KİK Kararı: 2018/UY.II-1022

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/030
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 23.05.2018
Karar No : 2018/UY.II-1022 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Smk Ener. Pet. İnş. Turz. Loj. San. Tic. A.Ş.- Caba İnş. Ener. Turz. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 26. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/691154 İhale Kayıt Numaralı “Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 26. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.01.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Smk Ener. Pet. İnş. Turz. Loj. San. Tic. A.Ş.- Caba İnş. Ener. Turz. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 15.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2018 tarih ve 19691 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/517 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdareye ilk şikâyet başvurusunun 15.03.2018 tarihinde, ek şikâyet başvurusunun ise 19.03.2018 tarihinde yapıldığı, idarece şikâyet başvuruları üzerine alınan kararda ilk şikâyet başvurusunun incelendiği, ikinci şikâyet başvurusunun ise süresinde yapılmadığı gerekçesi ile incelenmediği, ikinci şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı HCA İnş. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik etmek üzere şirket hisselerinin yarıdan fazla hissesine sahip Muzaffer G. adına düzenlenen iş deneyim belgesini sunduğu, anılan kişinin incelenmekte olan ihaleye katılmasının 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’a aykırı olduğu, anılan kişinin 02.05.2016 tarihinden önceki iki yıl içinde DSİ 4. Bölge Müdürlüğü Ermenek Barajı ve HES İnşaat Şube Müdürlüğünde Şube Müdürü olarak kamu hizmetinde bulunduğu, adı geçen Kanun uyarınca ayrıldığı daire, idare, kurum ve kuruluşlara (DSİ Genel Müdürlüğü) karşı 02.05.2016 tarihinden itibaren 3 yıl süre ile (02.05.2019 tarihine kadar) doğrudan doğruya veya dolaylı olarak taahhüde giremeyeceği halde bu süre dolmadan ihaleye katıldığı, bu nedenle anılan İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş.nin İdari Şartname’nin 7’nci maddesi uyarınca sunduğu belgelerde aşağıdaki hususlarda mevzuata aykırılıklar olduğu,

3.1) Banka referans mektuplarının İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesi uyarınca istenilen tutarı karşılamadığı ve alınış tarihlerinin mevzuata uygun olmadığı,

3.2) Bilanço oranlarının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen oranları karşılamadığı, sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, bilanço veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenmiş ve SM, SMMM veya YMM ya da vergi dairesince onaylanmış olması gerektiği, ancak bu onayların yapılmadığı, anılan hususa yönelik olarak sunulan belgelerin standart forma uygun olmadığı, İş Ortaklığınca bu belgelerin her birinin ortaklar tarafından ayrı ayrı sunulmadığı,

3.3) İş hacmini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı, gelir tablosu ve/veya taahhüt altında yapımı devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve/veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren belgelerin (faturalar vb.) SM, SMMM veya YMM ya da vergi dairesi tarafından onaylanmış suretlerinin sunulmadığı,

3.4) İş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamındaki tanımları karşılamadığı, söz konusu belge tutarlarının asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, iş deneyim belgesinin belge kapsamındaki ilgili imalatlar ayrıştırıldığında teklif edilen bedelin %70’ini karşılamadığı, iş deneyim belgesinin geçerlik süresinin ihale ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 (onbeş) yıl süreyi aştığı,

Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunan Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki nedenlerden dolayı reddedilmesi gerektiği,

4.1) Açıklamaları kapsamında sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamında yer alan ve açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatına uygun olmadığı, analiz girdi miktarlarının değiştirildiği,

4.2) Açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL fiyat teklif edildiği, bu nedenle yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda düzeltilmiş fiyatların teklif edilen birim fiyatların üzerinde kaldığı,

4.3) Açıklanması gereken analiz girdilerinde kamu kurum ve kuruluşlarının kar ve genel giderler hariç fiyatının veya rayiç bedelinin altında fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşların güncel birim fiyat listelerinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin olarak, önceki yıllardaki birim fiyat analizinin kullanmasının uygun olmadığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için teklif edilen fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca belgelendirilmesi gerekirken belgelendirilmediği,

4.4) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listeye yer verilmediği,

4.5) Açıklamaları kapsamında sunulan analiz girdilerinde yer alan işçilik bedellerinin 2018 yılı güncel saatlik asgari ücretin altıda olduğu,

4.6) Açıklamaları kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale/davet tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu, mazotun litre/kg dönüşümünde yoğunluğunun 0,82-0,845 kg/lt olarak esas alınmadığı,

4.7) Açıklanması istenilen iş kalemlerine yönelik olarak, ihale dokümanının ekinde analiz formatlarında nakliyelere ilişkin poz numarası ve nakliye formülüne yer verildiği, ayrıca sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen analiz formatlarında da taşıma formüllerine yer verildiği, idarece gönderilen analiz formatlarında nakliye girdisine yönelik poz verilmemekle birlikte anılan isteklilerin açıklamaları kapsamında nakliye formülünü kullanmaları gerektiği, fiyat teklifleri ile açıklama yapmalarının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca formül ile açıkladıkları nakliye birim fiyatlarında m³/ton dönüşümlerinin hatalı olduğu, “K” taşıma katsayısının olması gerekenden daha düşük olarak alındığı,

4.8) Açıklanması istenilen iş kalemlerinin girdileri olan; amonyum nitrat- fuel oil karışımı, beton çelik çubuğu, mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli, portland cüruflu çimento, hasır çelik (1.50-3.00 kg), portland kompoze çimento inşaat malzemeleri için yapılan fiyat açıklamalarında;

a) Girdiler için alınan fiyat tekliflerinin konusunda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince taşıması gereken ibareleri taşımadığı ve ilgili meslek mensubunca imzalanmadığı ve kaşesinin eksik olduğu, fiyat tekliflerinin tevsiki amacıyla sunulan tutanakların son vergi dönemine (2017/4) uygun olarak düzenlenmediği, ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca anılan Tebliğ’e uygun düzenlenmediği, tutanakların ekinde fiyat teklifi veren firmaların imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin sunulmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesi halinde fiyat teklifleri ile tutarların uyumsuz olduğunun görüleceği,

b) Söz konusu malzemeler için (EK-O.7) tutanağı düzenlenerek yapılan açıklamaların anılan Tebliğ’in 45.1.13.6’ncı maddesine uygun olmadığı, maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamaların; teklif edilen birim fiyatın ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim fiyatın altında olduğu, isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmadığı, satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamalarda, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olmadığı,

c) Söz konusu malzemeler için stok tespit tutanağı (EK-O.8) ile yaptıkları açıklamalarda; stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin gösterilmediği, isteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatların, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu, eksik kalan miktar için Tebliğ yer alan diğer açıklama yöntemlerine uygun açıklama yapılmadığı,

d) Fiyat açıklaması yapılan/fiyat teklifi alınan Mix telin; YKY-01 iş kaleminin birim fiyat tarifi, Teknik Şartname ve analizinde istenilen özellikte olmadığı,

e) YKY-14 iş kaleminde portland kompoze çimento, YKY-01 iş kaleminde portland cüruflu çimentonun kullanılması gerektiği, ancak çimento için yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin tek bir tür çimento için yapıldığı/alındığı,

f) YKY-14 iş kaleminde TS-EN 197-1’e uygun CEM II/B-M 32 5 R çimento kullanılması gerektiği, yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin bu özellikteki çimentoya ait olması gerektiği, yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin bu özelliği karşılamayan çimentoya ait olduğu, ayrıca çimento için yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin, idarece analizinde belirlenen çimento nakli mesafesinden (188 km) daha uzak mesafeden alınması durumunda bu ilave maliyetlerin analize yansıtılması gerektiği, ancak bu maliyetin dikkate alınmadığı, idarece bu hususa yönelik olarak verilen cevapta isteklilerin söz konusu çimentoyu anılan mesafe dışındaki bir fabrikadan alacaklarına dair bir beyanın olmadığının ifade edildiği, ancak çimento fiyatının “fabrika teslim fiyat” olduğu, çimento için alınan fiyat teklifinde nakliye bedelinin hariç olduğu, dolayısıyla idare tarafından hazırlanan analiz formatında çimento naklinin de ayrıca açıklanması istendiği, idarece hazırlanan analiz formatında söz konusu çimentonun Aşkale Çimento Fabrikasından alınmasının öngörüldüğü ve bunun için 188 km olarak nakliye bedelinin açıklanmasının istendiği, bu nedenle aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından yapılan açıklamada fiyat teklifi alınan firmanın bu mesafeden daha uzak bir mesafede olması halinde gerçek taşıma mesafesi üzerinden açıklama yapmalarının gerektiği, fiyat teklifi veren firmaların nakliye bedeli dahil fiyat teklifi vermesinin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine göre mümkün olmadığı, farklı mesafeden yapılan taşımalara ilişkin yevmiye kayıtları üzerinden ağırlıklı ortalama birim satış tutarının hesaplanmasının mümkün olmadığı, bu sebeple nakliye dahil alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata aykırı olduğu,

4.9) YKY-01 poz numaralı “Tünel kazısı ve destekleme yapılması” iş kalemi ile YKY-07 poz numaralı “Her Cins ve Klastaki Zeminlerde Kazı Yapılması” iş kalemi analizinde yer alan iş makinelerinin;

a) Amortisman giderini fiyat teklifi ile açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

b) Söz konusu makinelerin edinim bedeli veya kayıtlı değeri üzerinden açıklama yapılabilmesi için makinelerin isteklinin amortisman defterine kayıtlı olması ve edinim bedelleri ile kaydi değerlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenen belgelerle tevsik edilmesinin, gerektiği ancak belgelendirme yapılmadan açıklama yapıldığı, ayrıca söz konusu makinelerin asgari güç, kapasite değerleri ile teknik özellikleri bakımından birim fiyat tarifleri ve analizde istenen özellikleri haiz olduğunun belgelendirilmesi gerektiği, ancak bu hususun belgelendirilmediği, sadece ruhsat ya da demirbaş veya amortisman defteri ya da meslek mensubu raporu ile bu tevsikin yapılmasının mümkün olmadığı, isteklinin avantajlı koşulu olarak sunduğu kendi malı makinelerin istenen özellikte olduğunun teknik bilgileri içeren araç projesi ya da yetkili satıcı beyanı vb. belgelerin de ayrıca sunulması gerektiği,

c) Kendi malı olan ve amortisman süresini dolduran makinelerin saatlik ücretlerinin sıfır (0) olarak alındığı, ancak anılan makinelere ait amortisman bedeli sıfır olsa dahi eskimiş araçların yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj giderlerinin sıfır olarak kabul edilemeyeceği, bahse konu giderlere tekabül eden makine katsayısı ile makinenin güncel resmi rayicinin çarpımı kadar bir tutarın söz konusu girdilerin asgari bedeli olarak dikkate alınması gerektiği, ancak bu giderlerin dikkate alınmadığı, yapılan açıklamada kendi malı makinelerde teknik özellik ve kapasitenin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği, ancak belgelendirmenin yapılmadığı,

4.10) İhale dokümanı arasında yer alan Özel Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde yer alan düzenleme gereği, taş ve kum-çakıl nakli için gerekli ocakların ve tünel kazılarının depoya taşınması için gerekli depo sahalarının istekliler tarafından tespit edilmesi ve belirlenen yerlere nakliye mesafesinin belirtilmesi gerektiği, YKY-14 poz numaralı “Ocak ve/veya kazı taşı ile moloz taş inşaat yapılması” iş kalemi analizinde yer alan “Taş nakli” ve “Kum-çakıl nakli” ve YKY-01 poz numaralı “Tünel kazısı ve destekleme yapılması” iş kaleminde yer alan “Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (Tünel Kazıları) Kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (10 000' ye kadar)” girdilerinde, taşın ve kum-çakıl malzemelerinin temin edileceği ocak yerlerinin ve tünel kazılarının nakledileceği depo yerleri ile bu yerlerin taşıma mesafelerinin, yapılan aşırı düşük açıklama kapsamında itinererde belirtilmediği, söz konusu ocak ve depo yerleri için analizlerde verilen nakliye mesafelerinin ne şekilde belirlendiğinin açıklanmadığı,

4.11) YKY-01 “Tünel kazısı ve destekleme yapılması” iş kalemi kapsamında bulunan elektrik enerjisi bedeline ilişkin yapılacak açıklamada Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın rayicinin (04.112 poz) altında bedel öngörüldüğü, bu nedenle elektrik enerjisi fiyatının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine uygun açıklanması gerektiği, elektrik enerjisinin rayiç fiyat yerine jeneratör ile üretilerek karşılanacağının belirtilmesi halinde, söz konusu jeneratörün güç bakımından tünel inşaatında çalıştırılacak jeneratörlerden elde edilecek enerjinin birim maliyetinin, jeneratörün saatlik çalıştırılması ve yakıt giderinin hesaplanarak tespit edilmesi gerektiği, anılan isteklilerce bu şekilde açıklama yapılmadığı,

4.12) “Kum (tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış) (Makina ile temin) (08.009/1) (mazot miktarının %57’si alınmış fiyatı)” ile “Koruge drenaj borusu” için alınan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, söz konusu belgelerde meslek mensubu kaşesinin eksik olduğu, fiyat tekliflerini tevsik etmek için sunulan tutanakların son geçici vergi dönemine (2017/4) uygun olarak düzenlenmediği, ilgili tutanakların fiyat teklifi veren firmaların beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensuplarınca Tebliğ’e uygun düzenlenmediği, tutanakların ekinde fiyat teklifi veren firmaların imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgelerinin sunulmadığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının idarece istenilmesi halinde, fiyat teklifleri ile tutanakların uyumsuz olduğunun görüleceği, ayrıca kum için alınan fiyat tekliflerinde kumun iş yerine nakil maliyetinin dâhil edilmediği, her ne kadar analizlerde kum-çakıl nakli için açıklama istenilmemiş olsa da rayiç fiyatın çok altında alınan fiyat teklifinin alındığı firmanın ocak yerinin analizde belirtilen 10 km mesafeden uzak olması durumunda taşıma bedelinin fiyat teklifine eklenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde gerçekleştirileceği, başvuru süresinin ise şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, sürenin tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzayacağı anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu ihalede idarece komisyon kararının EKAP üzerinden başvuru sahibi tarafından 07.03.2018 tarihinde bildirimde bulunulduğu, başvuru sahibi tarafından idareye ilk şikâyet başvurusunun 15.03.2018, tarihinde ikinci şikâyet başvurusunun ise 19.03.2018 tarihinde gerçekleştiği, idarece ilk şikâyet başvurusuna cevap verildiği, ancak ikinci şikâyet başvurusunun süresinde yapılmadığı gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

İdareye şikâyet başvurusu tarihinin, bildirim tarihinin izleyen günden başlayan tarih olan 08.03.2018 tarihinde başladığı ve bu tarihten itibaren 10 günlük sürede başvuru sahibince idareye şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 10 günlük sürenin son gününün 17.03.2018 Cumartesi gününe denk geldiği, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması sebebiyle, idareye şikâyet başvuru süresinin tatil gününü izleyen ilk iş günü olan 19.03.2018 Pazartesi günü mesai saati bitimine kadar uzadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan ikinci şikâyet başvurusunun da süresinde yapıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

...

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

...

İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

…

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler.

…

Birinci fıkranın (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde belirtilen belgelerden, yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde, denetleme veya yönetme görevi nedeniyle alınanlarda gerçek kişinin mühendis veya mimar olma şartı aranır. İş bitirme, yönetim veya denetim suretiyle elde edilecek belgeler, belge sahibi kişi veya kuruluşların dışındaki istekliler tarafından kullanılamaz, belgeler devredilemez, kiraya verilemez ve satılamaz. Bu belge sahiplerinin kuracakları veya ortak olacakları tüzel kişiliklerin ihaleye girebilmesinde en az bir yıldır tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip olmaları, her ihalede bu oranın aranması ve teminat süresince bu oranın muhafaza edilmesi zorunludur.” hükmü,

2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’un “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanun, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hazinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak ve süresi” başlıklı 2’nci maddesinde “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar.

Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

...

b) İş Yönetme Belgesi

İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarda; bir görevlendirme yazısına veya idari düzenlemeye dayalı olarak, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, yapım ve/veya teknik işlerden sorumlu olan; şube müdürü, proje müdürü, kontrol amiri, inşaat ve tesisat müdürü ve yardımcıları ve bunlarla aynı teknik seviyede görev yapanlar, il müdürü ve yardımcıları, bölge müdürü ve yardımcıları ile yapım ve/veya teknik işler daire başkanı ve yardımcıları, yapım ve/veya teknik işlerden sorumlu genel müdür yardımcıları ve genel müdür olarak görev yapanlara,

...

tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir.

...

(13) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında hangi sıfatla olursa olsun görevli olanlara ait iş deneyim belgeleri ve mezuniyet belgeleri, bu kişilerin görevleri devam ettiği sürece kullanılamaz ve kullandırılamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.7.3’üncü maddesinde “...2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun “Yasak ve Süresi” başlıklı 2 nci maddesinde; “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü yer almaktadır.

Bu maddede getirilmiş olan yasaklama kapsamında sayılmanın ana koşulu, alınacak görev ve işin, girişilecek taahhüdün ya da yapılacak komisyonculuk veya temsilciliğin daha önce hizmetinde bulunulan daire, idare, kurum ve kuruluşa “karşı" doğrudan doğruya veya dolaylı bir görev ve iş, taahhüt, komisyonculuk veya temsilcilik niteliğinde bulunmasıdır. Ancak bu faaliyetin ilgilinin daha önceki görev ve faaliyet alanı ile ilgili olması gereklidir. Dolayısıyla, anılan Kanun kapsamında belirtilen görevlerinden ayrıldıktan sonra özel sektörde faaliyet gösteren kamu görevlileri, Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen süre boyunca, yine maddede belirtilen faaliyetlerde bulunamayacaklardır. Ancak bu kişilerin, özel sektörde istekli sıfatını taşıyabilecek bir işletmede personel olarak istihdam edilmesi ve bu işletmenin de personelinin ayrıldığı daire, kurum ve kuruluşun ihalesine girmesi durumunda, anılan personelin, çalışmakta olduğu işletmede bir ortaklığının ya da sermaye bağının bulunmaması durumunda, söz konusu faaliyetin 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen “doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alma, taahhüde girme, komisyonculuk ve temsilcilik yapma” olarak sayılmaması gerekmektedir.

Ancak, 6359 sayılı Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “olarak” ibaresinden sonra gelmek üzere “idarelerce veya mahkeme kararıyla” ibaresi eklenmiş olduğundan, bu Kanun değişikliği sonucunda, 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun sebebiyle ihaleye katılamayacak olanlar söz konusu bent kapsamından çıkarılmıştır. Bununla birlikte, 2531 sayılı Kanundan doğan yasaklamanın sürmesi sebebiyle, bu durumda olanların kendisi ya da bir tüzel kişi veya başka bir gerçek kişi adına teklif vererek ihaleye katılmaları mümkün bulunmadığından 2531 sayılı Kanun kapsamında bulunan aday veya istekli durumunda olanların, 2531 sayılı Kanunda belirtilen yasağa rağmen ihaleye katılmış olması halinde, bu durumda olan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması, ancak geçici teminatlarının gelir kaydedilmemesi ve idarece haklarında kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Ortaklık durum belgesi” başlıklı 44’üncü maddesinde “Tüzel kişi aday veya isteklilerin, ortaklarına ait iş deneyimini gösteren belgeleri sunmaları durumunda; Uygulama Yönetmeliğinin 39 uncu maddesinin dokuz, ve onbirinci fıkralarında yer alan hükümler uyarınca, iş deneyim belgesi veya mezuniyet belgesi sahibi ortaklarının ortaklık hisse oranları ve sürelerine ilişkin olarak, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya SM, YMM ya da SMMM tarafından düzenlenen belgeleri sunmaları zorunludur. Bu kapsamda;

a) Tüzel kişiliğin en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip ortağının iş bitirme/durum/yönetme/denetleme belgesi ile ihaleye katılım durumunda, (KİK031.1/Y) nolu standart formun...

düzenlenerek başvuru veya teklif kapsamında sunulması gereklidir.” açıklaması,

6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesinde yer alan “Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü bir Umum Müdürün idaresi altında merkez teşkilatı ile merkez dışında bölge müdürlüklerinden ve bu kanuna göre kurulacak işletmelerden teşekkül eder.” hükmüne göre Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün merkez teşkilatı, merkez dışındaki bölge müdürlükleri ve bu Kanun’a göre kurulacak işletmelerden oluşacağı belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince kamu görevlilerinin vazifelerinden ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, ayrıldıkları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacakları, taahhüde giremeyecekleri, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacakları ifade edilmiştir. Yasaklama kapsamında sayılmanın ana koşulu, alınacak görev ve işin, girişilecek taahhüdün ya da yapılacak komisyonculuk veya temsilciliğin daha önce hizmetinde bulunulan daire, idare, kurum ve kuruluşa “karşı" doğrudan doğruya veya dolaylı bir görev ve iş, taahhüt, komisyonculuk veya temsilcilik niteliğinde bulunmasıdır. Ancak bu faaliyetin ilgilinin daha önceki görev ve faaliyet alanı ile ilgili olması gereklidir. Dolayısıyla, anılan Kanun kapsamında belirtilen görevlerinden ayrıldıktan sonra özel sektörde faaliyet gösteren kamu görevlileri, 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinde belirtilen süre boyunca bu maddede belirtilen faaliyetlerde bulunamayacaklardır. Bunun yanında Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü’nün bir Umum Müdürün idaresi altında merkez teşkilatı ile merkez dışında bölge müdürlüklerinden ve aktarılan kanuna göre kurulacak işletmelerden teşekkül edeceği belirtilmiştir.

Şikâyete konu ihalenin DSİ 26. Bölge Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirildiği görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu ihaleye teklif veren Dalgıç Ray İnş. A.Ş. - HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı HCA İnşaat A.Ş.nin teklif dosyası kapsamında sunmuş olduğu iş deneyim belgesi incelendiğinde, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Karaman’da gerçekleştirilen “Ermenek Barajı ve HES İnşaatı” işine ilişkin olarak Muzaffer Gürel adına düzenlenmiş bir iş yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede ilgilinin görev unvanının Şube Müdürü, meslek unvanının İnşaat Mühendisi olduğu, ilgilinin 24.07.2002-24.03.2016 tarihleri arasında görev yaptığı ve görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun “Yapım İşi, Mühendislik Hizmetleri” olduğu, ilgilinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarının 539.704.669,15 Avro olduğu, ayrıca iş yönetme belgesinin ekinde Muzaffer Gürel’in 25.01.2018 tarihinden önceki 1 yıl boyunca HCA İnşaat A.Ş.nin kesintisiz olarak %50’den fazla (%52) hissesine sahip ortağı olduğunu gösterir ortaklık durum belgesinin sunulduğu görülmüştür.

Kurum tarafından Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı’na 16.04.2018 tarihli yazı ile Muzaffer Gürel’in Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nden ayrılma tarihi sorulmuştur. Anılan Daire Başkanlığı’nın 24.04.2018 tarihli ve 287027 sayılı cevap yazısı ile adı geçen kişinin hizmet belgesi gönderilmiştir. Söz konusu belgede Muzaffer Gürel’in Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü bünyesinde mühendis kadrosunda görev yapmaktayken, 02.05.2016 tarihinde kendi isteği ile emekliye ayrıldığı görülmüştür.

Muzaffer Gürel’in 02.05.2016 tarihinde Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü’nden emekliye ayrıldığı, bu duruma bağlı olarak söz konusu şahsın mevzuat gereği 02.05.2019 tarihine kadar emekliye ayrıldığı kurumundaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacağı, taahhüde giremeyeceği, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacağı hüküm altına alınmasına rağmen ilgili şahsın itirazen şikâyete konu edilen Devlet Su İşleri 26. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.01.2018 tarihinde yapılan ihaleye Dalgıç Ray İnş. A.Ş. - HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı HCA İnş. A.Ş. %52 ortağı olarak ve adına düzenlenmiş iş deneyim belgesi kullanılarak katıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile tespitler sonucu şikâyete konu iş deneyim belgesini düzenleyen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Barajlar ve HES Dairesi Başkanlığı ile ihaleyi yapan Devlet Su İşleri 26. Bölge Müdürlüğü’nün her ikisinin de Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı olmasından dolayı söz konusu ihalede Muzaffer Gürel’e ait iş deneyim belgesinin kullanılmasının 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanun’un 2’nci maddesine aykırı olduğu, dolayısıyla anılan iş deneyim belgesini kullanan Dalgıç Ray İnş. A.Ş. - HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

3.1) Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. tarafından teklif zarfında sunulan banka referans mektuplarının İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesi uyarınca istenilen tutarı karşılamadığı ve alınış tarihleri açısından inceleme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

1)Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

2)İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,

İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgeler. …” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

…

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve idarece yapılan düzenlemelerden, isteklilerin mali durumu göstermek üzere bankalardan banka referans mektubunu temin edebileceği, banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerektiği, bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatın, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamayacağı, bunun yanında istenilen kriterlerin mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle gerçekleştirilebileceği anlaşılmaktadır.

- Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklifi kapsamında sunulan banka referans mektubunun, HCA İnşaat Anonim Şirketi adına 25.01.2018 tarihinde Türkiye Halk Bankası A.Ş. Çukurambar Ticari Şubesi tarafından düzenlendiği, banka referans mektubunda nakdi kredi tutarı olarak 20.000.000,00 TL, gayrinakdi kredi tutarı olarak 20.000.000,00 TL belirtildiği, iş ortaklığı tarafından teklif edilen bedelin 56.590.965,00 TL olduğu,

- Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti.-Özbulut Proje İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklifi kapsamında sunulan banka referans mektubunun, Uluova İnşaat ve Makine Sanayi Ltd. Şti. adına 25.01.2018 tarihinde Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Yıldız Ticari Şubesi tarafından düzenlendiği, banka referans mektubunda nakdi kredi tutarı olarak 40.300.000,00 TL, gayrinakdi kredi tutarı olarak 42.733.110,00 TL belirtildiği, iş ortaklığı tarafından teklif edilen bedelin 59.970.000,00 TL olduğu,

-Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklifi kapsamında sunulan banka referans mektubunun, Par-San Yapı A.Ş. adına 26.01.2018 tarihinde Ziraat Bankası A.Ş. tarafından düzenlendiği, banka referans mektubunda üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduat tutarı olarak 9.214,70 TL, nakdi kredi tutarı olarak 526.554,18 TL, gayrinakdi tutar olarak 12.101.003,86 TL belirtildiği, iş ortaklığı tarafından teklif edilen bedelin 61.653.000,53 TL olduğu,

-Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. tarafından sunulan teklifi kapsamında sunulan banka referans mektubunun, Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. adına 24.01.2018 tarihinde Denizbank A.Ş. Batman Diyarbakır Caddesi Şubesi tarafından düzenlendiği, banka referans mektubunda nakdi kredi tutarı olarak 20.000.000,00 TL, teminat kredisi tutarı olarak 20.000.000,00 TL belirtildiği, istekli tarafından teklif edilen bedelin 64.933.800,00 TL olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, idarece yapılan düzenlemeler ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde anılan istekliler tarafından ihale kapsamında sunulan banka referans mektuplarının ilan tarihinden sonra düzenlendiği ve teklif edilen bedelin %10’unu karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3.2) Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. tarafından teklif zarfında sunulan bilançolarına ilişkin belgeler açısından inceleme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin, her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yılsonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi, sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ve idarece yapılan düzenlemelerden, isteklinin ortak girişim olması halinde ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması gerektiği, sunulan belgelerde cari oranın en az 0,75 olması, öz kaynak oranının en az 0,15 olması ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması gerektiği ve bu üç kriterin birlikte sağlanmasının zorunlu olduğu, sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerektiği, istenen kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgenin sunulabileceği, ihale veya son başvuru tarihinin yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunamayanların, iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceği, bilanço veya bilançonun belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

-Yapılan incelemede Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığında, pilot ortak Dalgıç Ray İnş. A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 2,4292, öz kaynak oranının 0,5883, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri satırlarında ilgili bilgiye yer verildiği ve ilgili bağımsız denetim şirketinin kaşesi ile ilgili meslek mensubunun TÜRMOB kaşesi ve imzasının yer aldığı,

Özel ortak HCA İnş. A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 3,042, öz kaynak oranının 0,321, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri satırlarında ilgili bilgiye yer verildiği ve ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı,

-Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti.-Özbulut Proje İnş. A.Ş. İş Ortaklığında, pilot ortak Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 1,16, öz kaynak oranının 0,6, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,08 olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri satırlarında ilgili bilgiye yer verildiği ve ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı,

Özel ortak Özbulut Proje İnş. A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 1,39, öz kaynak oranının 0,28, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “-” şeklinde olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri sütunlarında “-” şeklinde olduğu ve söz konusu işaretten sıfır olduklarının anlaşıldığı, ayrıca ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı,

-Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığında, pilot ortak Parsu Yapı A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 2,54, öz kaynak oranının 0,32, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,06 olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri satırlarında ilgili bilgiye yer verildiği ve ilgili meslek mensubunun TÜRMOB kaşesi, adı soyadı ile imzasının yer aldığı,

Özel ortak Par-San Yapı A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 1,61, öz kaynak oranının 0,53, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,06 şeklinde olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri satırlarında ilgili bilgiye yer verildiği ve ilgili meslek mensubunun TÜRMOB kaşesi, adı soyadı ile imzasının yer aldığı,

-Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunun standart forma uygun olarak düzenlendiği, tablo üzerinde yer alan cari oranın 5,789801360, öz kaynak oranının 0,827282503, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,00 olduğu, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri satırlarında ilgili bilgiye yer verildiği ve ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı,

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamaları, idarece yapılan düzenlemeler ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde anılan istekliler tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunda yer alan bilanço oranlarının istenen kriterleri sağladığı, yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın hakediş gelirlerine bilanço bilgileri tablosunda yer verildiği, tabloların meslek mensubu tarafından onaylandığı ve imzalandığı, sunulan belgelerin standart forma uygun olduğu, iş ortaklığı şeklinde ihaleye teklif veren isteklilerin iş ortaklığının her bir ortağı tarafından belgelerin ayrı ayrı sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3.3) Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. tarafından teklif zarfında sunulan iş hacmine ilişkin belgeler açısından inceleme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1)İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

…

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

…

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalar.

İsteklinin cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, iş hacmini gösteren belgelerin, isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait; toplam cirosunu gösteren gelir tablosu veya taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturaların olduğu, belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesinin zorunlu olduğu, bu durumda isteklinin ise belirtilen yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunmasının yeterli olduğu, ihale veya son başvuru tarihinin yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edileceği, bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tablolarının sunulabileceği ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretlerinin sunulacağı, toplam cironun; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarı olduğu, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamının dikkate alınacağı, gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olmasının zorunlu olduğu, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanmasının zorunlu olduğu, aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında hesaplanacağı, aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarının belirleneceği, bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulmasının gerektiği ifade edilmektedir.

-Yapılan incelemede Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığının teklif bedelinin 56.590.965,00 TL olduğu ve her iki ortağında teklifleri kapsamında gelir tablosunun sunulduğu, pilot ortak Dalgıç Ray İnş. A.Ş. ile özel ortak HCA İnş. A.Ş.nin ortaklıktaki hisse oranlarının %50 - %50 olduğu ve hisselerine düşen tutarın ayrı ayrı 7.073.870,63 TL (56.590.965,00 X 0,5 X 0,25= 7.073.870,63 TL) olduğu,

Pilot ortak Dalgıç Ray İnş. A.Ş. tarafından sunulan gelir tablosunda, 2016 cari dönemi net satışlar tutarının yer aldığı, ilgili bağımsız denetim şirketinin kaşesi ile ilgili meslek mensubunun TÜRMOB kaşesi ve imzasının yer aldığı, idarece “aslının aynıdır” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı,

Özel ortak HCA İnş. A.Ş. tarafından sunulan gelir tablosunda, 2016 cari dönemi net satışlar tutarının ve ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı, idarece “aslının aynıdır” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı,

-Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti.-Özbulut Proje İnş. A.Ş. İş Ortaklığının teklif bedelinin 59.970.000,00 TL olduğu ve her iki ortağın da teklifleri kapsamında gelir tablosu sunduğu, pilot ortak Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti.nin ortaklık oranının %99 ve hissesine düşen tutarın 14.842.575,00 TL (59.970.000,00 X 0,99 X 0,25=14.842.575,00 TL) olduğu, özel ortak Özbulut Proje İnş. A.Ş.nin ortaklık oranının %1 ve hissesine düşen tutarın 149.925,00 TL (59.970.000,00 X 0,01 X 0,25=149.925,00 TL) olduğu,

Pilot ortak Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan gelir tablosunda, 2016 yılı net satışlar tutarının yer aldığı ve SMMM TÜRMOB kaşesi ve imzanın bulunduğu, idarece “aslı gibidir” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı,

Özel ortak Özbulut Proje İnş. A.Ş. tarafından sunulan gelir tablosunda, 2016 yılı net satışlar tutarının ve ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı, idarece “aslı gibidir” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı,

-Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığının teklif bedelinin 61.653.000,53 TL olduğu ve pilot ortak Parsu Yapı A.Ş. tarafından teklifi kapsamında fatura örneklerinin, özel ortak Par-San Yapı A.Ş. tarafından ise teklifi kapsamında gelir tablosunun sunulduğu, pilot ortak Parsu Yapı A.Ş.nin ortaklık oranının %80 ve hissesine düşen tutarın 7.398.360,06 TL (61.653.000,53 X 0,80 X 0,15=7.398.360,06 TL) olduğu, özel ortak Par-San Yapı A.Ş.nin ortaklık oranının ise %20 ve hissesine düşen tutarın 3.082.650,03 TL (61.653.000,53 X 0,20 X 0,25= 3.082.650,03 TL) olduğu,

Pilot ortak Parsu Yapı A.Ş. tarafından 2017, 2016, 2015 yılları için fatura örneklerinin sunulduğu, sunulan fatura örneklerine konu işte Par-San Yapı A.Ş. ile adi ortaklık kurulduğu ve bu ortaklıkta ortaklık oranlarının %50-%50 olduğu, 2017 ve 2016 yılına ait Parsu Yapı A.Ş.nin hissesine düşen faturaların ve faturalara ait tutarların yer aldığı, fatura örnekleri üzerinde SMMM TÜRMOB kaşesi ve imzanın yer aldığı, idarece “aslı gibidir” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı,

Özel ortak Par-San Yapı A.Ş. tarafından sunulan gelir tablosunda, 2016 yılı net satışlar tutarının ve ilgili meslek mensubunun TÜRMOB kaşesi, adı soyadı ile imzasının yer aldığı, idarece “aslı gibidir” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı,

-Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş.nin teklif bedelinin 64.933.800,00 TL olduğu ve teklifi kapsamında gelir tablosunun sunulduğu, sağlaması gereken tutarın 16.233.450,00 TL (64.933.800,00 X 1,00 X 0,25=16.233.450,00 TL) olduğu, sunulan gelir tablosunda, 2016 yılı net satışlar tutarının ve ilgili meslek mensubunun kaşeleri ile imzasının yer aldığı, idarece “aslı gibidir” şeklinde şerh düşüldüğü ve imzalandığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları, idarece yapılan düzenlemeler ile tespitler bir arada değerlendirildiğinde anılan istekliler tarafından idarece belirtilen kriterlerin sağlandığı, ayrıca isteklilerce teklifleri kapsamında sunulan belgelerin SMMM tarafından onaylandığı ve idarece belgelerin aslı ile aynı olduğuna ilişkin şerhlere yer verildiği görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3.4) Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş. tarafından teklif zarfında sunulan iş deneyimine ilişkin belgeler açısından inceleme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

...

İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

…

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

…

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi “II. GRUP: TÜNEL İŞLERİ

1.Karayolu ve demiryolu tünelleri

2.Su iletim, derivasyon ve kuvvet tünelleri

3.Atıksu tünelleri

4.Deniz ve nehir altı tünelleri

5.Metro tünelleri

6.Galeri ve şaftlar

V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1.Otoyollar

2.Devlet, il ve köy yolları

3.Cadde ve sokak yapım işleri

VIII. GRUP: BARAJLAR

1.Dolgu barajlar

2.Beton barajlar

3.Kemer barajlar

4.Göletler” şeklinde açıklanmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

27/04/2016 tarihli ve 29696 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan Yapım İşleri Benzer Grupları Tebliğindeki A-II, A-V veya A-VIII grubu işler benzer işler olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, isteklilerden yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesinin istenilmesinin zorunlu olduğu, istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az %80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az %80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgelerin, devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az %80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgelerin, yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edileceği ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtileceği, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az %80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az %20’sini sağlamasının zorunlu olduğu, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortakların, istenen asgari iş deneyim tutarının %40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilecekleri, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulmasının zorunlu olduğu ifade edilmektedir.

İdarece istekli tarafından teklif edilen bedelin %70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az %80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az %20'sini sağlamasının zorunlu olduğu, ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işlerin Benzer İş Grupları Tebliğindeki A-II, A-V veya A-VIII grubu işler olduğu düzenlenmiştir.

- Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığında, pilot ortak Dalgıç Ray İnş. A.Ş.nin ihalede sağlaması gereken iş deneyim tutarının 31.690.940,40 TL (56.590.965,00 (teklif bedeli) X 0,7 X 0,8=31.690.940,40 TL), özel ortak HCA İnş. A.Ş.nin ise sağlaması gereken iş deneyim tutarın 7.922.735,10 TL (56.590.965,00 X 0,7 X 0,2 =7.922.735,10) olduğu,

Pilot ortak Dalgıç Ray İnş. A.Ş.nin teklifi kapsamında iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinde işverenin Rusya Devlet Demiryolları Halka Açık A.Ş., işin adının “Moskova-Kazan Demiryolu Hattının İnşaatı, Demiryolu Platformlarının İnşaatı, Tünelin İnşaat Projesi” işi olduğu, belgenin SeverStoryServis Ltd. Şti. adına düzenlendiği, işin tamamlama yüzdesinin %100 olduğu, belgenin düzenlenme tarihinin 17.03.2017 olduğu, belge üzerinde “Parçalı tünel işleri icmali” tutarının 995.741.300,00 ABD $ olduğu, sunulan ortaklık durum belgesinin 26.01.2018 tarihinde düzenlendiği, SeverStoryServis Ltd. Şti.nin kesintisiz olarak son bir yıldır Dalgıç Ray İnş. A.Ş.nin yarıdan fazla (%51,00) ortağı olduğu ve belge üzerinde ilgili meslek mensubuna ait kaşeler ile imzasının yer aldığı görülmüştür.

Özel ortak HCA İnş. A.Ş. tarafından teklifi kapsamında iş yönetme belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinde işverenin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, işin adının “Ermenek Barajı ve HES İnşaatı” işi olduğu, belgenin Muzaffer Gürel adına düzenlendiği, sözleşme tarihinin 21.03.2002, geçici kabul tarihinin ise 15.11.2011 olduğu, ilgilinin görev unvanının Şube Müdürü, meslek unvanının İnşaat Mühendisi olduğu, ilgilinin görev aldığı tarihlerin 24.07.2002-24.03.2016 ve görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun “Yapım işler, Mühendislik hizmetleri” olduğu, iş sırasında işin gerçekleşen tutarının 539.704.669,15 Avro, görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen 207.999.958,50 Avro olduğu, sunulan ortaklık durum belgesinin 25.01.2018 tarihinde düzenlendiği, Muzaffer Gürel’in kesintisiz olarak son bir yıldır HCA İnş. A.Ş.nin yarıdan fazla (%52,00) ortağı olduğu ve belge üzerinde ilgili meslek mensubuna ait kaşeler ile imzasının yer aldığı görülmüştür.

- Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti.-Özbulut Proje İnş. A.Ş. İş Ortaklığında, pilot ortak Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti.nin ihalede sağlaması gereken iş deneyim tutarının 33.583.200,00 TL (59.970.000,00 (teklif bedeli) X 0,7 X 0,8= 33.583.200,00 TL), özel ortak Özbulut Proje İnş. A.Ş.nin ise sağlaması gereken iş deneyim tutarın 8.395.800,00 TL (59.970.000,00 X 0,7 X 0,2 =8.395.800,00) olduğu,

Pilot ortak Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti. tarafından teklifi kapsamında alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinde iş sahibi idarenin Devlet Su işleri 11. Bölge Müdürlüğü, işin adının “Göl-Su 2. Grup Göletler Edirne-Keşan Çeltik + Edirne-Keşan Suluca + Edirne-Keşan Sazlıdere” olduğu, belgenin Uluova İnş. ve Mk. San. Ltd. Şti. adına düzenlendiği, sözleşme tarihinin 23.10.2013, alt yüklenici ile yapılan sözleşme tarihinin 25.03.2014, geçici kabul tarihinin ise 24.12.2015 olduğu, belge tutarının 24.986.064,05 TL olduğu,

Özel ortak Özbulut Proje İnş. A.Ş. tarafından teklifi kapsamında iş denetleme belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinde işverenin DSİ 12. Bölge Müdürlüğü, işin adının “Kayseri-Develi Gümüşören Barajı” işi olduğu, belgenin Mehmet Özbulut adına düzenlendiği, sözleşme tarihinin 10.11.2011, geçici kabul tarihinin ise 16.12.2015 olduğu, ilgilinin görev unvanının Saha Mühendisi, meslek unvanının İnşaat Mühendisi olduğu, ilgilinin görev aldığı tarihlerin 05.12.2011-16.12.2015, iş sırasında işin gerçekleşen tutarının 47.692.337,79 TL ile görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen 38.436.323,00 TL olduğu, sunulan ortaklık durum belgesinin 25.01.2018 tarihinde düzenlendiği, Mehmet Özbulut’un kesintisiz olarak son bir yıldır Özbulut Proje İnş. A.Ş. yarıdan fazla (%55,00) ortağı olduğu ve belge üzerinde ilgili meslek mensubuna ait kaşeler ile imzasının yer aldığı görülmüştür.

Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığında, pilot ortak Parsu Yapı A.Ş.nin ihalede sağlaması gereken iş deneyim tutarının 34.525.680,30 TL (61.653.000,53 X 0,7 X 0,8 = 34.525.680,30 TL), özel ortak Par-San Yapı A.Ş.nin ise sağlaması gereken iş deneyim tutarının TL 8.631.420,07 ( 61.653.000,53 X 0,7 X 0,2 = 8.631.420,07 TL) olduğu,

Pilot ortak Parsu Yapı A.Ş. tarafından teklifi kapsamında iş yönetme belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinde işverenin Barajlar ve Hes Dairesi Başkanlığı, işin adının “Demirözü Barajı İnşaatı” işi olduğu, belgenin Ali Işıl adına düzenlendiği, sözleşme tarihinin 26.03.1996, geçici kabul tarihinin ise 11.12.2013 olduğu, ilgilinin görev unvanının Bölge Müdür Yardımcısı, meslek unvanının İnşaat Mühendisi olduğu, görev aldığı tarihlerin 03.12.2003-16.01.2012 ve görevi sırasında yönettiği iş kısmının konusunun “Baraj İnşaatı” olduğu, iş sırasında işin gerçekleşen iş tutarının ile görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen 1.168.431,19 TL olduğu, sunulan ortaklık durum belgesinin 29.01.2018 tarihinde düzenlendiği, Ali Işıl’ın kesintisiz olarak son bir yıldır Parsu Yapı A.Ş.nin yarıdan fazla (%51,00) ortağı olduğu ve belge üzerinde SMMM TÜRMOB kaşesi ile imzanın yer aldığı görülmüştür.

Özel ortak Par-San Yapı A.Ş. tarafından teklifi kapsamında iş bitirme belgesinin sunulduğu, sunulan iş deneyim belgesinde işverenin Rize İl Özel İdaresi, işin adının “Rize Ardeşen Seslikaya Tunca Grup Yolu Komple Yol İkmal İnşaat İşi” olduğu, özel ortak adına düzenlenen belgenin sözleşme tarihinin 27.02.2002, geçici kabul tarihinin ise 01.11.2010 olduğu, belge tutarının 3.288.621,31 TL olduğu görülmüştür.

Kurum tarafından Rize İl Özel İdaresine yazı yazıldığı, yazılan yazıda belgede yer alan kalemlerden köprü vb. işlerin ayrıştırılmasının istendiği, anılan idarece gönderilen cevap yazısında köprü imalatının sehven yazıldığının belirtildiği, bu çerçevede iş deneyim belgesinin ayrıştırılmasına gerek olmadığı görülmüştür.

-Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş.nin ihalede sağlaması gereken iş deneyim tutarının 45.453.660,00 TL (64.933.800,00 (teklif bedeli) X 0,7 = 45.453.660,00 TL) olduğu, teklifi kapsamında iş deneyim belgesi olarak iş yönetme belgesinin sunulduğu, işverenin Karayolları Genel Müdürlüğü, işin adının “Çayeli-Ardeşen-Hopa (Çayeli Geçişi Dahil) Yolu Km: 140+150 - 217+200 arası “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Alttemel, Plentmiks Temel, Köprü, Tünel ve Bitümlü Sıcak Karışım vs.” işleri olduğu, belgenin Sami Uyar adına düzenlendiği, ilgilinin görev unvanının Yapım Arazi Mühendisi, meslek unvanının İnşaat Mühendisi olduğu, işin sözleşme tarihinin 11.12.1997, geçici kabul tarihinin ise 29.04.2014 olduğu, ilgilinin görevi sırasında işin gerçekleşen tutarın 206.130.710,81 USD, ilgilinin görev unvanı ile ilgili olarak hissesine düşen tutarın 124.304.306,87 USD olduğu ve iş deneyim belgesine konu işlerin ayrıştırıldığı, ayrıştırılan tutarların güncel halinin asgari iş deneyim tutarını karşıladığı, sunulan ortaklık durum belgesinin 16.01.2018 tarihinde düzenlendiği, Sami Uyar’ın kesintisiz olarak son bir yıldır Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Tic. A.Ş.nin yarıdan fazla (%51,20) ortağı olduğu ve belge üzerinde SMMM TÜRMOB kaşesi ile imzanın yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları, idarece yapılan düzenlemeler ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, anılan isteklilere ait iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamındaki tanımları karşıladığı, söz konusu belgelerin güncel tutarının idare tarafından istenilen asgari iş deneyim tutarlarını karşıladığı, ayrıca iş deneyim belgesine konu işlerin geçici kabul tarihlerinin ihale ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 (onbeş) yıl içinde olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “... 45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

...

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6.Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir. 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından 14.02.2018 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, YKY-01 poz numaralı “Tünel Kazısı ve Destekleme Yapılması”, YKY-07 poz numaralı “Her Cins ve Klastaki Zeminlerde Kazı Yapılması”, YKY-14 poz numaralı “Ocak ve/veya Kazı Taşı ile Moloz Taş İnşaat Yapılması” iş kalemlerinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği görülmüştür.

Ayrıca 14.02.2018 tarihli yazı ekindeki tabloda açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin de belirtildiği söz konusu tablonun not kısmında da “Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2.1 maddesi gereği aşırı düşük sorgulamasına tabi olan iş kalemleri/grupları tespit edilmiş ve bu iş kalemleri/grupları için 45.1.2.2 maddesi gereği oluşturulan iş kalemleri/gruplarına ait “sıralı analiz girdileri listesinden” sorguya tabi tutulmayacak analiz girdileri tespit edilmiş olup tebliğin aynı maddesinde yer alan “Herhangi bir analizdeki oranı %3’ ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” hükmüne uygun olarak her analizde sorgulamaya tabi olmayan analiz girdileri listesi oluşturularak yukarıda verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

07.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararından incelenmekte olan ihalede 9 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, bu isteklilerden altısının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, bu isteklilerden Kolin İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. ile İrfan İnş. Taah. Turz. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklanması istenilen hasır çeliğe ait kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatın hatalı olarak belirtilmesi sebebiyle açıklamalarının reddedildiği, geriye kalan dört isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görüldüğü ve Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi İş Ortaklığının idarece açıklamaları uygun görülen aşırı düşük teklif sahibi isteklilere yönelik olarak itirazen şikâyet başvurusundaki iddiaları ele alındığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

4.1) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları analizlerin, ihale dokümanı kapsamında yer alan ve açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatına uygun olmadığı, analiz girdi miktarlarının değiştirildiği iddia edilmektedir.

Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, söz konusu analizlerin ihale dokümanındaki düzenlemeler ile idarece 14.02.2018 tarihli yazı ekindeki gönderilen açıklanması istenilen iş kalemlerinin analizlerine uygun olduğu ve analiz girdi miktarlarının değiştirilmediği görülmüştür. Bu nedenle anılan isteklilere yönelik söz konusu iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin cevap yazısında “YKY-01 Tünel Kazısı ve Destekleme Yapılması imalat analizleri incelendiğinde; ara toplam değeri sonrasında kazı zorluğu ve verim düşüklüğü karşılığı olarak tarif edilen katsayı; tamamen imalat yöntemiyle ilgili bir değer olduğundan dolayı, firmamızın tamamlanan benzer iş tecrübeleri ve yeni teknolojiye sahip verimliliği analiz girdileri ile kıyaslanmayacak kadar yüksek olan ekipmanlar ile çalışma yapılacağından ötürü, idareniz öngörüsünden farklı olarak %5 alınarak avantajlı koşul sağlanmıştır.” ifadelerine yer verildiği, YKY-01 poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan ara toplam değeri sonrasında “kazı zorluğu ve verim düşüklüğü” karşılığı olarak tarif edilen katsayının idarece verilen analiz formatında yer alan “0.3949” yerine “0,05” olarak alındığı ve hesaplamada bu katsayının kullanılarak maliyetin açıklandığı görülmüştür.

Bununla birlikte Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısında belirtmiş olduğu tamamlanan benzer işlere veya yeni teknolojiye sahip ekipmanlara yer verilmediği, kendi bünyesinde olan ekipmanlara yönelik herhangi bir kıyaslamanın yapılmadığı, bu nedenle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.12’nci maddesinde açıklandığı üzere avantajlı koşul sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanmadığı görülmüş olup, anılan İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının 14.02.2018 tarihli yazı ekindeki gönderilen ve açıklanması istenilen iş kalemlerinin analizlerine uygun olmadığı ve açıklamasının bu gerekçeyle reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.2) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda düzeltilmiş fiyatların teklif edilen birim fiyatların üzerinde kaldığı iddia edilmektedir.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı ile Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde hesaplama hatası yapılmadığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan YKY-14 poz numaralı “Ocak ve/veya kazı taşı ile moloz taş inşaat yapılması” iş kalemi analizinde 02.017 poz numaralı iş kaleminin miktarının eksi olduğu bununla birlikte anılan İş Ortaklığı tarafından ilgili tutarın 0,6297 TL yerine 0,01 TL olarak kabul edildiği ve bu tutar üzerinden açıklamanın yapıldığı görülmüştür. Söz konusu durumun hesaplama hatası olduğu, yapılan hesaplama hatasının düzeltilmiş halinin birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarı geçmediği ve anılan İş Ortaklığının kendisine avantaj sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan YKY-14 poz numaralı “Ocak ve/veya kazı taşı ile moloz taş inşaat yapılması” iş kalemi analizinde 02.017 poz numaralı iş kaleminin miktarının eksi olduğu bununla birlikte anılan İş Ortaklığı tarafından ilgili tutarın -0,629748 TL yerine 0,629748 TL olarak kabul edildiği ve bu tutar üzerinden açıklamanın yapıldığı görülmüştür. Söz konusu durumun hesaplama hatası olduğu, yapılan hesaplama hatasının düzeltilmiş halinin birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarı geçmediği ve anılan İş Ortaklığının kendisine avantaj sağlamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasında YKY-01 numaralı “Tünel kazısı ve destekleme yapılması” iş kaleminde girdi miktarları ile girdi fiyatlarının çarpım sonuçlarını iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verildiği, ancak ara toplam ve ara toplamı müteakip değerlerin iki ondalık basamaklı sayı olarak verildiği görülmüştür. YKY-01 poz numaralı iş kaleminin analizinde ara toplamın 81,98 TL, anılan iş kaleminin analizinde tarif edilen katsayılar ile çarpılması sonucu elde edilen değerlerin sırasıyla 3.57, 32.37 ve 2.40 TL, kar ve genel giderlerin 0.69 TL olduğu, anılan tutarların eklenmesi neticesinde toplam tutarın 121,00 TL olarak yazıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu iş kaleminin analiz formatındaki ara toplam ve ara toplamı müteakip kısmı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde oluşturulduğunda;

Ara toplam

81,9750463936

Katsayılar

0,0435

3,565914518

0,3949

32,37194582

0,0293

2,401868859

Kar ve Genel Gider Hariç Toplam

120,3147756

Kar

0,690000

TOPLAM

Birim Fiyat Teklif Tutarı

121,0047756

birim fiyat teklif tutarına ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar isteklinin verdiği analizdeki ara toplam ve ara toplamı müteakip değerlerin toplanması neticesinde ortaya çıkan tutar 121,01 TL ise de yukarıda yer verilen tablodaki hesaplamadan anlaşılacağı üzere bir bütün olarak analiz fiyatının iki ondalıklı basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yapılması durumunda ortaya çıkan toplam tutarın 121,0047756 TL olduğu, bu tutarın iki haneye indirgenmiş halinin ise 121,00 olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, söz konusu toplamda oluşan 0,01TL’lik farkın hesaplama hatasından kaynaklanmadığı, daha açık ifadeyle anılan tutarların virgülden sonra çok basamaklı kısımlarının virgülden sonra iki haneye indirgenerek gösterilmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 39.2’nci maddesinde analizlerdeki girdi miktarı ile girdi fiyatının çarpımı sonucunun virgülden sonra iki haneden fazla yazılabileceği açıklanmakta olup, toplam tutar öncesi kısmın iki haneli yazılma zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu çerçevede Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesi gereği yapılacak uygulamada bu hususun dikkate alınması gerekmektedir.

Bu bağlamda yukarıda yer verilen tabloda görüldüğü üzere anılan isteklinin YKY-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin sunduğu analizin ara toplamdan sonraki tutarların virgülden sonra iki ondalık basamaktan fazla olacak şekilde yazılarak toplanması sonucu analiz fiyatının 121,00 TL olarak elde edildiği, bu fiyatın ise başvuru sahibinin söz konusu iş kalemine ilişkin sunmuş olduğu teklif fiyatına (121,00 TL) eşit olduğu tespit edildiğinden anılan durumda bir mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4.3) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları analizlerde açıklanması gereken analiz girdilerine kamu kurum ve kuruluşlarının kar ve genel giderler hariç fiyatının veya rayiç bedelinin altında fiyat teklif edildiği, açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşların güncel birim fiyat listelerinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin olarak, önceki yıllardaki birim fiyat analizinin kullanmasının uygun olmadığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için teklif edilen fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca belgelendirilmesi gerekirken belgelendirilmediği iddiası açısından inceleme yapıldığında, Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. . İş Ortaklığı ve Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarının kar ve genel giderler hariç birim fiyatın altında fiyat teklif edilmediği, açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşların güncel olmayan birim fiyatın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle anılan isteklilere yönelik söz konusu iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, YKY-07 ve YKY-14 poz numaralı iş kalemlerinde yer alan ve idarece açıklanması istenilen analiz girdisi olarak belirlenen “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)” analiz girdisinin, birim fiyatının 11.000,00 TL olarak alındığı görülmüştür.

Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 HP (21/2yd3)” analiz girdisinin 2017 yılı rayicinin 432.000,00 TL olduğu, anılan İş Ortaklığı tarafından söz konusu analiz girdisinin rayicinin 11.000,00 TL olarak dikkate alındığı ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir açıklamanın sunulmadığı, söz konusu analizlerde açıklanması gereken analiz girdisine ait tutarın tevsik edilememesi nedeniyle de aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.4) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listeye yer vermediği iddia edilse de aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen dört isteklinin de açıklamalarında söz konusu listeye yer verdiği görüldüğünden anılan hususa yönelik iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.5) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz girdilerinde yer alan işçilik bedellerinin 2018 yılı güncel saatlik asgari ücretin altıda olduğu iddia edilse de aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen dört isteklinin de açıklamalarında 2018 yılı güncel saatlik asgari ücretin kullandığı görüldüğünden anılan hususa yönelik iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.6) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale/davet tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu, mazotun litre/kg dönüşümünde yoğunluğunun 0,82-0,845 kg/lt olarak esas alınmadığı iddia edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler sayılmış olup, istekliler tekliflerine ilişkin olarak anılan maddede sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunabileceği açıklanmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülen dört isteklinin de açıklamalarında anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yer alan yöntemlerden olan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyat olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca ilan edilen 04.109 poz numaralı “Mazot (motorin)” birim fiyatın kullanıldığı, söz konusu birim fiyatın ölçü birimin “kg” olduğu, idare tarafından 14.02.2018 tarihli yazı ekindeki açıklanması istenilen analiz girdisinin ölçü birimin de “kg” olduğu dikkate alındığında, mazot analiz girdisi ile ilgili olarak herhangi bir “litre/kg” dönüşümüne ihtiyaç olmadığı ve başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiaları ile ilgili olarak değerlendirilecek bir durum olmadığından reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.7) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında formülü kullanmaları gerektiği, fiyat teklifleri ile açıklama yapmalarının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca formül ile açıkladıkları nakliye birim fiyatlarında m³/ton dönüşümlerinin hatalı olduğu, “K” taşıma katsayısının olması gerekenden daha düşük olarak alındığı iddia edilmektedir.

İhale dokümanı kapsamında idare tarafından açıklanması istenilen iş kalemleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan poz numaraları da dahil olmak üzere bu iş kalemlerine ait analizlere yer verildiği görülmüştür.

Öncelikle aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce nakliye formülleri kullanılarak açıklama yapıldığı, 02.017 poz numaralı “Her Cins ve tonajda motorlu araç taşıma katsayısı (K)” analiz girdisi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca ilan edilen birim fiyatın kullanıldığı görülmüştür.

Öte yandan idare tarafından 14.02.2018 tarihli yazı ekinde yer alan ve nakliye ile ilgili olan analiz girdileri incelendiğinde dört analiz girdisinin açıklanması istenilen analiz girdisi olarak belirlendiği ve bu analiz girdilerinin de çimento nakli, ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması, yarma ve yan ariyet kazısının taşınması ve kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (taş nakli) olduğu görülmüştür.

14.02.2018 tarihli yazı ekinde yer verilen çimento nakli analiz girdisine ilişkin formülde ölçü biriminin ton olduğu, yoğunluk katsayısının olmadığı, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce de verilen ölçü birimine göre açıklama yapıldığı görülmüştür.

Aynı tarihli yazıda ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması (Tünel Kazıları) kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (10 000' ye kadar) analiz girdisine ilişkin formülde ölçü biriminin m3 olduğu, yoğunluk katsayısının olmadığı, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce de verilen ölçü birimine göre açıklama yapıldığı görülmüştür.

Kazıdan başka inşaat malzemelerinin taşınması (taş nakli) (10 000 m' ye kadar) analiz girdisine ilişkin formülde ölçü biriminin m3 olduğu, söz konusu girdi ile ilgili yoğunluğun idarece verildiği, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce de verilen ölçü birimine ve yoğunluğa göre açıklama yapıldığı görülmüştür.

Yarma ve yan ariyet kazısının taşınması (1000 m ye kadar) ile ilgili idare tarafından 14.02.2018 tarihli yazı ekinde yer verilen analizde nakliye formülünün verilmediği, bununla birlikte ihale dokümanı kapsamında söz konusu analiz girdisinin yanında 07.004/K poz numarasına yer verildiği, 09.01.2018 tarihli zeyilnamede yer alan “(B.F.=0,00046KM1/2 - 0,00575*K)” formülüne yer verildiği görülmüştür. Söz konusu analiz girdisinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlarındaki ölçü biriminin m3 olduğu, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce de verilen ölçü birimine göre açıklama yapıldığı görülmüştür.

Bu çerçevede aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce nakliye girdisi ile ilgili olarak yapılan açıklamalarda idarece kendilerine verilen nakliye formülü ve ölçü birimlerine göre açıklama yapıldığı görüldüğünden, başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı tarafından portland kompoze çimento(torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R), portland curuflu çimento (dökme) (TS EN 197-1 CEM II/A-S 42,5 R), hasır çelik (1.50-3.00 kg), mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli, amonyum nitrat-fuel oil karışımı, beton çelik çubuğu nervürlü ø 14-32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c) analiz girdileri için fiyat teklif alındığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinden aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin üçüncü kişilerden aldıkları fiyat tekliflerini teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alması gerektiği, ayrıca fiyat tekliflerinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olma zorunluluğunun da bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesinde Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarihin, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihinin esas alınacağına ilişkin açıklama yer almaktadır.

Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının portland kompoze çimento(torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R), portland curuflu çimento (dökme) (TS EN 197-1 CEM II/A-S 42,5 R) ve beton çelik çubuğu nervürlü ø 14-32 mm. (s420, b420b-c, b500b-c) teminine yönelik olarak Tankut Öztürk firmasından fiyat teklifi aldığı, Gelir İdaresi Başkanlığının internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın faaliyet konusunun “inşaat malzemeleri toptan ticareti” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının hasır çelik (1.50-3.00 kg) ve mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli teminine yönelik olarak Özay Ankara Nak. Taş. İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 21.02.2014 tarihli ve 8513 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 146’ncı sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “... her türlü inşaat demiri…” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının amonyum nitrat-fuel oil karışımı teminine yönelik olarak Orıca-nitro Pat. Mad. San. ve Tic. A.Ş. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 10.06.2013 tarihli ve 8338 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 208’inci sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “Hazır patlayıcılar, emniyet fitilleri, çarpma kapsülleri, infilak fitilleri, ateşleyiciler, dinamit, elektrikli kapsüller, havai fişekler, sis işaretleri, işaret fişekleri vb. patlayıcı veya proteknik malzeme imalatı (barut hariç)...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdisine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde amonyum nitrat-fuel oil karışımı dışındaki beş adet fiyat teklifine dayanak satış tutarı tespit tutanakları ile ilgili malların satışının yapıldığına dair fatura örneklerinin sunulduğu, sunulan tutanakların ekinde imza sirküleri ve faaliyet belgelerinin yer aldığı, fiyat tekliflerinin firma yetkililerince imzalandığı, sunulan tutanakların bir önceki vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, ayrıca fiyat teklifi üzerine meslek mensubunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesindeki ibarenin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüştür .

Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli ve amonyum nitrat-fuel oil karışımı analiz girdileri için fiyat teklif alındığı görülmüştür.

Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığının mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli teminine yönelik olarak UG Grup Tem. Mad. İnş. ve İnş. Mal. Elek. Elektr. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 08.10.2017 tarihli ve 9447 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 14’üncü sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “... her türlü demiri, çelik, ... alım, satımı, ...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığının amonyum nitrat-fuel oil karışımı teminine yönelik olarak Empati Av ve Pat. Mad. Müh. Mad. Taş. Met. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 04.02.2012 tarihli ve 7976 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 217’nci sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “... patlayıcı maddelerle, ... alımı, satımı, ...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdisine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. . İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde iki adet fiyat teklifine dayanak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, sunulan tutanakların ekinde imza sirküleri ve faaliyet belgelerinin yer aldığı, sunulan tutanakların bir önceki vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, teklif edilen birim fiyatların ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, ayrıca fiyat teklifi üzerine meslek mensubunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesindeki ibarenin yazılarak imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği görülmüştür.

Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından amonyum nitrat-fuel oil karışımı, mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli ve portland kompoze çimento(torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R) analiz girdileri için fiyat teklif alındığı görülmüştür.

Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığının amonyum nitrat-fuel oil karışımı teminine yönelik olarak Orıca-nitro Pat. Mad. San. ve Tic. A.Ş. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 10.06.2013 tarihli ve 8338 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 208’inci sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “Hazır patlayıcılar, emniyet fitilleri, çarpma kapsülleri, infilak fitilleri, ateşleyiciler, dinamit, elektrikli kapsüller, havai fişekler, sis işaretleri, işaret fişekleri vb. patlayıcı veya proteknik malzeme imalatı (barut hariç)...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdisine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığının mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli teminine yönelik olarak Ze Haf. Nak. İnş. Taah. Turz. Müh. Hiz. Kim. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 11.02.2014 tarihli ve 8505 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 612’nci sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “... her çeşit inşaat malzemesini almak, satmak ...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığının portland kompoze çimento (torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R) teminine yönelik olarak Belde Tic. İnş. Turz. Orm. Ürün. Teks. San. Nak. İth. İhr. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, Gelir İdaresi Başkanlığının internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın faaliyet konusunun “Çimento ... inşaat malzemeleri toptan ticareti” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde fiyat teklifine dayanak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklanmıştır. Bununla birlikte söz konusu tutanakların idarece istenilmediği görülmüş olup, Kurum tarafından da istenilmesine gerek duyulmamıştır.

Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli, portland kompoze çimento (torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R) ve amonyum nitrat-fuel oil karışımı (kapsüle duyarsız) analiz girdileri için fiyat teklif alındığı görülmüştür.

Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli teminine yönelik olarak Kemerli Met. San. ve Tic. A.Ş. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 20.01.2015 tarihli ve 8740 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 692’nci sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “... demir ve demir ürünleri ... alımı, satımı ...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin portland kompoze çimento(torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R) teminine yönelik olarak Has Man Pet. Gıda Nak. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi aldığı, ilgili firmaya ait faaliyet belgesi yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın faaliyet konusunun “Her türlü beton santrali kurmak ve işletmek ... ” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdilerine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin amonyum nitrat-fuel oil karışımı teminine yönelik olarak Nitron Pat. Mad. İnş. A.Ş. firmasından fiyat teklifi aldığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme sonucunda fiyat teklifi veren firmanın 07.03.2012 tarihli ve 8021 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin 202’nci sayfasında yer alan faaliyet konuları arasında “... Patlayıcı maddeler almak, satmak ...” olduğu görüldüğünden söz konusu analiz girdisine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde fiyat teklifine dayanak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği açıklanmıştır. Bununla birlikte söz konusu tutanakların idarece istenilmediği görülmüş olup, Kurum tarafından da istenilmesine gerek duyulmamıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi İş Ortaklığının anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında EK-O.7 tutanağı düzenlenerek yapılan açıklamalarda mevzuata aykırılıklar olduğu iddia edilse de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında EK-O.7 tutanağı düzenlenerek açıklama yapılmadığı görüldüğünden anılan hususta değerlendirilecek bir durumun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında EK-O.8 tutanağı düzenlenerek yapılan açıklamalarda mevzuata aykırılıklar olduğu iddia edilse de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında EK-O.8 tutanağı düzenlenerek açıklama yapılmadığı görüldüğünden anılan hususta değerlendirilecek bir durumun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında mix tel (3 cm, 5 cm, 6 cm) tutkalsız beton teli teminine yönelik olarak alınan fiyat teklifinin ihale dokümanında istenilen özellikte olmadığı iddia edilmektedir.

Dalgıç Ray İnşaat A.Ş.-Hca İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, fiyat teklifi üzerinde 2017/691154 İKN’li Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapım İşi” için ihtiyaç duyulan malzemeler için olduğunun belirtildiği,

Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, fiyat teklifi üzerinde “2017/691154 İKN’li Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapım İşi” ile ilgili olarak Teknik Şartname’de belirtilen hükümler çerçevesinde olduğunun belirtildiği,

Parsu Yapı A.Ş. - Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, fiyat teklifi üzerinde “2017/691154 İKN’li Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapım İşi” kapsamında ihtiyaç duyulan malzeme için olduğunun belirtildiği,

Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, fiyat teklifi üzerinde “2017/691154 İKN’li Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapım İşi” ile ilgili Teknik Şartname hükümleri, birim fiyat tarifleri ve ihale dokümanında belirtilen hususlar çerçevesinde olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Öte yandan başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde fiyat teklifine konu malzemelerin istenilen özellikte olmadığına ilişkin tespitin fiyat teklifi üzerinde yer alan bilgilerden anlaşılamayacağı, kaldı ki fiyat tekliflerinde malzemelerin ihale konusu iş için alındığının belirtildiği, bu nedenle de başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında portland kompoze çimento(torbalı)(TS EN 197-1 CEM II/B-M 32.5 R) ve portland curuflu çimento (dökme) (TS EN 197-1 CEM II/A-S 42,5 R) için yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin tek bir tür çimento için alındığı iddia edilse de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında fiyat teklifinin hangi çimento türü için alındığının açıkça belirtildiğinin görüldüğü ve bu nedenle başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında YKY-14 poz numaralı iş kaleminde TS-EN 197-1’e uygun CEM II/B-M 32 5 R çimento kullanılması gerektiği, yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin bu özellikteki çimentoya ait olması gerektiği, yapılan fiyat açıklamasının/alınan fiyat teklifinin bu özelliği karşılamayan çimentoya ait olduğu iddia edilmektedir.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında fiyat tekliflerinin TS-EN 197-1’e uygun CEM II/B-M 32 5 R’e ilişkin olduğunun açıkça belirtildiğinin görüldüğü ve bu nedenle de başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında çimento için alınan fiyat teklifinin, idarece analizlerde belirlenen çimento nakli mesafesinden (188 km) daha uzak mesafeden alınması durumunda ilave maliyetlerin analize yansıtılması gerektiği, ancak ilave maliyetlerin dikkate alınmadığı iddia edilmektedir.

Kamu ihale mevzuatında aşırı düşük teklif açıklaması yapılırken ihale konusu işin girdisi olan mal veya hizmetlerin fiyatlarına ilişkin olarak fiyat tekliflerinin sunulabileceği belirtilmekle birlikte, yüklenicilerin söz konusu işin yürütülmesi aşamasında ilgili hizmetleri fiyat teklifi aldıkları kişilerden almak zorunda olduğuna yönelik bir düzenleme bulunmadığı, fiyat tekliflerinin piyasadaki fiyatlarını tespit etmeye yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce idarece gönderilen analizlerden daha düşük mesafelere ilişkin açıklama yapılması durumunda oluşacak maliyet avantajının açıklanması gerektiği dikkate alındığında, başvuru sahibi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerce idarece verilen 188 km’den daha uzak bir mesafedeki firmadan fiyat teklifi alınması durumunda bu mesafeye ilişkin maliyet öngörülmesi gerektiğine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı ve bu nedenle de başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.9) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında kendi malı araçlar üzerinden yapılan açıklamalarda mevzuata aykırılıklar olduğu iddia edilse de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında kendi malı araçlar üzerinden herhangi bir açıklama yapılmadığı görüldüğünden anılan hususta değerlendirilecek bir durumun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.10) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında nakliye mesafelerinin ne şekilde belirlendiğinin açıklanmadığı iddia edilse de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce idarece verilen mesafelerle aynı veya daha fazla mesafelerin öngörüldüğü, depo yerlerinin veya nakliyeye ilişkin girdilerin taşınacağı yerlere ilişkin ayrıca bir açıklamanın yapılmasına gerek olmadığı, bu nedenle de başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.11) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında YKY-01 poz numaralı iş kalemi analizinde yer alan elektrik enerjisi bedeline ilişkin yapılan açıklamada mevzuata aykırılıkların olduğu iddia edilse de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca ilan edilen 04.112 poz numaralı “Elektrik enerjisi” birim fiyatının kullanıldığının görüldüğünden başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4.12) Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından “Kum (tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış) (Makina ile temin) (08.009/1) (mazot miktarının %57’si alınmış fiyatı)” ile “Koruge drenaj borusu” için alınan fiyat tekliflerine yönelik yukarıda anılan hususlarda mevzuata aykırılıklar olduğu iddia edilmektedir.

Öncelikle “Koruge drenaj boruları (PVC esaslı) (TS 9128) Ø 100 mm anma çaplı” analiz girdisi ile kum-çakıl nakli analiz girdisinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanması istenilmeyen analiz girdisi olarak belirtildiği, bu nedenle de aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce anılan analiz girdilerine ilişkin açıklama yapılmadığı, açıklanması istenilmeyen analiz girdilerine yönelik olarak açıklama yapılmasının da beklenemeyeceği, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce anılan girdilere ilişkin olarak istedikleri tutarları öngörebileceği, bu nedenle söz konusu hususa ilişkin iddiaların reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan “Kum (tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış) (Makina ile temin) (08.009/1) (mazot miktarının %57’si alınmış fiyatı)” ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce açıklamaları kapsamında Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca ilan edilen 04.002/2B poz numaralı “Kum (tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış) (Makina ile temin) (08.009/1) (mazot miktarının %57’si alınmış fiyatı)” birim fiyatının kullanıldığının görüldüğü, bu nedenle de başvuru sahibinin anılan hususa yönelik iddiaları ile ilgili olarak değerlendirilecek bir durum olmadığından reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin 2’nci iddia kapsamında değerlendirme yapıldığında ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

Kurum tarafından Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Personel ve Eğitim Dairesi Başkanlığı’na Ruhat Gürsul’un Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nden ayrılma tarihi sorulmuştur. Anılan Daire Başkanlığı’nın 24.04.2018 tarihli ve 287027 sayılı cevap yazısı ile adı geçenin hizmet belgesi gönderilmiştir. Söz konusu belgede Ruhat Gürsul’un Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9’uncu Bölge Müdürlüğü bünyesinde mühendis kadrosunda görev yapmaktayken, 06.01.2017 tarihinde kamu görevinden çekildiği görülmüştür.

Ruhat Gürsul’un 06.01.2017 tarihinde Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğündeki görevinden çekildiği, bu duruma bağlı olarak söz konusu şahsın mevzuat gereği 06.01.2020 tarihine kadar istifa etmiş olduğu kurumundaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacağı, taahhüde giremeyeceği, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacağı hüküm altına alınmasına rağmen ilgili şahsın itirazen şikâyete konu edilen Devlet Su İşleri 26. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.01.2018 tarihinde yapılan ihaleye Gökalp Proje Müş. A.Ş.nin %51 ortağı olarak katıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler ve 2’nci iddia kısmındaki değerlendirmeler neticesinde uyuşmazlığa konu olan iş deneyim belgesini düzenleyen bölge müdürlüğü ile ihaleyi yapan bölge müdürlüğü farklı olsa dahi her iki bölge müdürlüğünün de Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı olmasından dolayı söz konusu ihalede Ruhat Gürsul’a ait iş deneyim belgesinin kullanılmasının 2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanun’un 2’nci maddesine aykırı olduğu anlaşıldığından, anılan iş deneyim belgesini kullanan MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Pro. Müş. A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Uluova İnş. ve Mak. San. Ltd. Şti. - Özbulut Pro. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Parsu Yapı A.Ş.-Par-San Yapı A.Ş. İş Ortaklığı ve MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Pro. Müş. A.Ş. İş Ortaklığının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialar incelenmiş ve “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin, anılan kararda; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) 26. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.01.2018 tarihinde gerçekleştirilen “Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapımı” ihalesine ilişkin başvuru sahibi Smk Enerji Petrol İnşaat Turizm Lojistik Sanayi Ticaret A.Ş.-Caba İnşaat Enerji Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının; ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen iş ortaklığının özel ortağı tarafından teklifi kapsamında iş deneyimini tevsik etmek üzere şirket hisselerinin %52’sine sahip Muzaffer Gürel adına düzenlenmiş iş yönetme belgesinin sunulduğuna, anılan şahsın Devlet Su İşleri 4. Bölge Müdürlüğü bünyesinde mühendis kadrosunda görev yapmakta iken 02.05.2016 tarihinde kamu görevinden emekliye ayrıldığına, söz konusu ihaleye anılan istekliye ait iş deneyim belgesinin sunulmasının 2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’a aykırı olduğuna yönelik iddiası incelenmiş ve ihale üzerinde bırakılan Dalgıç Ray İnş. A.Ş.-HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmesi sonucuna ulaşılmıştır.

Aynı iddiaya ilişkin eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda, anılan kararda, MSİ Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.- Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı tarafından teklifi kapsamında iş deneyimini tevsik etmek üzere şirket hisselerinin %51’ine sahip Ruhat Gürsul adına düzenlenen iş denetleme belgesinin sunulduğu, anılan şahsın Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğü bünyesinde mühendis kadrosunda görev yapmakta iken 06.01.2017 tarihinde kamu görevinden çekildiği (istifa), söz konusu ihaleye anılan istekliye ait iş deneyim belgesinin sunulmasının 2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’un 2’nci maddesine aykırı olduğu tespit edilmiş ve MSİ Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.- Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmesi sonucuna ulaşılmıştır.

2531 sayılı Kanunun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanun, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hazinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanunun “Yasak ve Süresi” başlıklı 2 nci maddesinde; “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü yer almaktadır.

2/10/1981 tarihli söz konusu Kanuna ilişkin Milli Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu raporunda kanunun amacı; görevden ayrılan personelin ayrıldıkları kuruluşa ait girişecekleri işlerde eski memuriyet arkadaşları üzerinde manevi dahi olsa etkinliklerini önlemek ve çıkar sağlamalarına mani olmak biçiminde açıklanmıştır.

Kanunun söz konusu maddelerine göre, kamu görevinden ayrılanların eski kurumlarına karşı kanunda belirtilen işleri yapmaktan yasaklı olmaları için 2 temel koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir.

İşin; kamudayken hizmetinde bulunduğu daire, idare, kurum ve kuruluşa karşı yapılması,
İşin; ayrıldığı daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak yapılması.

Buna göre, öncelikle 2531 sayılı Kanunun uygulanmasında kamu görevinden ayrılma tarihinden önceki 2 yıl içinde “hizmetinde bulunduğu” yerin yani görev yapılan yerin belirlenmesi gerekmektedir. Başka bir ifade ile, kanun kapsamındaki kurum veya kuruluşların her birinin teşkilat şemalarında yer alan daireler, (varsa) bölge müdürlükleri ve diğer birimlerinin 2531 sayılı Kanun kapsamında görev yapılan farklı yerler olarak dikkate alınıp alınmayacağının ve dolayısıyla, aynı kurum ve kuruluşun bir biriminde çalışıp ayrılan ve farklı birimine karşı görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda iş yapmak isteyen eski çalışan için yasağın uygulanıp uygulanmayacağının belirlenmesi gerekmektedir.

Anılan Kanunun 1 inci maddesinde kanun kapsamına giren yerler sayılmıştır. Buna göre, kanunun;

genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlarda,
katma (özel) bütçeli idarelerde,
bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda,
…

aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanacağı düzenlenmiştir. Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarından genel bütçeye dahil olanlar ile özel bütçeli idareler 5018 sayılı Kanunun sırasıyla (I) ve (II) sayılı cetvellerinde yer almaktadır. Örneğin, Karayolları Genel Müdürlüğü ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü özel bütçeli idareler arasındadır.

Mezkûr Kanunun 1 inci maddesinde genel bütçeye dahil olan yerler daire, kurum ve kuruluş şeklinde sıralanmıştır. Aslında bu yazım şeklinin genel bütçeye dahil olan ve ünvanında “daire, kurum ve kuruluş” geçen ya da aynı ibarelerle sonradan kurulacak olan genel bütçeye dahil idarelerin tümünü kavramak için kullanıldığı anlaşılmaktadır. Anılan maddede özel bütçeli idareler için ise “daire, kurum ve kuruluş” ibareleri kullanılmamış, sadece “özel bütçeli idareler” ibaresine yer verilmiştir. Aynı maddede kapsamda bulunan diğer yerler ise kuruluş, fon, belediye ve özel idare şeklinde sayılmıştır.

2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde ise görevinden ayrılan eski personelin hizmetinde bulunduğu daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten itibaren belli süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacakları taahhüde giremeyecekleri, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacakları düzenlenmiştir.

Kanunun 2 nci maddesinde, kapsamın belirlendiği 1 inci maddeye dahil olan tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ifade edilebilmesi için “daire, idare, kurum ve kuruluş” ibarelerinin kullanıldığı görülmektedir.

Dolayısıyla, 2 nci maddede geçen “daire” ibaresinden müstakil bir hiyerarşik yapısı ve teşkilat şeması olan bir idari birimin altındaki dairelerin anlaşılmaması gerekmektedir. Buna göre, 2531 sayılı Kanunda geçen “daire” ibaresiyle, örneğin müstakil bir idare olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün teşkilat şemasında yer alan Proje ve İnşaat Dairesi lığı ifade edilmemektedir. O halde, Kanunun uygulanmasında kamu görevinden ayrılanın son 2 yıl içinde hizmetinde bulunduğu yer belirlenirken ilgili kamu kurum veya kuruluşunun bir bütün olarak dikkate alınması, o kamu kurum veya kuruluşunun alt idari birimlerinin anlaşılmaması gerektiği esası benimsenmiştir. Zaten hiyerarşik yapı da bunu gerektirmektedir. Nitekim 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde söz konusu Genel Müdürlüğün (bir bütün olarak) kamu tüzel kişiliğine sahip olduğu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 3 üncü maddesinde “Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü bir Umum Müdürün idaresi altında merkez teşkilatı ile merkez dışında bölge müdürlüklerinden ve bu kanuna göre kurulacak işletmelerden teşekkül eder.”, 19 uncu maddesinde “Umum Müdürlüğün taşra teşkilatı Bölge Müdürlüklerinden ve işletmelerden terekküp eder...”, 20 nci maddesinde “Bölge müdürleri kendilerine bağlı teşkilatın amiri ve Umum Müdürlüğün mümessili olup bölgelerindeki muamelattan Umum Müdürlüğe karşı sorumdurlar.” ve 18 inci maddesinde “Umum Müdür merkez ve taşra teşkilatında aylık veya ücretle çalışmakta bulunan herhangi bir memur veya hizmetliyi ifası Umum Müdürlüğe ait bir iş için Umum Müdürlük teşkilatı ve açık bulunup bulunmadığı ile kayıtlı olmaksızın kadrosu ile ve tayindeki usule uyarak merkez veya taşrada dilediği yerde kullanabilir.” hükümleri yer almaktadır. Örneğin, merkez ve taşra teşkilatındaki bütün daire lıkları, eşdeğer statüdeki diğer birimler ve bölge müdürlükleri Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin birer parçası olduklarından, bunların bir bütün olarak dikkate alınması icap etmektedir. Buna göre, uyuşmazlık konusu ihalede, Muzaffer Gürel ve Ruhat Gürsul’un sırasıyla 02.05.2016 ve 06.01.2017 tarihlerinde kamu görevinden ayrılmadan önceki iki yıl içinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Muzaffer Gürel’in 4. Bölge Müdürlüğünde Ruhat Gürsul’un 9. Bölge Müdürlüğünde çalıştığı sabit olduğundan, ilgililerin kamu görevinden ayrılarak 2531 sayılı Kanundaki 3 yıllık süre dolmadan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 26. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ihaleye katılması 2531 sayılı Kanundaki yasak kapsamına girmektedir. Yoksa, kanun kapsamındaki tüm kamu kurum veya kuruluşlarını ifade etmek için kullanılan “daire, idare, kurum ve kuruluş” ibarelerinden yola çıkılarak uyuşmazlık konusu ihalede olduğu gibi söz konusu genel müdürlüğün 26. Bölge Müdürlüğü’nün ihalesine; kamu görevinden ayrılmadan önce 4. ve 9. Bölge Müdürlüklerinde görev yapan (yani 26. Bölge Müdürlüğü’nde görev yapmayan, görev ve faaliyet alanı aynı olan) Muzaffer Gürel ve Ruhat Gürsul’un 3 yıllık süre dolmadan katılması uygun değerlendirilirse, 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde geçen “hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı” görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda belirtilen işleri yapamayacaklarına ilişkin düzenlemenin lafzına aykırı hareket edilmiş olacaktır. Eğer bir genel müdürlükte çalışırken kamu görevinden ayrılan eski çalışanın ayrılmadan önce (toplam 2 yıl süreyle) çalıştığı daire, bölge müdürlüğü dışındaki o genel müdürlüğün diğer dairelerine veya bölge müdürlüklerine ya da bir bölge müdürlüğünde çalışırken ayrılanın ayrıldığı bölge müdürlüğü dışındaki o genel müdürlüğün diğer bölge müdürlüklerine ya da dairelerine karşı görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda iş yapabileceği kabul edilirse kanunla düzenlenen yasağın kapsamı daraltılmış olacaktır.

Kanun koyucu, yasağın kapsamını kamudan ayrılanın çalıştığı idari birimin (örneğin genel müdürlüğün) sadece en son çalışılan dairesi, şubesi ya da bölge müdürlüğü ile sınırlandırmak isteseydi, bu eski çalışanın görev ve faaliyet alanı aynı olan idari birimin diğer daire, şube ya da bölge müdürlüklerine karşı iş yapılabileceğini de açıkça düzenlemiş olurdu. Böyle bir düzenleme bulunmadığı gibi, kanunun getiriliş amacından ve lafzından da idari birim itibarıyla bütünlük esasının geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, 2007 yılında 2531 sayılı Kanunun “İstisnalar” başlıklı 3 üncü maddesine kamu görevinden ayrılarak kendi nam ve hesabına mesleki faaliyetlerini sürdüren tıp doktorları, diş hekimleri ve eczacıların ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sadece tip sözleşme yapabilmeleri için dahi yasal düzenleme yapılarak bir fıkra eklenmiştir. Bu kişilerin 2 nci madde kapsamındaki yasaklılık durumları ise devam etmektedir.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin taşra teşkilatının bölge müdürlükleri şeklinde örgütlendiği, bölge müdürlüklerinin görev ve faaliyetlerinin aynı olduğu ve aynı genel müdürlüğün birer parçası oldukları, bu çerçevede görevden ayrılan ve eski kurumunun ihalesine girmek isteyen belge sahibi eski çalışanların görevdeyken farklı bölge müdürlüklerine tayin edilerek görev yerlerinin değiştirilebildiği aşikardır. Hatta geçici görevlendirme yoluyla dahi bir çalışan, bir bölge müdürlüğünden diğerine ya da merkeze gönderilebilmekte ve geçici görevlendirildiği yerde de görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda iş yapabilmektedir. Bu nedenle de bölge müdürlüklerinin; ayrı birer kamu kurum veya kuruluşu gibi değerlendirilmesi ve bu değerlendirme sonucunda eski çalışanların ayrıldıkları bölge müdürlüğü dışındaki aynı genel müdürlüğün başka bir bölge müdürlüğünün aynı görev ve faaliyet alanıyla ilgili ihalesine 3 yıllık süre dolmadan girmeleri durumunda bunların yasak kapsamı dışında mütalaa edilmesi uygun değerlendirilmemektedir.

Öte yandan, anılan Kanunun 2 nci maddesinde görevden ayrılanın ayrıldığı kurum veya kuruluşa karşı görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda 3 yıl süreyle “dolaylı olarak” dahi iş yapamayacağı düzenlenmiştir. Bu düzenleme nedeniyle, bir genel müdürlüğe ait bir bölge müdürlüğünde çalışıp ayrılan mühendisin, ayrıldıktan sonra 3 yıllık süre dolmadan aynı genel müdürlüğün, başka bir bölge müdürlüğü üzerinde “etkili olmadığı” ya da her iki bölge müdürlüklerinin birbirleri üzerinde “denetim ve koordinasyon yetkisinin ve sorumluluğunun bulunmadığı veya bunların bir illiyet bağının olmadığı” şeklinde değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Özetle, belge sahibinin kamu görevinden ayrılmadan önce çalıştığı bölge müdürlüğü dışındaki farklı bir bölge müdürlüğünün ihalesine katıldığı gerekçesiyle 2531 sayılı Kanunla düzenlenen iş yapma yasağının kapsamı dışında olduğuna ilişkin değerlendirme yapılması halinde bu durum; iş yapma yasağının, anılan kanunun 1 ve 2 nci maddelerindeki idari bütünlük esas alınarak uygulanmasına yönelik düzenlemelere aykırılık teşkil edecek, 2531 sayılı Kanundaki iş yapma yasağının kapsamının daraltılmasına ve uygulama alanının aynı idare içindeki en son çalışılan birim, daire veya bölge müdürlüğü düzeyine indirilmesine neden olacaktır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, Kurul çoğunluğunun kararında yer alan gerekçelere ek olarak; 2531 sayılı Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların (ve dolayısıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tüzel kişiliğinin) kanunun uygulanmasında neden idari bütünlük içinde değerlendirilmesi gerektiğine yönelik yukarıdaki açıklamaların da dikkate alınması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılıyorum.

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 4.2 nci iddiası kapsamında, Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, YKY-01 numaralı “Tünel kazısı ve destekleme yapılması” iş kaleminde, her ne kadar isteklinin verdiği analizdeki ara toplam ve ara toplamı müteakip değerlerin toplanması neticesinde ortaya çıkan tutar 121,01 TL ise de yapılan hesaplamadan anlaşılacağı üzere bir bütün olarak analiz fiyatının iki ondalıklı basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yapılması durumunda ortaya çıkan toplam tutarın 121,0047756 TL olduğu, bu tutarın iki haneye indirgenmiş halinin ise 121,00 olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, söz konusu toplamda oluşan 0,01TL’lik farkın hesaplama hatasından kaynaklanmadığı, daha açık ifadeyle anılan tutarların virgülden sonra çok basamaklı kısımlarının virgülden sonra iki haneye indirgenerek gösterilmesinden kaynaklandığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.’nin YKY-01 poz numaralı iş kaleminin içerisinde yer alan ara toplam değerini 81,98 TL olarak öngördüğü, anılan iş kaleminin analizinde tarif edilen katsayılar ile çarpılması sonucu elde edilen değerlerin sırasıyla 3,57 ve 32,37 ve 2,40 TL olarak hesap edildiği, kar ve genel giderlerin 0,69 TL olarak öngörüldüğü, ara toplam ile elde edilen bu sayıların toplamının 121,01 TL olduğu, bununla birlikte anılan istekli tarafından yapılan hesaplamanın sonucunun ve birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyatın 121,00 TL olarak belirtildiği, bu nedenle anılan istekli tarafından YKY-01 poz numaralı iş kaleminde hesaplama hatası yapıldığı ve analiz fiyatının teklif 0,01 TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizler üzerinde yapılan incelemede, çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatının üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklaması yer aldığından, YKY-01 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak sunmuş olduğu analize göre düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif birim fiyatından yüksek olan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin 4.2 nci iddiası kapsamında, Demgün İnş. Haf. Mad. Tar. Nak. Pet. Taah. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesi” niteliğindeki kararının diğer gerekçelerine katılıyoruz.

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Kurul çoğunluğunca alınan kararın, diğer kısımlarına katılmakla birlikte, başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin kısmına katılmıyoruz. Şöyle ki;

2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hazinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında bu Kanunun uygulanacağı hükmüne yer verilmiş; 2 nci maddesinde de, birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanların, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamayacakları, taahhüde giremeyecekleri, komisyonculuk ve temsilcilik yapamayacakları hükme bağlanmıştır.

2531 sayılı Kanunun söz konusu hükümlerinde, görevinden ayrıldığı kurumlara karşı memurların “idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanıyla ilgili konularda” doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak sayılan işleri yapamayacağının belirtildiği, başka bir ifadeyle burada idarenin tüm faaliyet alanından değil, memurun görev ve faaliyet alanından bahsedildiği görülmektedir.

Uyuşmazlık konusu “Yusufeli Barajı Köy Yolları Yapımı” ihalesinin, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Artvin 26. Bölge Müdürlüğü tarafından yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan Dalgıç Ray İnş. A.Ş. - HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı HCA İnşaat A.Ş. tarafından Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Karaman’da gerçekleştirilen “Ermenek Barajı ve HES İnşaatı” işine ilişkin olarak Muzaffer Gürel adına düzenlenmiş bir iş yönetme belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede ilgilinin görev unvanının Şube Müdürü, meslek unvanının İnşaat Mühendisi olarak belirtildiği ve Muzaffer Gürel’in 02.05.2016 tarihinde DSİ 4. Bölge Müdürlüğündeki görevinden emekli olarak ayrıldığı, bu tarihten önceki iki yıl içinde DSİ 4. Bölge Müdürlüğü Ermenek Barajı ve HES İnşaat Şube Müdürlüğünde Şube Müdürü olarak görev yaptığı ve kamu hizmetinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, anılan kararda, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin 2 inci iddiası kapsamında, aynı gerekçeyle MSİ Ener. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Gökalp Pro. Müş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ifade edilmektedir.

MSİ Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığının özel ortağı Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. tarafından, şirketin yarıdan fazla hissesine sahip ortağı Ruhat Gürsul adına düzenlenmiş olan iş denetleme belgesinin sunulduğu, Ruhat Gürsul’un 06.01.2017 tarihinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğündeki görevinden istifa ederek ayrıldığı, bu tarihten önceki iki yıl içinde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 9. Bölge Müdürlüğünde görev yaptığı ve kamu hizmetinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunda Bölge Müdürlüklerinin bir birleri üzerinde denetim ve koordinasyon sorumluğuna ilişkin bir düzenleme ve herhangi bir illiyet bağı bulunmadığı ve şikayete konu yapım işi ihalesinin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 26. Bölge Müdürlüğü görev ve yetkisi dahilinde gerçekleştirildiği göz önüne alındığında, Dalgıç Ray İnş. A.Ş. - HCA İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ve MSİ Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin, 2531 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen yasak kapsamında değerlendirilemeyeceği, teklifin bu açıdan uygun olduğu ve idarece bu yönde gerçekleştirilen işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararının, başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin kısmına katılmıyoruz.

KİK Kararı: 2018/UY.II-1022

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin