KİK Kararı: 2018/UY.I-796

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/022
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 17.04.2018
Karar No : 2018/UY.I-796
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Grsi İnş. San. ve Tic.A.Ş. - Kurmay Yapı End. ve İşlet. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aksaz Deniz Üs Komutanlığı Aksaz Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/29047 İhale Kayıt Numaralı “Aksaz ve Marmaris Lojmanları Dış Cephe Isı Yalıtımı ve Boya Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aksaz Deniz Üs Komutanlığı Aksaz Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı tarafından 22.02.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aksaz Ve Marmaris Lojmanları Dış Cephe Isı Yalıtımı ve Boya Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Grsi İnş. San. ve Tic.A.Ş. - Kurmay Yapı End. ve İşlet. A.Ş. İş Ortaklığının 21.03.2018 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.03.2018 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.03.2018 tarih ve 19528 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.03.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/501 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale 1’nci kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif zarfı içerisinde sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin idarenizce yapılan işe uygun olmadığı ve söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olmadığı,

İhalenin 1'inci kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı şöyle ki:

2. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu hesap cetvelindeki metrajlar ile idarenin metrajında yer alan miktarlar arasındaki farkın kabul edilebilir bir boyutta olmadığı, analizlerindeki girdi miktarları ile projede belirlenen girdi miktarları ile önemli ölçüde düşük olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği,

3. Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile teklif edilen tutarların çarpımlarında ve analiz ve yardımcı analizlerde aritmetik hata yapıldığı,

4. Sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki yapım şartlarına, Teknik Şartnameye ve örnek analiz formatına uygun olmadığı,

5. Teknik personel ücretlerinin toplam maliyete yansıtılmadığı, anılan istekli tarafından öngörülen kar ve genel giderler ile işin maliyetinin karşılanamayacağı,

6. İhalesi yapılan yapım işinin bakım ve onarım işi olduğu, bu bakım ve onarım işinde yıkım ve tasfiye işlerinin olduğu, mahal listesindeki bloklara ilişkin olarak belirlenen söküm ve iskele işleri, duvar kaplama izolasyon boya işleri, sıva boya işleri ve çatı yapım işlerinin Teknik Şartname’ye ve yapım tekniğine uygun olarak ifa edileceğine dair açıklamanın yapılmadığı yıkım ve tasfiye işine ilişkin açıklama sunulmadığı ve bu bahisle aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklinin yıkım ve tasfiye işine ilişkin Teknik Şartname’ye uygun olarak açıklama yapmadığı halde sırf aradaki fiyat baz alınarak ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğu,

7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde anahtar teslimi götürü bedel işlerde teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilerin yapacakları aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, açıklama istenilen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları düzenlenmiş olup, bu kuralın istisnası olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yüklenici dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulmasının zorunlu olmadığı açıklamalarının yer aldığı, ancak ihale dokümanı kapsamında yer alan ihale konusu işin projeleri ve Teknik Şartnameleri incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerinin inşaat mahallinde esaslı işçilik katkısı ile gerçekleştirilecek imalatlar olduğu ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak hazırlanacak analizlerde, söz konusu analizlere ilişkin girdilerin her birinin (malzeme, işçilik, nakliye) ayrı ayrı gösterilerek açıklama yapılması gerektiği, anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analiz girdilerinin ayrı ayrı gösterildiği analizlerin hazırlanmayıp sadece proforma faturalarda söz konusu analiz girdilerinin fiyatlarının tek bir girdi olarak açıklanmasının mevzuata uygun olmadığı,

8. İşçilik saatlerinin ve ücretlerinin düşürüldüğü, analiz düzenlenmesi gerekmeyen iş kalemleri ve iş grupları için yapılan belgelendirmenin de uygun olmadığı, ayrıca analiz ve yardımcı analizlerde 2018 yılına ait asgari işçiliğin bir saatlik ücreti ile açıklama yapılması gerekirken bu bedelden daha düşük bir bedelle açıklama yapıldığı, analizlerde saatlik işçilik ücreti olan (2029,50/225=9,02 TL) olması gerekirken, işçilik için teklif edilen bedellerin bu tutardan daha düşük olduğu,

9. Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan proforma faturaların taşıması gerekli unsurları taşımadığı, meslek mensubu tarafından onaylı olmadığı, proforma faturada "Malzeme, işçilik ve nakliye" giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, proforma faturaların ilgili meslek mensubundan istenerek incelenmesi gerektiği, proforma faturaların ilgili meslek mensubu tarafından değil, defter tutmaya yetkili olmayan meslek mensubu tarafından imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaların teklife konu alanda faaliyet göstermediği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine göre açıklama yapılan belgelerin geçerli olmadığı, belgelerin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, birim ortalama maliyetler ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatlarının ilgili belgelerde belirtilmediği, analizlerde kullanılan birim fiyatların fiyat teklifine göre olması gereken fiyattan daha düşük alındığı,

10. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.15'inci maddesi uyarınca ihale ilan tarihinde cari yıl birim fiyatlarının yayımlanmış olduğu ve ihale tarihinden önceki yılın birim fiyatlarının kullanılmasının mümkün bulunmadığı, ihale ilan tarihinin 24.01.2018 ve ihale tarihinin 22.02.2018 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında kamu kurum ve kuruluşlarına ve Bakanlıklara ait yeni cari birim yıl fiyatları ile açıklama yapılması gerekirken cari yıla ait birim fiyatlar ile açıklama yapılmadığı,

11. Montaj gereken imalatlar için yapılan hesaplamalarda montaj bedelleri ile ilgili açıklayıcı belge sunulmadığı, analiz ve alt analizlerde yer alan birim fiyatların piyasa rayiçlerine uygun olmadığı,

12. Özel pozlara ait açıklamaların Teknik Şartname’ye uygun olarak yapılmadığı, özel pozlara ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara aykırılık teşkil ettiği,

13. İhale üzerinde bırakılan firmanın nakliye hesaplarının Teknik Şartname’ye uygun olarak açıklanmadığı ve nakliye ile ilgili giderlere yer verilmediği, nakliye imalatlarına ilişkin belirlenen km den daha düşük km değerlerinin gösterildiği,

14. Analizlerde ve proforma faturalarda yer alan yakıt giderlerinin gerçeği yansıtmadığı, akaryakıt girdilerine ilişkin olarak kullanılan fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan fiyatları yansıtmadığı, açıklamalarda mazot fiyatının biriminin litre olarak alındığı, ancak analizlerde mazot birimi kilogram olarak istenildiğinden, mazot miktarının litreden kilograma dönüştürülmesine ilişkin olarak herhangi bir bilginin yer almadığı, ihale üzerinde bırakılan istekliye sadece fiyat esasına dayanılarak işin ihale edilmesinin hakkaniyete ve yasal mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (İkiyüzellibinikiyüzbir Türk Lirası)* olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler

…

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır.

Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

…

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar, benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Anahtar teslimi götürü bedel veya teklif birim fiyat ya da karma teklif üzerinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyim belgeleri; sözleşmenin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

…

(3) Türk Lirası üzerinden teklif verilen ihalelerde, yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin tutarları, belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar, birinci fıkranın (b) bendine göre güncellenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı Ek 1’inci maddesinde “(1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından 31/8/2014 tarihinden sonra düzenlenecek olan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur.

(2) İlanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerinin asıllarının 1/7/2016 tarihine kadar belgeyi düzenleyen idareye teslim edilmesi ve EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek kayıt edilmesi zorunludur. Bu durumda; EKAP üzerinden düzenlenen yeni belgeye, daha önce düzenlenen belgenin tarih ve sayısının da belirtildiği ve eski belgenin yerine verildiğine dair bir şerh düşülür ve eski belge dosyasında muhafaza edilir.

(3) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca EKAP üzerinden kayıt edilme zorunluluğu getirilen iş deneyim belgeleri EKAP üzerinden kayıt edilmedikleri müddetçe ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamaz.

(4) İlanı veya duyurusu 1/9/2014 tarihinden sonra yapılan ihalelerde, aday veya istekliler tarafından sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi” başlıklı 30.8’inci maddesinde “30.8.1 İhale Uygulama Yönetmeliklerinin Ek-1 maddeleri uyarınca 31/8/2014 tarihinden sonra iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, ilanı veya duyurusu 31/8/2010 tarihinden sonra yapılan Kanun kapsamındaki ihalelere (İKN’si 2010/500.000 ve daha sonraki ihaleler) ilişkin olup EKAP’a kayıt edilmeden 1/9/2014 tarihine kadar düzenlenmiş bulunan mevcut iş deneyim belgelerinin, EKAP’a kayıt edilerek yeniden düzenlenmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu kapsamda, EKAP üzerinden düzenlenmesi veya kayıt edilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği halde bu gereklere uygun olmayan iş deneyim belgeleri, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmedikleri sürece ilanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılan ihalelerde iş deneyimini tevsik için kullanılamayacaktır. Bu nedenle; EKAP üzerinden düzenlenmiş iş deneyim belgesi almaları veya iş deneyim belgesini EKAP üzerinden kayıt altına aldırarak yeniden düzenletmeleri gerektiği halde, bu zorunlulukları yerine getirmeyen belge sahiplerinin, belgeyi düzenleyen idareye başvuruda bulunarak, mevcut iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenmesi talebinde bulunması gerekmektedir.

30.8.2 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesi ve belge sahiplerine verilmesinde, İhale Uygulama Yönetmelikleri ile bu Tebliğin iş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve verilmesine ilişkin hükümlerine uyulması gerekmektedir. EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenlenmesi ve sorgulanmasına ilişkin “İdare İş Deneyim Belgesi Düzenleme, Kayıt ve Sorgulama Kullanım Rehberi”ne EKAP üzerinden erişilebilir.

30.8.3 İdarece EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesine, EKAP tarafından otomatik olarak bir “belge numarası” verilmektedir. EKAP üzerinden düzenlenen iş deneyim belgesi çıktısı alınarak belgeyi onaylamaya yetkili kişi tarafından isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanıp mühürlendikten sonra ilgiliye verilecektir.

30.8.4 Daha önce EKAP üzerinden düzenlenmeyen mevcut iş deneyim belgesinin, EKAP üzerinden kayıt altına alınarak yeniden düzenlenebilmesi için, iş deneyim belgesi sahibinin ilgili idareye başvuruda bulunması ve iş deneyim belgesinin aslını idareye teslim etmesi gerekmektedir. Bu durumda; ilgili idarece iş deneyim belgesi süresi içinde EKAP üzerinden yeniden düzenlenerek 30.8.3 üncü maddede belirtilen şekilde onaylanıp ilgiliye verilecek, ilgili tarafından idareye teslim edilen iş deneyim belgesi ise dosyasında muhafaza edilecektir.

30.8.5 İhalelerde aday veya isteklilerce sunulan ve üzerinde EKAP belge numarası bulunan iş deneyim belgelerinin sorgulanması, ihale komisyonu tarafından EKAP’ın “İş deneyim belgesi sorgulama” uygulaması vasıtasıyla, belge üzerinde yer alan “belge numarası” esas alınarak yapılacaktır.

30.8.6 İş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden sorgulanmasında iş deneyim belgesinin, EKAP kaydı ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilecektir. Yapılan sorgulamada, bir uyumsuzluk olduğunun belirlenmesi durumunda, sunulan belgenin geçerliğine ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmalıdır.

30.8.7 İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşların EKAP üzerinden iş deneyim belgesi düzenleyebilmeleri için 29 uncu maddede belirtilen işlemlere uygun olarak EKAP’a kayıtlı olmaları gerekmektedir. İlanı veya duyurusu 1/7/2016 tarihinden sonra yapılacak ihalelerde, İhale Uygulama Yönetmelikleri Ek-1 maddeleri çerçevesinde, EKAP üzerinde kayıt altına alınma zorunluğu olduğu halde bu zorunluğa uygun olmayan iş deneyim belgeleri iş deneyimini tevsik için kullanılamayacağından dolayı EKAP’a kayıtlı olmayan kurum ve kuruluşların aday ve istekliler açısından bir hak kaybına neden olmamaları bakımından öngörülen tarihlere kadar EKAP’a kayıt olmaları önem arz etmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

Anılan Tebliğ’in ekinde yer alan 11.06.2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2’nci maddesi ekinde “Ek-1: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde “(B) Üstyapı (Bina) İşleri

I. Grup: Bina İşleri 1.Taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon işleri

2. Taşınmaz kültür varlıklarının rekonstrüksiyon işleri

3.Taşınmaz kültür varlıklarının fonksiyon değiştirme işleri

II. Grup: Bina İşleri

1. Askeri tesis ve binalar (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

2. Hastaneler (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

3. Havaalanı terminal binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

4. İbadethaneler (5.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

5. İdari binalar (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

6. Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

7. Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

8. Müze ve konser salonları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

9. Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

10. Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

11. Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

12. Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

13. Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m2 ve üstü)

14. Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

15. Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

16. (5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

III. Grup: Bina İşleri: 1. BII. Grup işler, 2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri” olarak sayılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur.

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur.

….

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: B III Grubu İşler

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği veya Mimarlık” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, ihale konusu iş veya benzer işlere ait yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşmeye ilişkin ilgili kriterlere uygun iş deneyim belgelerinin ve mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik edici belgeler olduğu ayrıca hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceğinin ise idarece yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği Tebliğde belirtilen esaslar dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinden düzenlenmesine ilişkin şartlara ilgili mevzuat hükmü ve Tebliğ açıklamaları kapsamında yer verildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 7.5 ve 7.6’ncı maddelerinde yer verilen düzenlemeler incelendiğinde ise; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren BIII grubu işleri içeren iş deneyimini gösteren belgelerin,

Ayrıca inşaat mühendisliği veya mimarlık bölümlerine ait (mezuniyet belgeleri/ diplomaların), isteklilerce iş deneyimini göstermek üzere ihale konusu iş veya benzer işlere uygun sunulabilecek belgeler olarak düzenlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihaleye ait doküman düzenlemeleri ve yaklaşık maliyet çalışmaları incelendiğinde,

İdarece ihale konusu işin 1’inci kısmı kapsamında dış cephe ısı yalıtımı, söküm ve iskele işleri, duvar kaplama izolasyon, boya sıva işleri, çatı işleri kapsamındaki (yağmur borusu ve oluğu, parapet yapımı vb.) gibi işlere ait imalatların yapılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede idarece benzer işler olarak kabul edilecek işlerin ise, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan (B) Üst Yapı (Bina) İşlerinden B/III Gruptaki işler olarak belirlendiği, söz konusu işlerin ise aynı Tebliğ’de m2 cinsinden inşaat alanları belirtilerek tanımlanan BII grubu yapılar ile BII grubu yapıların ve taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon, rekonstrüksiyon ve fonksiyon değiştirme işleri olarak tanımlanan BI grubu yapıların dışındaki diğer yapıların bütünüyle (baştan sona kadar) yapımına yönelik işler olduğu anlaşılmıştır.

İdarece ihale işlem dosyası içerisinde gönderilen belgeler üzerinden yapılan incelemede;

Başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmına ilişkin düzenlenen ihale komisyonu kararına göre ihalenin söz konusu kısmında ihalenin Altan Tutak – Nurhak Yapı ve Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye sunulan teklif dosyası incelendiğinde,

Sunulan İş Ortaklığı Beyannamesine göre, anılan İş Ortaklığının Altan Tutak (Pilot ortak) (% 99) Nurhak Yapı ve Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. (özel ortak) (%1) şeklinde oluşturulduğu görülmüştür.

Anılan İş Ortaklığının pilot ortağı Altan Tutak tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, 2000 yılına ait inşaat mühendisliği diploması ve bir adet iş deneyim belgesinin (Yüklenici - iş bitirme belgesi) sunulduğu, ayrıca mezuniyet belgesinin iş deneyiminin tevsiki açısından dikkate alınması talebine ilişkin yazıya yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin h) bendi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinin 12’nci fıkrasında yer alan hüküm ve doküman düzenlemeleri uyarınca, anılan inşaat mühendisliği diplomasının iş deneyiminin tevsiki açısından benzer işlere uygun bir belge olarak dikkate alınması gerektiği ayrıca sunulan iş deneyim belgesinin (Yüklenici - iş bitirme belgesi) ise mezuniyet belgesinin tutar hesaplamasında dikkate alınması gerekeceği anlaşılmıştır.

Özel ortak Nurhak Yapı ve Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise 20.03.2015 tarih ve 2014/46537-985930-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin (Yüklenici- İş Bitirme) sunulduğu, söz konusu belgede işin adının “54 Mknz P Tug K. Lığı Kaleiçi Loj Dış Cep Isı Yalıtımı ve Çatı Onr ile Kıyık Loj Dış Cep Isı Yalıtımı Onarımı”, uygulanan yapı tekniğinin “Dış cephe mantolama yapımı, çatı onarımı, yağmur borusu oluğu değişimi, tretuvar yapımı”, yüklenicinin adı ve soyadının “Nurhak Yapı ve Elektrik Sanayi Ticaret Limited Şirketi”, ilk sözleşme bedelinin ve toplam sözleşme bedelinin “1.187.000,00”, sözleşme tarihinin “20.08.2014”, belge tutarının “1.187.000,00 TRY” olarak belirtildiği ve belgenin EKAP üzerinden düzenlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca anılan İş Ortaklığının pilot ortağı tarafından sunulan inşaat mühendisliği diplomasının ihaleye ait benzer işlere uygun tevsik edici bir belge olduğu, ayrıca özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işlerin ise ihale konusu işlerle örtüştüğü ve söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden de düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca anılan İş Ortaklığının pilot ve özel ortağı tarafından ihale konusu işe ilişkin iş deneyiminin tevsiki açısından sunulan belgelere ilişkin tutarların, ihale konusu iş kapsamında pilot ve özel ortak tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarlarını da karşıladığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir.

Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…

4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca, yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.” açıklamaları yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19’uncu maddesi uyarınca açık ihale usulü ve kısmi teklife açık olarak ihale edilen başvuruya konu ihalenin anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmına ilişkin idarece ve ihale komisyonunca gerçekleştirilen işlemler incelendiğinde, anılan kısımda 8 isteklinin teklifinin idarece hesaplanan sınır değerin altında tespit edildiği,

İdarece 28.02.2018 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazıların ve söz konusu yazıların ekinde ise 5 adet iş kalemine yer verilen “Açıklama istenilen İş Kalemleri Listesi” başlıklı tablonun, “Açıklama istenilen ve istenmeyen analiz girdileri listesinin” ayrıca söz konusu açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarının düzenlenerek ilgili isteklilere gönderildiği görülmüştür.

İhale komisyonu kararına göre, söz konusu isteklilerden 5’inin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap vermemesi, aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer 3 istekliden 2’sinin ise farklı gerekçe ile aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, Altan Tutak – Nurhak Yapı ve Elekt. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmesi neticesinde anılan kısımda ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Anılan istekli tarafından söz konusu kısma ilişkin 09.03.2018 tarihli dilekçesi ve ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

Aşırı düşük teklif açıklamasının muhteyivatına ilişkin bilgilere yer verilen yazının,

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin,

İki adet fiyat teklifinin ve teklif icmali tablosunun sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca idarece 13.03.2018 tarihinde EKAP üzerinden “Bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” konulu yazı ile “Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.1 maddesi gereği; Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının (ek-0.6) ekleri ile birlikte meslek mensubunda… muhafaza edilen suretlerinin” temin edildiği ve temin edilen belgelere ihale işlem dosyası içerisinde yer verildiği görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu hesap cetvelindeki metrajlar ile idarenin metrajında yer alan miktarlar arasındaki farkın kabul edilebilir bir boyutta olmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerindeki girdi miktarları ile projede belirlenen girdi miktarları ile önemli ölçüde düşük olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Başvuru sahibinin metraj farkları ile ilgili iddiasının değerlendirilebilmesi için, idarece ihalenin 1’inci kısmına ilişkin hazırlanan yaklaşık maliyete esas olmak üzere açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hesaplanan miktarlarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan kısımda söz konusu iş kalemlerine ilişkin hesap cetvelinde belirtilen miktarlara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.

Poz numarası

İdarece hesaplanan miktar

İhale üzerinde bırakılan isteklinin hesapladığı miktar

% fark

Y.19.055/002

(5058,04+15017,25=

20.075,297

22.010,00

9,64

Y.19.055/052

71.169,49

74.120,00

4,1

Y.21.051/C11

90.206,731

96.100,00

6,5

Y.25.004/05

145.335,42

144.500,00

-0,6

Y.27.562/010

36.333,856

36.125,00

-0,6

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır.

Yine anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikâyete konu ihalenin de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden makul kabul edilebilecek bir oranda (%10) olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hesaplanan miktar hesaplamalarının idarece hesaplanan miktarlara kıyasla makul bir oranda olduğu ve söz konusu istekli tarafından idarenin metrajına oranla düşük oranda hesaplandığı iddia edilen miktarların ise başvuru sahibinin iddiasının aksine cüzi bir oranda olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3, 4, 5 ve 6 ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Kamu ihale mevzuatı uyarınca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirleneceği ve sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı anlaşılmıştır.

Ayrıca anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analiz formatlarının esas alınarak açıklama sunulduğu ayrıca açıklama istenilmeyen iş kalemleri kapsamında ise “Teknik Şartnamede ve Projelerde yer alan ancak açıklama istenmeyen tüm pozlar” başlığı altında bu giderlere ilişkin toplam bir bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ile teklif edilen tutarların çarpımlarında ve analiz yardımcı analizlerde aritmetik hata yapıldığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki analizlerde aritmetik hata yapılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki yapım şartlarına ve Teknik Şartnameye ve örnek analiz formatına uygun olmadığı yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Anılan isteklinin analiz formatları esas alınarak sunduğu açıklamaların, idarece ihale konusu işe özgü olarak tespit edilen kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan iş kalemlerine yönelik olduğu dikkate alındığında, söz konusu analiz formatları esas alınarak ihale konusu işe özgü olarak sunulan bir aşırı düşük teklif açıklamasının iddia konusu hususlara aykırılık teşkil ettiğinden bahsedilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca anılan isteklinin açıklaması kapsamında da bu hususun aksini açıkladığı bir ifadesinin bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Teknik personel ücretlerinin toplam maliyete yansıtılmadığı, öngörülen kar ile genel giderlerin karşılanamayacağı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına konu hususlar arasında olmadığı görülen iddia konusu giderlere ilişkin bedellerin, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin içerisinde gösterilmesinin kamu ihale mevzuatı açısından yeterli olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sorgulanmayan iş kalemleri için “Teknik Şartnamede ve projede yer alan ancak açıklama istenmeyen pozlar” başlığı altında sorgulamaya esas olmayan tüm iş kalemleri için toplam teklif bedeli öngörülerek açıklama sunulduğu ve söz konusu açıklamaların bu haliyle kamu ihale mevzuatı açısından yeterli olduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, söz konusu istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerde, belirli bir oranda kâr öngörüldüğü ve hesaplamalara dahil edildiği, kar ve genel giderler için istekli tarafından kendi ticari gerekleri açısından belirli bir oranda (%6) kâr öngörülmesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Ayrıca söz konusu ihaleye ait olarak aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde istekli tarafından öngörülen kâr ve genel giderlere ilişkin oranların, iddia konusu edilen muhtemel ayrıntılarının incelenerek değerlendirilmesine yönelik bir usulün kamu ihale mevzuatında yer almadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin 5’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. İhalesi yapılan yapım işinin bakım ve onarım işi olduğu, bu bakım ve onarım işinde yıkım ve tasfiye işlerinin olduğu, mahal listesindeki bloklara ilişkin olarak belirlenen söküm ve iskele işleri, duvar kaplama izolasyon boya işleri, sıva boya işleri ve çatı yapım işlerinin Teknik Şartname’ye ve yapım tekniğine uygun olarak işi ifa edeceğine dair açıklamanın yapılmadığı yıkım ve tasfiye işine ilişkin açıklama sunulmadığı ve bu bahisle aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen isteklinin yıkım ve tasfiye işine ilişkin Teknik Şartname’ye uygun olarak açıklama yapmadığı halde sırf aradaki fiyat baz alınarak ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekli üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğu iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemede de ifade edildiği üzere, Anılan isteklinin analiz formatları esas alınarak sunduğu açıklamaların, idarece ihale konusu işe özgü olarak tespit edilen kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan iş kalemlerine yönelik olduğu dikkate alındığında, söz konusu analiz formatları esas alınarak ihale konusu işe özgü olarak sunulan bir aşırı düşük teklif açıklamasının iddia konusu hususlara aykırılık teşkil ettiğinden bahsedilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca anılan isteklinin açıklaması kapsamında da bu hususun aksini açıkladığı bir ifadesinin bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde anahtar teslimi götürü bedel işlerde teklifinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilerin yapacakları aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, açıklama istenilen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacakları düzenlenmiş olup, bu kuralın istisnası olarak anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde yüklenici dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulmasının zorunlu olmadığı açıklamalarının yer aldığı, ancak ihale dokümanı kapsamında yer alan ihale konusu işin projeleri ve Teknik Şartnameleri incelendiğinde, söz konusu iş kalemlerinin inşaat mahallinde esaslı işçilik katkısı ile gerçekleştirilecek imalatlar olduğu ve söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak hazırlanacak analizlerde, söz konusu analizlere ilişkin girdilerin her birinin (malzeme, işçilik, nakliye) ayrı ayrı gösterilerek açıklama yapılması gerektiği, anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak analizlerin ayrı ayrı gösterildiği, analizlerin hazırlanmayıp sadece bahsi geçen proforma faturalara söz konusu analiz girdilerinin fiyatlarının tek bir girdi olarak açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Anılan istekli tarafından fiyat teklifi alınarak açıklama sunulan rayiçlerin, yalnızca ürün maliyetine yönelik ve işçilik maliyetleri içermeyen rayiçler olduğu ve fiyat tekliflerindeki açıklamaların da söz konusu ürünlerin ihale konusu işe teminine yönelik olarak düzenlendiği ve fiyat teklifine konu rayiçlerin idarece anılan iş kalemlerine ilişkin düzenlenen analiz formatlarına uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde verilen analiz formatları esas alınarak açıklama sunulduğu, sunulan açıklamaların iddia konusu hususlar açısından kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin 3, 4, 5, 6 ve 7’nci iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. İşçilik saatlerinin ve ücretlerinin düşürüldüğü, analiz düzenlenmesi gerekmeyen iş kalemleri ve iş grupları için yapılan belgelendirmenin de uygun olmadığı, ayrıca analiz ve yardımcı analizlerde 2018 yılına ait asgari işçiliğin bir saatlik ücreti ile açıklama yapılması gerekirken bu bedelden daha düşük bir bedelle açıklama yapıldığı, analizlerde saatlik işçilik ücreti olan (2029,50/225=9,02 TL) olması gerekirken, işçilik için teklif edilen bedellerin bu tutardan daha düşük olduğu iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede:

2018 yılına ait brüt asgari ücretin (2.029,50 TL) olduğu ve saatlik asgari işçilik tutarının ise (2.029,50/30/7,5=9,02 TL) olduğu ve söz konusu istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan işçilik rayiçlerinin tümüne ilişkin söz konusu saatlik asgari işçilik maliyetinin üzerinde bir bedel öngörülerek açıklama sunulduğu ve anılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde yer alan “45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamalarına aykırılık bulunmadığı görülmüştür.

Ayrıca idarece açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatları ve bu analiz formatlarında belirlenen rayiçler uyarınca açıklama istenildiği ve isteklinin de bu yönde açıklama sunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulan proforma faturaların taşıması gerekli unsurları taşımadığı, meslek mensubu tarafından onaylı olmadığı, proforma faturada "Malzeme, işçilik ve nakliye" giderlerinin ayrı ayrı gösterilmediği, proforma faturaların ilgili meslek mensubundan istenerek incelenmesi gerektiği, proforma faturaların ilgili meslek mensubu tarafından değil, defter tutmaya yetkili olmayan meslek mensubu tarafından imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaların teklife konu alanda faaliyet göstermediği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine göre açıklama yapılan belgelerin geçerli olmadığı, belgelerin son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, birim ortalama maliyetler ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatlarının ilgili belgelerde belirtilmediği, analizlerde kullanılan birim fiyatların fiyat teklifine göre olması gereken fiyattan daha düşük alındığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Anılan İş Ortaklığı tarafından, 5 adet rayiç için 1 adet fiyat teklifi, ayrıca 2 adet rayiç için ise 1 adet fiyat teklifi olmak üzere 2 adet fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi alınan rayiçlerin idarece analiz formatlarında da düzenlenen malzeme teminine yönelik rayiçler olduğu ve fiyat tekliflerinde belirtilen fiyatların analizlere doğru aktarıldığı görülmüştür.

Ayrıca satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu ve gerekli ibareleri taşıdığı ve anılan fiyat tekliflerinde ilgili meslek mensuplarının kaşe, imza ve iletişim bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.

Diğer taraftan anılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan söz konusu fiyat tekliflerine yönelik, idarece 13.03.2018 tarihli ve “Bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” konulu yazı ile “Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.1 maddesi gereği; Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının (ek-0.6) ekleri ile birlikte meslek mensubunda… muhafaza edilen suretlerinin” istenildiği ve söz konusu belgeler ile muhtelif belgelerin temin edildiği görülmüştür.

Fiyat tekliflerinin dayanakları olan satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde, fiyat tekliflerinin ilgili geçici vergi beyanname dönemi (2017 yılının 4. Dönemi)’ne ait olduğu ve ihale tarihinin 22.02.2018 olduğu dikkate alındığında sunulan açıklamaların bu yönüyle de uygun olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan kamu ihale mevzuatı uyarınca, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan İş Ortaklığı tarafından fiyat teklifi alınan analiz girdileri incelendiğinde,

Genel inşaat işleri kapsamında değerlendirilebilecek nitelikteki;

Isı yalıtımı yapılmasına yönelik 5 adet malzeme rayiçlerine ilişkin “GölgeYap Yapı Grup San. ve Tic. A.Ş” nden,

Boya ürünlerine ilişkin olarak ise “Boyart Boya Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti” nden fiyat teklifi alındığı görülmüştür.

İhale işlem dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler ile anılan firmalara yönelik olarak www.ticaretsicil.gov.tr internet adresi üzerinden yapılan incelemede:

“GölgeYap Yapı Grup San. ve Tic. A.Ş”ne ilişkin yayımlanan 29.09.2014 tarihli ve 8663 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 532 ve 533’üncü sayfalarında yer alan şirkete ait “amaç ve konu”başlıklı 3’üncü maddede “Şirketin amaç ve konusu başlıca şunlardır. 1. Her türlü inşaat taahhüt işleri…2.Yurtiçi ve yurtdışında her türlü resmi ve özel sektöre ait inşaat taahhüt…işleri yapmak…8. Her türlü inşaat ve yapılara ait…yalıtım malzemesi…izolasyon malzemesi...hırdavat malzemesi…ile inşaat ile ilgili diğer tüm malzeme, aksesuar, emtia, araç ve gereç alım satımı…yapmak” şeklinde ilgili faaliyetlere yönelik bilgilerinyer aldığı,

“Boyart Boya Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti”nin ticaret unvanından faaliyet konusunun fiyat teklifine konu iş kapsamında olduğunun anlaşılmaktadır. Buna ek olarak anılan firmaya ait olarak www.ticaretsicil.gov.tr internet adresi üzerinde yayımlanan 01.04.2005 tarihli ve 6273 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 525 ve 526’ncı sayfalarında şirketin amaç ve konuları başlıklı 3’üncü maddesinde anılan ürünlerin söz konusu firmanın faaliyet konuları arasında yer aldığı,

Ayrıca sunulan fiyat tekliflerinden ve idarece temin edilen ilgili meslek mensubunun sorumluluğunda düzenlenen tutanaklarda yer alan bilgilerden ilgili meslek mensubunun sorumlu olduğu ve başvuru sahibinin ayrıca araştırılmasını talep ettiği ve bir belgeye dayanmayan söz konusu iddialarının araştırılmasını gerektirecek bir hususun bulunmadığı görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

10. Anılan Tebliğ'in 45.1.15'inci maddesi uyarınca ihale ilan tarihinde cari yıl birim fiyatlarının yayımlanmış birim fiyatların kullanılmasının mümkün bulunmadığı, ihale ilan tarihinin 24.01.2018 ve ihale tarihinin 22.02.2018 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında kamu kurum ve kuruluşlarına ve Bakanlıklara ait yeni cari birim yıl fiyatları ile açıklama yapılması gerekirken cari yıla ait birim fiyatlar ile açıklama yapılmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede:

Anılan İş Ortaklığı tarafından sorgulama konusu bazı rayiçlerin kamu kurum ve kuruluşlarına ait birim fiyatlar ile açıklandığı (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı) ve söz konusu rayiçlere ilişkin birim fiyatların bir kısmında, anılan kamu kurumu tarafından bu pozlara ilişkin belirlenen 2017 yılı tutarlarının, bir kısmında ise 2018 yılı tutarlarının kullanıldığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin 24.01.2018 tarihinde ilan edildiği, ihale tarihinin 22.02.2018 tarihi olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 Yılı İnşaat ve Tesisat Birim Fiyatlarının ise 21.02.2018 tarihinde ilan edilerek yayımlandığı görülmüştür.

İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmelerine ilişkin hususların Kamu İhale Genel Tebliğ Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde açıklandığı,

Bu kapsamda anılan Tebliğ maddesi kapsamında, iddia konusu hususa ilişkin olarak “…İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir...” açıklamasına yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklaması uyarınca, cari yıl birim fiyatlarının yayımlanma esasları çerçevesinde ihale tarihinin esas alınması gerektiğine ilişkin bir mevzuat açıklamasının bulunmadığı görülmüştür.

Diğer taraftan ihalenin ihale ilanı yayımlanarak ihale edildiği ve ihaleye ait ilan tarihi itibariyle anılan pozlara ait 2018 yılı fiyatlarının yürürlükte olmadığı ve kamu ihale mevzuatı uyarınca anılan pozlara ait 2017 yılı birim fiyatlarının kullanılarak açıklama sunulmasına engel bir durum bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

11. Başvuru sahibinin 11, 12, 13 ve 14’üncü iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede:

İdarenin aşırı düşük teklif sorgulaması ekinde yer vermiş olduğu açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında ve bu formatların içeriğinde düzenlenen açıklama istenilen analiz girdileri kapsamında, anılan iddialara konu bir iş kalemlerin yer almadığı dolayısıyla isteklilerce anılan giderlere yönelik iddia edilen hususlar çerçevesinde herhangi bir açıklamada bulunulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.