KİK Kararı: 2018/UY.I-72

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2018/001
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 04.01.2018
Karar No : 2018/UY.I-72
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Esen İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti-Bay Taş İnş. Müh. Tesisat San ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2017/383247 İhale Kayıt Numaralı “Kapaklı İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Yatırım ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından 07.09.2017 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kapaklı İlçesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Esen İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti-Bay Taş İnş. Müh. Tesisat San ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 22.11.2017 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2017 tarih ve 66865 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2017/3127 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin uygun olmadığı, şöyle ki;

- İş deneyim belgesine konu işin incelemeye konu ihalenin ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan bir iş olmadığı, söz konusu belgede yer alan ancak ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının, gerçekleştirilen toplam iş tutarından çıkarılması halinde belge tutarının idarece istenilen yeterlik şartını sağlamadığının görüleceği, anılan nedenlerle söz konusu belgenin İdari Şartname’nin 7.5. ve 7.6’ncı maddelerine aykırılık teşkil ettiği, AIII veya AIV benzer iş gruplarına ait olmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgede gerçekleştirilmiş iş tutarı olarak, fiyat farkları dâhil edilmiş ve ihale indirimi yapılmamış tutarın yazıldığı, söz konusu iş deneyim belgesinde devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporlarındaki ve varsa kesin hakediş raporundaki tutarın yazılması gerekmesine rağmen iş deneyim tutarının daha fazla olarak yazıldığı, gerçek tutarın yazılması halinde bahse konu iş deneyim belgesinin idarece istenilen yeterlik şartını sağlamadığının görüleceği, anılan nedenlerle söz konusu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin ihale yetkilisi tarafından imzalanmamış olduğu,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifleri ile birlikte sunulan banka referans mektubunun incelemeye konu ihalenin ilan tarihinden önce düzenlenmiş olduğu ve belge tutarının idarece istenilen oranı sağlamadığı, anılan nedenlerle söz konusu belgenin İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifleri ile birlikte sunulan bilanço ve eşdeğer belgeler üzerinden hesaplanan cari oranın, öz kaynaklar/toplam aktif oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının idarece istenilen oranları sağlamadığı ve bu oranların yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadığının belirlenmesine yönelik belgelerin eksik sunulduğu; sunulan bilanço ve eşdeğer belgelerde yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği; bahse konu belgelerin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış asıllarının sunulması gerekmesine rağmen fotokopilerinin sunulduğu, sunulan bilanço bilgileri tablosunun serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmediği ve imzalanmadığı, anılan nedenlerle söz konusu belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifleri ile birlikte sunulan iş hacmine ilişkin belgelerde belirtilen cironun ve/veya taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının idarece istenilen yeterlik kriterlerini sağlamadığı, söz konusu belgelerin serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi tarafından onaylanmış asıllarının sunulması gerekmesine rağmen fotokopilerinin sunulduğu, anılan nedenlerle söz konusu belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki;

a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının, ihale tarihinde yürürlükte olan 2017 yılı saatlik asgari ücretin altında olduğu,

b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerde, açıklama istenilen analiz girdileri arasında yer alan işçilik, malzeme ve makine teçhizat girdileri miktarlarına, idarece ihale tarihinden önce hazırlanan analiz ve alt analizler ile aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik açıklama isteme yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak gönderilen analiz ve alt analizlerde yer verilen girdi miktarlarından daha düşük olarak yer verildiği,

c) İdarece açıklaması istenilen iş kalemlerine yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerin çarpım ve toplamlarında hesaplama hatası yapıldığı, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak hesaplama hatasının res’en düzeltilmesi halinde, düzeltilmiş analiz fiyatlarının, isteklinin birim fiyat teklif cetvelinde söz konusu iş kalemleri için vermiş olduğu teklif fiyatların üzerinde olduğunun görüleceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

d) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan analiz ve alt analizlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bunlardan daha yüksek fiyatlar teklif edilmiş olmasına rağmen, isteklice söz konusu rayiçlerin poz numaralarını da belirtmek suretiyle “Analizlerde Kullanılan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ait Rayiç Tablosu” adı altında hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatının kullanıldığının gösterildiği bir liste sunulmadığı, bahse konu rayiçlere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen belgelerin de sunulmaması nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

e) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan analiz ve alt analizlerde yer alan malzeme, işçilik ve makine teçhizat girdilerine ait fiyatların 2017 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış fiyatların altında olduğu,

f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan analiz ve alt analizlerde yer alan malzeme girdilerine yönelik üçüncü kişilerden maliyet tespit tutanağı ile satış tespit tutanağı dayanak gösterilerek alınan fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin hiç yazılmamış, eksik yazılmış ve/veya yanlış yazılmış olduğu; fiyat tekliflerinin mükellef ve meslek mensubu tarafından imzalanmadığı,

Fiyat tekliflerinde meslek mensubunun mührünün, kaşesinin ve iletişim bilgilerinin yer almadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin, tekliflerin alındığı üçüncü kişilerin son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ile fiyat tekliflerinin teklifi veren üçüncü kişilerin gerçek ekonomik verileri üzerinden hazırlanmadığı, fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatların, maliyet tespit tutanaklarında yer alan ortalama/toplam birim maliyetin altında ve satış tespit tutanaklarında yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inden daha az olduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde belirtilen maliyet ve satış tespit tutanaklarına ait tarih ve sayının, SMMM/YMM’ye ait defterlerdeki bilgilerle örtüşmediği,

Maliyet tespit tutanağı ve satış tespit tutanağının her sayfasının fiyat teklifi alınan mükellef ile meslek mensubu tarafından imzalanmamış olduğu, söz konusu tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı ile hangi döneme ait olduklarının belirtilmediği, anılan tutanaklarda idare ve isteklinin adı, ihale kayıt numarası, ihale tarihi bilgilerine eksik yer verildiği, tutanakları düzenleyen meslek mensubunun Oda Faaliyet Belgesi geçerlik süresinin tutanakları ve fiyat tekliflerini düzenlendiği tarih itibariyle dolmuş olduğu, analizlerde yer alan fiyatlar ile söz konusu fiyat tekliflerinde yer alan fiyatların birbiriyle örtüşmediği ile kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların da kullanıldığı; ancak söz konusu istekli tarafından maliyetler dayanak alınarak teklif edilen birim fiyatların ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu ile anılan isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olmadığı, satışlar dayanak alınarak teklif edilen birim fiyatların ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu ile malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olmadığı, söz konusu istekli tarafından stoğunda bulunan mallara yönelik aşırı düşük teklif açıklaması yapılan fiyatlara ilişkin stok tespit tutanağının sunulmadığı ve/veya stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin gösterilmediği, teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatların, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olduğu, stoklarda olduğu belirtilen mal miktarı, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde, eksik kalan miktar için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen açıklama yöntemlerine uygun açıklama yapılmadığı, anılan nedenlerle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan analiz ve alt analizlerde yer alan akaryakıt girdilerine ilişkin fiyatların, EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu,

h) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, söz konusu iş kalemlerinin analizindeki ve alt analizindeki girdilerin tamamını içerecek şekilde hazırlanmadığı,

ı) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz ve alt analizlerin, ihale dokümanında yer verilen ve aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen analiz formatına uygun olarak hazırlanmadığı, analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdilerine de yer verilmesi gerekmesine rağmen yer verilmediği, anılan durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3, 45.1.4 ve 45.1.8’inci maddelerine aykırılık teşkil ettiği,

i) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine yönelik olarak sunulan analiz ve alt analizlerde yer alan makine girdilerine ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatların kullanılmaması nedeniyle, makine girdileri olan amortisman, bakım, onarım, işletme ve finansman bedellerine ilişkin ayrıca belgelendirme yapılması gerekmesine rağmen söz konusu belgelendirmenin yapılmadığı,

j) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde açıklama istenilen iş kalemleri için belirtilen birim fiyatlar ile söz konusu kalemlere yönelik olarak birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen birim fiyatların birbirinden farklı olduğu,

k) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında malzeme girdisi fiyatlarının açıklamasının, teklife konu alanda faaliyet göstermeyen aracı kurumlardan (satıcı) fiyat teklifi alınarak yapıldığı, fiyat teklifi alınan boruların Teknik Şartname’de istenilen özellikleri taşımadığı, fiyat teklifinin teklife konu faaliyet gösterenlerden alınmadığı,

l) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama istenilen iş kalemlerini oluşturan malzemelerin nakline ilişkin olarak, malzeme ocakları ve malzeme temin yerlerinin itinererde gösterilmediği ve bunlara ait belgelerin sunulmadığı, anılan istekli tarafından nakliye hesabı için formül kullanılmış olmasına rağmen malzeme ocakları ile malzeme temin yerlerine ve M taşıma mesafesinin nasıl hesaplandığına ilişkin açıklayıcı herhangi bir bilgi veya belgenin sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

…

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere aday veya isteklilerden istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,
İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) İş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.

(2) Bu tutar;

a) Yurt içinde keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa yasal keşif artışları dahil, ihale indirimi yapılmış, hakedişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,

…

belirlenir…” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümlerinde; yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın idarelerce aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesinin zorunlu olduğu, yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceğinin idarelerce tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilmesi gerektiği; iş deneyim belgelerine, fiilen gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerin tutarı olarak, devam eden işlerde ara hakediş raporlarındaki, geçici kabulü yapılmış işlerde ise hakediş raporları ve varsa kesin hakediş raporundaki iş veya görevle ilgili tutarların herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılacağı, ayrıca istekliler tarafından sunulan iş deneyim belge tutarının; Kanun’un 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin iki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin %50’sinden az ve %100’ünden fazla, yaklaşık maliyeti eşik değerin iki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise teklif edilen bedelin %50’sinden az ve %80’inden fazla olmamak üzere idarelerce belirlenecek orandan az olmamasının yeterlik kriteri olarak belirlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde;“2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kapaklı İlçesi Muhtelif Mahalleler İçme Suyu, Kanalizasyon Ve Yağmursuyu İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2016K051-2016S047

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 44.064 m kanalizasyon, 36.511 m içmesuyu ve 5.730 m yağmursuyu hattı imalatı, 2500 m3 - 2000 m3 - 1500 m3 - 200 m3 kapasiteli 4 adet içmesuyu depo, 3 adet terfi merkezi inşaatı ve toplam 8 adet İçmesuyu sondaj kuyusu açılması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Tekirdağ İli Kapaklı İlçesi Mücavir Alan Sınırları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.5.3. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.5.5. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde” yer alan AIII veya AIV grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği veya Çevre Mühendisliği” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerine kalan isteklinin “2015-2016 Yılı Tekirdağ Orta Bölgesi Atıksu, Yağmur Suyu Kanalı ve İçme Suyu Hatları Temizlik Bakım ve Onarımı” işine ait yüklenici iş bitirme belgesi sunduğu, uygulanan yapı tekniğinin “A.IV grubu altyapı işleri” şeklinde belirtildiği, işin geçici kabul tarihinin 23.11.2016 olduğu, belge tutarının “10.585.071,64 TL” olduğu, söz konusu belgenin EKAP üzerinden düzenlenerek kayıt altına alındığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesine göre benzer işin “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğde yer alan AIII veya AIV grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde A.III VE AIV grup işler şu şekilde belirlenmiştir.

“A.III. GRUP BORU VE İLETİM HATTI İŞLERİ

1.Petrol ve gaz boru hatları ve şebekeleri

2.Su isale hatları,

IV. GRUP: İÇME-KULLANMA SUYU VE KANALİZASYON İŞLERİ

1. Kanalizasyon şebekeleri

2. Yağmursuyu şebekeleri

3. İçme ve kullanma suyu şebekeleri

4. Mikrotünel işleri”

İstekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinde uygulanan yapı tekniğinin “A.IV grubu altyapı işleri” şeklinde belirtildiği görülmüş ise de istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin “2015-2016 Yılı Tekirdağ Orta Bölgesi Atıksu, Yağmur Suyu Kanalı ve İçme Suyu Hatları Temizlik Bakım ve Onarımı” olduğu, belgeye konu işin İdari Şartname ve Teknik Şartname’si incelendiğinde de söz konusu işin temizlik, bakım ve onarım işlerini içerdiği, benzer iş tanımı içerisinde yer alan işleri içermediği anlaşıldığından benzer işe uygun olmadığı, ayrıca şikayete konu ihalenin adının “Kapaklı İlçesi Muhtelif Mahalleler İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmursuyu İnşaatı” ve miktarının “44.064 m kanalizasyon, 36.511 m içme suyu ve 5.730 m yağmursuyu hattı imalatı, 2500 m3 - 2000 m3 - 1500 m3 - 200 m3 kapasiteli 4 adet içme suyu depo, 3 adet terfi merkezi inşaatı ve toplam 8 adet İçme suyu sondaj kuyusu açılması” olduğu görüldüğünden sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu işe de uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmuştur.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “b) Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler, yaklaşık maliyeti eşik değerin;

Onda birine kadar olan ihalelerde istenilemez,
Onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde istenilebilir,
Yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihaleler ile yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde istenilmesi zorunludur.
Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenildiği işlerin ihalelerinde, banka referans mektubu istenilmesi zorunlu değildir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Bankalardan temin edilecek belgeler” başlıklı 34’üncü maddesinde “(1) Mali durumu göstermek üzere bankalardan temin edilecek yeterlik belgesi, banka referans mektubudur. Banka referans mektubu, Türkiye’de veya yurt dışında faaliyet gösteren bankalardan temin edilebilir. Banka referans mektubunun ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

(2) Banka referans mektubuna ilişkin yeterlik kriterleri aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatı, teklif edilen bedelin % 10’undan az olamaz.

…

c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kriterler, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

(3) İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir…” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur….” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerine kalan isteklinin teklifi ile birlikte Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından düzenlenen 25.08.2017 tarihli, 2.500.000,00 TL tutarlı (gayri nakdi kredi) 304-00000220 numaralı banka referans mektubu sunduğu görülmüştür. İncelenen ihalenin ilan tarihinin 07.08.2017 olduğu, anılan belgenin İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesinde istenilen 1.917.674,01 TL (19.176.740,10 TL × %10 ) tutarı sağladığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

…

İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,…” hükmü,

Onda birine kadar olan ihalelerde istenilemez,
Onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde istenilebilir,
Yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihaleler ile yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(8) Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

…sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. “ düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerine kalan istekli tarafından 2014, 2015, 2016 yıllarına ait bilançoların sunulduğu, bilanço bilgileri tablosu oluşturularak İdari Şartname’de istenilen oranların gösterildiği,

2016 için “Cari Oran:0,90

Özkaynak Oranı: 0,15

KVBB/Özkaynak: 0” olduğu, isteklinin 2015 ve 2014 yıllarına ait bilançoları da sunduğu ancak 2016 yılı bilançosunun istenilen oranları tek başına sağladığı, yıllara yaygın inşaat maliyetleri bulunmadığından “0” olarak belirtildiği, anılan bilanço ve ilgili belgelerin SMMM tarafından imzalandığı, TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

…

İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgeler… hükmü,

Onda birine kadar olan ihalelerde istenilemez,
Onda birinden eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde istenilebilir,
Yarısına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihaleler ile yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde istenilmesi zorunludur…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren faturalardır.

(2) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin ise üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarının ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. Yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(6) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını tevsik etmek üzere; fatura örnekleri ya da bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı suretleri sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirilen yapım işi faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

…

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Taahhüt altında devam eden işlerin gerçekleştirilen kısmının veya bitirilen işlerin parasal tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerine kalan istekli tarafından 2014, 2015, 2016 yıllarına ait gelir tablolarının sunulduğu, 2016 net satışların 9.057.045,67 TL olarak gösterildiği, ayrıca 2017 yılına ilişkin olarak 16 adet faturanın sunulduğu görülmüştür.

İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının idare tarafından istenilen oranı (19.176.740,10 × %25 = 4.794.185,025) sağladığı, ayrıca cironun tevsikine ilişkin belgelerin SMMM tarafından imzalandığı, TÜRMOB kaşesinin yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

Yapım yönteminin ekonomik olması,
Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırılır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve açık ihale veya Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ve belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

(6) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2.1. kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir. …

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

…45.1.4.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği…” açıklaması yer almaktadır.

07.09.2017 tarihinde yapılan ihalede 24 doküman satın alındığı/indirildiği, ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği, idarece geçerli teklifler üzerinden sınır değer hesabı yapılarak teklifi sınır değerin altında kalan Gülsan Alt Yapı Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti’den 25.10.2017 tarihinde açıklama istenecek ve istenilmeyecek iş kalemlerinin belirtilerek 24 iş kalemine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ihale üzerine kalan istekli tarafından 06.11.2017 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının gönderildiği görülmüştür. Söz konusu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, başvuru sahibinin iddiaları ile ilgili olarak;

İdare tarafından öncelikle yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirleneceği, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece 38.1’inci maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerini tespit edeceği, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirteceği açıklanmaktadır.

Yukarıda yer alan tebliğ açıklamaları dikkate alınarak idare tarafından düzenlenen aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik belgeler incelendiğinde “03.501”, “03.507”, “03.501/1” vb. makine girdilerinin alt analizlerinde makine, işçilik, malzeme girdileri bulunmasına rağmen bahse konu makine girdilerinin temel girdilere indirgenmeksizin açıklama istenilecek/istenilmeyecek girdilerin tespit edildiği, ayrıca “04.109” motorin girdisinin aynı iş kalemi ve farklı iş kalemlerinde hem açıklama istenilecek hem de açıklama istenilmeyecek girdi olarak belirlendiği, analiz girdileri içerisinde yer alan girdilerin (örneğin 01.501 düz işçi) bir araya toplanmak suretiyle belirleme yapılması gerekmesine rağmen ayrı ayrı girdilerin dikkate alınarak açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla idare tarafından düzenlenen aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda anılan Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun olarak yenilenmesi gerekmekte ise de, sınır değerin altında teklif veren isteklinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı, söz konusu ihale de sınır değerin altında teklif veren başka istekli olmadığı görüldüğünden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmediği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Yapılan incelemede Saitoğulları İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.- Binyapı İnş. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ortaklarından olan Saitoğulları İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti tarafından iş hacmine ilişkin belgeler kapsamında 2016 ve 2015 yılına ait belgelerin, Ecay İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş hacmine ilişkin belgeler kapsamında 2016 yılına ait belgelerin sunulmadığı, anılan nedenlerle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerine kalan Gülsan Alt Yapı Tem. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Saitoğulları İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.- Binyapı İnş. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ve Ecay İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2018/UY.I-72

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin