KİK Kararı: 2018/UY.II-1456

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/044
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 01.08.2018
Karar No : 2018/UY.II-1456
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aknet İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Adil Gülseren İnş. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/147722 İhale Kayıt Numaralı “Yenimahalle İlçesi Orhan Cemal FERSOY İlk-Ortaokulu, İsmail Erez İÖO, Nasrettin Hoca İlk-Ortaokulu, Mamak Ali Kuşçu İÖO, Yenikent Eski Bucuk İÖO Yapım İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 04.05.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yenimahalle İlçesi Orhan Cemal FERSOY İlk-Ortaokulu, İsmail Erez İÖO, Nasrettin Hoca İlk-Ortaokulu, Mamak Ali Kuşçu İÖO, Yenikent Eski Bucuk İÖO Yapım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Aknet İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Adil Gülseren İnş. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 13.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.06.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.06.2018 tarih ve 35443 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1070 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin tekliflerinin aşağıda belirtilen gerekçelerle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

a) Teklif zarflarının İdari Şartname’nin 30’uncu maddesine aykırı olarak düzenlendiği, teklif mektuplarının usulüne uygun olarak sunulmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarların aynen kullanılmadığı ve hesaplamalarda da aritmetik hata yapıldığı,

b) Teklif ekinde sunmuş oldukları vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmediği, teklifleri ile birlikte sunulan belgelerin yetkili kişilerce imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküleri, vekâletname ve söz konusu belgelerdeki imzaların aynı olup olmadığı, yetkili olarak gösterilen kişilerin yetki süreleri ile vekaletname süresinin dolup dolmadığı hususlarının da teyit edilmesi gerektiği,

c) Anılan istekliler tarafından tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi ile ilgili belgelerin sunulmadığı, ortaklığa dair iş deneyim belgesi sunulması durumunda aynı zamanda ortaklık durum belgesinin de sunulmak zorunda olduğu, bu ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle aynı olup olmadığının teyit edilmesi gerektiği,

d) Kayıtlı oldukları ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkâr odası veya ilgili meslek odaları belgelerinin sunulmadığı,

e) Geçici teminat mektupları standart forma uygun olmadığı gibi diğer teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzların da idareye sunulmadığı, geçici teminat mektuplarında belirtilen teminat tutarının asgari sağlaması gereken oranı karşılamadığı, teminat mektuplarında belirtilen geçerlilik tarihinin hatalı olduğu,

f) Bilançoya ilişkin belgelerin eksik sunulduğu ve söz konusu belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde düzenlenen kriterleri sağlamadığı,

g) Toplam cirolarını gösteren gelir tablolarının sunulmadığı, ayrıca cirolarının asgari sağlanması gereken tutarları karşılamadığı,

h) Anılan isteklilerin sunmuş oldukları iş deneyim belgelerinin İdari Şartname’de yer alan iş grupları listesinde hangi gruba dahil olduğunun net olmadığı, söz konusu iş deneyim belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesine uygun olmadığı, ihale konusu işe ve idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olmadığı, anılan iş deneyim belgelerinin güncel olmadığı gibi benzer iş kapsamında olmayan işlerin ayrıştırılması durumunda istenen asgari iş deneyim tutarını da karşılamadığı, bu belgelerin iş bitirme niteliği taşımadığı,

2. Söz konusu isteklilerin her bir ortağının ve %51 oranında hissedarlarının ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borcu olduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamalarının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu;

a) Proforma faturaların ihale konusu yapım işini tevsik edecek nitelikte ve güncel olmadığı, faturaların içeriğindeki girdilere ilişkin gerek analizlerde gerekse fiyat teklifinde ayrıntılı olarak açıklama yapılmadığı, proforma faturalarda Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) ya da Yeminli Mali Müşavir (YMM) imzasının bulunmadığı, faturalara dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanağında yer alan paçal fiyat analizlerinin mevzuata aykırı olduğu, satış tespit tutanağının Tebliğ’de belirtilen şekil şartlarını taşımadığı, fiyat teklifi alınan firmaların teklife konu alanda faaliyet göstermediği ve fiyat teklifi düzenlemeye yetkilerinin bulunmadığı, ayrıca bu firmaların meslek mensubu ile sözleşmelerinin de bulunmadığı, fiyat tekliflerinin geçici vergi beyanname dönemine ait olduğu hususunda açıklayıcı belge sunulmadığı, fiyat tekliflerinin ihale tarihi itibariyle son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı,

b) Aşırı düşük teklif açıklamaları ve ekinde yer alan belgelerin imzaya yetkili kişiler tarafından imzalanıp imzalanmadığı hususunun tevsik edilmediği,

c) Anılan istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin icmalde belirtilmesi gerektiği halde belirtilmediği,

d) Aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan alt analizlerde cari yıl birim fiyatlarının kullanılmadığı,

e) Aşırı düşük teklif açıklamalarında birim fiyat analizlerinde yer alan imalat girdi miktarları ve rayiç bedellerinde indirime gidildiği,

f) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan işçilik maliyetlerinin yürürlükte olan asgari işçilik ücretinin altında olduğu,

g) Aşırı düşük teklif açıklamalarında sözleşme giderlerinin hatalı olarak hesaplandığı, sözleşme giderleri hesabına teminat mektubu ile komisyon giderlerinin dâhil edilmediği, öte yandan sunulan analizlerde ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi, resim harç giderleri, KİK payı, sigorta ücretleri, yüklenici karı ve genel giderlerin dikkate alınmadığı,

h) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında akaryakıt girdilerine ilişkin olarak kullanılan fiyatların EPDK tarafından yayımlanan fiyatlardan ve rafineri çıkış fiyatlarından daha düşük olduğu,

ı) Aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan nakliye mesafelerinin ihale dokümanında yer alan nakliye mesafeleri ile örtüşmediği, söz konusu mesafelerin neye göre belirlendiğine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, açıklama istenilecek analiz girdileri arasında yer alan bir kısım nakliye unsurlarının malzeme bedeline dâhil gösterildiği, bahsi geçen hususa ilişkin yapılan tevsikin uygun olmadığı,

i) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde kullanılan makine ve ekipmanlara ait kapasitelerin işe özgün olarak hazırlanan Teknik Şartname, projeler ve birim fiyat tarifleri göz önünde bulundurularak belirlenmediği ve analizlerde yer alan ilgili makine ve ekipmana ait teknik verilerin çok altında alındığı, ayrıca idare tarafından verilen analizlerde değiştirilen kullanım sürelerinin işe özgün olarak hazırlanan Teknik Şartname ve birim fiyat tarifleri göz önünde bulundurularak belirlenmediği, söz konusu makine ve ekipmana ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu,

j) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında malzeme ocaklarına ilişkin işletme ruhsatı, ÇED raporu ve ocağın kullanılmasına ilişkin sözleşmelerin sunulmadığı, iş kalemleri kapsamında ocak taşlarının hangi ocaktan temin edileceğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu ve bu belgelerde yer alan taşıma mesafelerinin tereddüde yol açtığı, taşıma mesafelerinin hatalı hesaplanması nedeniyle taşıma formülü hesabının da yanlış belirlendiği, yüklenici tarafından kullanılacak ocağın yıllık kapasitesinin ihale konusu iş açısından yeterli olmadığı, ocağın kapasitesi işin yapılabilirliği açısından yeterli olsa bile malzemelerin çıkarılması için kullanılacak patlayıcı madde miktarının ÇED raporunda belirtilen oranlara göre kıyaslandığında miktar yönünden çok fazla olduğu,

k) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde yer alan işçilik kalemlerinde vasıflı vasıfsız işçi ayrımına gidilmeksizin tüm işçiler için tek bir fiyat öngörüldüğü iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fırkasında “…ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15’inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Yenimahalle ilçesi Orhan Cemal FERSOY İlk-Ortaokulu, İsmail Erez İÖO, Nasrettin Hoca İlk-Ortaokulu, Mamak Ali Kuşçu İÖO, Yenikent Eski Bucuk İÖO yapım işleri

b) Yatırım proje no’su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

B+Z+4+ÇK (İnşaat-Mekanik-Elektrik Tesisat) 7 Adet okul yapım işi…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a)

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

d) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi,

g) Bu bent boş bırakılmıştır,

ğ)

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

ı) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge

i) Bu bent boş bırakılmıştır

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde bu ortak (h) ve (ı) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır.

7.3. İhaleye konsorsiyum olarak teklif verilmesi halinde;

7.3.1. İhaleye konsorsiyum olarak teklif verilmesine izin verilmediğinden bu madde boş bırakılmıştır

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.5.2. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ" de yer alan benzer iş guruplarından B/II gurubu işler benzer iş olarak değerlendirilecektir. Onarım işine ait iş bitirmeler kabul edilmeyecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibine ait itirazen şikâyet dilekçesindeki iddialar ele alındığında, anılan istekli tarafından İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde zikredilen tüm yeterlik belgelerinin (ihaleye katılım belgeleri, ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik belgeleri) itirazen şikâyete konu edildiği, bu durumun ihale komisyonunca yerine getirilen teklif değerlendirmesinin bir bütün olarak Kurum tarafından yeniden incelenmesi sonucunu doğuracağı görülmüştür.

Kamu İhale Kurumu’nun görev ve yetkileri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile belirlenmiş ve Kurum tarafından ihale sürecindeki işlem ve eylemlere ilişkin yapılacak inceleme başvuru sahibinin iddia konusu ettiği hususlara ve idarenin bu yöndeki beyanlarına hasredilmiş olup, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bu yönde bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dâhilinde incelediği hususların bir bütün olarak Kurum tarafından yeniden incelenmesi/değerlendirilmesi sonucunu doğuran söz konusu iddialara dair başvurunun, 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuatına uygun bir başvuru olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiaları uygun bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “…

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, isteklilerin bu Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olmamaları gerektiği, söz konusu durumda olmadıklarının tevsikine ilişkin teklifleri kapsamında belge sunmaları yerine bu durumda olmadıklarına ilişkin taahhütte bulunmalarının yeterli olduğu. gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun 2’nci maddesinde “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz…” ibaresi yer almakta olup, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teklif mektuplarında da bahse konu ibarenin mevcut olduğu görülmüştür.

Bu doğrultuda, istekliler tarafından Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentlerinde sayılan durumlarda olmadıklarına ilişkin teklifleri kapsamında herhangi bir belge sunulması zorunluluğunun bulunmadığı, ihale tarihi itibarıyla söz konusu durumlarda olmadıklarına ilişkin taahhüdün anahtar teslimi götürü bedel teklif mektuplarında yer almasının yeterli olduğu, ihale uhdesinde bırakılan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin ise sözleşme imzalanmadan önce verilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bahsi geçen iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince, ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenleme yapılan ihaleler için idarece öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği, ayrıca idare tarafından oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirleneceği, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdilerin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirtileceği, diğer yandan aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde, bu girdinin, analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığı hususuna ilişkin değerlendirmenin her analiz için ayrı ayrı yapılacağı ve herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan bir analiz girdisi için ise açıklama istenileceği,

Öte yandan, anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınmak suretiyle, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer alması istenen “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi ve isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunulacak analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği, istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunluluğunun bulunmadığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olacağı,

İsteklilerin iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirledikleri kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda, hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatını kullandıklarını ve kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri için analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan bahsi geçen iş kalemleri için anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde sayılan belgeleri de sunmalarına gerek bulunmadığı, diğer yandan analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçlerin poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin de bahsi geçen rayiçlere ilişkin olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek olmadığı,

Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifine dayanak olarak ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek.O.6) düzenleneceği, söz konusu tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği,

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek.O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden EKAP üzerinden gönderilen 16.05.2018 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde ihale cetveli, açıklama istenilecek iş kalemleri listesi (123 adet iş kalemi), açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ile sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

a), b), c), d), e), f) ve g) iddialarına yönelik yapılan inceleme;

İhale üzerinde bırakılan Çankırı İnş. Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük açıklaması incelendiğinde;

Açıklama istenilen 123 adet iş kalemi içerisinden 95 adet iş kalemine ilişkin tevsikte kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış (2018 yılı) kâr ve genel gider hariç birim fiyatların tutarına %17,5 kâr ve genel gider ilave edilmek suretiyle elde edilen birim fiyatların kullanıldığı, açıklama kapsamında söz konusu kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesine de yer verildiği,

11 adet iş kalemine ilişkin (Ö.E.K.U.01.12 poz numaralı 60x60 LED panel aydınlatma armatürü, KTB-ELK.003 poz numaralı harici/dahili (full HD 1080 p) IP sabit dome kamera, KTB-ELK.004 poz numaralı harici/dahili sabit (full HD 1080 p) IP kutusu kamera, ELK.ÖBF.005 poz numaralı 16 kanal kayıt cihazı 6 TB hard disk, ELK.ÖBF.007 poz numaralı 36W LED armatür, Ö.E.K.U.01.13 poz numaralı 30x30 LED panel aydınlatma armatürü, ELK.ÖBF.003 poz numaralı IP dahili kamera, KTB-ELK.007 poz numaralı raid 5/& kayıt koruma sınıfı, 32 kanal profesyonel tip network IP video kayıt ünitesi (NVR), 742-441 poz numaralı 36 WATT’a kadar (blacknight), LED’li tavan armatürü (taş yünlü, alçı asma tavan, clip-in, sıva üstü ve sarkıt), ELK.ÖBF.010 poz numaralı LED spot, ELK.ÖBF.012 poz numaralı konferans salonu elektronik sistemleri) malzeme ve montaj maliyetlerinin tevsiki için teklife konu alanda faaliyet gösterdiği ticaret unvanlarından da anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

15 adet iş kaleminin tevsiki için (ÖZEL-20 poz numaralı 6+16+6 mm reflekte temperli low-e cam ile cephe kaplaması imali ve montajı, 19.094/MK/A poz numaralı sentetik gereç ile bağlantı tabakası (adrenas köprüsü) yapımı, ÖZEL-4 poz numaralı dış cephede izoklimler tuğla kaplaması yapılması, 19.094/MKANALİZ poz numaralı sentetik gereç ile bağlantı tabakası (adrenas köprüsü) yapımı, ÖZEL-28 poz numaralı spider taşıyıcılı 10+10 mm temperli lamine camlı giriş saçağı yapılması, ÖZEL-05 poz numaralı kanallı ısı yalıtımı üzerine klinker tuğla kaplama yapılması, ÖZEL-9 poz numaralı yangın geciktirici boya yapılması, ÖZEL39 poz numaralı pasif yangın geciktirici boya uygulaması yapılması, ÖZEL-33 poz numaralı laminat kapaklı soyunma dolabı yapılması ve yerine konulması, KA-Mİ-ÖZEL-16 poz numaralı giydirme cephe yapılması, Y.19.055/004A poz numaralı kanallı ısı yalıtım panel üzerine klinker kaplama yapılması, Y.21.001/04A poz numaralı desenli saç ile hazır harpuçtalı kolonlu betonarme bahçe duvarı ve temel kalıbı yapılması, ÖZEL-15 poz numaralı ferforje korkuluk yapılması, ANK.V.04 poz numaralı akustik duvar kaplaması yapılması, ÖZEL-12 poz numaralı izoklinker tuğla) teklife konu alanda faaliyet gösterdiği ticaret unvanlarından da anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

2 adet iş kalemi için (MSB.852/1 poz numaralı saç yağmur oluğu yapılması, 23.202 poz numaralı basit dövme demir işlerinin yapılması ve yerine konması) idarece verilen analiz formatları dikkate alınarak açıklamanın sunulduğu, söz konusu iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 yılı rayiçlerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Bu doğrultuda, anılan istekli tarafından 95 adet iş kalemine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirledikleri kâr ve genel gider (%17,5) ilave edilerek birim fiyatların oluşturulduğu, söz konusu hususa ilişkin olarak hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatını kullandıklarını ve kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirtilerek açıklama kapsamında sunulduğu, dolayısıyla bu iş kalemleri için analiz düzenleme zorunluluğunun bulunmadığı,

26 adet iş kalemi için idarece gönderilen analiz formatına uygun üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerine %17,5 kâr ve genel gider tutarları eklenmek suretiyle iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların oluşturulduğu, anılan fiyat teklifleri üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, diğer yandan başvuru sahibinin fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile geçici vergi beyanname dönemlerine ilişkin iddialarının bulunduğu, anılan Tebliğ’de tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat tekliflerinin ekinde idareye verilmeyeceği, idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklamalarına yer verildiği, ancak somut olayda fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörüldüğü haliyle düzenlendiği, dolayısıyla fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubu onaylarının da mevcut olduğu dikkate alındığında, bahsi geçen fiyat tekliflerine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilmesini gerektirecek herhangi tereddüt doğurucu bir hususun bulunmadığı, kaldı ki başvuru sahibi tarafından da söz konusu durumun aksini gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin de şikâyet ve/veya itirazen şikâyet dilekçesi ekinde sunulmadığı, ayrıca ilgili meslek mensubu ile yapılan sözleşmeler ile fiyat teklifi veren firmaların fiyat teklifini düzenlemeye yetkili olup olmadığını gösterir belgelerin de fiyat teklifinin ekinde sunulması gibi bir zorunluluğun mevcut olmadığı,

Diğer 2 adet iş kalemi için ise idarece gönderilen analiz formatına uygun olarak analizlerin oluşturulduğu, söz konusu iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 yılı rayiçlerinin kullanıldığı (düz işçi: 9,10 TL, çırak: 9,10 TL, duvarcı ustası: 12,40 TL, sentetik esaslı boya: 11,10 TL vb.) ve %17,5 kâr ve genel tutarı öngörülerek iş kalemine ilişkin birim fiyatların oluşturulduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine söz konusu analizlerde yer verildiği, ayrıca sözleşme giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmasına da gerek olmadığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi (Arıkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.) tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Açıklama istenilen 123 iş kalemi içerisinden 95 adet iş kalemine ilişkin tevsikte kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış (2018 yılı) kâr ve genel gider hariç birim fiyatları tutarına %25 kâr ve genel gider ilave edilmek suretiyle elde edilen birim fiyatların kullanıldığı, açıklama kapsamında söz konusu kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesine de yer verildiği,

11 adet iş kaleminin (Ö.E.K.U.01.12 poz numaralı 60x60 LED panel aydınlatma armatürü, KTB-ELK.003 poz numaralı harici/dahili (full HD 1080 p) IP sabit dome kamera, KTB-ELK.004 poz numaralı harici/dahili sabit (full HD 1080 p) IP kutusu kamera, ELK.ÖBF.005 poz numaralı 16 kanal kayıt cihazı 6 TB hard disk, ELK.ÖBF.007 poz numaralı 36W LED armatür, Ö.E.K.U.01.13 poz numaralı 30x30 LED panel aydınlatma armatürü, ELK.ÖBF.003 poz numaralı IP dahili kamera, KTB-ELK.007 poz numaralı raid 5/& kayıt koruma sınıfı, 32 kanal profesyonel tip network IP video kayıt ünitesi (NVR), 742-441 poz numaralı 36 WATT’a kadar (blacknight), LED’li tavan armatürü (taş yünlü, alçı asma tavan, clip-in, sıva üstü ve sarkıt), ELK.ÖBF.010 poz numaralı LED spot, ELK.ÖBF.012 poz numaralı konferans salonu elektronik sistemleri) malzeme ve montaj maliyetlerinin tevsiki için teklife konu alanda faaliyet gösterdiği ticaret unvanlarından da anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

15 iş kalemi için (ÖZEL-20 poz numaralı 6+16+6 mm reflekte temperli low-e cam ile cephe kaplaması imali ve montajı, 19.094/MK/A poz numaralı sentetik gereç ile bağlantı tabakası (adrenas köprüsü) yapımı, ÖZEL-4 poz numaralı dış cephede izoklimler tuğla kaplaması yapılması, 19.094/MKANALİZ poz numaralı sentetik gereç ile bağlantı tabakası (adrenas köprüsü) yapımı, ÖZEL-28 poz numaralı spider taşıyıcılı 10+10 mm temperli lamine camlı giriş saçağı yapılması, ÖZEL-05 poz numaralı kanallı ısı yalıtımı üzerine klinker tuğla kaplama yapılması, ÖZEL-9 poz numaralı yangın geciktirici boya yapılması, ÖZEL39 poz numaralı pasif yangın geciktirici boya uygulaması yapılması, ÖZEL-33 poz numaralı laminat kapaklı soyunma dolabı yapılması ve yerine konulması, KA-Mİ-ÖZEL-16 poz numaralı giydirme cephe yapılması, Y.19.055/004A poz numaralı kanallı ısı yalıtım panel üzerine klinker kaplama yapılması, Y.21.001/04A poz numaralı desenli saç ile hazır harpuçtalı kolonlu betonarme bahçe duvarı ve temel kalıbı yapılması, ÖZEL-15 poz numaralı ferforje korkuluk yapılması, ANK.V.04 poz numaralı akustik duvar kaplaması yapılması, ÖZEL-12 poz numaralı izoklinker tuğla) teklife konu alanda faaliyet gösterdiği ticaret unvanlarından da anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu,

2 iş kalemi için (MSB.852/1 poz numaralı saç yağmur oluğu yapılması, 23.202 poz numaralı basit dövme demir işlerinin yapılması ve yerine konması) idarece verilen analiz formatları dikkate alınarak açıklamanın sunulduğu, söz konusu iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 yılı rayiçlerinin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Bu doğrultuda, anılan istekli tarafından 95 adet iş kalemine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, kendi belirledikleri kâr ve genel gider (%25) ilave edilerek birim fiyatların oluşturulduğu, söz konusu hususa ilişkin olarak hangi kamu kurum ve kuruluşunun kâr ve genel gider hariç birim fiyatını kullandıklarını ve kendi belirledikleri kâr ve genel gider tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirtilerek açıklama kapsamında sunulduğu, dolayısıyla bu iş kalemleri için analiz düzenleme zorunluluğunun bulunmadığı,

26 adet iş kalemi için idarece gönderilen analiz formatına uygun üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, söz konusu fiyat tekliflerinin üzerine %10 kâr ve genel gider tutarları eklenmek suretiyle iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların oluşturulduğu, anılan fiyat teklifleri üzerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibare ile ilgili meslek mensubu onayının bulunduğu, diğer yandan başvuru sahibinin fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile geçici vergi beyanname dönemlerine ilişkin iddialarının bulunduğu, anılan Tebliğ’de tutanakların meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat tekliflerinin ekinde idareye verilmeyeceği, idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklamalarına yer verildiği, ancak somut olayda fiyat tekliflerinin mevzuatta öngörüldüğü haliyle düzenlendiği, dolayısıyla fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubu onaylarının da mevcut olduğu dikkate alındığında, bahsi geçen fiyat tekliflerine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensubundan istenilmesini gerektirecek herhangi tereddüt doğurucu bir hususun bulunmadığı, kaldı ki başvuru sahibi tarafından da söz konusu durumun aksini gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin de şikâyet ve/veya itirazen şikâyet dilekçesi ekinde sunulmadığı, ayrıca ilgili meslek mensubu ile yapılan sözleşmeler ile fiyat teklifi veren firmaların fiyat teklifini düzenlemeye yetkili olup olmadığını gösterir belgelerin de fiyat teklifinin ekinde sunulması gibi bir zorunluluğun mevcut olmadığı,

Diğer 2 adet iş kalemi için ise idarece gönderilen analiz formatına uygun olarak analizlerin oluşturulduğu, söz konusu iş kalemleri içerisinde yer alan analiz girdileri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 yılı rayiçlerinin kullanıldığı (düz işçi: 9,10 TL, çırak: 9,10 TL, duvarcı ustası: 12,40 TL, sentetik esaslı boya: 11,10 TL vb.) ve %10 kâr ve genel tutarı öngörülerek iş kalemine ilişkin birim fiyatların oluşturulduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine söz konusu analizlerde yer verildiği, ayrıca sözleşme giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmasına da gerek olmadığı anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

h), ı), i), j) ve k) iddialarına yönelik olarak yapılan inceleme;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikâyet başvurusuna dâhil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü ile,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması da şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Netice itibarıyla yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almadığı dikkate alındığında, bahsi geçen iddiaların şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.