KİK Kararı: 2018/UY.I-791

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/022
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 17.04.2018
Karar No : 2018/UY.I-791
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Enzel İnşaat Taah. Taşımacılık Güvenlik ve Temizlik Hizm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ser-Bal Elektrik İnşaat Gıda Taşm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Rç Yapı İnşaat Müh. Turz. İth. İhrc. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/68734 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğüne Bağlı 111 (Van) ve 115 (Erciş) Şube Şefliklerinde Rutin Bakım Onarım Kar ve Buzla Mücadele Çalışmalarının Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.03.2018 tarihinde açık ihale usulüusulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 11 Bölge Müdürlüğüne Bağlı 111 (Van) ve 115 (Erciş) Şube Şefliklerinde Rutin Bakım Onarım Kar ve Buzla Mücadele Çalışmalarının Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Enzel İnşaat Taah. Taşımacılık Güvenlik ve Temizlik Hizm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ser-Bal Elektrik İnşaat Gıda Taşm. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Rç Yapı İnşaat Müh. Turz. İth. İhrc. San. ve Tic. A.Ş. iş ortaklığı tarafından 02.04.2018 tarih ve 20910 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/555 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; incelemeye konu ihalede rekabetin oluşmadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin yerinde olmadığı, ihale komisyonunun iptal gerekçeleri arasında gösterilen, 2015 yılında gerçekleştirilmiş olan ihalenin kapsam ve niteliğinin incelemeye konu ihaleden farklı olduğu, 2015 yılındaki ihale ile 2018 yılındaki ihalelere katılan istekli sayıları ve tenzilat oranları üzerinden kıyaslama yapılamayacağı, 2015 yılındaki fiyatlar ile 2018 yılındaki fiyatlar arasından önemli farklılıklar olduğu, ihale dokümanı düzenlemelerinin mevzuata uygun olduğu ve söz konusu ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, ihalede rekabetin oluştuğu, kendi teklifleri ile yaklaşık maliyet kıyaslandığında tekliflerin yaklaşık maliyete göre %8 oranında tenzilatlı olduğu ve ihale komisyonunun iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.

Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.

İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde, bu durum bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve doküman düzenlemelerinden, Kanun’un 39’uncu maddesinde; ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere bildirilmesi gerektiği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, anılan Kanun’un 40’ıncı maddesinde ise; 37 ve 38’inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca söz konusu hüküm ve düzenlemeler gereğince ihalenin iptali konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmakta ise de bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

28.03.2018 tarihli ihale komisyonu kararında “…Yukarıda da görüleceği üzere ihalede toplam istekli olabilecek firma sayısı 46 iken ihaleye sadece 3 adet istekli teklif vermiş bulunmaktadır.

2015 Yılında gerçekleştirilen benzer nitelikteki 111. (Van) ve 115. (Erciş) Şube Şefliği Sınırları Dahilinde Kar ve Buzla Mücadele Yapılması Yapım İşi ihalesine 15 adet istekli teklif vermiş ve en avantajlı teklif atan istekli yaklaşık %48 tenzilat yapmıştır. Ayrıca ihale günü farklı saatlerde yapılan aynı nitelikteki 2 ihalemize katılan istekli sayıları ise 15 ve 12 olmuştur.

Sonuç olarak; ihaleye katılan istekli sayısının 3 te kalması nedeniyle gerekli rekabet ortamının oluşmadığı ve isteklilerce verilen tekliflerin tenzilat oranları dikkate alındığında ise kaynakların verimli kullanılması ilkesinin tesis edilemediği sonucuna varıldığından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39. maddesi uyarıca tüm tekliflerin red edilerek ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Söz konusu komisyon kararı incelendiğinde 46 doküman alındığı, 3 isteklinin teklif sunduğu ve ihale komisyonu tarafından isteklilerin tekliflerine ilişkin olarak yeterlik değerlendirmesi yapılmadan ihalede rekabet ortamının oluşmadığı ve kaynakların verimli kullanılma ilkesinin sağlanmadığı gerekçesiyle bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

İhalenin iptali kararı incelendiğinde daha önceki yıllarda yapılmış bir ihale ile incelemeye konu ihaleye ilişkin teklif sayıları ve teklif tutarları üzerinden kıyas yapılamayacağı değerlendirilmiş olsa da, ihale komisyon kararından ihalenin iptal edilme gerekçesinin rekabetin oluşması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin sağlanmadığı gerekçelerinin de yer aldığı görülmüştür.

Bu itibarla idarelerin 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri arasında yer alan “rekabet” ve “kaynakların verimli kullanılması” ilkelerinin gerçekleştirilmesini sağlamakla sorumlu olduğu açıktır. Başvuru konusu ihaleye üç isteklinin teklif sunduğu, dolayısıyla rekabetin etkin şekilde sağlanmış olduğundan açıkça bahsedilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin teklif tutarının 28.787.550,00 TL, yaklaşık maliyet tutarının ise 31.383.863,40 TL olduğu, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin %91,73’üne tekabül ettiği, dolayısıyla başvuru sahibinin teklif tutarının yaklaşık maliyete yakın olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin teklifinin idarece uygun görülmeyerek ihalenin Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri arasında yer alan rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri çerçevesinde iptal edilmesinin yerinde olduğu anlaşılmış olup, idare tarafından tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.