KİK Kararı: 2018/UY.II-1478

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/045
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 08.08.2018
Karar No : 2018/UY.II-1478 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Ölmez İnş. Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/171351 İhale Kayıt Numaralı “Mersin-Gözne Yolu Km:6+000-27+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve BSK'lı Üstyapı İşleri (İkmal) İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.05.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin-Gözne Yolu Km:6+000-27+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve BSK'lı Üstyapı İşleri (İkmal) İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Ölmez İnş. Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 02.07.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.07.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.07.2018 tarih ve 37558 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.07.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1139 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. a) Aşırı düşük teklif açıklamasında demir fiyatının tevsiki için CR Efe İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile 08.06.2018 tarihli ve 86 sayılı satış tutarı tespit tutanağının ve ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçesine dayanak olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3’üncü maddesinde belirtilen usul ile demir fiyatının açıklanmasına imkan tanındığı, Genel Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde ise teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6) ile de aşırı düşük teklif açıklamasının yapılabileceğinin belirtildiği ve bu durumda isteklilerin her iki yöntemle de açıklama yapabilmesine imkan tanındığı, idarece red gerekçesi olarak Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesine atıf yapıldığı, ancak söz konusu maddenin teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda yapacağı iş ve işlemleri tanımladığı, kendileri tarafından satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6) kullanılarak fiyat tekliflerinin açıklandığı, bu durumun ihale komisyonu kararında da dile getirildiği, son durumda söz konusu red gerekçesi kapsamında Tebliğ’in anılan maddesinin kendileri ile ilgisinin bulunmadığı,

b) Sundukları açıklamaların idarece Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığının belirtildiği, ihale konusu işin bünyesindeki demir miktarının 450 ton ve sunulan satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim miktarının 500 kg olduğu, idarece bu durumunun gerçekçi bir yaklaşım olmayacağının dile getirildiği, fakat sunulan satış tutarı tespit tutanağı ve ekinin Genel Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine göre ve eksiksiz olarak hazırlandığı, anılan maddede yer alan şartları sağlayacak şekilde fiyatın 1,40 TL/kg olarak tevsik edildiği, idarece bu konuda eksikliklerinin bulunmadığının kabul edildiği, mevzuat çerçevesini aşan ve yoruma dayalı olan red gerekçesinin hukuka uygun olmadığı, yukarıda da bahsedildiği üzere Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesi gereğince sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağıyla (EK-O.7) ilgili olduğu ve kendilerince sunulan satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6) ile ilgisinin bulunmadığı,

c) Tebliğ’in 45.1.14 ve 45.1.16’ncı maddelerine göre red gerekçelerinin keyfi ve uyumsuz mevzuat hükümleri ile hayatın olağan akışına ters veya gerçekçi olmadığı şeklinde ifadelere yer verilemeyeceği, ihale komisyonu kararında yer alan “…Kardemir A.Ş. tarafından yayınlanan ilan/ihale tarihi arasındaki (ihale tarihi hariç) fiyatlar ortalama KDV Hariç 2,38 TL/kg. civarındadır. Bu durum İş ortaklığınız tarafından 1,15 TL/kg fiyat teklifiyle açıklama yapılan ürünün TS 708 standardına ve Karayolu Teknik Şartnamesine uygun olmadığı (hurda vs. olabileceği) sonucunu doğurmaktadır.” şeklinde kanaat oluşturma çabasının mevzuata aykırı olduğu,

ç) İhale komisyonunun kararında CR Efe İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.nin demir ürünlerinin alım ve satımı konusunda faaliyet gösterdiğini tevsik edici belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığının belirtildiği ve firmanın faaliyet alanında olmadığının kanısına nasıl varıldığının belirtilmediği, ancak anılan firma tarafından demir ticareti yapıldığı, isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebinde fiyat teklifi sunan firmalara ait faaliyet alanını gösterir bilgi ve belgelere ilişkin talepte bulunulmadığı, söz konusu belgelerin hangi mevzuata göre sunulacağının anlaşılamadığı, satış tutarı tespit tutanağı ile birlikte sunulması gereken eklerin mevzuatta sayıldığı, Tebliğ’de üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınması gerektiğinin belirtildiği, ancak faaliyet alanını tevsiken belge sunulması şartının koşulmadığı, idarece istenen bir belgenin tevsik edilmemesi halinde idarenin haklı olabileceği, ancak idare tarafından bu durum teyit edilebilecekken, konu kesinleştirilmeden bir karara varılmasının mevzuata uygun olmadığı,

Kaldı ki, sunulan fiyat teklifinde yer alan CR Efe İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.nin demir ticareti alanında faaliyet gösterdiği, bu teyidin 21.04.2017 tarih ve 9311 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 289, 290 ve 291’inci sayfalarından yapılabileceği,

d) İhale komisyonu kararında “İş Ortaklığınız tarafından fiyat teklifi verilen ürünlerin Karayolu Teknik Şartnamesindeki şartları sağladığı ile ilgili bilgi ve belge sunulmamıştır.” ifadesinin yer aldığı, Karayolları Teknik Şartnamesi’nin bir teknik şartname olduğu, idarece anılan Şartname’ye atıfta bulunularak verilmesi gereken herhangi bir belge talebinin bulunmadığı, bu sebeple söz konusu gerekçenin yerinde olmadığı, Tebliğ’in 45.1.14’üncü maddesinde yer alan teknik şartnameye aykırı hususlar içeren tekliflerin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği açıklamasının yer aldığı, ancak anılan Teknik Şartname’ye aykırı bulunan hususların hangi mevzuata dayandırılarak red gerekçesi oluşturulduğunun anlaşılamadığı,

2. Sunulan taş, ariyet malzemesi, kazı malzemesi ve bitüme ait nakliye mesafe bilgilerinin belirtildiği ancak nakliye mesafelerini teyit edici bilgi ve belgelerin tevsik edici herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının idarece reddedildiği,

Kendilerince sunulan belgelerin yeterli olduğu, idarece hazırlanan analiz formatlarında yer alan girdilere bakıldığında nakliye hesabı için gerekli formül bilgilerinin yer aldığı, ancak nakliyelere ait kısıtlayıcı veya asgari mesafenin ne olması gerektiği yönünde bir düzenleme olmadığının görüldüğü, idare tarafından tespiti yapılan ve analiz formatında gösterilmesi gereken mesafe bilgisinin olmamasına rağmen işin bölümleri için gerekli olabilecek nakliye mesafelerinin itirazen şikayet dilekçesi ekinde yer alan belgeler kullanılarak hesaplama yapıldığı,

Nakliye mesafelerinin idarece tespit edilmemesine rağmen, aşırı düşük teklif açıklama yazısında bu mesafelerin tevsiki için sunulması gereken bilgi ve belgelerin neler olduğu hakkında bir açıklamanın yer almadığı, analiz formatlarında nakliye mesafeleri yer almış olsa ve sunulan nakliye mesafeleri söz konusu değerlerden düşük olsa bu durumun açıklanması gereken bir husus olabileceği, aksine kendilerince nakliye mesafelerinin güvenli tarafta yer almak amacıyla uzun tutulduğu, itirazen şikayet ekinde yer alan itinerer mesafeleri ile haritalarda belirtilen taş ocağı, asfalt plenti, mekanik plent, ariyet ocakları ile depo alanları ölçülerek hesaplandığında aşırı düşük savunmasında beyan edilen nakliye mesafelerinin olması gereken mesafelerden fazla olduğunun görüleceği,

Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesindeki açıklamalara göre nakliye mesafelerini içeren analiz girdilerinin idarece isteklilere verilebileceğinin belirtildiği, ancak idare tarafından düzenlenen aşırı düşük teklif yazısında yer alan analiz girdilerinde nakliye mesafelerinin belirtilmediği,

Aşırı düşük teklif açıklamasının idarece Tebliğ’de yer alan hangi düzenlemeye göre reddedildiğinin kesinleşen ihale komisyon kararında belirtilmediği,

Bahsi geçen hususa ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ocakların Temini” başlıklı 33.1’inci maddesine yer verildiği ve bu düzenlemenin idarece red gerekçesi olarak kullanıldığı, anılan madde düzenlemelerinin istekliler için değil yüklenici için bağlayıcılığının bulunduğu, bu çerçevede red gerekçelerinin tekrar gözden geçirilmesi ve gereğinin yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:MERSİN-GÖZNE YOLU KM:6+000-27+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve BSK'lı Üstyapı İşleri (İKMAL) İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 91.200 m3 Harçlı moloz taş inşaat, 180.000 ton Plent-miks alttemel ve/veya plent-miks temel yapılması, 200.000 m2 BSK Yapılması ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen cins ve miktarlarda Toprak İşl., Sanat Yap., Köprü ve BSK'lı Üstyapı İşleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Mersin

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

17.05.2018 tarihinde yapılan ihaleye 29 isteklinin katıldığı, idare tarafından sınır değerin 46.422.228,95 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif sunan 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu 5 istekliden başvuru sahibi haricindeki 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları gerekçesiyle, başvuru sahibi Suryol İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş. - Ölmez İnş. Elek. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Denizler Akaryakıt Mad. İnş. Nakliye Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üstünde olan Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Turizm Petrol Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Özmert İnş. Beton Maden Nakliye İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen 07.06.2018 tarihli ve 171351 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, söz konusu yazıda “…Bu nedenle İhale komisyonuna sunulmak üzere;

1- Yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşulların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre Teknik Şartname ve diğer ihale dokümanlarının da dikkate alınarak açıklanması,

2- Ekli listede gösterilen iş grubu pozlarının (Genel Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan alt analiz girdileri ile açıklama istenilecek alt analiz girdileri pozların karşılarında belirtilmiştir.) nasıl hesaplandığının Kamu İhale Tebliğinin 45’inci maddesi ile ihale dokümanında bulunan analiz formatlarına uygun olarak açıklanması gerekmektedir.

3- Aşırı düşük teklif savunmanız kapsamında açıklama istenilen analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13’üncü maddesine istinaden üçüncü kişilerden teklif alarak açıklama yapmanız durumunda, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenen ve fiyat teklifine dayanak oluşturan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5)’in veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6)’nın fiyat teklifiyle birlikte sunulması gerekmektedir.

Açıklamalarınızı yazılı olarak belgelere dayalı ve maddeler halinde kararın tarafınıza tebliğ tarihinden [elden tebliğ edilmesi halinde aynı gün/iadeli taahhütlü mektupla gönderilmesi halinde mektubun teslim edildiği tarih/EKAP üzerinden bildirilmesi halinde bildirim tarihi/faksla bildirilmesi halinde bildirim tarihi] itibaren 5 (Beş) iş günü içerisinde yapmanız gerekmektedir. Aksi takdirde teklifinizin reddedileceğinin bilinmesi hususunda…” açıklamalarının yer aldığı, söz konusu yazı ekinde açıklama istenen iş kalemleri listesine ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği, idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında açıklanması istenen iş kalemlerinin;

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kalemi Tanımı

Birimi

1

2200/P

Her cins ve klastaki zeminde yarmalarda, şevlerde ön kesme (pre-splitting) yöntemi ile yarma ve yan ariyet kazısı yapılması, kullanılması ve depoya nakledilmesi (birim fiyatlar tarifinde belirtilen esaslar dâhilinde)

Metreküp

2

6100/P

Plent-miks alttemel ve/veya plent-miks temel yapılması

Ton

3

17.002/P

Harçlı moloz taş inşaat

Metrekare

4

3790/P

İnşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çelik zati bedeli, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, istifi ve işçiliği (ø 50 mm.ye kadar her çaptaki)

Ton

5

6401/P

19 cm sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş taş ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım yapılması, (8 cm bitümlü sıcak temel tabakası, 6 cm asfalt betonu binder, 5 cm asfalt betonu aşınma tabakası yapılması) (kırılmış ve elenmiş taş ile) (bitüm idareden)

Metrekare

6

Özel-Oto-1

H2 engelleme düzeyine sahip tek taraflı otokorkuluk sistemi yapılması ve montajı (h2-w4-a) (malzeme bedeli ve iş başına nakli dâhil) (indirme bölgeleri ve/veya geçiş elemanları dahil)

Metre

7

Özel-Oto-2

H2 engelleme düzeyine sahip çift taraflı otokorkuluk sistemi yapılması ve montajı (h2-w4-a) (malzeme bedeli ve işbaşına nakli dahil) (indirme bölgeleri ve/veya geçiş elemanları ve/veya genleşme ekleri dahil)

Metre

olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde aşırı düşük teklif açıklaması yapacak olan isteklilerin tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin anılan Tebliğ maddesinde sayılan yöntemlerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunabilecekleri ve aşırı düşük teklif açıklamasında kullanmak üzere bu bilgi ve belgelerinden herhangi birini veya birkaçını tercih etme serbestisine sahip oldukları ifadeleri yer almaktadır. Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden teklif alınması halinde öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, anılan maddenin devamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olduğu ve bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olmasının zorunlu olmadığı, Tebliğ’in 45.1.13.3’üncü maddesinde istekli tarafından teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanılması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgenin sunulmasının yeterli olacağı ve Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesinde ise teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak istekli tarafından üretilen, alınan veya satılan mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ile açıklama yapılabileceği, ek olarak maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olmasının gerekli olduğu belirtilmiştir. Tebliğ’in 45.1.14’üncü maddesinde Tebliğ’in ilgili hükümlerine ve açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği ve son olarak Tebliğ’in 45.1.16’ncı maddesinde ise aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması iddialar çerçevesinde incelendiğinde;

a) Başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece Tebliğ’in 45.1.13.3’üncü ve 45.1.13.6’ncı maddelerine uygun bulunmadığı ve söz konusu gerekçenin sonucunda idarece başvuru sahibine ait teklifin reddedildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından, açıklama istenen analiz girdileri için fiyat teklifleri kullanılmak suretiyle açıklama sunulduğu görülmüştür.

Açıklama istenen analiz girdilerinden 04.253 poz numaralı beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 08 - 12 mm. (s420, b420b-c, b500b-c) ve 04.254 poz numaralı beton çelik çubuğu nervürlü Ø 14 - 32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c) için CR Efe İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu ve aynı zamanda alınan fiyat teklifi ile birlikte satış tutarı tespit tutanağının (EK-O.6) da sunulduğu tespit edilmiştir.

04.253 poz numaralı analiz girdisi için 08.06.2018 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, anılan malın 1 kg’si için 1,15 TL fiyat teklif edildiği ve teklif edilen fiyatın düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığının beyan edildiği, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, söz konusu fiyat teklifi ekinde sunulan 08.06.2018 tarihli ve 86 sayılı olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında (EK-O.6) toplam tutarın 700,00 TL, toplam miktarın 500 kg ve ortalama birim satış tutarının 1,40 TL olarak hesaplandığı ve söz konusu malzemeye ilişkin 3 aylık dönemde 1 adet yevmiye defteri kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.

04.254 poz numaralı analiz girdisi için 08.06.2018 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, anılan malın 1 kg’si için 1,15 TL fiyat teklif edildiği ve teklif edilen fiyatın düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığının beyan edildiği, SMMM tarafından kaşelenip imzalandığı, söz konusu fiyat teklifi ekinde sunulan 08.06.2018 tarih ve 87 sayılı olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında (EK-O.6) toplam tutarın 700,00 TL, toplam miktarın 500 kg ve ortalama birim satış tutarının 1,40 TL olarak hesaplandığı ve söz konusu malzemeye ilişkin 3 aylık dönemde 1 adet yevmiye defteri kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibince sunulan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ve ekinde yer alan tutanakların Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine göre hazırlandığı ve demir ürünleri üreticisinin ilan ettiği fiyatların kullanılmadığı, istekli tarafından kendi aldığı, sattığı veya ürettiği mallara ilişkin açıklama yapılmadığı, bu nedenle idarenin başvuru sahibinin açıklamalarının Tebliğ’in 45.1.13.3’üncü ve 45.1.13.6’ncı maddelerine uygun olmadığı yönündeki değerlendirmelerinin yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

b) Bahse konu ihalede 450 ton inşaat bünyesine giren yuvarlak demir ve nervürlü çelik olduğu göz önüne alındığında, başvuru sahibi tarafından satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.6) 500 kg. ürün satışı üzerinden yapılmasının gerçekçi rakamları temsil etmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtildiği üzere anılan İş Ortaklığınca Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden fiyat teklifinin kullanıldığı ve fiyat teklif ekinde satış tutarı tespit tutanağının (EK-O.6) da sunulduğu, Tebliğ’in söz konusu maddesinde yer alan açıklamaların maliyet ve tutara ilişkin olduğu ve miktara ilişkin herhangi bir açıklamanın yer almadığı, miktara ilişkin açıklamaların Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesinde yer aldığı, açıklamaların Tebliğ’in söz konusu maddesinde belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK-O.7) ile yapılması durumunda idarece miktara ilişkin değerlendirmelerin yapılması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından üçüncü kişilerden fiyat alınmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğundan bahse konu işte kullanılacak demir ürünü miktarına ilişkin açıklama yapılmasına gerek olmadığı, bu sebeple idarenin iş için gerekli olan demir miktarının 450 ton olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından alınan fiyat teklifine dayanak oluşturan satış tutarı tespit tutanağında yer alan 500 kg miktarın bahse konu ihale için yeterli olmayacağı yönündeki değerlendirmesinin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

c-d) İdarece Kardemir A.Ş. tarafından yayınlanan ilan/ ihale tarihi arasındaki (ihale tarihi hariç) fiyatlar ortalama KDV hariç 2,38 TL/kg civarında olduğu ve bu durumda açıklaması yapılan ürünlerin fiyatının Kardemir A.Ş. tarafından ilan edilen fiyatlardan daha düşük olduğu için hurda olabileceği, TS 708 standardına ve Karayolu Teknik Şartnamesi’ne uygun olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda da açıklandığı üzere başvuru sahibi tarafından açıklama istenilen analiz girdilerinden 04.253 poz numaralı beton çelik çubuğu, nervürlü Ø 08 - 12 mm. (s420, b420b-c, b500b-c) ile 04.254 poz numaralı beton çelik çubuğu nervürlü Ø 14 - 32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c) için CR Efe İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu, anılan ürünlerin 1 kg’si için 1,15 TL fiyat teklif edildiği görülmüştür. Fiyat teklifinde belirtilen nervürlü demirlerin idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde belirtilen nervürlü demirlerle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Ancak, Tebliğ’in ilgili maddelerine göre aşırı düşük teklif açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği ve uygun görülmeyen aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğunun da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi gerekmektedir. Yapılacak işte kullanılacak malzemelerin ilgili mevzuatında belirlenmiş standartlara uygun olması gerekmektedir. Fiyat teklifine konu edilen malzemelerin niteliğinin idarenin sorgulama yazısı ekinde yer verilen malzemelerle uyumlu olduğu da düşünüldüğünde, idarece yapılan kalite ve standarda yönelik değerlendirmenin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Kaldı ki, imalat aşamasında da malzemelerin uygunluk denetiminin kontrol teşkilatınca yapılacağı dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin Kamu İhale Tebliği’nin ilgili maddelerine uygun olarak sunulduğu anlaşılmış olup, idarece söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile reddedilmesinin mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir.

ç) Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları, fiyat teklifi alınan CR Efe İnş. Nak. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.nin demir ürünlerinin alım satımı konusunda faaliyet gösterdiğini tevsik edici belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle idarece uygun bulunmamıştır.

Tebliğ’in ilgili maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği ve bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olmasının zorunlu olmadığı açıklanmıştır. Söz konusu bilgilerin istekliden talep edilebileceği gibi idare tarafından internet üzerinden de sorgulanabileceği, internet üzerinden sorgulama yapıldığında “www.ticaretsicil.gov.tr” adresi üzerinden yapılan araştırmada 21.04.2017 tarihli ve 9311 sayılı Gazete’de yer alan bilgilerde 289’uncu sayfasında 8298 sicil no’su ile anılan firmanın yer aldığı, söz konusu firmanın “inşaat” konu başlığındaki 14’üncü maddesinde inşaat demir alım satımı faaliyetlerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu bakımdan başvuru sahibinin fiyat teklifi alınan firmanın demir ürünü alım satımını konusunda faaliyet gösterdiğini tevsik edici belge sunmadığı gerekçesiyle ihale komisyonunca aşırı düşük açıklamasının kabul edilmemesinin mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibine ait aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgelerde nakliye mesafelerinin nasıl belirlendiğine ilişkin bir açıklama yapılmaması ve bu kapsamda destekleyici bilgi, belge, plan ve harita vs. sunulmadığı gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.

Ocakların Temini

Taş, ariyet ve kum-çakıl ocakları, depo yeri, su temin yeri ile şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanlar yüklenici tarafından temin edilecektir. Ancak sözleşmenin 33.13 ile 33.28’inci maddesindeki usul ve esaslar çerçevesinde gerekli izinlerin alınması halinde İdare adına Hammadde ve Üretim İzin Belgesi bulunan malzeme ocakları kullanılabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede başvuru konusu ihaleye ilişkin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında nakliye mesafelerinin isteklilere bildirilmediği tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihalede aşırı düşük teklif sahibi isteklinin nakliye mesafelerini dokümandan tespit etmesi de mümkün olmadığından, teklif açıklamasında öngördüğü mesafeyi açıklaması kapsamında tevsik etmesi gerekmektedir.

Bahse konu ihaleye ait doküman düzenlemelerinde ocak yerinin tespiti ile tespit edilen ocak yerinden nakli için kullanılacak mesafenin tespitinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, bu durumun ihale ilanından itibaren isteklilerce bilindiği, başvuru sahibinin ise 2200/P, 17.002/P, 6100/P, 6401/P poz numaralı iş kalemlerinde yer alan malzemelerin iş başına taşınması için idarenin belirlemiş olduğu formüller ile yapılan hesaplamalarla kendi belirlediği mesafe bilgilerini kullandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları iddialar çerçevesinde incelendiğinde;

İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazıları ekinde açıklanması gerekli iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizlerde nakliye formüllerine yer verildiği, açıklama sunan başvuru sahibi tarafından 2200/P, 17.002/P, 6100/P, 6401/P alt analizlerini oluşturan mesafe verilerine bakıldığında;

2200/P Pozunun alt analizi olan;

07.004/K (M-N-l) Kazı ve Moloz Nakli (F =0,00046 x K x √M - 0,0046 x K) için taşıma mesafesi = 1000 metre

07.005/K-l (D-G-l) Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı (F = 0,00034 x K x √M - 0,0034 x K) için taşıma mesafesi = 5300 metre

17.002/P Pozunun alt analizi olan;

07.006/K (T-N-l) Taş Nakli (F = K x ( 0,0007 x M + 0,01 ) x Y) için taşıma mesafesi = 28,8 km. 6100/P Pozunun alt analizi olan;

07.005/K (K-P-l) Malzeme için taşın konkasör-plent; arası nakli (F = 0,00017 x K x √M ) için taşıma mesafesi = 650 metre

07.006/K (İ-N-l)) Alttemel malzemesinin iş yerine nakli (F = K x (0,0007 x M + 0,01) için taşıma mesafesi = 26 km.

6401 /P Pozunun alt analizi olan;

07.006/K (B-N-l) Bitüm nakli F= K x (0.0007 x M + 0.01) için taşıma mesafesi = 550 km.

07.006/K (SK-N-1) Bitümlü sıcak karışım F= K x (0.0007 x M + 0.01) için taşıma mesafesi = 47 km. nakliye formülünün kullanıldığı,

Ancak başvuru sahibi isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yukarıda yer verilen nakliye formüllerinde öngörülen mesafelerin dayanağına ilişkin olarak ise açıklayıcı ve tevsik edici herhangi bir bilgi/belgeye yer verilmediği tespit edilmiştir.

Teklif fiyatları sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif sahibi olarak nitelendirilen isteklilerin, işin aşırı düşük bir fiyatla gerçekleştirilebilmesi için seçtiği teknik çözümler ve/veya avantajlı koşulları ve bu kapsamda dayanak aldığı verileri belgeleriyle birlikte ortaya koyması gerekmekte olup, bu bağlamda isteklilerin kendi özgün, gerçekçi ve kabul edilebilir açıklamalarını sunması gerekmektedir. Bu durum 4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin yazılı açıklamanın dikkate alınarak değerlendirileceğine ilişkin 38’inci maddesinin de bir gereğidir.

Bu çerçevede, önemli bileşen olarak belirlenen iş kalemlerinin altında açıklama istenilen analiz girdisi olan nakliye pozlarına ilişkin formüllerde kullanılan nakliye mesafe bilgisinin dayanağının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında belgelendirilmesi, bir başka ifadeyle esas alınan nakliye mesafelerinin nasıl hesaplandığının hukuken kabul edilebilir verilerle açıklanması, yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluk denetiminin yapılabilmesi ve seçilen teknik çözümün/avantajlı koşulun uygulanabilirliğinin tespiti açısından gereklilik arz etmektedir.

4734 sayılı Kanun’a göre yüklenicinin üzerine sözleşme imzalanan istekli olarak tanımlandığı, Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesine göre ocak yerlerinin yüklenici tarafından belirleneceği, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif kapsamında isteklilerce açıklama yapılması istenen iş kalemleri arasında yer alan analiz girdileri içerisinde nakliye mesafelerinin de yer aldığı, söz konusu mesafelerin açıklanabilmesi ve itinerer hazırlanabilmesi için isteklilerce ocak yerlerinin, bitümlü sıcak karışım tesislerinin, plentlerin yerlerini gösterir belgelerin sunulması gerektiği, isteklilerce nakliye hesaplamalarında ocakların yerlerini tevsik eden bir belge sunulmadan aşırı düşük teklif açıklamalarının eksik kalacağı, isteklilerin tekliflerini dokümanda yer alan düzenlemelere uygun olarak sunmaları gerektiği, teklif hazırlama aşamasında doküman düzenlemelerinin dikkatli okunarak ihalenin üzerlerinde kalması durumunda idareye karşı yükümlülüklerini tam ve eksiksiz yapabilmek amacıyla işin ifası sırasında herhangi bir aksaklığa mahal vermeyecek şekilde hesaplamalarını gerçekçi veriler üzerinden yapmaları gerekmektedir. Ancak, başvuru sahibi tarafından hesaplamada kullanılan nakliye mesafelerinin nasıl belirlendiğine ilişkin aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında herhangi bilgi ve belge sunulmadığı, oysa nakliye mesafelerine ilişkin bilgi ve belgelerin, aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında sunulması gerektiği, şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçesi dâhilinde sunulması durumunda bu bilgi ve belgelerin dikkate alınamayacağı, bu nedenle başvuru sahibi tarafından söz konusu ocak yerlerinin belirlenmesi ve ocak yerlerini gösterir belgelerin idareye tevsik eden belge sunulması için yüklenici olmak gerektiği konusundaki iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespitler çerçevesinde başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiş olup idarece anılan isteklinin teklifinin reddedilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.