KİK Kararı: 2018/UY.II-1301

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/038
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 05.07.2018
Karar No : 2018/UY.II-1301
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yüksel İnşaat Anonim Şirketi-Güriş İnş. Ve Müh. A.Ş.- Özka İnş. A.Ş.- Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/439804 İhale Kayıt Numaralı “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 03.07.2018 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yüksel İnşaat Anonim Şirketi-Güriş İnş. ve Müh. A.Ş.- Özka İnş. A.Ş.- Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 24.05.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.06.2018 tarih ve 32574 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/964 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ön yeterlik başvurularının pilot ortakları Yüksel İnşaat A.Ş. ve özel ortakları Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide olduğu ve tablolardan şirketlerin kendi münferit durumlarının ayrıştırılamadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasının mevzuata aykırı olduğu, pilot ortaklarının sunduğu bilanço ve gelir tablosunun konsolide olmadığı, iştiraklerinin ve bağlı ortaklarının verilerini içermediği ve bu durumun 2018/UY.II-1098 sayılı Kurul kararı ile de onandığı, özel ortaklarının sunduğu bilanço ve gelir tablosunun ise konsolide olmakla birlikte bu belgelere ek olarak özel ortak tarafından iştiraklerinin/iş ortaklıklarının faaliyet konularının, ortaklık yapılarının, hisse oranlarının, yaptıkları işlerin toplam tutarlarının, faaliyet yaptıkları ülkelerin detaylı bir şekilde teklif dosyası ekinde sunulduğu, şirketin dahil olduğu iş ortaklıkları ve/veya konsorsiyumların paylarının belirlenebildiği hallerde ekonomik verilerin ayrıştırılabileceği, bu tabloların salt konsolide olmaları nedeniyle reddedilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” olduğu, işin belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 27.10.2017 tarihinde ön yeterlik başvurularının alındığı, 33 adayın ön yeterlik başvurusunda bulunduğu, idare tarafından yapılan inceleme/değerlendirme ve puanlamalar neticesinde 22 adayın ihaleye teklif vermek üzere davet edilmesine karar verildiği, bir adayın ön yeterlik başvurusunun geçerli bir başvuru olduğu ancak aldığı puan sebebiyle teklif vermeye davet edilmediği,

Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş., Gen Transs Troy Montaj Ltd. Şti.-Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Özce İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Heıtkamp Construction Swiss Gmbh-Rec Uluslararası İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş.-Neoray İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Atz Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Heıtkamp Construction Swiss Gmbh, Nurol İnş. ve Tic. A.Ş.-Yda İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Nurol İnş. ve Tic. A.Ş. ve itirazen şikayet başvuru sahibi Yüksel İnş. A.Ş. -Özka İnş. A.Ş. -Güriş İnş. ve Müh. A.Ş.-Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Yüksel İnş. A.Ş. ve özel ortağı Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide tablolar olmaları sebebiyle mevzuata uygun olmadıkları gerekçesiyle ön yeterlik başvurularının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yılsonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2011.E010080.02.01

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Sivas-Erzincan arası Kesim II (Km 79+880-118+525) Arasında, 250 Km/saat işletme hızlı Yüksek Standartlı Çift Hatlı Demiryolu hattının,

- Toprak işleri

- Sanat yapıları

- Altyapı Aktarımları

- Drenaj İşleri

- Çeşitli Sanat Yapıları

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Sivas-Erzincan Proje güzergâhı (Km 79+880-118+525)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Adayın 200.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

7.4.2. Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Adayın ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

Adayın cirosunun 500.000.000 TRY (Türk Lirası)'den, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerin parasal tutarı için ise 350.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. Konsorsiyum olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur. Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Yüksel İnşaat A.Ş.-Güriş İnş. ve Müh. A.Ş.- Özka İnş. A.Ş.-Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının;

Pilot ortağı Yüksel İnşaat A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında;

2016 yılı bilgilerinin yer aldığı YMM imzalı ve kaşeli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan standart formlardan bilanço bilgileri tablosunun,

Yetkin Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından hazırlanan hasılat ve rasyo tespitine ilişkin 28.04.2017 tarihli Yeminli Mali Müşavir Özel Amaçlı Tasdik Raporu’nun sunulduğu, bahse konu raporun kapsamında;

-Yüksel İnşaat A.Ş. İnşaat İşleri 2012-2016 arası ciro bilgilerine ilişkin tablonun,

- 31.12.2016 Ayrıntılı Konsolide Bilançosunun,

- 31.12.2016 Ayrıntılı Konsolide Gelir Tablosunun,

-01.01.2016-31.12.2016 dönemini yansıtan YMM onaylı Denetim Tasdik Sözleşmesi’nin sunulduğu tespit edilmiştir.

Teklif kapsamında sunulan bilanço bilgileri tablosundaki bilgilerin YMM tarafından hazırlanan özel amaçlı tasdik raporunun ekinde sunulan 31.12.2016 Ayrıntılı Konsolide Bilançosu’ndan aktarılmak suretiyle oluşturulduğu görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında aday ve istekliler tarafından bilanço veya eşdeğer belge olarak “a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümleri,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge” sunulabileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ile ihaleye katılan isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu bilançonun, bilançonun bölümlerinin, bilanço bilgileri tablosu ile iş hacmini gösteren belgelerin münferiden istekli adına düzenlenmiş olması gerekmektedir. Anılan belgelerin bizzat istekli adına düzenlenmiş olması ve münhasıran isteklinin hesaplarına dayandırılması ile amaçlanan, isteklinin kendisinin ihaledeki ekonomik mali yeterlik için öngörülen kriterleri sağlayıp sağlamadığının tespitini yapabilmektir. Birden fazla şirketin mali yapısı birleştirilerek oluşturulan konsolide bilanço ve gelir tablolarında ise hesaplanan mali yapının hangi şirkete ait olduğunun tespiti mümkün olmayabilir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde birden fazla şirketin bilançolarının veya iş hacmini gösteren belgelerinin belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirildiği konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunulabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. İstekliler tarafından sunulacak belgelerin şekil şartlarının ve sağlaması gereken kriterlerin ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği mevzuat metinlerinde, hukuk ve mevzuat yazım tekniği gereği sunulabilecek belgelerin zikredilmesi ve açıklanması esas olup, bu çerçevede anılan metinlerde herhangi bir belgenin sunulmayacağına ilişkin düzenleme bulunmadığından hareketle bir çıkarsama yapmak uygun olmayacaktır. Bu çerçevede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde konsolide bilanço veya iş hacminin gösterir belge sunulamayacağına ilişkin bir hüküm olmadığından hareketle konsolide finansal tabloların ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün gözükmemektedir.

Öte yandan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin dördüncü fıkrasında bilançolara ilişkin “Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde, 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında ise iş hacmini gösterir belgelere ilişkin “Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde hükme yer verilmek suretiyle öngörülen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan isteklilere son üç yıla kadar olan bilançolarını ve son altı yıla kadar olan iş hacmini gösterir belgeleri sunma imkanı getirilmiş, ancak öngörülen kriterleri sağlayamayanların konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunmalarına imkan veren bir mevzuat düzenlemesi yapılmamıştır.

6102 sayılı Ticaret Kanunu uyarınca bağımsız denetime tabi olacak şirketler Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmekte olup, bu kapsama giren şirketlerin konsolide finansal tablo hazırlayacağı anlaşılmakla birlikte, bu durum anılan kapsama giren şirketler adına münferinden bilanço veya gelir tablosu düzenlenemeyeceği anlamına gelmemektedir. Başka bir anlatımla, isteklinin konsolide finansal tablo hazırlayacak şirket kapsamında olması, münhasır olarak bu şirket adına bilanço ve gelir tablosu tanzim edilememesi şeklinde bir yasak ortaya çıkarmamaktadır. Kaldı ki, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuat düzenlemeleri Türk Ticaret Kanunu düzenlemeleri ile karşılaştırıldığında özel kanun (hüküm) niteliği taşımakta olup, uygulanma noktasında önceliğe sahiptir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ilgili mevzuatı uyarınca” ifadesi yer almakta olup, bu ifade metninden de anlaşılacağı üzere bilanço yayımlatma zorunluluğuna ilişkin bir atıf niteliğindedir. Anılan maddedeki “ilgili mevzuat” ifadesinden hareketle ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş konsolide bilançoların kamu ihale mevzuatındaki kurallara tabi olmaksızın ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrasında “Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır. Anılan hükme göre bir isteklinin iş hacmi tutarına, yine bizzat bu isteklinin ortak girişim olarak gerçekleştirdiği işlerden elde ettiği iş hacmi tutarının eklenmesi söz konusu olmaktadır. Anılan hükme göre iş hacmi tutarı toplamına esas değerler, iki farklı ticari işletmeye değil, aynı istekliye ilişkindir. Uygulamada aynı istekliye ilişkin bu tutarların toplanmasından hareketle konsolidasyon (birleştirme) ifadesi kullanılabilmekte ise de, itirazen şikayete konu olan konsolide finansal tablolar ile birden fazla şirketin birleştirilmiş mali yapısı ifade edilmektedir. Dolayısıyla, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrasındaki hüküm öngörülen kriterleri bir ana gruba bağlı birden fazla şirketin iş hacmi tutarlarının bir araya getirilerek ihalelerde sağlanabileceği anlamına gelmemektedir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan 28.04.2017 tarihli Yeminli Mali Müşavir Özel Amaçlı Tasdik Raporu’nun “Mali Tablo Analiz Sonuçları” bölümünde “Yüksel İnşaat A.Ş.nin 2016 yılı bilanço bilgileri dikkate alınarak Cari Oran, Özkaynak Oranı, Kısa Vadeli Banka Borçlarının Özkaynaklara Oranı hesaplanarak aşağıda gösterilmiştir.” ifadelerine, bahse konu raporun “Hesap İncelemeleri” bölümünde “Şirketin muhtelif inşaat işlerini yapmak üzere kurduğu adi ortaklıklar ile ilgili işlerin bilanço ve gelir tablolarındaki tutarlar adi ortaklıktaki hisse oranında Kurumun 2016 bilançolarına aktarılmıştır.” ifadelerine, “Sonuç” bölümünde “Maltepe Vergi Dairesinin 995 000 7695 vergi kimlik numaralı kurumlar vergisi mükellefi olan Yüksel İnşaat A.Ş.nin 2016 dönemine ilişkin Kurumca hazırlanıp tarafımıza sunulan Bilanço ve Gelir Tabloları…” ifadelerine yer verildiği, 01.01.2016-31.12.2016 dönemini yansıtan YMM onaylı Denetim Tasdik Sözleşmesi’nin “Tasdik konusu” bölümünde “2016 Yılı İşlemlerinin Denetimi ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinin Tasdiki” şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.

Sunulan bilanço bilgileri tablosunun, YMM tarafından hazırlanan özel amaçlı tasdik raporunun ekinde sunulan 31.12.2016 Ayrıntılı Konsolide Bilançosundaki verilerin aktarılması suretiyle oluşturulduğu, rapor ekinde sunulan tablonun başlığının “31.12.2016 Ayrıntılı Konsolide Bilançosu” şeklinde ise de, 01.01.2016-31.12.2016 dönemini yansıtan YMM onaylı Denetim Tasdik Sözleşmesi’nde tasdik konusunun Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin tasdiki olduğu, sonuç olarak aday tarafından sunulan bilançonun birden fazla şirketin mali yapısının birleştirilerek oluşturulan konsolide bir bilanço olmadığı, belgenin münferiden Yüksel İnşaat A.Ş. adına düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan Yeminli Mali Müşavir Özel Amaçlı Tasdik Raporu’nda denetim yapılan firmanın ticaret unvanının Yüksel İnşaat A.Ş., denetim konusunun “2012, 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarında taahhüt edilen işlerin cirolarının ve 2016 yılı cari oran, özkaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının özkaynaklara oranının tespiti” olarak belirtildiği, başlığı “Yüksel İnşaat A.Ş. İnşaat İşleri Ciroları 2012-2016” olan tabloda 2016 yılı gelirleri tutarının gösterildiği tespit edilmiştir.

Yüksel İnşaat A.Ş. tarafından taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarı olarak, yurt içi ve yurt dışında, tek başına veya iş ortaklığı yapılmak suretiyle elde edilen gelirleri özet tablolarla gösteren “Yeminli Mali Müşavir Özel Amaçlı Tasdik Raporu”nda yer alan ve başlığı “Yüksel İnşaat A.Ş. İnşaat İşleri Ciroları 2012-2016” olan tabloda gösterilen 2016 yılı gelirleri tutarının (1.368.462.995 TL) esas alınamayacağı, zira söz konusu tutarın, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin altınca fıkrasında belirtilen, fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile tevsik edilmediği, bunun yanında “Yeminli Mali Müşavir Özel Amaçlı Tasdik Raporu”nda yer alan “Yüksel İnşaat A.Ş. İnşaat İşleri Ciroları 2012-2016” tablosunda söz konusu pilot ortağın iş ortaklığı yapmak suretiyle elde ettiği gelirlere de yer verildiği, ancak anılan ortak tarafından yine Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin ondördüncü fıkrası gereğince, iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimlerdeki (iş ortaklığı veya konsorsiyumlardaki) hisse oranını gösteren belgelerin teklif kapsamında sunulmadığı, bu nedenle “Yüksel İnşaat A.Ş. İnşaat İşleri Ciroları 2012-2016” başlıklı tabloda gösterilen 2016 yılı gelirleri tutarının (1.368.462.995 TL) kabul edilemeyeceği,

Bununla birlikte söz konusu rapor ekinde ayrı bir belge olarak “31.12.2016 tarihli ayrıntılı konsolide gelir tablosu”nun sunulduğu, sunulan belgede her ne kadar konsolide ifadesi kullanılmış ise de 01.01.2016-31.12.2016 dönemini yansıtan YMM onaylı Denetim Tasdik Sözleşmesi’nde tasdik konusunun Kurumlar Vergisi Beyannamesi’nin tasdiki olduğu, sonuç olarak birden fazla şirketin mali yapısının birleştirilerek oluşturulan konsolide bir gelir tablosu olmadığı, belgenin münferiden Yüksel İnşaat A.Ş. adına düzenlendiği, 31.12.2016 tarihli ayrıntılı konsolide gelir tablosunda yer alan 330.108.139,66 TL olan net satış tutarı dikkate alınarak yapılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

İş Ortaklığının özel ortağı Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında;

Eren Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından hazırlanan ve 2014, 2015 ve 2016 verilerini içeren Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan standart forma uygun bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu, tablonun YMM ünvanına sahip olduğu anlaşılan bağımsız denetim ve yeminli mali müşavirlik bürosu sorumlu ortak baş denetçisi tarafından kaşelenerek imzalandığı, tablodaki bilgilerin konsolide finansal tabloların da yer aldığı bağımsız denetim raporundan aktarılmak suretiyle oluşturulduğu anlaşılmıştır.

31 Aralık 2016 tarihi itibariyle Eren Bağımsız Denetim ve Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından hazırlanan ve “Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. ve İştirakleri 31.12.2016, 2015 ve 2014 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Gelir Tabloları”, “Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. ve İştirakleri 31.12.2016, 2015 ve 2014 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Özkaynak Hareket Tabloları” ve “Güriş İnş. ve Müh. A.Ş. ve İştirakleri 31.12.2016, 2015 ve 2014 Tarihlerinde Sona Eren Yıllara Ait Konsolide Nakit Akım Tabloları”nı içeren bağımsız denetim raporunun sunulduğu,

Raporun ek notlarının “Organizasyon ve Faaliyet Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “İlişikteki mali tablolarda, konsolidasyona dahil edilen şirketlerin, iş ortaklıklarının, konsorsiyumların ve yurtiçi ve yurt dışı şubelerin faaliyet konuları ve faaliyette bulundukları ülkeler aşağıdaki gibidir.” bilgisinin yer aldığı ve konsolidasyona dahil edilen şirketlerin ve 31.12.2016 tarihi itibariyle Ana Ortaklık’ın iş ortaklıkları ve konsorsiyumlarının listelenerek hangi ülkede ve hangi alanda faaliyette bulunduklarının belirtildiği, 31 Aralık 2016, 2015 ve 2014 tarihleri itibariyle konsolidasyona dahil edilen doğrudan veya dolaylı olarak sahip oldukları şirket, iş ortaklıkları ve konsorsiyumlarda Güriş İnş. ve Müh. A.Ş.nin sahiplik oranı ve ortaklık paylarının listelendiği, 31 Aralık 2016, 2015 ve 2014 tarihleri itibariyle iş ortaklıklarının ve konsorsiyumların iştirak oranlarının listelendiği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, Güriş İnş ve Müh. A.Ş. tarafından bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında sunulan bilanço bilgileri tablosunda ve iş hacmini gösteren belgeler kapsamında sunulan denetim raporunda, kendi ekonomik verilerinin yanında konsolide bir biçimde adı geçen “Not 1”de gösterilen, ayrı tüzel kişiliğe sahip iştirakleri ve bağlı ortaklıkları ile dahil olduğu ortak girişim ve konsorsiyumların ekonomik verilerinin de ayrıştırılmaksızın gösterildiği, sunulan konsolide finansal bilgilere dayalı bağımsız denetim raporu içeriğinden Güriş İnş ve Müh. A.Ş.nin münferit bilanço ve ciro bilgilerinin tespit edilemediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin özel ortağı Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablosunun konsolide bilanço ve gelir tablosu olduğu ve tabloların içeriğinden Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin münferit bilanço ve ciro bilgilerinin tespit edilemediği anlaşıldığından başvuru sahibinin özel ortak bakımından iddiasının uygun olmadığı ve sonuç itibariyle başvuru sahibi iş ortaklığının idare tarafından değerlendirmeye alınmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.