KİK Kararı: 2018/UY.II-1128

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/032
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 06.06.2018
Karar No : 2018/UY.II-1128 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İlba Mimarlık İnş. Turz. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Atıksu Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/257027 İhale Kayıt Numaralı “Afyonkarahisar-Akarçay Havzası Kuzey Atıksu Toplama Hattı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Atıksu Dairesi Başkanlığı tarafından 04.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Afyonkarahisar-Akarçay Havzası Kuzey Atıksu Toplama Hattı” ihalesine ilişkin olarak İlba Mimarlık İnş. Turz. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.nin 19.04.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.04.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.05.2018 tarih ve 26080 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.05.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/744 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak,

a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5’inci ve 39’uncu maddelerine istinaden, analizler ile yardımcı ve/veya ait analizlerde aritmetik hata yapıldığı, analiz sonucu bulunan iş kalemleri/gruplarına ait birim fiyatların, ihale teklif birim fiyatlarının üzerinde olduğu, analizlerde girdi miktarı ve rayiç fiyatı çarpımı sonucunda yarım kuruşun altında bulunan tutarların sıfır alınarak toplama etki ettirilmediği,

b) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyatlar ile rayiçlerin kullanıldığı halde söz konusu birim fiyatların ve rayiçlerin poz numaralarını belirtmek suretiyle liste halinde sunulmadığı, bu durumda söz konusu birim fiyat ve rayiçlere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin sunulması gerektiği, ayrıca analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde teklif edilen birim fiyatların ve rayiçlerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış 2017 yılı fiyatlarını yansıtmadığı,

c) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının 2017 yılı için yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

d) Akaryakıt girdisine ilişkin olarak kullanılan mazot fiyatı için EPDK tarafından yayımlanan ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasında belirlenen fiyatın kullanılmadığı, mazot litre fiyatının kullanıldığı, analizlerde mazot birimi kilogram olarak istenildiğinden, mazot miktarının litreden kilograma dönüşmesi noktasında herhangi bir bilgi verilmediği,

e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif yazısı, proforma fatura, maliyet tespit tutanağı, satış tutarı tespit tutanağı v.b. belgelerin aşırı düşük teklif sorgulaması için geçerli olmadığı, belgeler son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ve birim ortalama maliyetler ile ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının, ilgili belgelerde belirtilmediği, girdilere ait birimlerin yanlış alındığı, analizlerde kullanılan birim fiyatların fiyat teklifi, proforma fatura ve tespit tutanaklarındaki fiyatlardan daha düşük olduğu, belgelerin YMM veya SMMM tarafından mevzuata uygun olarak onaylanmadığı ve gerekli ifadelerin belirtilmediği, ayrıca fiyat teklifi ile yapılan açıklamalarda fiyat teklifini düzenleyen firmaların teklife konu alanda faaliyet göstermediği,

f) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analiz formatlarının idare tarafından verilen analiz formatına uygun olmadığı,

g) Açıklama istenilen girdi olarak belirlenen “Ekskavatör Beko takriben 125HP(3/4-15/8 Yd3)”, “Vinç (270 hp gücünde, 16-36 m bom uzunluğunda, ortalama 30 ton kaldırma kapasiteli, lastik tekerlekli mobil vinç)” ve “Ø150 - Ø800 mm buhar kürlü beton ve betonarme boru yapma tesisi (tüm ekipmanlar dahil)” girdilerinin kendi malı olarak açıklandığı, bu girdilere ait amortisman bedellerine ilişkin olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç bedellerinin kullanılmadığı, kendi malı olarak gösterilen bu girdilerin idarece verilen analiz formatlarında yer alan makineler olduğuna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, amortisman bedellerinin belirlendiği YMM veya SMMM onaylı raporların açıklama kapsamında sunulmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizlerinde yer alan makine kalemlerinde yer alan bakım onarım, işletme, finansman vb. alt girdilerin açıklama kapsamında sunulmadığı, makine ve ekipmanın kapasitelerini tevsik edici belgelerin sunulmadığı, amortisman defterinde kayıtlı olduğunun belgelendirilmediği, amortisman girdileri birim ve miktarlarının yanlış alındığı, amortisman bedelinin sıfır olarak gösterildiği, bakım, onarım, sermaye faizi, sigorta, montaj ve demontaj bedellerinin hesaplanmadığı,

h) Açıklanması istenen girdi olarak belirlenen "Meskun sahada bir poligonun zemin tesisi yapılması röper ölçüsü ve krokisi" ve "Bir poligon nok. (meskun sahada) boru tesisli fiyatı" girdileri için piyasadan fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, kamu kurum ve kuruluşlarında poz numaraları mevcut olan ve içeriğinde işçilik bulunan bu iş kalemlerinin piyasadan fiyat teklifi alınarak açıklanmasının uygun olmadığı ve tüm bu sayılan sebeplerden dolayı anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak kendilerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Yuvarlama işlemine ilişkin örnek:

Hesaplanan toplam/kısım toplamı teklif tutarı

Yuvarlama sonucu

500.815,414

500.815,41

500.815,4149

500.815,41

500.815,41582

500.815,42

500.815,4169

500.815,42

16.5.2.1. İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

16.5.3. Elektronik araçlar yardımıyla tablolama programları (MS Excel, Numbers, LibreOffice Calc ve benzerleri) kullanılarak oluşturulan teklif mektubu eki cetvelin çarpım ve toplamlarında yazılımdan kaynaklanan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları, toplam teklif fiyatının binde birine eşit veya daha az olması ve ihalenin sonuçlandırılmasına esas teklif sıralamasının değişmemesi kaydıyla aritmetik hata olarak kabul edilmeyecek ve bu farklılıklar isteklinin teklif cetvelinde yazılı birim fiyatlar esas alınarak ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilecektir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutar, sınır değer hesabı hariç, isteklinin teklif ve yeterlik değerlendirmesine esas nihai teklif fiyatı olarak kabul edilecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/

grubu No

İş kalemi/

grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

Toplam

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No: 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

Toplam Tutar

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B

Miktarı

B. Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

(Not = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

...

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.5. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

…

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin, “Afyonkarahisar-Akarçay Havzası Kuzey Atıksu Toplama Hattı Yapımı İşi” olduğu, şikâyete konu ihaleye ilişkin 60 ihale dokümanı satın alındığı, ihalenin 04.07.2017 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihaleye 39 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca 27.09.2017 tarihli birinci ihale komisyonu kararında Gündoğu İnş. Mim. Müh. Pet. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.- Mns Çevre Tek. Müh. İnş ve Eks. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif mektubundaki rakam ve yazı birbiriyle uyumlu olmadığından, Güven İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Mehmet Özen İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin teklif bedelinin %80’ini sağlamadığından, Alke İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Yıldırım İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı tarafından benzer işe ait olmayan iş deneyim belgesinin asgari iş deneyim tutarının %40’ını sağlamadığından, Emka İnş. Tur. San. ve Tic. A.Ş.nin cirosunu gösteren gelir tablosu ve faturaların yeterlik kriterini sağlamadığından ve Art İnş. End. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş bitirme belgesi ve faturalar için hisse oranlarını gösterir belgeleri fotokopi olarak sunduğundan değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 26.513.113,68 TL olarak hesaplandığı, 18 istekliden teklifleri sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, söz konusu isteklilerden Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Atilla İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu ve ihalenin 85,57 puan ile Atilla İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise 84,94 puanla Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. olarak belirlendiği, bunun üzerine Kurum’a bahse konu ihaleye katılan istekliler tarafından şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu şikayet üzerine alınan Kurul kararı neticesinde 18.10.2017 tarihinde onaylanan ihale komisyonu tutanağında sınır değerin ilk oturumda sehven yanlış hesaplandığı yeniden hesaplanan sınır değerin 26.605.289,33 olduğu, yeni hesaplanan sınır değerin altında kalan 20 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, sınır değerin altında kalan isteklilerden Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Atilla İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulduğu, 14.12.2017 tarihli ihale komisyonu kararında Atilla İnş. Tur. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmediği, anılan diğer isteklilerin aşırı düşük açıklamaları uygun görülerek, Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ancak ihaleye katılan isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik olarak Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu ve Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde düzeltici işlem tesis edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği, idarece yeniden yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde 10.04.2018 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, Atilla İnş. Tur. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen 22.03.2018 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ile teklifleri aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları talep edilmiştir. Söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizler ile açıklama istenmeyen analiz girdilerinin bulunduğu listeye yer verildiği görülmüştür. Ayrıca idare tarafından teklifleri aşırı düşük olan isteklilere gönderilen 27.03.2018 tarihli yazı ekinde yeniden düzenlenen “açıklama istenmeyen analiz girdileri” listesinin bulunduğu görülmüştür.

İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemlerinin “Afyon KK.01 Ø 300 mm Çaplı,Buhar Kürlü, Entegre Contalı Muflu Beton Boru ile Şevli Kazı Yapılarak Kanalizasyon Hattı Yapılması (Hendek dolgusu kazıdan çıkan malzeme ile)”, “Afyon KK.05 Ø 800 mm Çaplı, Buhar Kürlü, Entegre Contalı Muflu Beton Boru ile Şevli Kazı Yapılarak Kanalizasyon Hattı Yapılması (Hendek dolgusu kazıdan çıkan malzeme ile)”, “Afyon KK.06 Ø 1600 mm Çaplı, Buhar Kürlü, Entegre Contalı Muflu Beton Boru ile Çelik Pano İksa Kullanılarak Kanalizasyon Hattı Yapılması (Hendek dolgusu kazıdan çıkan malzeme ile)” ve “Afyon KK.12 Çıkış çapı Ø 1600 mm Çaplı, Buhar Kürlü, Entegre Contalı Prefabrik Muayene Bacası İmalatının Çelik Pano Kullanılarak Yapılması(Hendek dolgusu kazıdan çıkan malzeme ile)” olduğu, söz konusu iş kalemlerinin birden fazla birim fiyatı ihtiva eden paçal iş kalemleri olduğu, isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde yer alan analizlerde söz konu iş kalemlerinin makine, işçilik, malzeme ve diğer başlıkları altında temel analiz girdilerine ve miktarlarına yer verildiği, ayrıca nakliye bedellerine ilişkin “Nakliye bedeli analiz miktarlarına girdi olarak eklenmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

a- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, sunulan analizlerde girdi miktarları ile rayiç fiyatların çarpımında ve analiz girdi miktarlarının toplamında aritmetik hataya rastlanılmadığı, analiz sonucu elde edilen iş kalemlerine ait birim fiyatların anılan isteklinin sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatların üzerinde olmadığı anlaşılmıştır.

b- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerin kullanıldığı, anılan istekli tarafından açıklaması kapsamında “rayiçler tablosu” adında sunulan belgede Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış söz konusu rayiçlerin liste halinde sunulduğu, dolayısıyla açıklamanın bu yönden Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olmadığı, ayrıca söz konusu rayiçlere ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait birim fiyatlar kullanılarak yapılan sorgulamada anılan istekli tarafından kullanılan fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan fiyatların altında olmadığı anlaşılmıştır.

c- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik ücretlerinin saatlik 7,90 TL olarak belirlendiği, ihale tarihi olan 04.07.2017 tarihi itibarıyla saatlik asgari ücretin 7,90 TL (aylık brüt asgari ücret 1777,50 TL / 225 saat= 7,90 TL) olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kullandığı işçilik birim fiyatlarının saatlik asgari ücretin altında olmadığı, söz konusu açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde bulunan “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına da uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

d- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerde mazot girdisi için 4,33 TL/kg tutarının esas alındığı, anılan tutara ihale tarihinde Afyonkarahisar İli’nde gerçekleşen akaryakıt bayii fiyatı olan 4,34 TL/litre (04.07.2017 tarihli Netoil fiyatı) tutarından %18 KDV düşülüp, 0,850 oranında kesafet oranı uygulanarak ulaşıldığı (4,34/1,18/0,85= 4,327 TL/kg) tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesinde “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” açıklamasının bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılan girdi fiyatının ilan ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken ihale tarihinde (04.07.2017) geçerli olduğu, dolayısıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca, aynı konuya dair bir itirazen şikayet başvurusu üzerine Türk Standartları Enstitüsünden alınan görüşte “İlgide bahsedilen konu, bu alanda standart veya benzeri ilmi dokümanları hazırlamak ve Enstitümüz adına teknik görüşleri vermekle yetkili TK16 Petrol ve Petrol Ürünleri Teknik Komitesi tarafından değerlendirilmiş olup, Komitenin konu hakkındaki görüşü aşağıda verilmiştir.

“Belirli bir sıcaklıktaki motorinin hacminin kütleye dönüştürülebilmesi için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir. Ülkemizde pazarlanan motorinlerde (dizel) olması gereken özellikler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından zorunlu uygulamada tutulan TS EN 590 "otomotiv yakıtları - Dizel (motorin) - Gerekler ve deney yöntemleri” standardında belirtilmiştir. Bu standartta yer alan Çizelge 1'e göre motorinin TS 1013 EN ISO 3675 veya TS EN ISO 12185 yöntemlerine göre ölçülmüş olan 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 820,0 kg/m³ - 845,0 kg/m³ (LİTRE cinsinden; 0,8200 kg/L - 0,8450 kg/L) aralığında olmalıdır. Sonuç olarak TS EN ISO 590 standardına uygun bir motorinin 1 litresinin 15 °C sıcaklıktaki kütlesi 0,8200 kg - 0,8450 kg aralığında olmalıdır. Örneğin, bu aralık içinde yer alan ve 15 °C sıcaklıktaki yoğunluğu 834,5 kg/m³ (kg cinsinden; 0,8345 kg/L) olarak ölçülmüş olan motorinin 15 °C sıcaklıktaki 1 (bir) litresinin kütlesi 0,8345 kg'dır. Piyasaya sürülmüş olan bir motorin ürününün 15 °C sıcaklıktaki yoğunluk değerine, ürün piyasaya çıkmadan önce TS EN 590 standardına uygunluk açısından ilgili deney yöntemlerinden akredite bir laboratuvarda gerçekleştirilen deneyler sonucunda düzenlenmiş olan deney/analiz raporlarından ulaşılabilir ya da belirli bir ürünün yoğunluğu o üründen TS EN 590 standardına atıf yapılan numune alma yöntemlerine uygun olarak alınan bir numunenin motorinde yoğunluk tayini yöntemlerinden (TS 1013 EN ISO 3675 ve/veya TS EN ISO 12185) akredite bir laboratuvarda yoğunluğu tayin edilmek suretiyle tespit edilebilir.

Motorinin hacmi ve buna bağlı olarak yoğunluğu 15 °C civarındaki sıcaklıklar için çok önemli düzeyde olmamakla birlikte, sıcaklıkla değiştiği için 15 °C’tan farklı sıcaklıktaki bir ürünün 1 litresinin kütlesini belirleyebilmek için o sıcaklıktaki yoğunluk değerinin bilinmesi gerekir. …” hususlarına yer verilmiştir.

Diğer taraftan konuyla ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 07.11.2014 tarih ve 29168 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 03.11.2014 tarih ve 5291 sayılı Kararında, motorin yoğunluk değeri 0,845 ton/m3 olarak belirlenmiş, ayrıca TÜPRAŞ tarafından yayımlanan “Motorin Ürün Spesifikasyonu” belgesinde de motorin yoğunluk değeri için 0.820-0,845 ton/m3 aralığı öngörülmüştür.

Bu çerçevede isteklilerin motorin için litre-kg dönüşümünü 0,8200 kg/l - 0,8450 kg/l katsayıları ile yapmaları gerektiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, ihale uhdesinde kalan isteklinin ölçü birimi dönüşümünde 0,85 kg/l katsayısını kullanarak kendine maliyet düşürücü bir avantaj sağladığı anlaşıldığından, motorin girdisine dair açıklamasının uygun olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, anılan iddia yerinde bulunmuştur.

e- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 5 adet fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet tespit tutanaklarının ve satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, söz konusu belgelerin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, birim ortalama maliyetler ile ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının ilgili belgelerde belirtildiği, girdilere ilişkin birimlerin doğru olarak yer aldığı, analizlerde kullanılan fiyatların fiyat teklifinde yer alan fiyatlarla uyumlu olduğu, belgelerin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir’ler tarafından mevzuata uygun olarak onaylandığı, Kamu İhale Genel Tebliği gereğince fiyat tekliflerinde bulunması gereken beyanların yer aldığı, fiyat teklifini düzenleyen şirketlerin teklife konu alanlarda faaliyet gösterdiği görülmüş olup başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

f- İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde yer alan analizlerde açıklama istenilen iş kalemlerinin makine, işçilik, malzeme ve diğer başlıkları altında temel analiz girdilerine ve miktarlarına yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan analizlerde idarece isteklilere gönderilen analiz formatına uygun şekilde açıklama yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Ekskavatör Beko takriben 125HP(3/4-15/8 yd3)”, “Vinç 270 hp gücünde 16-36 m boy uzunluğunda ortalama 30 ton kaldırma kapasiteli lastik tekerlekli mobil vinç” ve “Ø150 - Ø800 mm buhar kürlü beton ve betonarme boru yapma tesisi (tüm ekipmanlar dahil)” girdilerinin kendi malı olarak açıklanmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçler esas alınarak açıklandığı, makine ve ekipmana ilişkin idarece açıklama istenilen analiz girdileri dikkate alınarak açıklama yapıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

h- İdare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ekinde yer alan analizlerde “Meskun sahada bir poligonun zemin tesisi yapılması röper ölçüsü ve krokisi" ve "Bir poligon nok. (meskun sahada) boru tesisli fiyatı" girdilerinin analiz girdisi olarak belirlendiği, söz konusu girdilere ilişkin ayrıca bir analiz formatı verilmediği, dolayısıyla ihale üzerine bırakılan istekli tarafından söz konusu analiz girdilerine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibinin (d) fıkrasında yer alan iddiasına yönelik olarak eşit muamele ilkesi gereği yapılan incelemede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında analizlerde mazot girdisi için 4,023 TL/kg tutarının esas alındığı, anılan tutara ihale tarihinde Afyonkarahisar İli’nde gerçekleşen akaryakıt bayii fiyatı olan 4,34 TL/litre (11.06.2017 tarihli Yupet fiyatı) tutarından %18 KDV düşülüp, 0,850 oranında kesafet oranı uygulanarak ulaşıldığı (4,023/1,18/0,85= 4,01 TL/kg) tespit edilmiştir.

Raporun (A) bölümünde yer verilen Türk Standartları Enstitüsünden ait görüşe göre isteklilerin motorin için litre-kg dönüşümünü 0,8200 kg/l - 0,8450 kg/l katsayıları ile yapmaları gerektiği anlaşılmış olup, konuyla ilgili olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 07.11.2014 tarih ve 29168 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 03.11.2014 tarih ve 5291 sayılı Kararında, motorin yoğunluk değeri 0,845 ton/m3 olarak belirlenmiş, ayrıca TÜPRAŞ tarafından yayımlanan “Motorin Ürün Spesifikasyonu” belgesinde de motorin yoğunluk değeri için 0.820-0,845 ton/m3 aralığı öngörülmüştür.

Ancak başvuru sahibi istekli İlba Mimarlık İnş. Tur. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ölçü birimi dönüşümünde 0,85 kg/l katsayısını kullanılarak maliyet düşürücü bir avantaj sağlandığı anlaşıldığından, motorin girdisine dair açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fetvacı Kardeşler İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile İlba Mimarlık İnş. Turz. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’ye ait tekliflerin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.