No

Minimum Teklif Oranı (%)

Maksimum Teklif Oranı (%)

Puan

1

GBİKML-15

34,41

51,62

19

GBİKML-11

16,67

25,01

9

GBİKML-25

8,78

13,17

5

GBİKML-13

5,48

8,22

3

GBİKML-16

4,63

6,94

2,5

2

İş Grubu-1

4,36

6,54

2,5

3

İş Grubu-2

5,67

8,5

4

4

Toplam

45

• İş Grubu 1’i oluşturan iş kalemleri: (GBİKML-01,GBİKML-17,GBİKML-07,GBİKML-04) pozlarıdır.

• İş Grubu 2’i oluşturan iş kalemleri: İş grubu 1 ve yukarıda geçen pozların dışındaki diğer pozların tamamıdır.

A.2.1. Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen tutarların toplam tekliflerine oranının; her bir iş kalemi için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.2. İş grupları için ise o iş grubunda yer alan her bir iş kalemi için verilen teklif tutarlarının toplamının toplam tekliflerine oranının her bir iş grubu için belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları aralığında (minimum ve maksimum oranlar dahil) kalması durumunda her bir iş grubu için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir.

A.2.3. Teklif oranları hesaplanırken yuvarlama yapılmayacaktır.

A.2.4. İsteklilerin teklif oranları, belirlenen minimum ve maksimum teklif oranları dışında kalıyorsa o iş kalemleri/iş grupları için puan alamayacaklardır.

A.2.5. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi/iş grubu için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Teknik Değer Nitelik Puanı (TDNP) (3 Puan):

İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında Kamu veya Özel Sektöre karşı yapmış olduğu işlerden almış olduğu ve teklif edeceği bedelinin %70'inden fazla olan gölet/baraj iş deneyim belgesi üzerinden puanlama yapılacaktır.

*Yeterlilik için sunulan iş deneyim belgesine konu iş hariç.

*Ortak girişimlerde sadece pilot ortak değerlendirilecektir.

Bitirdiği Gölet /Baraj Sayısı Puan

0 ise -0-

1 ve fazlası ise -3-

puan alacaklardır.

A.4 Kalite Nitelik Puanı (KNP) (2 Puan):

İsteklinin Kurumumuza karşı yükleniminde bulunan ihale ilan tarihi itibariyle geriye doğru son 5 yıl içinde fesih edilen veya son 3 yıl içinde devir ettiği gölet/baraj üzerinden puanlama yapılacaktır.

*Ortak girişimlerde tüm ortaklar değerlendirilecektir.

Fesih edilen veya devir yapılan Gölet /Baraj Sayısı Puan

0 ise -2-

1 veya fazlası ise -0-

puan alacaklardır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, idare tarafından teklif fiyatı puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanı olmak üzere iki kısım üzerinden puanlama yapılacağı, isteklilerin anılan kısımlardan alacakları puanların toplanması neticesinde en yüksek puana sahip isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirleneceği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemelerinden teknik değer nitelik puanı hesaplamasında, isteklilerin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre karşı yapmış olduğu işlerden elde edilmiş olan ve teklif bedelinin %70'inden fazla tutara sahip gölet/baraj yapımı işlerine ilişkin iş deneyim belgelerinin dikkate alınacağı, sunulan belgelerin söz konusu şartları taşıması halinde isteklilerin 3 puan aksi halde 0 puan alacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından şirketin %50’den fazla hissesine sahip ortağı olan Hilmi Balaban adına “Çakmak Barajı İnşaatı” işine ilişkin olarak düzenlenen bir iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin altıncı fıkrası hükümleri uyarınca beşte bir oranında değerlendirilerek güncellenmesi neticesinde 8.390.436,27 TL tutarına ulaşıldığı, ancak söz konusu tutar teklif bedelinin %70’i olan 11.851.350,00 (16.930.500,00x%70) TL’yi karşılamadığından adı geçen istekliye teknik değer nitelik puanı verilmediği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi için yapılacak puanlamada teknik değer nitelik puanı alınabilmesi için sunulması gereken iş deneyim belgelerinin taşıması gereken kriterlere yer verildiği, bununla birlikte söz konusu belgelerin iş bitirme, iş yönetme, iş denetleme veya iş durum belgelerinden biri olması halinde hangi oranlarda dikkate alınacağına ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla puanlama için sunulan iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde de yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin esas alınması gerektiği, bu bağlamda idare tarafından teknik değer nitelik puanlamasında Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan hükümler doğrultusunda sunulan iş yönetme belge tutarının beşte bir oranında dikkate alınmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

24.08.2017 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, tekliflerinin sınır değerin altında olduğu anlaşılan iki istekliden 21.09.2017 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan istekliler tarafından sunulan açıklamaların incelenmesi neticesinde İsmail Çelik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği, Akpınar İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının ise uygun görülerek ihalenin 17.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan özel iş kalemleri olduğu, bu itibarla teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen açıklama talebi yazısında bahse konu iş kalemlerine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının da söz konusu isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönündeki iddialara yönelik olarak yapılan incelemede;

a) "GBİKML-11" poz numaralı "Barajlarda Açıkta Her Beton Sınıfında Betonarme Betonu Yapılması" adlı iş kalemi için yapılan açıklamada, işçilik giderlerinin idarece hazırlanan analiz formatındaki işçilik miktarları esas alınarak ihale tarihinde yürürlükte olan 7,90 TL tutarındaki saatlik asgari ücret üzerinden açıklandığı, 03.570 poz numaralı “otomatik beton santrali” ve 03.531/2 poz numaralı “elevatör” girdileri içerisinde yer alan mazot alt girdisi için 4,55 TL bedel öngörüldüğü ve bu tutarın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı rayicine uygun olduğu, 04.152 poz numaralı “kereste” girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2017 yılı birim fiyatı esas alınarak 765 TL bedel öngörüldüğü, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca söz konusu mazot ve kereste girdilerine ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı, “B-07.D/4” poz numaralı “beton agregası taşınması” adlı girdi ile “B-07.D/5” poz numaralı “truck mixerle taşıma karşılığı” adlı girdi için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanmış ilgili formüllerin kullanıldığı, ayrıca bahse konu iş kalemine ilişkin olarak sunulan analiz içerisindeki girdi miktarları ile idarece hazırlanan analizdeki girdi miktarlarının aynı olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

b) "GBİKML-13" poz numaralı "Açıkta ve Yeraltında Beton Demiri" adlı iş kalemi için adı geçen istekli tarafından malzeme için 1.455,20 TL, işçilik için 774,50 TL, nakliye için 40,243 TL ve kâr için 14,97 TL olmak üzere toplam 2.285,00 TL teklif edildiği, malzeme kapsamındaki demir girdisi için 1,36 TL/kg fiyat öngörülerek anılan girdi için alınan fiyat teklifinin sunulduğu, işçilik kapsamında düz işçi, demirci ve demirci yardımcısı ücretleri için ihale tarihinde yürürlükte olan 7,90 TL tutarındaki saatlik asgari ücretin esas alındığı, öte yandan söz konusu girdi miktarlarının da idarece hazırlanan analizdeki girdi miktarları ile aynı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

c) "GBİKML-15" poz numaralı "Her Türlü Kapağın Gömülü Elemanlarının, Kaldırma Tijlerinin, Yakalama Kirişlerinin, Izgaraların ve Yardımcı Parçalarının İmali ve Yerine Konulması" adlı iş kalemi için idarece hazırlanan analiz formatı incelendiğinde, söz konusu iş içerisindeki imalat kalemlerine ilişkin maliyetin işçilik, zayiat ve montaj fiyatı dahil olmak üzere piyasa araştırması sonuçları esas alınarak oluşturulduğu, nakliye gideri için ise herhangi bir formül belirtilmediği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu iş kalemi kapsamındaki imalat girdisine ilişkin olarak işçilik, zayiat ve montaj fiyatı dahil olarak 8,00 TL/kg fiyat üzerinden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, taşıma giderine ilişkin olarak ise Ankara-Çine arası 650 km mesafe dikkate alınarak nakliye formülü üzerinden açıklama yapıldığı, ayrıca anılan iş kalemi içerisindeki imalat girdisine ilişkin olarak idarece hazırlanan analiz formatında da piyasa fiyatlarının kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda söz konusu girdi için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı neticesine ulaşılmıştır

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanakların fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenmesi gerekmekle birlikte fiyat teklifinin ekinde idareye verilmesinin zorunlu olmadığı, ayrıca somut durumda söz konusu fiyat teklifine ilişkin tutanağın meslek mensubundan istenmesini gerektirecek bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ç) "GBİKML-25" poz numaralı "Yollarda Her Türlü Sandık(sıyırma), Ariyet ve Yol Kazısı Yapılması, Dolgu ve/veya Depoya Konulması" adlı iş kalemi kapsamında yer alan “B-07.D/3”, “B-07.D/4” ve “B-07.D/5” poz numaralı” taşıma girdileri için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanmış ilgili formüllerin kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

d) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde sırasıyla "GBİKML-11" poz numaralı iş kalemi için 18,48798 TL/m3, "GBİKML-13" poz numaralı iş kalemi için 14,97 TL/ton, "GBİKML-15" poz numaralı iş kalemi için 2,81 TL/kg ve "GBİKML-25" poz numaralı iş kalemi için 0,86831 TL/m3 tutarlarında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü, diğer taraftan kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yükleniciler tarafından teklif fiyata dâhil edilmesi gereken kâr oranına ilişkin bir belirleme yapılmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin sunulan analizlerdeki kar miktarının işin tamamlanabilmesi için yeterli olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

e) Anılan iş kalemlerine ait analizler üzerinde yapılan incelemede, çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunmadığı anlaşılmıştır.

f) Analiz ve alt analizlerde yer alan girdi maliyetlerinin tevsikine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış 2017 yılı rayiçlerinin esas alındığı ve söz konusu rayiç listesinin açıklamalar kapsamında sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.