KİK Kararı: 2018/UY.II-1302

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/038
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 05.07.2018
Karar No : 2018/UY.II-1302
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nurol İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi-Yda İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/439804 İhale Kayıt Numaralı “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 03.07.2018 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Nurol İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi-Yda İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 24.05.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2018 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 08.06.2018 tarih ve 32537 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/957 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ön yeterlik başvurularının; kamu ihale mevzuatında konsolide bilanço ve konsolide gelir tablosunun bilanço ve eşdeğer belgeler ve iş hacmini gösteren belgeler kapsamında sunulabileceğine ilişkin herhangi düzenleme bulunmadığı, pilot ortakları Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide tablolar olduğu ve tablolardan şirketin kendi münferit durumlarının ayrıştırılamadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasının mevzuata aykırı olduğu, zira sunulan bilanço ve gelir tablolarının pilot ortağın, pilot ortağın adi ortaklıklardaki payının ve yurt dışı şubelerine ait rakamların konsolide edilerek hazırlanan tablolar olduğu, diğer bir ifadeyle bu tabloların payı nispetinde ve münferit olarak pilot ortağa ait verileri gösterdiği, Nurol grubuna dahil farklı konu ve alanlarda faaliyet gösteren şirketlerin mali verilerinin teklif zarfında sunulan mali tablolar içerisinde yer almadığı, bu sebeple sunulan tablolardaki verilerin ayrıştırılmasına da gerek bulunmadığı, anılan belgelerin uygun kabul edilmesi, yine de anlaşılamayan bir husus varsa bilgi eksikliği kapsamında tamamlatılması ve ön yeterlik başvurularının değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” olduğu, işin belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 27.10.2017 tarihinde ön yeterlik başvurularının alındığı, 33 adayın ön yeterlik başvurusunda bulunduğu, idare tarafından yapılan inceleme/değerlendirme ve puanlamalar neticesinde 22 adayın ihaleye teklif vermek üzere davet edilmesine karar verildiği, bir adayın ön yeterlik başvurusunun geçerli bir başvuru olduğu ancak aldığı puan sebebiyle teklif vermeye davet edilmediği,

Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş., Yüksel İnş. A.Ş. -Özka İnş. A.Ş. -Güriş İnş. ve Müh. A.Ş.-Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Yüksel İnş. A.Ş. ve özel ortağı Güriş İnş. ve Müh. A.Ş., Gen Transs Troy Montaj Ltd. Şti.-Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Özce İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Heıtkamp Construction Swiss Gmbh-Rec Uluslararası İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş.-Neoray İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Atz Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Heıtkamp Construction Swiss Gmbh ve itirazen şikayet başvuru sahibi Nurol İnş. ve Tic. A.Ş.-Yda İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Nurol İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide tablolar olmaları sebebiyle mevzuata uygun olmadıkları değerlendirildiğinden ön yeterlik başvurularının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yılsonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır

Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2011.E010080.02.01

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Sivas-Erzincan arası Kesim II (Km 79+880-118+525) Arasında, 250 Km/saat işletme hızlı Yüksek Standartlı Çift Hatlı Demiryolu hattının,

- Toprak işleri

- Sanat yapıları

- Altyapı Aktarımları

- Drenaj İşleri

- Çeşitli Sanat Yapıları

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Sivas-Erzincan Proje güzergâhı (Km 79+880-118+525)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Adayın 200.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

7.4.2. Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Adayın ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

Adayın cirosunun 500.000.000 TRY (Türk Lirası)'den, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerin parasal tutarı için ise 350.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. Konsorsiyum olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur. Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ile ihaleye katılan isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu bilançonun, bilançonun bölümlerinin, bilanço bilgileri tablosu ile iş hacmini gösteren belgelerin münferiden istekli adına düzenlenmiş olması gerektiği düzenleme altına alınmıştır. Anılan belgelerin bizzat istekli adına düzenlenmiş olması ve münhasıran isteklinin hesaplarına dayandırılması ile amaçlanan, isteklinin kendisinin ihaledeki ekonomik mali yeterlik için öngörülen kriterleri sağlayıp sağlamadığının tespitini yapabilmektir. Birden fazla şirketin mali yapısının birleştirilerek oluşturulan konsolide bilanço ve gelir tablolarında ise hesaplanan mali yapının hangi şirkete ait olduğunun tespiti mümkün olmayabilir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde birden fazla şirketin bilançolarının veya iş hacmini gösteren belgelerinin belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirildiği konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunulabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. İstekliler tarafından sunulacak belgelerin şekil şartlarının ve sağlaması gereken kriterlerin ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği mevzuat metinlerinde, hukuk ve mevzuat yazım tekniği gereği sunulabilecek belgelerin zikredilmesi ve açıklanması esas olup, bu çerçevede anılan metinlerde herhangi bir belgenin sunulmayacağına ilişkin düzenleme bulunmadığından hareketle bir çıkarsama yapmak uygun olmayacaktır. Bu çerçevede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde konsolide bilanço veya iş hacminin gösterir belge sunulamayacağına ilişkin bir hüküm olmadığından hareketle konsolide finansal tabloların ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün gözükmemektedir.

Öte yandan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin dördüncü fıkrasında bilançolara ilişkin “Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde, 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında ise iş hacmini gösterir belgelere ilişkin “Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde hükme yer verilmek suretiyle öngörülen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan isteklilere son üç yıla kadar olan bilançolarını ve son altı yıla kadar olan iş hacmini gösterir belgeleri sunma imkanı getirilmiş, ancak öngörülen kriterleri sağlayamayanların konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunmalarına imkan veren bir mevzuat düzenlemesi yapılmamıştır.

6102 sayılı Ticaret Kanunu uyarınca bağımsız denetime tabi olacak şirketler Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmekte olup, bu kapsama giren şirketlerin konsolide finansal tablo hazırlayacağı anlaşılmakla birlikte, bu durum anılan kapsama giren şirketler adına münferiden bilanço veya gelir tablosu düzenlenemeyeceği anlamına gelmemektedir. Başka bir anlatımla, isteklinin konsolide finansal tablo hazırlayacak şirket kapsamında olması, münhasır olarak bu şirket adına bilanço ve gelir tablosu tanzim edilememesi şeklinde bir yasak ortaya çıkarmamaktadır. Kaldı ki, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuat düzenlemeleri Türk Ticaret Kanunu düzenlemeleri ile karşılaştırıldığında özel kanun (hüküm) niteliği taşımakta olup, uygulanma noktasında önceliğe sahiptir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ilgili mevzuatı uyarınca” ifadesi yer almakta olup, bu ifade metninden de anlaşılacağı üzere bilanço yayımlatma zorunluluğuna ilişkin bir atıf niteliğindedir. Anılan maddedeki “ilgili mevzuat” ifadesinden hareketle ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş konsolide bilançoların kamu ihale mevzuatındaki kurallara tabi olmaksızın ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrasında “Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır. Anılan hükme göre bir isteklinin iş hacmi tutarına, yine bizzat bu isteklinin ortak girişim olarak gerçekleştirdiği işlerden elde ettiği iş hacmi tutarının eklenmesi söz konusu olmaktadır. Anılan hükme göre iş hacmi tutarı toplamına esas değerler, iki farklı ticari işletmeye değil, aynı istekliye ilişkindir. Uygulamada aynı istekliye ilişkin bu tutarların toplanmasından hareketle konsolidasyon (birleştirme) ifadesi kullanılabilmekte ise de, itirazen şikayete konu olan konsolide finansal tablolar ile birden fazla şirketin birleştirilmiş mali yapısı ifade edilmektedir. Dolayısıyla, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrasındaki hüküm öngörülen kriterleri bir ana gruba bağlı birden fazla şirketin iş hacmi tutarlarının bir araya getirilerek ihalelerde sağlanabileceği anlamına gelmemektedir.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş.-Yda İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında;

2014, 2015 ve 2016 yılı bilgilerinin yer aldığı YMM imzalı ve kaşeli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan standart forma uygun bilanço bilgileri tablosunun,

31 Aralık 2016, 2015, 2014, 2013 ve 2012 tarihli konsolide finansal durum tablolarının,

31 Aralık 2016, 2015, 2014, 2013 ve 2012 tarihlerinde sona eren yıllara ait konsolide kar veya zarar tablosunun,

31 Aralık 2016 tarihi itibariyle Eren Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından hazırlanan 31 Aralık 2016, 2015 ve 2014 tarihli konsolide finansal durum tablolarının, 31 Aralık 2016, 2015 ve 2014 tarihlerinde sona eren yıllara ait konsolide diğer kapsamlı gelir tablosunun ve konsolide finansal tablo dipnotlarını içeren bağımsız denetçi raporunun sunulduğu tespit edilmiştir.

Aday tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunda yer alan verilerin konsolide finansal durum tablolarından aktarılan veriler olduğu anlaşılmıştır.

31 Aralık 2016 tarihi itibariyle hazırlanan bağımsız denetçi raporunun ek notlarının “Grup’un Organizasyon ve Faaliyet Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İlişikteki konsolide mali tablolarda Nurol İnşaat Libya Şube, Nurol İnşaat Cezayir Şube, Nurol İnşaat Gürcistan Şube, Nurol LLC (B.A.E.), Nurol Gürcistan LLC, Nurol Suudi Arabistan LLC, Nurol İnşaat Fas Şube, Nurol Katar Şube, Nurol İnşaat Erbil ve Bağdat Şubeleri tam konsolidasyona tabi tutulmuş olup, müşterek yönetime tabi işletmeler kısmi konsolidasyona tabi tutularak, net varlıkları ve faaliyetleri oransal konsolidasyon yöntemi ile mali tablolara dahil edilmiştir.

Ayrıca Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. özkaynaktan pay alma yöntemi kullanılarak muhasabeleştirilmiştir.

Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. 20 Eylül 2010 yılında Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmir körfez geçişi ve bağlantı yolları da dahil) otoyolunun inşaasını yapmak, işletme ve süresi sonunda devretmek üzere Ankara’da kurulmuştur. Proje yap-işlet-devret modeliyle tasarlanmıştır. Nurol İnşaat, Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.’nin %26,98’ine sahip olup, ilişikteki konsolide mali tablolarda özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar içerisinde gösterilmiştir.(Dipnot 15)” açıklamalarının ve aynı madde kapsamında “Nurol LLC (B.A.E.): Nisan 2003 tarihinde Birleşik Arap Emirliklerinin başkenti olan Abu Dhabi Emirliğinde yerel firma statüsü ile kurulmuştur. 2004 yılında Dubai şubesi açılmıştır…

Nurol Gürcistan LLC: Nisan 2007 tarihinde Gircistan, Batum’da inşaat sektöründe faaliyet göstermek amacı ile kurulmuştur…

Nurol Suudi Arabistan LLC: 18 Nisan 2010 tarihinde Suudi Arabistan Riyad’da inşaat sektöründe faaliyet göstermek amacı ile kurulmuştur… “ bilgilerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu açıklamada LLC (Limited Liability Company) uzantılı olarak belirtilen şirketlerin şube olarak adlandırılmadığı ve ilgili açıklamalara göre bu şirketlerin bağlı ortaklık/iştirak niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.nin Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmir körfez geçişi ve bağlantı yolları da dahil) otoyolunun inşaasını gerçekleştirmek üzere kurulan Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Göçay İş Ortaklığı tarafından 20.09.2010 tarihinde anonim şirket şeklinde kurulduğu ve Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş.’nin anılan şirketin %26,98’ine sahip olduğu, diğer bir ifadeyle Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.nin bağımsız denetim raporunun 13 nolu dipnotunda da belirtildiği üzere şirketin iştiraki olduğu anlaşılmıştır.

Anılan bağımsız denetçi raporunun “Finansal Tabloların Sunumuna İlişkin Esaslar” başlıklı 2’nci maddesinde “İşletmenin Sürekliliği Varsayımı: Konsolide finansal tablolar, Şirket’in ve konsolidasyona dahil edilen yurtdışı bağlı ortaklıkları, şubeleri ve müşterek yönetime tabi işletmeleri önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır.” açıklamasının yer aldığı tespit edilmiştir.

Aynı bağımsız denetim raporunda bilanço kalemleriyle ilgili coğrafi bölümler itibariyle toplam varlık ve yükümlülüklere ilişkin bir tabloya yer verilmişse de, anılan tabloda Yönetmelik’te öngörülen bilanço oranlarının hesaplanmasına esas verilere ayrıca yer verilmediği, bu haliyle münferiden Nurol İnş. ve Ticaret A.Ş. ve şubelerinin bilanço verilerinin ayrı bir şekilde tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Aynı bağımsız denetim raporunda gelir tablosu ile ilgili coğrafi bölümlere ilişkin satış gelirlerine yer verildiği tespit edilmiştir. Ayrıca anılan bağımsız denetim raporunda Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin şubeleri, iş ortaklıkları ve bu iş ortaklıklarındaki ortaklık oranlarına da yer verildiği görülmüş olmakla birlikte, anılan ortaklıklardan elde edilen gelirlerin hesaplanabilmesine esas verilerin ayrıca gösterilmediği ve bu kapsamda Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrası çerçevesinde herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde adayın finansal tablolarından, Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin, bağlı ortaklık/iştiraklerinin ve şirketin şubelerinin tam konsolidasyona tabi tutulduğu ve şirketin iş ortaklığı şeklinde kurduğu müşterek yönetime tabi işletmelerin ise iş ortaklığındaki hissesi oranında kısmi konsolidasyona tabi tutulduğu anlaşılmakta olup, Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.nin de içinde bulunduğu bağlı ortaklık/iştiraklerinin ekonomik/mali verilerinin şirketin mali verilerine dahil edilmesinin, şirketin bilanço ve gelir tablolarını konsolide tablolar haline getirdiği ve konsolide finansal tabloları da kapsayan bağımsız denetim raporu içeriğinden Nurol İnşaat ve Ticaret A.Ş.nin münferit bilanço verilerinin tespit edilemediği ve iş ortaklıklarından elde edilen ciro bilgilerine esas verilerin ayrıca gösterilmediği ve buna yönelik herhangi bir belgelendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan teklif kapsamında aday tarafından sunulan ekonomik/mali verilere ilişkin belgelerin yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde genel muhasebe ilkelerinden kişisellik ve dönemsellik ilkelerine de aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, aday tarafından sunulan konsolide bilanço ve gelir tablosunun aralarında ortaklık ilişkisi bulunan birden fazla şirketin birleştirilmiş mali yapısını göstermesi ve münferit bilanço ve ciro bilgilerinin ayrıştırılamaması nedeniyle ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin yeterliğin tespitinde kullanılamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı ve başvuru sahibinin idare tarafından değerlendirmeye alınmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.