KİK Kararı: 2018/UY.II-1276

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/038
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 05.07.2018
Karar No : 2018/UY.II-1276
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Feb Yat. Mad. İnş. En. San. ve Tic. A.Ş.-Ankara İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/632673 İhale Kayıt Numaralı “(Gölbaşı-Kulu) Ayr - Bala-(Kırşehir-Kırıkkale) Ayr Devlet Yolu Km:41+500-86+676 Arası BSK Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Gölbaşı-Kulu) Ayr-Bala-(Kırşehir-Kırıkkale)Ayr Devlet Yolu Km:41+500-86+676 Arası BSK Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Feb Yat. Mad. İnş. En. San. ve Tic. A.Ş.-Ankara İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 04.06.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.06.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.06.2018 tarih ve 33129 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/982 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli görülmemesinin yerinde olmadığı, şöyle ki;

1. Aşırı düşük teklif açıklamalarında saatlik işçilik giderinin 7,95 TL olarak dikkate alınmasına karşın ihale tarihi itibarı ile geçerli saatlik asgari ücretin 9,02 TL (2029,50 TL/7,5/30) olduğu gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak ihale ilan tarihinin 13.12.2017 olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde ilan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatlarının yayımlanmaması halinde önceki yılın birim fiyatlarının kullanılabileceği yönünde açıklamanın bulunduğu, buna istinaden ihale ilan tarihinde geçerli olan 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak işçilik giderinin açıklandığı, her ne kadar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde iş kalemleri ve analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı belirtilmişse de, ilan tarihi 13.12.2017 olan söz konusu ihalede bütçe ve yaklaşık maliyet çalışmalarının anılan tarihten önce belirlendiği, dolayısıyla idarenin de ihale tarihindeki işçilik fiyatlarını baz alarak hesaplama yapmasının mümkün olmadığı,

2. “Selülozik Elyaf” malzemesine ilişkin olarak Ermis Danışmanlık Ltd. Şti.den alınan ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) Lami Salman tarafından onaylanan fiyat teklifindeki sayı numarasının 01 olmasına rağmen fiyat teklifinin ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) bulunan sayı numarasının 2018/2 olduğu, dolayısıyla fiyat teklifine esas teşkil eden satış tutarı tespit tutanağı yerine farklı sayı numaralı bir satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu ve tespitin hangi malzeme için yapıldığının yazılmadığı, ayrıca Lami Salman ve Ermis Danışmanlık Ltd. Şti. arasından düzenlenen 16.02.2017 tarihli TÜRMOB sözleşmesinin süresinin 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasını kapsadığı ihale tarihi itibarı ile ve teklif alınan tarih itibarı ile geçerli olan TÜRMOB sözleşmesinin sunulmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak Ermis Danışmanlık Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesine uygun olarak ibare, iletişim bilgileri, kaşe ve imzayı barındırdığı, öte yandan satış tutarı tespit tutanağında sayı numarasının sehven hatalı yazılmasının anılan belgenin mevzuata uygun olmadığı anlamını taşımayacağı, ayrıca anılan Tebliğ’in 45.1.13.1 maddesine göre satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) sunulmamış olsa bile idare tarafından ilgili meslek mensubundan tutanakların talep edilebileceği, dolayısıyla idarenin tereddüde düşmesi durumunda ilgili bilgi ve belgelerin doğruluğunun teyit edilebileceği, ayrıca satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) ekinde ilgili firmaya ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, anılan belgeler haricinde firma ile meslek mensubu arasındaki sözleşmenin sunulmasına gerek bulunmadığı,

3. Bitümü modifiye edici katkı malzemesine ilişkin olarak sundukları satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) hangi malzeme için tespit edildiği yazılmadığından açıklamalarının uygun görülmediği ancak sunulan tutanağın (Ek-O.6) aşırı düşük teklif açıklamalarında bitümü modifiye edici katkı malzemesine ilişkin sunulan fiyat teklifine ait olduğunun açıkça belirtildiği,

4. Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “Ç01”, “K02”, “S07”, “T1”, “T2”, “U1” ve “U2” pozları içerisinde yer alan mazot girdisinin 4,55 TL/kg olarak açıklandığı ancak Türkiye ekonomisi ve piyasa şartları değerlendirildiğinde ilan tarihi itibarı ile yaklaşık maliyetin güncellendiği ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki mazot fiyatının 5,08 TL/kg olarak tespit edildiği, ayrıca 09.01.2018 tarihli internet sorgulamasında “aytemiz.com.tr” adresinden Ankara İli Bala İlçesi KDV hariç motorin fiyatının 5,34 TL/kg olarak tespit edildiği her ne kadar söz konusu iş kalemleri için sunulan mazot fiyatı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiç olsa da Türkiye ekonomisi ve piyasa şartlarına göre mazotun 4,55 TL/kg fiyatından temin edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmediği ancak 13.12.2017 tarihinde ilan edilen söz konusu ihalede teklif ve fiyat çalışmaları yapılırken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi gereğince 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı, mevzuat gereği kamu kurumlarınca yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı analizlerde tevsik edici başka belgelerin kullanılmasına veya güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı, Türkiye ekonomisi ve piyasa şartlarına göre mazotun 4,55 TL/kg fiyatından temin edilemeyeceği yönündeki idare açıklamalarının mevzuatı değiştirmeyeceği, ayrıca ilan tarihi 13.12.2017 olan söz konusu ihalede bütçe ve yaklaşık maliyet çalışmalarının anılan tarihten önce belirlendiği, dolayısıyla idarenin de ihale tarihindeki analiz fiyatlarını baz alarak hesaplama yapmasının mümkün olmadığı,

5. Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “K02”, “K04”, “S04”, ve “S07” pozları içerisinde yer alan “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları” girdisinin 140,50 TL/kg olarak açıklandığı ancak Türkiye ekonomisi ve piyasa şartları değerlendirildiğinde ilan tarihi itibarı ile yaklaşık maliyetin güncellendiği ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları” girdisinin fiyatının 156,88 TL/kg olarak tespit edildiği, her ne kadar söz konusu iş kalemleri için sunulan C30/37 hazır beton harcı fiyatı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiç olsa da Türkiye ekonomisi ve piyasa şartlarına göre anılan girdinin 140,50 TL/kg fiyatından temin edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmediği ancak 13.12.2017 tarihinde ilan edilen söz konusu ihalede teklif ve fiyat çalışmaları yapılırken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi gereğince 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı, mevzuat gereği kamu kurumlarınca yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı analizlerde tevsik edici başka belgelerin kullanılmasına veya güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı, Türkiye ekonomisi ve piyasa şartlarına göre “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları” girdisinin fiyatının 140,50 TL/kg fiyatından temin edilemeyeceği yönündeki idare açıklamalarının mevzuatı değiştirmeyeceği, ayrıca ilan tarihi 13.12.2017 olan söz konusu ihalede bütçe ve yaklaşık maliyet çalışmalarının anılan tarihten önce belirlendiği, dolayısıyla idarenin de ihale tarihindeki analiz fiyatlarını baz alarak hesaplama yapmasının mümkün olmadığı,

6. Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “K07” poz numaralı iş kalemi içerisinde yer alan “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü” girdisinin 1,53 TL/kg olarak açıklandığı ancak Türkiye ekonomisi ve piyasa şartları değerlendirildiğinde ilan tarihi itibarı ile yaklaşık maliyetin güncellendiği ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü” girdisinin fiyatının 1,708 TL/kg olarak tespit edildiği, ayrıca 11.01.2018 tarihli “kardemir.com.tr” adresinden yapılan internet sorgulamasında “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü” fiyatlarının KDV hariç 2,187 TL/kg olarak tespit edildiği, her ne kadar söz konusu iş kalemi içeriğinde yer alan bahse konu analiz girdisi için teklif edilen fiyat kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış rayiç olsa da Türkiye ekonomisi ve piyasa şartlarına göre anılan girdinin 1,708 TL/kg fiyatından temin edilmesinin mümkün olmadığı ve stoklarda da bulunmasının mümkün olmadığı zira stok tespit tutanağının da sunulmadığı, bu nedenle anılan girdinin 1,53 TL/kg fiyat ile temin edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun görülmediği, ancak 13.12.2017 tarihinde ilan edilen söz konusu ihalede teklif ve fiyat çalışmaları yapılırken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi gereğince 2017 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı, mevzuat gereği kamu kurumlarınca yayımlanan rayiçlerin kullanıldığı analizlerde tevsik edici başka belgelerin kullanılmasına veya güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı, Türkiye ekonomisi ve piyasa şartlarına göre “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü” girdisinin fiyatının 1,708 TL/kg fiyatından temin edilemeyeceği yönündeki idare açıklamalarının mevzuatı değiştirmeyeceği, ayrıca ilan tarihi 13.12.2017 olan söz konusu ihalede bütçe ve yaklaşık maliyet çalışmalarının anılan tarihten önce belirlendiği, dolayısıyla idarenin de ihale tarihindeki analiz fiyatlarını baz alarak hesaplama yapmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşi İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

SD (Sınır değer) =

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz...” açıklamaları,

30.12.2017 tarihli ve 30286 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı’nda “22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 39 uncu maddesi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin asgari ücretini tespit etmekle görevli Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 1/12/2017 tarihinde başladığı çalışmalarını 29/12/2017 tarihine kadar sürdürmüş ve yaptığı dört toplantı sonucunda;

1. Milli seviyede tek asgari ücret tespitine,
   Oybirliğiyle,

2. İşçinin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretinin; 1/1/2018-31/12/2018 tarihleri arasında 67,65 (altmışyedilira altmışbeşkuruş) Türk Lirası olarak tespitine, işçi temsilcilerinin muhalefetine karşılık oy çokluğuyla,

3. İş bu Kararın, 4857 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Asgari Ücret Yönetmeliği’nin 11 inci maddesi gereğince Resmi Gazete’de yayımlanmasına
   Oybirliğiyle karar verilmiştir.” açıklamaları,

Anılan Kararın “Gerekçe” kısmında “…Asgari Ücret Yönetmeliği’nin 11 inci maddesi gereğince, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nca belirlenen asgari ücret, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(Gölbaşı-Kulu) Ayr- Bala - (Kırşehir-Kırıkkale)Ayr Devlet Yolu Km:41+500-86+676 Arası Bsk Yapılması İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2000E040120 - 2017E040150

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Toprak işleri, Sanat Yapıları, Üstyapı İşleri, Köprü İşleri ve Çeşitli İşler Yapım İşi (Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki Miktarlarda)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:(Gölbaşı-Kulu) Ayr.-Bala-(Kırşehir-Kırıkkale)Ayr. Devlet Yolu Km:41+500-86+676 Arası

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verildiği,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin 13.12.2017 tarihinde ilan edildiği ve ihalenin 11.01.2018 tarihinde gerçekleştirildiği, 46 isteklinin teklif verdiği söz konusu ihalede sınır değerin altında geçerli teklif sunan 16 istekliden 26.04.2018 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, sınır değerin altında geçerli teklif sunan isteklilerden başvuru sahibi ile birlikte toplam 5 isteklinin açıklama sunduğu, ancak anılan isteklilerin açıklamalarının çeşitli nedenlerle yeterli görülmediği ve açıklama sunmayan 11 istekliyle birlikte açıklama sunun isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, 25.05.2018 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla ihalenin sınır değerin üzerinde en düşük teklifi sunan Sdb Mad. Ltd. Şti.-Erk İnş. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından 26.04.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde, açıklama istenen iş kalemleri ve bu iş kalemlerinin içeriğinde yer alan analiz girdi miktarlarının belirtildiği analiz formatlarının bulunduğu, ayrıca anılan belgelerde açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından açıklama istenen 10 iş kaleminin (Ç01, K02, K04, K07, S04, S07, T1, T2, U01, U02 poz numaralı iş kalemleri) tamamının içeriğinde yer alan işçilik analizlerinde 2017 yılı saatlik asgari ücretine tekabül eden 7,95 TL fiyat öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale tarihi (11.01.2018) itibari ile 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yayımlanmamış olsa da, 30.12.2017 tarihli ve 30286 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı gereğince 01.01.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere günlük asgari ücretin 67,65 TL olarak belirlendiği, öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde, iş kalemlerine ait analizlerde ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlenemeyeceği açıkça belirtildiğinden, ihale tarihi (11.01.2018) itibarı ile yürürlükte olan saatlik asgari ücretin 9,02 TL’ye tekabül ettiği (67,65 TL/7,5 = 9,02 TL) dikkate alındığında, işçilik giderlerine ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında (7,95 TL) fiyat öngören başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunmaması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklamaları yer almaktadır.

Sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen 26.04.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında, fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da açıklamalar ile birlikte sunulması istenmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesinde ise fiyat teklifinin dayanağı niteliğinde olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde tutanakların ilgili meslek mensubundan istenebileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda, idarenin bahse konu tutanakları isteme yetkisinin bulunduğu dikkate alındığında idare tarafından 26.04.2018 tarihli sorgulama yazısı ile fiyat tekliflerinin dayanağı niteliğinde olan tutanakların da açıklamalar ile birlikte sunulmasının istenebileceği ve bu çerçevede fiyat teklifi sunan isteklilerin fiyat teklifinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını da açıklamaları kapsamında sunmaları gerekmektedir.

Yapılan incelmede, başvuru sahibinin “SMA Katkı Maddesi (Elyaf)” analiz girdisinin birim fiyatını tevsik etmek üzere aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu fiyat teklifinin üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 30.04.2018 tarih ve 01 savılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80 ’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yer almasına karşın, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan EK.O-6 satış tutarı tespit tutanağının tarih ve numarasının “30.04.2018, 2018/2” olduğu, dolayısıyla fiyat teklifinin dayanağı olarak belirtilen satış tutan tespit tutanağı numarası ile açıklama kapsamında sunulan tutanağın numarasının uyumlu olmadığı, bir başka ifadeyle çelişkili olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan, başvuru sahibinin açıklaması kapsamında ayrıca SMMM tarafından düzenlenmiş “Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı Tutanağı” adında bir belge sunduğu, bu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan formatta olmadığı, sadece malzeme adı, toplam miktar ve toplam satış tutarını içerdiği, bu haliyle bir raporun taşıması gerekli unsurları ihtiva etmediği anlaşılmıştır. Ayrıca sunulan “Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı Tutanağı” adındaki belgedeki bilgiler ile EK.O-6 satış tutarı tespit tutanağındaki bilgiler kıyaslandığında, EK.O-6 satış tutarı tespit tutanağında tespit yapılan geçici vergi beyanname döneminin “2017 yılı. 4. Dönemi” olarak belirtildiği, bu çerçevede tutanağın “Ekim-Kasım-Aralık 2017” dönemine ilişkin düzenlendiği, “Ağırlıklı Ortalama Satış Fiyatı Tutanağı” adındaki belgede ise “01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasında” (12 aylık) gerçekleşen satışlara göre ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının belirlendiğinin ifade edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu iki belgedeki bilgilerin farklı dönemlere ilişkin olduğu ve bu haliyle satış tutarı tespit tutanağı numarasına ilişkin çelişkili durumu ortadan kaldırabilecek nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca, idare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen 26.04.2018 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunda maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da açıklamalar ile birlikte sunulmasının istenildiği dikkate alındığında, açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifi ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin uyumlu olması konusundaki sorumluluğun aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi istekliye ait olduğu açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin sunduğu fiyat teklifinde yer alan bilgiler ile fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağındaki bilgilerin çelişkili olduğu görüldüğünden anılan isteklinin teklifinin bu gerekçe ile reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek.O-6 numaralı Satış Tutarı Tespit Tutanağı Standart Formu’nun ek kısmında, fiyat teklifi alınan firmaya ait imza sirküleri ve ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin bulunduğu, mükellef ile meslek mensubu arasında imzalanan sözleşmenin anılan standart formda bulunmadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında tutanak ile birlikte firmaya ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, Lami Salman’a ait faaliyet belgesini açıklamaları kapsamında sunan başvuru sahibinin teklifinin, fiyat teklifini veren şirket ile meslek mensubu arasında imzalanan ve sunulması zorunlu olmayan sözleşme esas alınarak ve anılan sözleşmenin 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasını kapsadığı, ihale tarihini veya açıklama verilen tarihi kapsamadığından hareketle açıklamaların mevzuata uygun olmadığı yönündeki değerlendirmenin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında bitümü modifiye edici katkı malzemesine ilişkin olarak sunmuş olduğu fiyat teklifinin ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanağında, ilgili meslek mensubunca yapılan tespitin hangi malzemeye ilişkin olduğu yazılmadığı gerekçesiyle açıklamaların yeterli görülmediği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, açıklama istenen iş kalemleri arasında bulunan “U02” poz numaralı iş kaleminin içeriğinde yer alan bitümü modifiye edici katkı malzemesine ilişkin olarak M Polimer Dış Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, anılan fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defte ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (30/04/2018) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve belgenin anılan firma ile meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği,

Fiyat teklifi ekinde sunulan satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde ise anılan tutanakta açıkça ilgili malın adının yazılmadığı, ancak tutanağın tek bir malzemeye ilişkin olarak düzenlendiği ve alınan fiyat teklifinin ekinde sunulduğu, ayrıca fiyat teklifindeki tarih ve tutanak numarası ile satış tutarı tespit tutanağındaki tarih ve tutanak numarasının birbiriyle uyumlu olduğu anlaşıldığından tutanağın bitümü modifiye edici katkı malzemesine ilişkin düzenlendiği konusunda tereddüt bulunmadığı, bu nedenle tutanaktaki tespitin hangi malzeme için yapıldığının belirgin olmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunmamasının işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “Ç01”, “K02”, “S07”, “T1”, “T2”, “U1” ve “U2” poz numaralı iş kalemleri içeriğinde yer alan mazot (motorin) analiz girdisine 4,55 TL/kg fiyat öngörüldüğü ve anılan bedelin tevsik edilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı “04.109” poz numaralı “mazot” birim fiyatının kullanıldığı belirtilmek suretiyle mazot fiyatının açıklandığı görülmüştür.

Öte yandan yapılan incelemede, ihale ilan tarihi itibarı ile (13.12.2017) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı birim fiyatlarının yayımlanmadığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan “İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklamasına istinaden tekliflerin hazırlanmasında ve aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatları incelendiğinde “04.109” poz numaralı “mazot” girdisinin fiyatının 4,55 TL/kg olduğu ve ilan tarihi (13.12.2017) itibari ile 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yayımlanmamış olduğu dikkate alındığında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.5’inci maddesi uyarınca başvuru sahibi tarafından yukarıda sayılan iş kalemleri içeriğinde yer alan mazot girdilerinin mevzuata uygun olarak açıklandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, “K02”, “K04” ve “S07” poz numaralı iş kalemleri içeriğinde yer alan “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları” analiz girdisine 140,50 TL/m³ fiyat öngörüldüğü ve anılan bedelin tevsik edilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı “04.042/06” poz numaralı ve “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları (TS EN 206)” birim fiyatının kullanıldığı belirtilmek suretiyle ilgili fiyatın açıklandığı, ayrıca “S04” poz numaralı iş kalemi içeriğinde bahse konu analiz girdisinin yer almadığı görülmüştür.

Öte yandan yapılan incelemede, ihale ilan tarihi itibarı ile (13.12.2017) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı birim fiyatlarının yayımlanmadığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan “İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklamasına istinaden tekliflerin hazırlanmasında ve aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatları incelendiğinde “04.042/06” poz numaralı “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları (TS EN 206)” girdisinin fiyatının 140,50 TL/m³ olduğu ve ilan tarihi (13.12.2017) itibari ile 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yayımlanmamış olduğu dikkate alındığında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.5’inci maddesi uyarınca başvuru sahibi tarafından yukarıda sayılan iş kalemleri içeriğinde yer alan “C30/37 Beton Harcı Hazır Beton Harçları” analiz girdilerinin mevzuata uygun olarak açıklandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’nı iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “K07” poz numaralı iş kalemleri içeriğinde yer alan “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Ø8-12 mm” analiz girdisi ile “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Ø14-32 mm” analiz girdisine 1,53 TL/kg fiyat öngörüldüğü ve anılan bedelin tevsik edilmesi amacıyla Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2017 yılı “04.253” poz numaralı “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Ø 8-12 mm (s420, b420b-c,b500b-c)” rayici ile “04.254” poz numaralı “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Ø 14-32 mm (s420, b420b-c,b500b-c)” rayicinin kullanıldığı bilgisine yer verilmek suretiyle ilgili fiyatların açıklandığı görülmüştür.

Öte yandan yapılan incelemede, ihale ilan tarihi itibarı ile (13.12.2017) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı birim fiyatlarının yayımlanmadığı, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde yer alan “İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklamasına istinaden tekliflerin hazırlanmasında ve aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatlarının kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017 yılı birim fiyatları incelendiğinde “04.253” poz numaralı “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Ø 8-12 mm (s420, b420b-c,b500b-c)” analiz girdisinin ve “04.254” poz numaralı “Beton Çelik Çubuğu Nervürlü Ø 14-32 mm (s420, b420b-c,b500b-c)” analiz girdisinin fiyatının 1,53 TL/kg olduğu ve ilan tarihi (13.12.2017) itibari ile 2018 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yayımlanmamış olduğu dikkate alındığında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 45.1.5’inci maddesi uyarınca başvuru sahibi tarafından “K07” poz numaralı iş kalemi içeriğinde yer alan nervürlü beton çelik çubuğu analiz girdilerinin mevzuata uygun olarak açıklandığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.