KİK Kararı: 2018/UY.II-1393

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/042
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 24.07.2018
Karar No : 2018/UY.II-1393
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dask İnşaat Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/98123 İhale Kayıt Numaralı “Manisa Demirci 24 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 300 Öğrencilik Pansiyon Ve Spor Salonu Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 02.04.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Manisa Demirci 24 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 300 Öğrencilik Pansiyon ve Spor Salonu Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Dask İnşaat Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.06.2018 tarih ve 34977 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1051 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kendilerine 30.05.2018 tarihinde tebliğ edilen ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının 3 gerekçe ile uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiğinin bildirildiği, yaptıkları şikayet başvurusu üzerine 2 gerekçe açısından şikayetlerinin yerinde görüldüğü, ancak 1 gerekçe açısından açıklamalarının uygun bulunmadığı, idare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinden AY.18.201/A02 poz numaralı “Yan ve Üst Kenarlarından Kenetlenebilen Kiremit ile Çatı Örtüsünün Yapılması” iş kaleminin güncel olmayan bir poz olduğu, söz konusu iş kaleminin orijinal poz numarasının Y.18.201/A02 olduğu, idarece bu poz numarasının başına eklenen (A) harfinin ne anlama geldiğinin, iş kaleminin içeriğinin mi değiştiğinin yahut paçal iş kalemine mi dönüştürüldüğünün anlaşılamadığı, bu kapsamda idarece AY.18.201/A02 iş kalemine ilişkin olarak herhangi bir analiz formatının da verilmediği, bu itibarla anılan poz kalemi için piyasadan teklif alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, bu çerçevede işçilik / montaj bedeline ilişkin ayrıca bir maliyet öngörülmediği, işçilik bedelinin ayrı gösterilmesinin ya da fiyata dahil edilmesinin toplam teklif bedelini de değiştirmeyeceği, bu nedenle fiyat tekliflerinin kabul edilmesi gerektiği, idarenin ilgili pozun numarasının başına (A) harfi koyarak pozda belirsizliğe yol açması ve hatalı poz tanımlaması yapması nedeniyle anahtar teslimi işçilik dahil fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, alınan fiyat teklifinin, idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan fiyatın çok üzerinde olduğu, dolayısıyla kendilerine bir avantaj sağlamadıkları, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan söz konusu iş kalemine ilişkin analizin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde verilmiş olması gerektiği, zira ihale dokümanı içerisinde de anılan iş kalemine ilişkin olarak herhangi bir bilginin bulunmadığı, açıklamalarının bu haliyle kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 02.04.2018 tarihinde açık ihale usulü ve anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle gerçekleştirilen “Manisa Demirci 24 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 300 Öğrencilik Pansiyon ve Spor Salonu Yapımı” işine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin

a) Adı: Manisa Demirci 24 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 300 Öğrencilik Pansiyon Ve Spor Salonu Yapımı

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü: 300 Öğrencilik B+Z+4 Katlı Yurt Binası, 24 Derslikli B+Z+3 Katlı Okul Binası Ve Tek Katlı Spor Salonu Yapımı

ç) Yapılacağı yer: Manisa/Demirci” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “...33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklamaları bulunmaktadır.

02.04.2018 tarihinde gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede, idarece sınır değer 17.632.998,06 ? olarak hesaplanmış, anılan sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi isteklinin de aralarında bulunduğu 4 istekliden 09.05.2018 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, anılan yazıda “Manisa Demirci 24 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 300 Öğrencilik Pansiyon ve Spor Salonu Yapım İşi ihalesine vermiş olduğunuz teklifin 4734 sayılı Kanunun ilgili hükmü gereğince, aşırı düşük teklif kapsamında olduğu tespit edildiğinden, bununla ilgili aşağıda belirtilen hususlara ilişkin yazılı açıklamanızın tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) iş günü içinde İdaremize ulaştırılması gerekmektedir…” ifadelerine yer verilmiş, yazının ekinde, açıklama istenilecek iş kalemleri listesine, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine, 6 adet özel poza ilişkin analizlere, açıklama istenilecek özel pozlara ilişkin tariflere ve örnek analiz formatına yer verildiği görülmüştür.

Uyuşmazlık konusu iş kalemine, açıklama istenilecek iş kalemleri / grupları listesinde “AY.18.201/A02” poz numarası ve “Yan ve üst kenarlarından kenetlenebilen kiremit ile çatı örtüsü yapılması (Grup1)” ismi ile yer verilmiştir. Açıklama istenilecek diğer iş kalemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan birim fiyatlar ile uyumlu poz numaraları ile belirtilmiştir.

Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yalnızca başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması idareye sunulmuştur. İstekli tarafından açıklama dahilinde, icmale, hesap cetvellerine, analizlere, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan rayiçlerin listelerine, ve fiyat tekliflerine yer verilmiştir. Sunulan icmalde yer alan AY.18.201/A02 poz numaralı “Yan ve üst kenarlarından kenetlenebilen kiremit ile çatı örtüsü yapılması (Grup1)” iş kalemine 189,00 ? birim fiyat ve 546.399,00 ? tutar ile yer verilmiştir. Anılan iş kalemine istekli tarafından “Açıklama için Analizleri Verilecek İş Kalemleri / Grupları Listesi”nde “Ana kitaplarda bulunmayan pozlar” açıklaması ile yer verilmiş, 180,00 ? birim fiyatlı AY.18.201/A02-pys poz numarası ile “Yan ve üst kenarlarından kenetlenebilen kiremit ile çatı örtüsü yapılması (Grup
1 ) (Karsız)” girdisinden oluşan ve 9,00 ? kar tutarı ile 189,00 ? tutarında iş kalemi fiyat analizi sunulmuş, anılan girdi fiyatını tevsik etmek üzere, istekli adına düzenlenmiş 180,00 ? tutarlı fiyat teklifine açıklamada yer verilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması, bazı pozlarda idareden yüksek metrajlar öngörülmesi, bazı iş kalemlerinin açıklanmamış olması ve uyuşmazlığa konu yukarıda yer verilen iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlara uygun analiz sunulmamış olması gerekçesiyle reddedilmiş, başvuru sahibi tarafından yapılan şikayet neticesinde metraj farkı ve açıklama sunulmasına gerek olmayan iş kalemleri açısından iddiaları haklı görülerek söz konusu gerekçeler aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçeleri arasından çıkartılmış, 2’nci iddiası açısından yapılan inceleme neticesinde AY.18.201/A02 poz numaralı iş kaleminin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan ve en son 2016 yılı fiyatı mevcut olan Y.18.201/A02 iş kalemi olduğu, poz numarasının başındaki A harfinin pozun güncel olmadığını belirttiği, istekli tarafından sunulan analizin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan iş kaleminin analizine uygun olmadığı gerekçe gösterilerek şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan birim fiyatlar incelendiğinde, uyuşmazlığa konu AY.18.201/A02 poz numaralı “Yan ve üst kenarlarından kenetlenebilen kiremit ile çatı örtüsü yapılması (Grup1)” iş kalemi ile aynı isimde ancak Y.18.201/A02 poz numarasına sahip bir birim fiyatın bulunduğu, söz konusu birim fiyatın en son 2016 yılında yayınlandığı, iş kaleminin analizinin aşağıda yer verildiği şekilde olduğu görülmüştür. Analizde yer alan 04.025/A02 poz numaralı “Yan ve üst kenarından kenetlenebilen kiremit (Grup
1 )” isimli analiz girdisinin de en son 2016 yılında yayınlandığı belirlenmiştir.

Poz No

Açıklama

Miktar

Birim

Malzeme

04.025/A02

Yan ve üst kenarından kenetlenebilen kiremit (Grup
1 )

1,050000

Zayiat dahil

04.271

Galvanizli çivi

0,030000

(Bağlantı elemanları karşılığı)

İşçilik

01.016

Kiremitçi Ustası

0,200000

01.501

Düz işçi

0,400000

Uyuşmazlığa konu iş kalemine, aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde AY.18.201/A02 poz numarası ile yer verildiği, söz konusu kaleme yazı ekindeki 6 adet özel pozlar arasında yer verilmediği, bununla birlikte, ihale dokümanı kapsamında özel iş kalemleri dışında iş kalemlerine ilişkin tariflere veya ayrıntılı bilgilere yer verilmediği görülmüştür.

İstekli tarafından anılan iş kalemine ilişkin olarak, yukarıda yer verilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan birim fiyat analizine uygun analiz sunulmamış olmakla birlikte, söz konusu iş kaleminin idare tarafından başına (A) harfi getirilerek poz numarasının değiştirildiği, dolayısıyla AY.18.201/A02 poz numaralı iş kaleminin, en son 2016 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanmış olan Y.18.201/A02 poz numaralı iş kalemini ifade ettiğinin istekli tarafından anlaşılamayabileceği, dolayısıyla AY.18.201/A02 poz numarası ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan bir birim fiyatın bulunmadığı ve analizine istekli tarafından ulaşılamayabileceği, özel poz olarak değerlendirilmediğinden idarece analizi verilmeyen iş kalemine ilişkin olarak isteklinin tereddüde düşerek tek analiz girdisine sahip bir iş kalemi olarak analiz sunulması ve analiz girdisine ilişkin fiyat teklifine açıklamalarında yer vermesinin, idarenin hatasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

İdarece poz numarasının değiştirilmesinden ve aynı isimde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış güncel bir birim fiyatın olmamasından kaynaklı olarak açıklama sunulması ve değerlendirilmesi konusunda tereddüt oluşabileceği, bu nedenle isteklilerin sağlıklı bir şekilde aşırı düşük teklif açıklaması sunabilmeleri ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı olarak değerlendirilebilmesi için idare tarafından yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde özel iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının (işçilik, malzeme, nakliye, makine amortismanı, makine girdileri vb.) ayrıştırılarak oluşturulan analiz formatlarının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece açıklama istenilen söz konusu iş kaleminin analizinin oluşturulması, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri listelerinin belirlenmesi, açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdileri ile miktarlarının teklifi sınır değerin altında kaldığı tespit edilen isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.