KİK Kararı: 2018/UY.II-1299

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/038
Gündem No : 34
Karar Tarihi : 05.07.2018
Karar No : 2018/UY.II-1299
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/439804 İhale Kayıt Numaralı “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T. C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 03.07.2018 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş.nin 23.05.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.05.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.06.2018 tarih ve 32556 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/961 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

1. Ön yeterlik başvurularının Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9.1.1’inci maddesine istinaden sunulan;

• Too Kaz Mınerals Bozshakol tarafından düzenlenmiş 27.11.2016 tarih, 1 sayılı, “Bozshakol Copper (Bozshakol Bakır) (Sanayi Yapısı) Projesinin Proje Tedarik ve İnşaat İşleri Anlaşması” işine ait iş deneyim belgesi ve
• Kazakistan Cumhuriyeti Astana Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 04.03.2016 tarih, KAZ- P5 Sözleşme No. CP-1 sayılı “Astana Şehri Su ve Kanalizasyon Projesi” işine ait Yüklenici - İş Bitirme Belgesinin fotokopi olduğu/asıl belge olmadığı ve “Aslına Uygundur” şerhi taşıyan noter onaylı örneği sunulmadığı, noterden sadece çeviri belgelerin tasdikinin yapıldığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasının mevzuata aykırı olduğu,

Sundukları belgelerin apostil tasdik şerhi taşıdığı, belgelerin uygun bulunmamasına gerekçe gösterilen hususun onayı yapan noterden kaynaklandığı, Türkiye’deki noterler tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelere çevirisi olmadan direkt aslının aynıdır onayının yapılamadığı, anılan belgenin çevirisinin istenilerek belgenin ve çevirisinin aslının görülerek onay yapıldığı,

Söz konusu belgelerin asıllarını notere sunmak suretiyle tercümelerini onaylattıkları, iş deneyim belgelerinin tek birer asıl nüshalarının bulunması sebebiyle idareye asıl belgeleri sunamadıkları ancak talep edilmesi halinde idareye ya da Kuruma teslim edilmek üzere hazır oldukları, bu sebeplerle iş deneyim belgelerinin kabul edilmemesi için bir neden bulunmadığı,

2. Ön yeterlik başvurularının; kamu ihale mevzuatında konsolide bilanço ve konsolide gelir tablosunun bilanço ve eşdeğer belgeler ve iş hacmini gösteren belgeler kapsamında sunulabileceğine ilişkin herhangi düzenleme bulunmadığı, taraflarınca sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide tablolar olduğu ve tablolardan şirketin kendi münferit durumunun ayrıştırılamadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasının mevzuata aykırı olduğu, zira sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide tablo olduğu ancak şirketlerinin ve aynı gruptaki diğer şirketlerin her birinin mali durumunun tablolardan ayrı ayrı ve kolaylıkla anlaşılabileceği, kamu ihale mevzuatında konsolide bilanço ve konsolide gelir tablosunun bilanço ve eşdeğer belgeler ve iş hacmini gösteren belgeler kapsamında sunulamayacağına ilişkin herhangi düzenlemenin bulunmadığı, bu sebeple anılan belgelerin uygun kabul edilmesi ve ön yeterlik başvurularının değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Uyuşmazlığa konu ihalenin Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi” olduğu, işin belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 21.10.2017 tarihinde ön yeterlik başvurularının alındığı, 33 adayın ön yeterlik başvurusunda bulunduğu, idare tarafından yapılan inceleme/değerlendirme ve puanlamalar neticesinde 22 adayın ihaleye teklif vermek üzere davet edilmesine karar verildiği, bir adayın ön yeterlik başvurusunun geçerli bir başvuru olmasına rağmen aldığı puan sebebiyle teklif vermeye davet edilmediği,

Tamyapı Otom. İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Seza İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Rbı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı Rbı İnş. San. ve Tic. A.Ş. ve itirazen şikayet başvuru sahibi Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1. ve 7.9.1.1’inci maddesi gereğince sunulan iş deneyim belgelerinin belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı,

Yüksel İnş. A.Ş. -Özka İnş. A.Ş. -Güriş İnş. ve Müh. A.Ş.-Tarmac Agrega Mad. ve Yapı San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Yüksel İnş. A.Ş. ve özel ortağı Güriş İnş. ve Müh. A.Ş., Gen Transs Troy Montaj Ltd. Şti.-Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Özce İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı Özgün İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Heıtkamp Construction Swiss Gmbh-Rec Uluslararası İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş.-Neoray İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Atz Enerji İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Heıtkamp Construction Swiss Gmbh, Nurol İnş. ve Tic. A.Ş.-Yda İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Nurol İnş. ve Tic. A.Ş. ve itirazen şikayet başvuru sahibi Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarının konsolide tablolar olmaları sebebiyle mevzuata uygun olmadıkları değerlendirildiğinden ön yeterlik başvurularının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun “Yabancı dildeki kâğıdın örneği” başlıklı 99’uncu maddesinde “Örneği verilmesi istenen kağıt yabancı dilde yazılmışsa, evvela tercüme edilir; sonra bu bölüm hükümlerine göre örnek çıkarılarak her örneğe tercümesi iliştirilir ve bu yolda şerh verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Çevirme işlemi” başlıklı 103’üncü maddesinde “Bir dilden diğer dile veya bir yazıdan başka bir yazıya çevirme halinde, noter tarafından metnin altına bir şerh verilir. Bu şerhin, noter yeminli tercüman kullanmışsa, tercümanın kimliğini ve adresini ihtiva etmesi ve altının, noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenmesi gereklidir.” hükmü,

13.07.1976 tarihli ve 15645 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek ve kimlere verilebileceği” başlıklı 94’üncü maddesinde “Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belgedir.

Örneklerin kimlere verileceği Noterlik Kanununun 94 ve 95. maddeleri hükümleri uyarınca saptanır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde “c - Yabancı dilde yazılı kağıttan örnek

Örneği istenen kağıt yabancı dilde yazılmış ise, evvela bu kağıt usulünce tercüme olunur. Sonra, yabancı dildeki kağıdın örneği çıkartılıp gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanır.

Ayrıca, gerek ilgilisine verilen, gerekse dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedi de eklenir. …” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

…

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1.Belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemeler, Uygulama Yönetmelikleri ile tip şartnamelerin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddelerinde yer almaktadır.

…

8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir…. ” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, anılan Yönetmelik’in uygulanmasında idarelerin, belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyebileceği, adaylar veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabileceği, noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların geçerli kabul edilmeyeceği, diğer yandan yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunluluğunun bulunduğu,

Diğer yandan örnek tanımının, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belge olarak yapıldığı, örneği istenen kâğıdın yabancı dilde yazılmış olması halinde öncelikle kağıdın usulünce tercüme olacağı, sonra yabancı dildeki örneği çıkartılarak gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanacağı, ayrıca gerek ilgilisine verilen gerekse dairede saklanan nüshalara tercüme edilmiş nüshaların birer adedinin de ekleneceği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Sivas-Erzincan Demiryolu Projesi Kesim II (Km 79+880-118+525) Altyapı İnşaatı Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2011.E010080.02.01

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Sivas-Erzincan arası Kesim II (Km 79+880-118+525) Arasında, 250 Km/saat işletme hızlı Yüksek Standartlı Çift Hatlı Demiryolu hattının,

- Toprak işleri

- Sanat yapıları

- Altyapı Aktarımları

- Drenaj İşleri

- Çeşitli Sanat Yapıları

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:Sivas-Erzincan Proje güzergâhı (Km 79+880-118+525)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak adaylara verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi ve teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini başvurularına ekleyebilirler.

…

7.10.5. Başvuru kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve tercümelerin tasdik işlemi:

7.10.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır.

7.10.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ön yeterlik başvurusunun dili” başlıklı 7.12’nci maddesinde “7.12.1. Başvuruyu oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda başvurunun veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

30.05.2018 tarihli Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucuna İlişkin Tutanakta idare tarafından başvuru sahibinin iddiasına yönelik olarak “13 no.lu ALSİM Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş.’nce Ön Yeterlik Şartnamesinin 7.9.1.1 maddesine istinaden sunulan;

Too Kaz Mınerals Bozshakol tarafından düzenlenmiş 27.11.2016 tarih, 1 sayılı, “Bozshakol Copper (Bozshakol Bakır) (Sanayi yapısı) Projesinin Proje Tedarik ve İnşaat İşleri Anlaşması” işine ait iş deneyim belgesi ve

Kazakistan Cumhuriyeti Astana Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 04.03.2016 tarih, KAZ- P5 Sözleşme No. CP-1 sayılı “Astana Şehri Su ve Kanalizasyon Projesi” işine ait Yüklenici - İş Bitirme Belgesi,

Asıl olmadığından ya da “aslına uygundur” şerhini taşıyan noter onaylı örneği bulunmadığından, fotokopi olduğundan, noterden sadece çevirilerinin tasdiki yapıldığından, uygun olmayıp geçersiz olduğu için puanlamada dikkate alınmamasına,” değerlendirmesinin yapıldığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde bulunan belgeler üzerinden yapılan incelemede, Alsim Alarko San. Tesisleri ve Tic. A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında,

• Too Kaz Mınerals Bozshakol tarafından düzenlenmiş 27.11.2016 tarih, 1 sayılı, “Bozshakol Copper (Bozshakol Bakır) (Sanayi Yapısı) Projesinin Proje Tedarik ve İnşaat İşleri Anlaşması” işine ait iş deneyim belgesinin ve bu belgenin tercümesinin sunulduğu, sunulan tercüme belge üzerinde belgenin aslına uygun olduğunu belirtir noter onayı ile 10.01.2017 tarih ve 203 yevmiye numarasının bulunduğu, ancak fotokopi olan Rusça belge üzerinde ise belgenin aslına uygun olduğunu belirtir herhangi bir noter şerhi bulunmadığı ve sadece 10.01.2017 tarih ve 203 yevmiye numarasının bulunduğu, yabancı dilde düzenlenen ve fotokopi niteliğinde olan belge üzerinde apostil tasdik şerhinin bulunduğu,

• Kazakistan Cumhuriyeti Astana Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 04.03.2016 tarih ve KAZ- P5 Sözleşme No. CP-1 sayılı “Astana Şehri Su ve Kanalizasyon Projesi” işine ait yüklenici iş bitirme belgesinin ve bu belgenin tercümesinin sunulduğu, sunulan tercüme belge üzerinde belgenin aslına uygun olduğunu belirtir noter onayı ile 22.02.2017 tarih ve 1815 yevmiye numarasın bulunduğu, ancak fotokopi olan Rusça belge üzerinde ise belgenin aslına uygun olduğunu belirtir herhangi bir noter şerhi bulunmadığı ve sadece 22.02.2017 tarih ve 1815 yevmiye numarasının bulunduğu, yabancı dilde düzenlenen ve fotokopi niteliğinde olan belge üzerinde apostil tasdik şerhinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinde belgelerin nasıl sunulması gerektiği hüküm altına alınmış olup, bu doğrultuda adaylar tarafından belgelerin asıllarının veya aslına uygun olduğu noterce onaylanmış örneklerinin veya “aslı idarece görülmüştür” ya da bu anlama gelecek şerh taşıyan suretlerinin sunulması gerekmektedir.

Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 94’üncü maddesinde örnek tanımının; yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliğin mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belge olarak yapıldığı, ayrıca anılan Yönetmelik’in 95’inci maddesinde örneği istenen kağıdın yabancı dilde yazılmış olması durumunda, öncelikle söz konusu kağıdın usulünce tercüme olunacağı, daha sonra yabancı dildeki örneği çıkartılarak gerekli şerh verilmek suretiyle onaylanacağının hüküm altına alındığı, buradan hareketle yabancı dildeki örnek üzerinde noter tarafından yazılması gerekli şerhin (aslına uygundur, aslı gibidir vb.) mevcut olması gerektiği, ancak somut olayda Rusça olarak düzenlenmiş iş deneyim belgelerine ilişkin tercümelerde “aslı gibidir” şerhi yer alsa da örnek olarak sunulan Rusça iş deneyim belgeleri üzerinde belgelerin aslına uygunluğunu gösterir herhangi bir noter şerhinin bulunmadığı, belgelerin tercümelerinde yer alan “aslı gibidir” şerhinin teklif kapsamında sunulan ve Rusça olarak düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin aslına uygun olduğu anlamına gelmeyeceği, bu çerçevede bahsi geçen yabancı dildeki belgelerin mevzuatın öngördüğü şekilde asıllarının ya da “aslı idarece görülmüştür” veya benzeri şerh taşıyan suretlerinin de sunulmadığı anlaşıldığından, idarece başvuru sahibinin yeterli bulunmaması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan yabancı dilde düzenlenen belgeler üzerinde yer alan apostil tasdik şerhlerinin belgedeki imza, sıfat ve varsa mühre ilişkin olduğu, belgeler üzerinde apostil tasdik şerhinin yer almasının sunulan belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunulma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yılsonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır

Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Adayın 200.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.

7.4.2. Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Adayın ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

Adayın cirosunun 500.000.000 TRY (Türk Lirası)'den, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerin parasal tutarı için ise 350.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur. Konsorsiyum olarak ihaleye katılan adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur. Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş. tarafından ön yeterlik başvurusu kapsamında;

• 2014-2015-2016 yılı bilgilerinin yer aldığı SMMM imzalı ve kaşeli Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan standart forma uygun bilanço bilgileri tablosunun,
• 31 Aralık 2016 tarihinde, 31 Aralık 2015 tarihinde, 31 Aralık 2014 tarihinde, 31 Aralık 2013 tarihinde sona eren hesap dönemlerine ilişkin olarak Güney Bağımsız Denetim ve SMMM A.Ş. tarafından düzenlenmiş bağımsız denetim raporlarının sunulduğu tespit edilmiş olup, anılan bilanço bilgileri tablosundaki bilgilerin konsolide finansal tabloların da yer aldığı bağımsız denetim raporundan aktarılmak suretiyle oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu 31 Aralık 2016 tarihinde sona eren hesap dönemine ilişkin olarak düzenlenen bağımsız denetim raporu kapsamında;

- 2016-2015-2014 yıllarına ilişkin konsolide finansal durum tablosu (bilançolar),

- 2016-2015 yıllarına ilişkin konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu,

- 2016-2015-2014 yıllarına ilişkin konsolide öz kaynak değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosunun yer aldığı anlaşılmıştır.

Söz konusu bağımsız denetim raporunun “konsolide finansal tablolara ilişkin açıklayıcı notlar” bölümünde “…Bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve müşterek yönetime tabi ortaklıkları arasında taahhüt, inşaat, gayrimenkul, turizm ve enerji alanlarında faaliyet gösteren şirketler bulunmaktadır. İlerleyen bölümlerde, Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş. ve finansal tabloları konsolidasyona tabi tutulan bağlı ortaklık, iştirak ve müşterek yönetime tabi ortaklıklarla birlikte “Alsim Alarko Topluluğu/Topluluk” olarak anılacaktır” açıklaması yer almaktadır. Anılan bölümde ayrıca Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.nin bağlı ortaklıklarının ve müşterek yönetime tabi ortaklıklarının listesine yer verildiği tespit edilmiştir.

“Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar” başlıklı 2’nci notta “Konsolide finansal tablolar ana ortaklık Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş. ile bağlı ortaklıklar ve iştiraklerinin aşağıdaki … maddelerde belirtilen esaslara göre hazırlanan hesaplarını kapsamaktadır…” açıklamasının yer aldığı tespit edilmiştir.

2015, 2014 ve 2013 yılına ilişkin olarak düzenlenen bağımsız denetim raporlarında da aynı açıklamalara yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.nin teklifi kapsamında sunduğu bilanço bilgileri tablosundaki bilgilerin, Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.nin bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve müşterek faaliyetlerine dayalı olarak birden fazla şirketin hesaplarının belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirilerek oluşturulmuş konsolide finansal bilgilere ilişkin bağımsız denetim raporundan aktarıldığı açıktır. Başvuru sahibinin teklif dosyasında iş hacmini gösterir belge olarak bağımsız denetim raporu kapsamında yer alan konsolide gelir tablosunu sunduğu anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında aday ve istekliler tarafından bilanço veya eşdeğer belge olarak “a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümleri,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge” sunulabileceği hükme bağlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise “İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.” hükmü bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ile ihaleye katılan isteklinin teklif dosyası kapsamında sunduğu bilançonun, bilançonun bölümlerinin, bilanço bilgileri tablosu ile iş hacmini gösteren belgelerin münferiden istekli adına düzenlenmiş olması gerekmektedir. Anılan belgelerin bizzat istekli adına düzenlenmiş olması ve münhasıran isteklinin hesaplarına dayandırılması ile amaçlanan, isteklinin kendisinin ihaledeki ekonomik mali yeterlik için öngörülen kriterleri sağlayıp sağlamadığının tespitini yapabilmektir. Birden fazla şirketin mali yapısının birleştirilerek oluşturulan konsolide bilanço ve gelir tablolarında ise hesaplanan mali yapının hangi şirkete ait olduğunun tespiti mümkün olmayabilir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde birden fazla şirketin bilançolarının veya iş hacmini gösteren belgelerinin belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirildiği konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunulabileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. İstekliler tarafından sunulacak belgelerin şekil şartlarının ve sağlaması gereken kriterlerin ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği mevzuat metinlerinde, hukuk ve mevzuat yazım tekniği gereği, sunulabilecek belgelerin zikredilmesi ve açıklanması esas olup, bu çerçevede anılan metinlerde herhangi bir belgenin sunulmayacağına ilişkin düzenleme bulunmadığından hareketle bir çıkarsama yapmak uygun olmayacaktır. Bu çerçevede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunulamayacağına ilişkin bir hüküm olmadığından hareketle konsolide finansal tabloların ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün gözükmemektedir.

Öte yandan, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin dördüncü fıkrasında bilançolara ilişkin “Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde, 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında ise iş hacmini gösterir belgelere ilişkin “Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” şeklinde hükme yer verilmek suretiyle öngörülen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan isteklilere son üç yıla kadar olan bilançolarını ve son altı yıla kadar olan iş hacmini gösterir belgeleri sunma imkanı getirilmiş, ancak öngörülen kriterleri sağlayamayanların konsolide bilanço veya iş hacmini gösterir belge sunmalarına imkan veren bir mevzuat düzenlemesi yapılmamıştır.

6102 sayılı Ticaret Kanunu uyarınca bağımsız denetime tabi olacak şirketler Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenmekte olup, bu kapsama giren şirketlerin konsolide finansal tablo hazırlayacağı anlaşılmakla birlikte, bu durum anılan kapsama giren şirketler adına münferinden bilanço veya gelir tablosu düzenlenemeyeceği anlamına gelmemektedir. Başka bir anlatımla, isteklinin konsolide finansal tablo hazırlayacak şirket kapsamında olması, münhasır olarak bu şirket adına bilanço ve gelir tablosu tanzim edilememesi şeklinde bir yasak ortaya çıkarmamaktadır. Kaldı ki, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan ikincil mevzuat düzenlemeleri Türk Ticaret Kanunu düzenlemeleri ile karşılaştırıldığında özel kanun (hüküm) niteliği taşımakta olup, uygulanma noktasında önceliğe sahiptir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ilgili mevzuatı uyarınca” ifadesi yer almakta olup, bu ifade metninden de anlaşılacağı üzere bilanço yayımlatma zorunluluğuna ilişkin bir atıf niteliğindedir. Anılan maddedeki “ilgili mevzuat” ifadesinden hareketle ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş konsolide bilançoların kamu ihale mevzuatındaki kurallara tabi olmaksızın ihalelerde sunulabileceği şeklinde bir sonuca ulaşmak mümkün değildir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrasında “Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır. Anılan hükme göre bir isteklinin iş hacmi tutarına, yine bizzat bu isteklinin ortak girişim olarak gerçekleştirdiği işlerden elde ettiği iş hacmi tutarının eklenmesi söz konusu olmaktadır. Anılan hükme göre iş hacmi tutarı toplamına esas değerler, iki farklı ticari işletmeye değil, aynı istekliye ilişkindir. Uygulamada aynı istekliye ilişkin bu tutarların toplanmasından hareketle konsolidasyon (birleştirme) ifadesi kullanılabilmekte ise de, itirazen şikayete konu olan konsolide finansal tablolar ile birden fazla şirketin birleştirilmiş mali yapısı ifade edilmektedir. Dolayısıyla, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinin on dördüncü fıkrasındaki hüküm öngörülen kriterleri bir ana gruba bağlı birden fazla şirketin iş hacmi tutarlarının bir araya getirilerek ihalelerde sağlanabileceği anlamına gelmemektedir.

Başvuru sahibinin sunduğu konsolide finansal bilgilere ilişkin bağımsız denetim raporunda, Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.nin müstakilen “Alsim veya ana ortaklık” olarak isimlendirildiği, anılan bağımsız denetim raporu kapsamında sunulan bilançolarda “Ana ortaklığa ait özkaynaklar” şeklinde bir hesap grubuna yer verildiği, ancak anılan bağımsız denetim raporu kapsamında ana ortaklığa, bir başka ifadeyle müstakilen Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş’ye ilişkin (bilançonun diğer gerekli hesap grupları ve iş hacmi tutarına ilişkin) başkaca herhangi bir ayrıştırmanın söz konusu olmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.nin başvurusu kapsamında sunduğu bilanço bilgileri tablosundaki tutarların, birden fazla şirketin hesaplarının belirli kurallar çerçevesinde bir araya getirilerek oluşturulan konsolide finansal bilgilere dayalı bağımsız denetim raporundan aktarıldığı, sunulan konsolide finansal bilgilere dayalı bağımsız denetim raporu içeriğinden Alsim Alarko Sanayi Tesisleri ve Ticaret A.Ş.nin münferit bilanço ve ciro bilgilerinin tespit edilemediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yukarıda yapılan açıklama ve değerlendirmeler çerçevesinde uygun olmadığı ve sonuç itibariyle başvuru sahibinin ön yeterlik başvurusunun bu gerekçeyle değerlendirmeye alınmamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.