KİK Kararı: 2018/UY.I-938

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/027
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 09.05.2018
Karar No : 2018/UY.I-938
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hilal Acı-Osman Çözgen İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Malatya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/16377 İhale Kayıt Numaralı “Malatya İli Doğanşehir İlçesi 15 Derslikli İmam Hatip Ortaokulu Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 28.02.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malatya İli Doğanşehir İlçesi 15 Derslikli İmam Hatip Ortaokulu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hilal Acı-Osman Çözgen İş Ortaklığının 21.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2018 tarih ve 21843 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/587 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif dosyasında sunmuş oldukları mezuniyet belgelerinin 01.02.2018 tarihi itibarıyla diploma değeri olan 250.201,00 TL üzerinden hesaplanması gerekirken, idarece ihale tarihi itibarıyla hesaplama yapılmayıp, ilan tarihi baz alınarak 2017 yılı diploma değeri olan 216.681,00 TL üzerinden hesaplama yapıldığı, dolayısıyla asgari iş deneyim tutarını sağlamadıkları gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihale 28.02.2018 tarihinde gerçekleştiği, bu tarihte yürürlükte olan diploma değeri 250.201,00 TL üzerinden hesaplama yapılarak ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 21.03.2018 ve 22.03.2018 tarihlerinde idareye yaptığı şikayet başvurularının, idarenin 30.03.2018 tarihli kararı ile “…şikayet dilekçelerinin…dizi pusulası ile birlikte sunulmamış…” olması gerekçesine dayanılarak şekil yönünden reddedildiği görülmüştür. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in ‘Başvuruların yapılacağı yerler’ başlıklı dokuzuncu maddesinin ikinci fıkrasında, dilekçelerin dizi pusulası ile birlikte sunulacağı düzenlenmişse de, düzenlemenin başvuru sahiplerinin haklarının korunmasına yönelik olduğu, bu hususa aykırılığın başvurunun esasının incelenmesine engel teşkil etmeyeceği ve idarenin şekil yönünden ret işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İnceleme konusu ihalenin ilan tarihi olan 30.01.2018 tarihinde yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:

…

h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (İkiyüzonaltıbinaltıyüzseksenbir Türk Lirası) olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz...” hükmü yer almakta olup söz konusu maddenin dipnotunda, anılan parasal değerin 01.02.2017–31.01.2018 dönemini kapsadığı belirtilmiştir. 01.02.2018 tarihinde yürürlüğe giren 2018/1 No.lu Kamu İhale Tebliği’nde ise bahse konu parasal değer 01.02.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere İkiyüzellibinikiyüzbir Türk Lirası olarak güncellenmiştir.

Aynı Kanun’un “Eşik değerler ve parasal limitlerin güncellenmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “Bu Kanunda belirtilen eşik değerler ve parasal limitler bir önceki yılın Toptan Eşya Fiyat Endeksi esas alınarak Kamu İhale Kurumu tarafından güncellenir ve her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere aynı tarihe kadar Resmî Gazetede ilân edilir...” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

…

(6)) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur.

…

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

…

benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Malatya İli Doğanşehir İlçesi 15 Derslikli İmam Hatip Ortaokulu Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 adet Malatya İli Doğanşehir İlçesi 15 Derslikli İmam Hatip Ortaokulu Yapım İşi

1 adet yapım işi

ç) Yapılacağı yer: Doğanşehir/MALATYA …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

… İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur.

…7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

A) 11.06.2011 tarih 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği"nde yer alan BIII. Grubu Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.

B) Bu ihale kapsamında; tamamlama (ikmal), onarım güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ait iş deneyim belgeleri benzer iş olarak kabul edilmeyecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Mezunu veya Mimarlık Bölümü Mezunu Olan Elemanların Diplomaları İhale Konusu İşe Denk Sayılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıya aktarılan mevzuat hükümlerinden ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalede istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin teklif dosyasında sunulmasının zorunlu olduğu; iş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yılın, İkiyüzonaltıbinaltıyüzseksenbir Türk Lirası olarak hesaplanmak üzere benzer iş deneyimi olarak dikkate alınacağı, anılan parasal değerin 01.02.2017–31.01.2018 dönemini kapsadığı, 01.02.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere söz konusu parasal değerin İkiyüzellibinikiyüzbir Türk Lirası olarak Kurum tarafından güncellenmiş olduğu, mezuniyet belgelerinin iş deneyiminin tevsiki için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulmasının zorunlu olduğu ve söz konusu ihalede istekliler tarafından mezuniyet belgesi kapsamında inşaat mühendisliği veya mimarlık diplomalarının sunulabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru konusu ihale 30.01.2018 tarihinde ilan edildiği ve 28.02.2018 tarihinde ihalesinin gerçekleştirildiği, söz konusu ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 14.03.2018 tarihli ilk ihale komisyonu kararında, idarece yapılan değerlendirme neticesinde pilot ortak Hilal Acı tarafından iş deneyim belgesi olarak sunulan mezuniyet belgesinin asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalenin Baysaklar İnş. Mad Gıda Nat. Trz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı ve ÜÇM İnş. Mak. Nak. Doğ. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Daha sonra idarece 27.04.2018 tarihli ikinci ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu kararda, Baysaklar İnş. Mad Gıda Nat. Trz. San. Tic. Ltd. Şti.nin yetkilisi Caner Özkan’ın ve başvuru sahibi Hilal Acı-Osman Çözgen İş Ortaklığının özel ortağı Osman Çözgen’in 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (g) bendi kapsamında olduğu gerekçesi ile bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalenin ÜÇM İnş. Mak. Nak. Doğ. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise belirlenmediği görülmüştür.

Kamu İhale Kurulu’nun 31.08.2016 tarihli ve 2016/DK.D-179 sayılı düzenleyici kararında “…4734 sayılı Kanun’un bahse konu maddesinde yer alan "mezuniyetten sonra geçen her yıl" ifadesinden ne anlaşılması gerektiği hususunda gerek Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde gerekse Kamu İhale Genel Tebliğinde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Bahse konu ifadeden ne anlaşılması gerektiği hususunda oluşan belirsizliğin ihalelerde değerlendirme hatalarına yol açtığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un bahse konu hükmünün, mühendis ve mimarların yapım müteahhitliği sektörüne girişlerini kolaylaştırmak ve ihalelerdeki rekabet ortamını arttırmak amacını taşıdığı hususu ile birlikte değerlendirildiğinde "mezuniyetten sonra geçen her yıl" ifadesi uyarınca, mezuniyet tarihinden ihale tarihine kadar geçen sürenin tespitinde yıl, ay, gün üzerinden kıst hesaplama yapılması gerektiği, aksi durumda sadece yıl üzerinden hesaplama yapılmasının eşit muamele ilkesine aykırılık teşkil edeceği sonucuna varılmıştır.

Bu kapsamda, mezuniyet tarihinden ihale tarihine kadar geçen süreye ilişkin deneyimin tespitinde yıl, ay, gün üzerinden hesaplama yapılırken;

• Tam yıl sayısının 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar ile çarpılması,

• Tam yıl dışında kalan ve kıst hesaba konu olan tam ay sayısının, Kanun’un anılan maddesinde belirtilen tutarın 12’e bölünmesi ile elde edilen tutar ile çarpılması,

• Tam yıl, tam ay dışında kalan ve kıst hesaba konu olan gün sayısının, Kanun’un anılan maddesinde belirtilen tutarın aylık kısmına tekabül eden meblağın 30’a bölünmesi ile elde edilen tutar ile çarpılması,

Yıl, ay, gün üzerinden yapılan hesaplamalar sonucu bulunan tutarın toplamının, virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde dikkate alınması ve yuvarlama yapılmaması gerekmektedir…” şeklinde ifadelere yer verilmiştir.

İlanı 30.01.2018 tarihinde yayımlanan ve 28.02.2018 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, gerek güncellenen parasal limitlere yer veren ve 19.01.2018 tarihli ve 30306 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İhale Tebliği (Tebliğ No:2018/1) düzenlemelerinin 01.02.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği, gerekse deneyim tutarına esas sürenin tespitinde 2016/DK.D-179 sayılı Kurul kararında tarif edilen yöntem bir arada değerlendirildiğinde, mezuniyet belgesinin tutarının tespitindeki iki unsurdan biri olan “süre hesabı”nın ihale tarihi olarak baz alınırken, mezuniyetten sonra geçen her yıl için dikkate alınacak “parasal değer”in belirlenmesinde ise ihale ilan tarihinin baz alınmasının yerinde olmayacağı, bahse konu hesaplamada ihale tarihinin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla söz konusu mezuniyet belgesinin iş deneyimine esas tutarının, 01.02.2018 tarihinden itibaren geçerli olan parasal değer üzerinden hesaplanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu doğrultuda ihale dokümanında istekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, iş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlamasının zorunlu olduğunun düzenlendiği, bunun sonucu olarak başvuru sahibi Hilal Acı-Osman Çözgen İş Ortaklığının teklif tutarının 2.734.000,00 TL, teklif bedeline göre karşılanması gereken toplam asgari iş deneyim tutarının 2.187.200 (2.734.000x0,80) TL olduğu, İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde yer alan düzenlemelere göre pilot ortağın sunması gereken asgari iş deneyim tutarının 1.749.760 (2.187.200 x0,80) TL, özel ortağın ise 437.440 (2.187.200x0,20) TL olduğu anlaşılmaktadır.

Pilot ortak Hilal Acı tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan mezuniyet belgesinde mezuniyet tarihinin 17.09.2010 olarak belirtildiği ve ihale tarihinin 28.02.2018 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, iş deneyim tutarının hesaplanmasında esas alınacak sürenin 7 yıl 5 ay 11 gün olduğu, ihale tarihinde geçerli olan parasal değerin ise 250.201,00 TL olduğu anlaşıldığından, iş deneyim tutarının 1.863.297,45 TL olması gerektiği, bu tutarın da isteklinin ihalede karşılaması gerektiği asgari iş deneyim tutarını 1.749.760 (2.187.200 x0,80) TL karşıladığı tespit edilmiş olup, bu hususa ilişkin idarece tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, itirazen şikayet tarihini müteakip, 27.04.2018 tarihinde idarece alınan düzeltici komisyonu kararında, ilk karardaki değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ek olarak başvuru sahibi iş ortaklığının 4734 sayılı Kanun’un onbirinci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında ihale dışı bırakıldığı görülmüş, halihazırda itirazen şikâyete konu edilmeyen mezkur kararın işbu karar tarihi itibariyle geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede 14.03.2018 tarihli ilk ihale komisyonu kararında yer verilen başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi uygun bulunmadığından düzeltici işlem tesis edilmesi gerekmekte ise de, gelinen aşamada 27.04.2018 tarihli ikinci ihale komisyonu kararıyla başvuru sahibinin teklifi mevcut gerekçeye ek farklı bir gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu hususun itirazen şikâyete konu edilmediği görüldüğünden, tesis edilecek düzeltici işlem yeni bir sonuç doğurmayacağı anlaşıldığından söz konusu iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.