KİK Kararı: 2018/UY.II-117

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/002
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 11.01.2018
Karar No : 2018/UY.II-117
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Marmara Beton Boru İnş. Hafr. ve Nak. Ltd. Şti. - Teknik Yapı İnş. Taah. / Mehmet Said Püşüroğlu İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı Park Bahçeler Yapım Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/480627 İhale Kayıt Numaralı “Tramvay Güzergahı İçin Ferforje Korkuluk Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı Park Bahçeler Yapım Şube Müdürlüğü tarafından 27.10.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Tramvay Güzergahı İçin Ferforje Korkuluk Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Marmara Beton Boru İnş. Hafr. ve Nak. Ltd. Şti. - Teknik Yapı İnş. Taah. / Mehmet Said Püşüroğlu İş Ortaklığının 05.12.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.12.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2017 tarih ve 68349 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3191 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının “işçilik giderlerine ilişkin analiz girdi miktarlarına yer verilmeden kilogram üzerinden fiyat teklifi alındığı ve hesaplamaya bu şekilde dahil edildiği, fiyat teklifine konu işçiliğin teknik şartnameye veya birim fiyat tariflerine uygun olduğuna ilişkin ifadeye yer verilmediği, dolayısıyla analizde açıklama istenilen işçilik girdilerinin ne şekilde karşılandığının anlaşılmadığı tespit edildiğinden aşırı düşük açıklaması yetersiz bulunmuştur.” denilerek uygun bulunmadığı, açıklama talebi yazısında birim fiyat poz numarası olarak belirtilen 23.202 poz numaralı “İşl. dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” iş kaleminin 2012 yılı itibariyle yürürlükten kaldırıldığı, dokümanda herhangi bir poz bilgisinin yer almadığı, açıklamanın, ihale tarihinden sonra idarece hazırlanan analiz girdi miktarlarına göre hazırlanması zorunluluğu bulunmadığı, açıklama kapsamında sundukları işçilik + malzeme şeklinde hazırlanan fiyat teklifinin uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Park Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı Park Bahçeler Yapım Şube Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ve birim fiyat teklif almak suretiyle 27.10.2017 tarihinde gerçekleştirilen “Tramvay Güzergahı İçin Ferforje Korkuluk Yapım İşi”ne ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:TRAMVAY GÜZERGAHI İÇİN FERFORJE KORKULUK YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

5600m uzunluğunda 120800kg ağırlığında ferforje korkuluk yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer:KOCAELİ/İZMİT” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşl.Dekore Edilmiş Demirden Parmaklık vb. Dekoratif İmalat Yapılması” başlığında “İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler v.b. türdeki dekoratif demir işlerinin yapılması ve yerine konulması için her türlü malzeme (kaynak, perçin, cıvata vb. montaj malzemeleri dâhil) ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, atölye, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı.

ÖLÇÜ: İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.

NOT: Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik ede­bilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.

Ferforje korkuluk detaylarda verilen ölçü ve desenlerde yapılacak olup, desen ve ölçülerde meydana gelecek değişiklikler İdare’nin onayı ile yapılacaktır. Ferforjeler daldırma galvaniz ile galvanizlendikten sonra yerine monte edilecektir. Galvanizlenmiş profiller de ve kaynak yerlerinde herhangi bir çapak veya pas olmayacak bu ve bunun gibi imalatlar kabul edilmeyecektir. Ferforjede bağlantılarında kullanılacak olan vidalar paslanmaz vida olacak galvaniz kesinlikle daldırma ve homojen bir yapıda olacaktır. En az 70 mikron ve kalıp kayması engellenecek eğer kalıp kayması yaşanırda imalatta bozukluk meydana gelirse bu imalat kabul edilmeyecektir.

İdare gerekli gördüğü koşulda ferforje desenlerinde değişiklik yapabilir. Farklı bir model ferforje imalatı yaptırabilir.” düzenlemesinin, Birim Fiyat Poz Tarifleri’nde “İşl.dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” poz kaleminin tarifinde aynı şekilde “İdarece onanmış ve detaylarına göre ağırlığı itibariyle en az % 90lık bölümü işlenerek dekore edilmiş her çeşit demirlerden merdiven, balkon, köprü korkulukları çeşitli parmaklıklar, kaplamalar, bölmeler v.b. türdeki dekoratif demir işlerinin yapılması ve yerine konulması için her türlü malzeme (kaynak, perçin, cıvata vb. montaj malzemeleri dâhil) ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, atölye, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı.

ÖLÇÜ : İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.

NOT : Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik ede­bilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdare tarafından sınır değerin 1.653.920,20 ? olarak hesaplandığı ve söz konusu sınır değerin altında 5 isteklinin teklif verdiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatlar ile piyasa araştırması neticesinde elde edilen fiyatlar kullanılarak oluşturulduğu, hazırlanan sıralı iş kalemleri listesine göre yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemi olarak yalnızca 23.202 poz numaralı “İşl. dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” iş kaleminin belirlendiği, söz konusu iş kaleminin analiz girdilerinin sıralanarak aşağıdaki tabloda gösterilen açıklama istenilen analiz girdilerinin tespit edildiği görülmüştür.

Sıra No

Girdi No

Analiz Girdi Tanımı

Birimi

1

01.013

Duvarcı Ustası

SA

2

01.018

Sıcak Demirci Ustası

SA

3

01.501

Düz İşçi (İnşaat İşçisi)

SA

4

04.279/1

İşlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler

KG

İdarece isteklilere 31.10.2017 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunun 38. maddesi uyarınca bu konudaki açıklamanızı ve ekte yer alan açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale iş bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi ve de ekteki iş kalemlerinize /iş gruplarınıza ait analizlerinizin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerinizi 07.11.2017 tarihi saat 17:30`a kadar yazılı olarak idaremize bildirmenizi, aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazı ekinde;

• 23.202 poz numaralı “İşl. dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” iş kaleminden ibaret açıklama istenilen iş kalemleri listesinin,
• Yukarıda yer verilen dört analiz girdisinden oluşan sıralı analiz girdileri listesinin,
• Örnek analiz formatının

yer aldığı görülmüştür.

Sorgulama yazısı ekinde yer alan örnek analiz formatı idarece aşağıdaki şekilde hazırlanmıştır.

Analiz Format No:

……………

…………………………….. iş kalemleri/iş grupları için

Örnek Analiz Formatı

İş kalemi/İş grubu No:

……….

Analizin Adı:

……………………..

Ölçü Birimi:

……………..

Poz No:

GİRDİLER1

Ölçü Birimi

Miktarı

Birim Fiyatı

Tutarı

Malzeme

İşçilik

Makine

Diğerleri

…………….

Kar ve Genel Giderler

Toplam Tutar

Aşırı düşük teklif sorgulamasının ardından, idarece alınan 27.11.2017 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklifi sınır değerin altında kalan 5 istekliden birinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması gerekçesiyle, diğer 4 isteklinin tekliflerinin ise sunulan açıklamaların mevzuata aykırı olması gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin Erşan İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Metafor İnşaat Taah. Mad. Tem. Nak. Otom. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, komisyon kararının ihale yetkilisince 30.11.2017 tarihinde onaylanarak isteklilere EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan komisyon kararında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmemesine ilişkin olarak “…işçilik girdilerine ilişkin analiz girdi miktarlarına yer verilmeden kilogram üzerinden fiyat teklifi alındığı ve hesaplamaya bu şekilde dahil edildiği, fiyat teklifine konu işçiliğin şartnameye veya birim fiyat tariflerine uygun olduğuna ilişkin ifadeye yer verilmediği, dolayısıyla analizde açıklama istenilen işçilik girdilerinin ne şekilde karşılandığının anlaşılamadığı tespit edildiğinden aşırı düşük savunması yetersiz bulunmuştur.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İstekli tarafından idareye yapılan 05.12.2017 tarihli şikâyet başvurusu üzerinde idare tarafından alınan 08.12.2017 tarihli kararda “… ihale dokümanında yer almadığı iddia edilen açıklama istenilen analiz girdileri, kamu birim fiyatı poz numarası ve örnek analiz formatı 31.10.2017 tarihinde gönderilen aşırı düşük açıklama talebi yazısı ekinde yer almaktadır. Aşırı düşük açıklamasında yer alan analiz ve fiyat teklifi Kamu İhale Genel Tebliğine göre değerlendirilmiş ve açıklama madde 45.1.8.e göre yeterli görülmemiştir. Yukarıda şikayet başvurunuz ile ilgili yapılan açıklamalar doğrultusunda ihale yetkilisince yapılan işlemlerin mevzuata uygun olmasından dolayı şikayetiniz uygun bulunmamıştır” denilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilere tebliğ edilen sorgulama yazısında “…açıklamanızı ve ekte yer alan açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale iş bu belge ekinde verilen analiz formatına uygun analizlerinizi ve de ekteki iş kalemlerinize /iş gruplarınıza ait analizlerinizin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgelerin…” açıklama kapsamında sunulmasının istenildiği, açıklama ekinde, 23.202 poz numaralı “İşl. dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” iş kalemine ilişkin olarak açıklama istenildiği, istenilen iş kaleminin adına, birimine ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan poz numarası bilgisine yer verildiği, iş kaleminin analizinde yer alan analiz girdilerinin tamamına “açıklama istenilecektir” şeklinde yer verildiği, yine sorgulama yazısı ekinde Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer aldığı şekilde malzeme, işçilik, makine ve diğerleri olarak ayrılmış örnek analiz formatının da bulunduğu görülmüştür.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından en son 2011 yılında yayınlanan 23.202 poz numaralı “İşl. dekore edilmiş demirden parmaklık vb. dekoratif imalat yapılması” iş kaleminin analizi aşağıdaki şekilde olup, tarifi incelemeye konu işe ait Teknik Şartname’de yer aldığı şekildedir.

İdare Kodu

Rayiç No

Tanımı

Birimi

Miktarı

Malzeme

BAY

04.279/1

İşlenerek dekore edilmiş çeşitli demirler

kg

1.15

Zayiatı, atelye giderleri ve montaj malzemesi dahil

İşçilik:

Yapılması:

BAY

01.018

Sıcak demirci ustası

sa

0,4

BAY

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

sa

0,4

Yerine konması:

BAY

01.018

Sıcak demirci ustası

sa

0,1

BAY

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

sa

0,1

BAY

01.013

Duvarcı ustası

sa

0,1

BAY

01.501

Düz işçi (inşaat işçisi)

sa

0,05

İnşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma:

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama kapsamında fiyat analizinin, fiyat teklifinin ve teklifin eki satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu görülmüştür. İstekli tarafından sunulan fiyat analizi isimli belge, idarece talep edilen analiz formatında olmamakla birlikte, aşağıda görüleceği üzere yalnızca malzeme ve işçiliğin belirtildiği bir cetvel niteliğindedir.

Analiz

…………………………….. iş grupları için

İş kalemi

İşl.dekore edilmiş demirden parmaklık v.b. dekoratif imalat yapılması

KG

Poz No:

GİRDİLER1

Ölçü Birimi

Miktarı

Birim Fiyatı

Tutarı

Ferforje Malzeme

Ferforje İşçiliği

kg

kg

1,00

1,00

4,00 TL

2,00 TL

4,00 TL

2,00 TL

6,00 TL

Kar ve Genel Giderler

4,95 TL

Toplam Tutar

10,95 TL

Açıklama kapsamında Aymak Ferforje İmalatı – Ümit Aymak tarafından düzenlenen 120.800 kg malzeme ve işçilik için sırasıyla 4,00 ? ve 2,00 ? birim fiyat üzerinden 724.800,00 ? tutarlı fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu teklifin meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı ve Kamu İhale Genel Tebliği gereğince taşıması gereken ibareyi taşıdığı, ekinde 01.11.2017 tarihli ve 001 sayılı satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu görülmüştür. Fiyat teklifi üzerinde kim adına düzenlendiği bilgisinin ise yer almadığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ve ekleri incelendiğinde, idare tarafından anılan iş kalemi için analiz düzenlendiği, bu analiz formatının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı poz numarası ile birlikte isteklilere verildiği, açıklama sunacak isteklilerin bu analiz formatında yer alan açıklama istenilen analiz girdilerinin her biri için açıklama sunması gerektiği, başvuru sahibi istekli tarafından ise iş kaleminin tamamı için alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat analizi ismi ile sunulan belgenin analiz formatında olmadığı, fiyat teklifinde iş kaleminin analiz girdilerinin ayrı ayrı belirtilmediği, imalata ilişkin olarak sadece kg başına malzeme ve işçilik giderlerine yer verildiği, istekli tarafından iddia edildiği üzere 2012 yılından itibaren anılan iş kalemi için birim fiyat yayınlanmadığı görülse de, iş kaleminde yer alan analiz girdilerinin 2017 yılı fiyatlarının bulunduğu dikkate alındığında iş kalemine ilişkin analiz sunulmasına engel bir durumun söz konusu olmadığı, nitelikli işçilik gerektirdiği anlaşılan söz konusu iş kalemine ilişkin olarak istekli tarafından yapılan açıklamanın uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi işleminin yerinde olduğu anlaşılmış, başvuru sahibi isteklinin iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.