KİK Kararı: 2018/UY.II-1404

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/042
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 24.07.2018
Karar No : 2018/UY.II-1404 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Durmaz Otomotiv Petrol Ürün. İnşaat San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/690996 İhale Kayıt Numaralı “(Denizli - Uşak) Ayr - Çivril - Dinar Yolu Km: 0+000 - 37+653,74 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı ve Bsk İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Denizli - Uşak) Ayr - Çivril - Dinar Yolu Km: 0+000 - 37+653,74 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları, Köprü, Üstyapı ve Bsk İşleri” ihalesine ilişkin olarak Durmaz Otomotiv Petrol Ürün. İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin 04.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.06.2018 tarih ve 34339 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1026 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı üzerine idareye sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği, ancak aşağıda belirtilen nedenlerle idare tarafından tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu;

1. İhale komisyonu kararında ve şikayet başvurusu üzerine verilen cevap yazısında aşırı düşük teklif açıklamalarının “bazı iş makinalarının amortisman değerlerinin düşürüldüğü gerekçesiyle” uygun bulunmadığı, halbuki Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesi uyarınca isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yetkili meslek mensubu raporu ile tevsik edilebileceği, bu nedenle konkasör ve ekskavatörün kendi malı olduğu ve amortisman müddetini doldurduğuna dair SMMM tarafından düzenlenen makine değer tespit tutanağının aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında sundukları, söz konusu tutanakta; konkasör ve ekskavatörün faydalı ömürleri tamamlandığı için 03.530 pozunun fiyat analizinden, amortisman değeri sıfırlanmış geriye kalan girdiler toplamı 03.030 pozunun 2017 yılı birim fiyatından hesapladıkları, aynı şekilde ekskavatör (ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)) bir saatlik ücreti 03.504 pozunun fiyat analizinden amortisman değeri sıfırlanmış geriye kalan girdiler toplamı 03.004 pozunun 2017 yılı birim fiyatından hesapladıkları, ayrıca ihale komisyonu kararında amortisman maliyetlerinin haricindeki diğer maliyetlere (yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj) ilişkin açıklama yapmadıklarının belirtildiği, ancak makinelerin amortisman haricindeki maliyetleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili makineye ilişkin saatlik ücretinin hesaplanmasına ilişkin katsayılar üzerinden hesapladıkları bu nedenle amortismanı doldurmuş is makineleri için bu şekilde yapılan hesaplamanın uygun olduğu,

2. SMA katkı maddesi (elyaf) girdisi ile ilgili olarak sunulan fiyat teklifine ilişkin satış tutarı tespit tutanağının 2017 yılının hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, bu hususun idarece bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

3. İhale komisyonu kararında ocak-konkasör ve konkasör-plent arası taşıma mesafelerinin uygulamada olabilecek durumdan çok daha az kabul edilerek hesaplama yapıldığı gerekçesiyle açıklamalarının reddedildiği, halbuki konkasör tesisinin ocak sahasında hazır durumda olması nedeniyle ocak-konkasör arası taşıma mesafesinin 100 m alındığı, mekanik plentin ocak sahasında ve konkasöre yakın mesafede kurulması ve asfalt plentinin de yine ocak sahasında kurulması öngörülerek konkasör-plent arası taşıma mesafesinin ise 150 m olarak hesaplandığı, dolayısıyla ocak-konkasör ve konkasör-plent arası taşıma mesafeleri için öngördükleri mesafeler taş ocağı işleten firma ile yaptıkları protokol uyarınca işin uygulanması sırasında oluşacak mesafelere göre tespit edildiğinden ihale komisyonu kararında taşıma mesafesinin uygulamada olacak durumdan çok daha az mesafe öngörüldüğüne dair gerekçenin yerinde olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(6) Yapım işlerinde kullanılacak makine, malzeme ve ekipman ile yazılımın tamamının veya belli bir kısmının yerli malı olması şartı getirilebilir. Ancak, malzemelere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, makine ve ekipmanlara ilişkin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta düşük, orta yüksek ve yüksek teknolojili makine, malzeme ve ekipman arasından belirlenen, Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan ve ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanın yerli malı olması şarttır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri başlıklı” 7’nci maddesinde “ ... 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5.

Cinsi

Adedi

Kapasite

Greyder

1 adet

Damperli Kamyon

5 adet

Asfalt Plenti

1 adet

220 ton/saat kapasiteli , toz tutuculu

Kendi Yürür Las. Tek. Silindir

2 adet

20 ton statik ağırlıkta

- Aday veya İstekliler kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan (ihalede istenilen kapasiteyi gösterir teknik belgelerin de), tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

- Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da (Değişik ibare: 12/06/2015-29384 R.G./2. md.) yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./5. md.) Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

- Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

- İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden anılan Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği belirtilen ve 30.01.2018 tarihinde yapılan ihaleye 66 isteklinin katıldığı, 30 isteklinin yeterlik kriterini sağlamadıkları gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunca ilk oturumda teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olduğu tespit edilen isteklilerin teklif tutarları üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin 109.621.212,08 TL olarak hesaplandığı, anılan sınır değerin altında teklif veren 22 isteklinin sorgulamaya tabi tutulduğu, bu isteklilerden 4’ünün açıklamalarını süresi içerisinde idareye sundukları, idarece yapılan değerlendirme neticesinde 2 isteklinin (Durmaz Oto. Petrol Ürün. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Nil Yapı Malzemeleri ve İnş. Tic. A.Ş.) açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği, 2 isteklinin (Sarıosmanoğlu İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti., Yazıcıoğlu Nak. İnş. A.Ş.) açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin Sarıosmanoğlu İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdarenin sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilen 9 paçal iş kalemine ait açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği, analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları gönderilmiş olup, aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, “…birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 34,11,31,13,30,3,1,6 ve 49 sıra pozlara ait analiz girdi tablosunda açıklama yapılması istenen teklif girdi ve maliyet bileşenlerini (açıklama istenilmeyecekler de toplama dahil edilmek kaydıyla…” şeklinde yapım yönteminin ekonomikliği, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen çözümlerin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaların idareye sunulması gerektiği belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından analizlerde açıklama istenilen makine girdilerinden ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3) ve konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) girdileri için öngörülen birim fiyatın kendi malı olan araç üzerinden açıklanmaya çalışıldığı, bu bağlamda meslek mensubu raporu, fatura, ruhsat, satış sözleşmesi vb. ile meslek mensubu tarafından düzenlenen makine değer tespit tutanağı belgelerinin açıklama kapsamında sunulduğu görülmüştür.

Ekskavatör ve dragline tipi makina girdisi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 2017 yılı için yayımlanan rayicin 432.000,00 TL olduğu, 03.004 Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler için yayımlanan analize ilişkin birim maliyet hesabında, amortisman (0,000063), yedek parça (0,000033), tamir bakım (0,000008), sermaye faizi-sigorta (0,000023), nakil, montaj demontaj (0,000010) olmak üzere 5 gider kaleminin (0,000137) yer aldığı ve bu gider kalemlerinin 0,000137A olduğu, anılan istekli tarafından sunulan meslek mensubu tarafından düzenlenmiş makine değer tespit tutanağında bu katsayılardan amortisman dışında kalanlar bakımından herhangi bir değişiklik yapılmadığı, ancak amortisman katsayısı için makinenin amortisman tutarına ilişkin olarak anılan tutanakta amortisman katsayısına tekabül eden değerin 0,000000 (sıfır) olarak hesaplandığı, ve bu gider dışında kalan kalemlerin 0,000074A olduğu, ve bu değerin toplama oranlaması ile 0,54 katsayısına ulaşıldığı, devamında makinenin güncel toplam değerinin orantı yapılmak suretiyle (0,54x432.000,00) 233.280,00 TL olduğu ve anılan istekli tarafından bu değerin 237.600,00 TL olarak alındığı anlaşılmaktadır.

Konkasör (primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) makinesi için 03.530 poz nolu analizde yer alan amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil, montaj, demontaj girdilerine ilişkin katsayıların kullanıldığı, söz konusu analizde makine edinim bedeli katsayısının 0,000171 A olduğu, anılan istekli tarafından makine amortisman bedelinin toplam 0,000088 A olarak belirlendiği, adı geçen isteklinin amortisman düşürüldükten sonra kalan değeri, 03.530 pozundaki 0,000171 katsayısına oranlamak suretiyle açıklamaya konu makine analizini uyarladığı, netice olarak güncel makine analiz katsayısının toplam 0,000088 olarak hesaplandığı, devamında makinenin güncel toplam değerinin 03.030 poz nolu makinesine ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 2017 yılı için yayımlanan 203.141,00 TL tutarı esas alınarak orantı yapılmak suretiyle (0,52x203.141,00) 105.633,32 TL olarak hesaplandığı geçerli kabul edilmektedir.

Başvuru sahibince konkasöre ait “makine değer tespit tutanağı” başlıklı belgede SMMM imzası ile “yüklenicinin kendi malı olduğundan amortismana tabi iktisadi kıymetler göre faydalı ömrün 15 yıl olmasından dolayı yıllık amortisman oranı %6,66’dır.” ifadelerinin, ekskavatöre ait makine değer tespit tutanağı” başlıklı belgede ise SMMM imzası ile “yüklenicinin kendi malı olduğundan amortismana tabi iktisadi kıymetler göre faydalı ömrün 6 yıl olmasından dolayı yıllık amortisman oranı %16,66 dır” ifadelerinin bulunduğu ancak söz konusu makinelerin amortisman ömrünü tamamladığına yönelik bilgi içermediği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda sunulan diğer belgelerde ise konkasör için 10.09.2010 tarihli bir belgenin, gümrük beyannamesinin, 22.08.2015 ve 01.05.2017 tarihli faturaların sunulduğu, ekskavatör için; iş makinesi satış sözleşmesi ve 18.08.2015 tarihli iş makinesi tescil belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu belgelerden anlaşılacağı üzere ilgili makinelerin başvuru sahibince satın alındıkları tarih itibarıyla amortisman ömürlerini tamamlamadıkları anlaşıldığından amortisman ömrünü tamamlamış makine olarak yukarıda yer verilen yöntem ile amortisman katsayısının “0” olarak kabul edilmesinin uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması bulunmaktadır

Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından teklif edilen “ÖZELBSK.19-T1” pozunda yer alan elyaf alt analiz girdisinin birim fiyatını tevsik etmek üzere 02.05.2018 tarih ve 01 sayılı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanak ekinde bu tutanağı imzalayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, her sayfasının yetkili meslek mensubu (SMMM) tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, her sayfasında TÜRMOB kaşesinin de yer aldığı, diğer taraftan anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesinde “Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır...” açıklaması yer almakta olup, anılan açıklamadan istekliler açısından değerlendirilmesi gereken dönemin geçici vergi beyanname dönemi olduğu ve fiyat tekliflerine dayanak tespit tutanaklarının da geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Durmaz Otomotiv Petrol Ürün. İnşaat San. ve Tic. A.Ş tarafından sunulan 02.05.2018 tarih ve 01 sayılı satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı 3’üncü bölümünde geçici vergi beyanname döneminin “2017 yılı” olarak belirtildiği ancak anılan tutanakta tutanağın hangi geçici vergi beyanname dönemi verileri esas alınarak düzenlendiği bilgisine yer verilmediğinden söz konusu tutanağın anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesi uyarınca düzenlenmediği anlaşılmış olup bahse konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi isteklinin söz konusu tutanakta geçici vergi beyanname döneminin sehven yer almaması hususunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 37'inci maddesinin ikinci fıkrası ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.6.1'inci maddesi gereğince eksik bilginin idarece tamamlatılabilecek nitelikte olduğu iddiasına yönelik yapılan inceleme aşağıda yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde de “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesine geçildiğinde isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerinin inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı; isteklilerce teklif zarfı kapsamında sunulmayan belgelerin tamamlatılamayacağı, ancak geçici teminat ile teklif mektubu dışında sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksiklikleri ile başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin tamamlatılabileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Durmaz Otomotiv Petrol Ürün. İnşaat San. ve Tic. A.Ş tarafından sunulan 02.05.2018 tarih ve 01 sayılı satış tutarı tespit tutanağında vergi dönemine ilişkin bilginin yer alması anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesi gereğince zorunlu olup, söz konusu eksikliğin teklifin esasını değiştirecek nitelikte olduğu anlaşılmış, dolayısıyla başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00

46.1. Ocakların Temini Ocakların ve depo yerlerinin bulunması, ruhsat ve giderleri ile işletmesi yükleniciye aittir. Yüklenici kendisine ait ocakları kanun, yönetmelik, kurul raporları ve varsa ÇED/ÖNÇED raporuna uygun olarak çalıştıracaktır.

Ancak bu işin yapıldığı civarda idaremize ait ruhsatlı malzeme (ariyet, taş vs.) ocağının, depo sahasının ve şantiye alanının bulunması durumunda, isteklilerin talepleri ve İdarenin uygun görmesi halinde kullanımlarına açılabilecektir. Bundan dolayı taşıma uzaklığı vb. farklar dikkate alınmayacak ve teklif birim fiyatlar ödemeye esas alınacaktır. Ocak ve depo yerlerinden oluşacak her türlü yasal işlemlerden yüklenici sorumlu olacaktır.

…

46.3-Kabul Edilmeyen Malzeme

46.3.1 Şartnamelerde istenen nitelikleri taşımayan malzeme, uygunsuz malzemedir. Bu malzemeler kullanılmamış ise, yüklenici tarafından ya imha edilecek veya şantiyeden uzaklaştırılacaktır. Şayet kullanılmış ise, bununla yapılan imalat sökülüp uygun malzeme ile yenisi yapılacaktır. Reddedilen malzemenin, yüklenici tarafından şartnamelerdeki nitelikleri sağlayacak şekilde uygun duruma getirilmesi mümkün ise ve bunun yeterli olduğu Yapı Denetim Görevlisi tarafından muayene ve deney sonucu tespit edilirse, bu malzemenin kullanılması mümkündür. Ayrıca, genel olarak teknik nitelik ve şartları haiz olmayan malzeme kabul edilmez. Kabul edilmeyecek veya uygun duruma getirilerek kabul edilebilecek malzeme hakkında Yapı Denetim Görevlisi bir rapor düzenleyerek yükleniciye tebliğ eder. Yüklenici aynı günde bu rapora itiraz edebilir. Yüklenicinin itirazının İdarece tetkiki esnasında kabul edilmeyen malzeme hiçbir suretle kullanılmaz. Bu itiraz İdarece incelenerek reddedilir ve Yapı Denetim Görevlisinin raporu uygun görülürse yüklenici, kabul edilmeyen malzemeyi değiştirmeye ve yapı yerinden uzaklaştırmaya veya uygun duruma getirmeye mecburdur...” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesi uyarınca, malzeme ocaklarının yükleniciler tarafından temin edileceği ancak yüklenicinin talebi halinde idareye ait uygun olan malzeme ocaklarının kullandırabileceği, dolayısıyla anılan imalatın iş başına nakli noktasında tespit edilecek mesafelerin isteklilerin kendilerince tespit edilerek açıklama sunulmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte İdari Şartname'nin "İşin yapılacağı yerin görülmesi" başlıklı 12'nci maddesi gereğince işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmenin ve sözleşme konusu işin yerine getirilmesi için ihale tarihinden önce ihaleye katılacak firmalar tarafından işin yapılacağı yerle ilgili tüm bilgileri toplamaları gerektiği ve gerekli tedbirlerin alınmasının, müdebbir bir tacir olarak yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, ihale dokümanındaki şartları okuyup kabul ederek teklif veren isteklilerin, ihale konusu yapım işini ihale dokümanına uygun bir şekilde yerine getirmelerini mümkün kılacak hazırlık ve programlama çalışmalarını, ihale konusu yapım işinin ifasını zora sokmayacak şekilde önceden basiretli bir tacirin sorumluluğunu taşıyarak gerçekleştirmeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından başvuru sahibi istekliye verilen cevabi yazıda “ihale komisyon kararında taşıma mesafesinin uygulamada olacak durumdan çok daha az mesafe öngörüldüğü…” şeklinde gerekçenin somut veya teknik bir hususa dayandırılmadığı, öte yandan anılan istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanacaklarını beyan ettiği ocaklar için ilgili taahhütnameler (protokol), maden sahalarına ait işyeri açma ve çalışma ruhsatları, işletme izin belgesi ve çevresel etki değerlendirme belgelerini sunduğu, şikâyete konu malzemeler dâhil olmak üzere her türlü taş ocağı malzemesinin ihale konusu iş süresince tedarik edileceğini belirttiği, bu yönüyle açıklamanın uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.