KİK Kararı: 2018/UY.I-843

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/024
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 26.04.2018
Karar No : 2018/UY.I-843
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sabri Kurtkapan - T.Y.G. İnş. Taş. Tur. Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/71307 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğüne Bağlı 112. (Tatvan) ve 118. (Bitlis) Şube Şefliklerinde Rutin Bakım Onarım Kar ve Buzla Mücadele Çalışmalarının Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.03.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğüne Bağlı 112. (Tatvan) ve 118. (Bitlis) Şube Şefliklerinde Rutin Bakım Onarım Kar ve Buzla Mücadele Çalışmalarının Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sabri Kurtkapan - T.Y.G. İnş. Taş. Tur. Gıda Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından 02.04.2018 tarih ve 20908 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/554 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 26.03.2018 tarihinde gerçekleştirilen ihale için sunmuş oldukları teklifin en düşük fiyat olduğu, 28.03.2018 tarihinde isteklilere tebliğ edilen yazıda ihalenin; 50 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen sadece 3 istekli tarafından teklif verilmesi, ayrıca 2015 yılında aynı idare tarafından gerçekleştirilen benzer nitelikteki “112. (Tatvan) ve 118. (Bitlis) Şube Şefliği Sınırları Dahilindeki Kar ve Buzla Mücadele Yapılması Yapım İşi” ihalesine 15 isteklinin teklif verdiği ve en düşük teklif sahibi isteklinin %55 oranında tenzilat yaptığı, ancak halihazırda gerçekleştirilen ihaleye yalnızca 3 istekli tarafından teklif verildiği ve isteklilerin tenzilat oranları dikkate alındığında kaynakların verimli kullanılamadığı gerekçesiyle iptal edildiği, idarenin ihalenin iptali kararının aşağıda belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı olduğu, şöyle ki;

İptal kararının gerekçelerinden olan 2015 yılına ait benzer nitelikteki ihaleden farklı olarak halihazırda gerçekleştirilen ihale kapsamında yeni hizmet kalemlerinin bulunduğu, önceki ihalede çalıştırılması öngörülen 4 tip aracın isteklilerin kendi malı olması istenmemesine rağmen bu ihalede 15 adet kendi malı araç istenildiği, iki ihale arasındaki maliyetin kendi malı olması istenen araçlardan ve 3 yıllık enflasyon farkından kaynaklandığı, yine kendi malı olması istenen araç sayısının fazla olmasının ihalede katılımı sınırlandırdığı, araçların amortisman maliyetlerinin dahi ciddi tutarlarda olduğu, ancak idarenin söz konusu iptal gerekçesinde bu hususları dikkate almadığı,

Yine, 2015 yılında gerçekleştirilen ihalede belirlenen benzer işin “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde Yer Alan A/V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı), Grubu İşler veya iş makinesi çalıştırılması” olarak belirlenmesine rağmen, mevcut ihale için belirlenen benzer işte “… veya iş makinesi çalıştırılması” kısmı çıkarılmak suretiyle “A/V. Grup İşler veya Rutin Bakım Onarım, Kar ve Buzla Mücadele Yapılması” şeklinde belirlendiği, dolayısıyla 2015 yılında gerçekleştirilen benzer nitelikteki ihaleye kıyasla şikayete konu ihalenin maliyet ve kapsam bakımından iki kat büyüklüğe sahip olduğu, buna rağmen benzer işin ihaleye katılımı daraltacak şekilde belirlenmesi sonucunda iş makinesi kiralama deneyimine sahip isteklilerin ihaleye katılamadığı ve katılımın düşük olduğu,

İdarenin söz konusu kriterleri belirlemesindeki amacın, daha güçlü isteklilerin ihaleye katılımını sağlamak olduğu gerçeği karşısında, şikayete konu ihalenin yarısı büyüklüğünde olan 2015 yılı ihalesi üzerinden katılım ve tenzilat oranı karşılaştırması yapılarak ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

İhalede yeterlik kriterlerini sağlayan ve teklifleri yaklaşık maliyetin altında olan 3 istekli bulunduğu dikkate alındığında rekabet koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerin yeterlilik kriterlerini sağlamak adına iki isteklinin üç ortaklı ve iki ortaklı ortak girişim oluşturduğu, diğer isteklinin ise tek başına ihaleye katıldığı, bu şekilde ihaleye katılan istekli sayısının 6 olduğu,

İhale konusu işin yaklaşık maliyetinin 29.041.999,30 TL, teklif fiyatlarının ise 26.313.000,00 TL olduğu ihalede, idarenin ihale konusu işin yaklaşık maliyetini 2017 yılı birim fiyatları üzerinden belirlemesi nedeniyle teklif fiyatları ile yaklaşık maliyet arasında gerçekleşecek olan %15-20 tenzilatın %9 seviyesine gerilediği, yaklaşık maliyete dair herhangi bir şikayetleri bulunmamakla birlikte 2017 birim fiyatlarının kullanılmasının tenzilat oranının düşük gözükmesine neden olduğu,

Sonuç olarak; her ihalenin kendine özgü şartları içerisinde ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, kendi belirlediği yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerin tekliflerini yüksek bulan idarenin, yaklaşık maliyetin piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığını irdelemesi gerektiği, tüm bu gerekçelerle mevzuata aykırı, takdir hakkının sınırları aşmış ve kamu yararı gözetmeyen ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

…” hükmü yer almaktadır.

28.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararından ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, isteklilere ait teklif mektubu ile geçici teminatların usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilerek ilk oturumun kapatıldığı, ardından ihale konusu iş için 50 adet ihale dokümanı satın alınmasına rağmen ihaleye sadece 3 isteklinin teklif verdiği, 2015 yılında aynı idare tarafından gerçekleştirilen benzer nitelikteki “112. (Tatvan) ve 118. (Bitlis) Şube Şefliği Sınırları Dahilindeki Kar ve Buzla Mücadele Yapılması Yapım İşi” ihalesine 15 isteklinin teklif verdiği ve en düşük teklif sahibi isteklinin %55 oranında tenzilat yaptığı, ayrıca ihale günü farklı saatlerde yapılan aynı nitelikteki iki ihaleye katılan istekli sayılarının 15 ve 12 olduğu, ancak halihazırda gerçekleştirilen ihaleye yalnızca 3 istekli tarafından teklif verildiği ve isteklilerin tenzilat oranları dikkate alındığında kaynakların verimli kullanılması ilkesinin tesis edilemediği gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesi uyarınca tüm tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edildiği ve 28.03.2018 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile ihalenin iptal edildiği hususunun isteklilere bildirildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede ihalenin isteklilerce sunulan yeterlik belgelerine yönelik değerlendirme yapılmadan, aynı idare tarafından gerçekleştirilen benzer nitelikteki ihale ile kıyaslandığında katılımın ve tenzilat oranının oldukça düşük olduğu, rekabetin sağlanmadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin tesis edilemediği gerekçesiyle iptal edildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi verildiği anlaşılmakla birlikte idarelerin söz konusu yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığı, mevzuata, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun surette kullanılması gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, önceki yıllarda gerçekleştirilen benzer nitelikteki ihaleye katılım sayısının ve söz konusu ihalede gerçekleşen tenzilat oranının daha yüksek olması hususunun iptal gerekçesine konu edildiği, ancak iptal gerekçesine konu edilen ve aynı idare tarafından gerçekleştirilen 2015/118281 ihale kayıt numaralı “Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü 112. (Tatvan) ve 118. (Bitlis) Şube Şefliği Sınırları Dahilinde Kar ve Buzla Mücadele Yapılması Yapım İşi” ihalesi ile incelemeye konu ihalenin, katılım sayısı ve tenzilat oranları kıyaslanarak doğrudan iptal gerekçesi yapılmasının uygun olmayacağı değerlendirilmektedir.

İhale komisyonu kararından ihalenin rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin sağlanmadığı gerekçeleriyle de iptal edildiği görülmüştür.

İdarelerin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri arasında yer alan “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerinin gerçekleştirilmesini sağlamakla sorumlu olduğu açıktır. İncelemeye konu ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, dolayısıyla rekabetin etkin şekilde sağlanmış olduğundan açıkça bahsedilemeyeceği,

Diğer taraftan başvuru sahibinin teklif tutarının 26.313.000,00 TL, yaklaşık maliyet tutarının ise 29.041.999,30 TL olduğu, ihale konusu hizmet alımı için sunulan tekliflerin yaklaşık maliyetin %90.6 - %98.11’ine tekabül ettiği, başvuru sahibinin teklif tutarının yaklaşık maliyete yakın olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu teklifin idarece uygun görülmeyerek ihalenin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri çerçevesinde iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.